GRECJA
Od Aten do Aten
Ze ZDOBYSŁAWEM MILEWSKIM
rozmawiają Agnieszka Sabor
i Jan Strzałka
– Co kształtuje tożsamość współczesnych Greków? Czy przystępując do Unii, wyrażali – jak niektórzy Polacy – obawy o jej utratę?
– To nie lęk o utratę tożsamości był powodem, dla którego Grecy nie chcieli wstąpić do UE, ten problem dla nich nie istniał. Choć współczesna Grecja niewiele ma wspólnego z antyczną, to w pewnym stopniu zachowana została ciągłość kulturowa – mimo że po upadku klasycznej Grecji spadkobiercą antyku stało się Bizancjum, poddane potem panowaniu otomańskiemu, w pewnym momencie weneckiemu, nie sposób też zapomnieć o krucjatach „frankijskich”, jak je Grecy do dziś nazywają. Naród i tożsamość przetrwały – dzięki religii, podobnie jak i u nas podczas zaborów. Od powstania greckiego minęło prawie 190 lat, proces budowania nowego państwa trwa już dwa wieki. To pozwoliło okrzepnąć narodowi, nie lękać się o tożsamość.
WIĘCEJ
Krótka historia Grecji 1945–2003
Przez Chaos ku
Arkadii
MAREK ZAJĄC
W XX w. Grecja przeszła przez wielkie wojny, w tym domową, dyktatury, namiętności ideologiczne, wstrząsy polityczne, afery i kryzysy gospodarcze. Datą symboliczną – nie tylko dla Grecji – na drodze do demokracji i stabilizacji będzie 16 kwietnia 2003 r. Tego dnia u stóp Akropolu, za greckiej prezydencji w Unii Europejskiej, przedstawiciele krajów kandydujących podpiszą traktaty akcesyjne ze Zjednoczoną Europą.
WIĘCEJ
Przegląd prasy
greckiej
Prezydencja
MAREK BZINKOWSKI
Zastanawiając się nad poszerzeniem Unii Europejskiej, prasa grecka koncentruje się na członkostwie państw z nią sąsiadujących, a więc przede wszystkim Cypru. Wiele komentarzy pojawia się również w związku z ewentualnym otwarciem negocjacji akcesyjnych dla Turcji. Ponadto, jak można wnioskować z wypowiedzi polityków, Grecja podczas swego przewodnictwa w UE będzie się starała pomagać w utrzymaniu orientacji europejskiej krajom bałkańskim, które są jej bliskimi sąsiadami – Bułgarii i Rumunii.
WIĘCEJ
Grek Theodorakis, czyli
Między sztuką a
polityką
TOMASZ CYZ
„Chcę, by sztuka była własnością wszystkich. Moja muzyka jest walką o lepszy byt. Naród traktuje ją jako broń. Mieszkam naprzeciw Akropolu, mój dom stoi na fundamentach domów tych, którzy słuchali Sofoklesa – czyż to nie zobowiązuje i nie stanowi szansy?”.
WIĘCEJ
Theo Angelopoulos – pejzaże we mgle
ANITA PIOTROWSKA
Każda kinematografia ma swojego Bergmana – koryfeusza, wyrocznię, niedościgły wzorzec dla kolejnych pokoleń twórców. Kimś takim w kinie greckim od przynajmniej 25 lat jest Theo Angelopoulos, pupil międzynarodowej krytyki, jeden z ostatnich mistrzów, niezmordowanie realizujący własną, rozpoznawalną od pierwszych kadrów wizję kina.
WIĘCEJ
Retsina i przejrzałe
figi
GRZEGORZ TURNAU
„Wonie inspirują mnie tak jak muzyka,
Jak rytm i jak piękne słowa,
I cieszę się, ilekroć Baudelaire
W harmonijnych wierszach to wyjaśnia,
Co zadziwiona dusza
Tylko niejasno dostrzega we wzruszeniach jałowych”
(K. Kawafis: „Odpowiedniki”,
tłum. Zygmunt Kubiak)
Nie, proszę się nie obawiać – to nie
będzie rejestr moich jałowych wzruszeń. Ani ekspozycja mojej zadziwionej duszy. Przywołuję słowa Konstandinosa Kawafisa, nad twórczością którego – jak pisze Adam Zagajewski – unosi się nie zapach róż, lecz zapach rozumu. Przywołuję, choć zapach rozumu znam tylko z literatury. Na co dzień jestem artystą estrady, a – jak powszechnie wiadomo – głowa piosenkarza składa się ze strun głosowych i pudła rezonansowego. Przywołuję na ratunek poezję, by moje pudło rezonowało (czy to nie ma jednak czegoś wspólnego z rezonem?) harmonijnie. I spróbowało coś przywołać z moich, jakże przypadkowych, podróży po Grecji.
WIĘCEJ
Polscy Grecy
Dwie ojczyzny
IWONA HAŁGAS
Chariklia: – Lubię polską zimę, Kraków i Krościenko, gdzie dzieją się wszystkie moje sny. Stratos: – W Krakowie odnalazłem zieleń z dzieciństwa, z Samotraki. Jorgos: – Moją ojczyzną jest Rzeczpospolita Muzyki.
WIĘCEJ
Chrześcijański Wschód
do chrześcijańskiego Zachodu
Dialog z Rzymem
CHRISTOS JANNARAS
Preferowany może być dialog bezbarwny teologicznie, ale
„efektywny" z politycznego punktu widzenia. Będzie się używać przesłodzonych haseł o priorytecie miłości i dobrych relacji.
WIĘCEJ
Potrzebujemy jedni
drugich
WACŁAW HRYNIEWICZ OMI
Jannaras uwrażliwia na niedostrzegane zazwyczaj konsekwencje różnic dogmatycznych. Fakt, że na Zachodzie mocno podkreśla się od wieków Filioque, prymat papieski i nieomylność, sięga bezpośrednio w sam sposób rozumienia wielu innych zagadnień teologicznych.
WIĘCEJ
Czy Grecja odzyska rzeźby
Partenonu?
Marmury i polityczna
NAWOJKA CIEŚLIŃSKA
Starożytna Atena była patronką mądrości, sztuk i wojny sprawiedliwej. Na cześć bogini, na fryzie Partenonu uczniowie Fidiasza wykuli w marmurze historię mitologicznych wojen i procesję dziękczynną. W wojnie o te starożytne marmury, od lat toczącej się między Anglią a Grecją, nawet Atena nie wyszłaby bez szwanku.
WIĘCEJ
Ściąga z Grecji
Redakcja: AGNIESZKA SABOR,
JAN STRZAŁKA
|
