Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

 

 

 

 

 




STOLICA APOSTOLSKA

• Do uczynienia Środy Popielcowej dniem modlitwy i postu w intencji pokoju wezwał Jan Paweł II w rozważaniu przed modlitwą Anioł Pański. „Od kilku miesięcy wspólnota międzynarodowa żyje w stanie wielkiego zagrożenia wojną, która mogłaby wstrząsnąć całym regionem Bliskiego Wschodu i wzmóc napięcia” – powiedział Papież. Obowiązkiem ludzi, niezależnie od ich religii, jest głoszenie, że „nigdy nie będziemy mogli być szczęśliwi, gdy jesteśmy przeciw sobie nawzajem, a przyszłości ludzkości nigdy nie da się zapewnić terroryzmem i logiką wojny”.
• Fragment Księgi Daniela, mówiący o świadectwie młodych Izraelitów, wychwalających Pana w obliczu męczeństwa, był tematem katechezy podczas audiencji ogólnej (19 lutego). Trzej młodzi Żydzi, wrzuceni do pieca, nie wyrzekli się wiary w jednego Boga, bo byli pewni, że „On nie pozostawi ich samych w chwili męczeństwa”.
• W procesie globalizacji nie wolno zapominać o solidarności, zapewnieniu wszystkim dostępu do bogactw naturalnych i sprawiedliwym podziale wytworzonego zysku – przypomniał Jan Paweł II, przemawiając do grupy włoskich przedsiębiorców ze stowarzyszenia Rycerze Pracy (Cavalieri del Lavoro). Szczególną uwagę Papież zwrócił na potrzeby rodziny, która odczuwa skutki „reguł, jakie narzuca produkcja i rynek”. „Starajcie się więc wspierać rodzinę, aby była szanowana jako aktywny podmiot także w dziedzinie produkcji i gospodarki” – wezwał Papież.
• Papież odnowił na kolejne pięć lat mandat metropolity poznańskiego abpa Stanisława Gądeckiego jako konsultora Komisji ds. Stosunków Religijnych z Judaizmem. 
• Prezentacja „Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II odbędzie się 6 marca jednocześnie w Krakowie i Watykanie. Dziennikarze z Watykanu otrzymają włoski przekład, przygotowany przez wydawnictwo „Libreria Editrice Vaticana”, które posiada wyłączne prawa – z wyjątkiem terytorium Polski – do utworów literackich Karola Wojtyły. Watykańskiej prezentacji dokona kard. Joseph Ratzinger.
• Jan Paweł II został nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla 2003 – poinformował 18 lutego Komitet Noblowski w Oslo. 
• „Zawsze myślałem, że Wisła płynie przez Kraków do Gdańska i do Bałtyku. Dziś się okazało, że Wisła płynie do Rzymu!” – zażartował Papież, pozdrawiając podczas środowej audiencji ogólnej kibiców krakowskiego klubu piłkarskiego, który dzień później zremisował 3:3 z faworyzowanym Lazio Rzym w meczu Pucharu UEFA.

















KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Komisja Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (COMECE) złożyła nową propozycję odniesienia do Boga w przyszłej konstytucji UE. Projekt nawiązuje do konstytucji szwajcarskiego kantonu Zurych, zawierającej zdanie: „...uznając granice władzy ludzkiej; z myślą o kulturalnym, religijnym i humanistycznym dziedzictwie Europy; świadomi odpowiedzialności przed Bogiem, człowiekiem i dziełem stworzenia...”. 
• Sprzeciw wobec stosowania wojny jako narzędzia polityki zagranicznej wyraził Komitet Wykonawczy Światowej Rady Kościołów (ŚRK). Rada wyraziła głębokie ubolewanie, że USA nawołują do ataku na Irak, a Bagdad wezwała do przestrzegania praw człowieka i rezolucji ONZ. Apelując o przedłużenie pobytu inspektorów rozbrojeniowych nad Zatoką, Rada podkreśliła, że „20 lat inspekcji jest skuteczniejsze, stosowniejsze i mniej kosztowne niż 20 dni wojny”. ŚRK zrzesza 342 wspólnoty chrześcijańskie z całego świata (Kościół katolicki ma status obserwatora jej obrad).
• Patriarcha Moskwy i Wszechrusi Aleksy II przyjął nuncjusza apostolskiego w Rosji. Abp Antonio Mennini przyjechał do rezydencji patriarchy 20 lutego; było to ich pierwsze spotkanie (nuncjusz przybył do Moskwy w styczniu b.r.). Omówiono stan i perspektywy stosunków między oboma Kościołami i uznano za konieczne rozwiązanie problemów, które przeszkadzają „owocnemu rozwojowi dialogu międzykościelnego” – poinformowała służba informacyjna Patriarchatu.










Iwanow w Watykanie, styczeń 2001



• Rosyjski minister spraw zagranicznych ma nadzieję, że w tym roku poprawią się stosunki między Patriarchatem Moskiewskim a Stolicą Apostolską. Tak Igor Iwanow skomentował w wywiadzie dla dziennika „Corriere della Sera” wypowiedź prezydenta Władimira Putina, że wizyta Papieża w Rosji jest „nie tylko możliwa, ale i potrzebna”. Dyplomata stwierdził, że „rząd rosyjski utrzymuje normalne i konstruktywne stosunki z Watykanem”. Z kolei premier Federacji Rosyjskiej Michaił Kasjanow, który przebywał z wizytą w Warszawie, zignorował pytanie dziennikarza KAI, czy wydaleniw ub.r. z Rosji księża katoliccy z Polski będą mogli tam powrócić.
• Rosyjska prasa pisze o odwilży w stosunkach z katolikami. Przełomowe jest zdaniem dziennikarzy „Wriemia Nowostiej” wystąpienie ambasadora przy Stolicy Apostolskiej Witalija Litwina, który niedawno poparł ideę papieskiej wizyty w Moskwie i zadeklarował, że Rosja gotowa jest przyjąć nowych księży katolickich na miejsce pięciu wydalonych w ub.r. „Na Kremlu postanowili zaprzyjaźnić się z katolikami” – pisze dziennik. Gazeta zauważa, że „sytuacja w dziwny sposób zmieniła się, gdy Putin przyjął listy uwierzytelniajace od nuncjusza apostolskiego abpa Antonio Menniniego”.
• Rosyjskie władze wydaliły kolejnego katolickiego księdza. Obwodowy Wydział ds. Wiz i Meldunków pozbawił karty stałego pobytu proboszcza z Puszkina k. Petersburga, ks. Bronisława Czaplickiego. Ksiądz musi opuścić Rosję w ciągu 15 dni, ale ma nadzieję, że uda mu się wrócić: „Oficjalnie nie straciłem prawa do powrotu” – uważa.








  







...I W POLSCE



W Warszawie obradowała Rada Stała Konferencji Episkopatu Polski (18 lutego). Biskupi wezwali do modlitw o pokój na świecie i stwierdzili, że deklaracja „o wartościach” dołączona przez rząd do traktatu akcesyjnego z UE jest zbyt ogólnikowa: tekst powinien wyraźnie gwarantować „życie ludzkie od poczęcia do naturalnej śmierci, ochronę małżeństwa rozumianego jako trwały związek mężczyzny i kobiety oraz ochronę rodziny jako podstawowej komórki społecznej” (deklaracja brzmi: „Rząd RP rozumie, że żadne postanowienia traktatu o UE, ustanawiającego wspólnoty europejskie, a także postanowienia traktatów modyfikujących lub uzupełniających te traktaty nie przeszkadzają RP w regulowaniu spraw o znaczeniu moralnym oraz odnoszących się do ochrony życia ludzkiego”). Odnosząc się do ostatnich niepokojów społecznych, zwłaszcza wśród rolników, biskupi przypomnieli, że interesy grupowe nie mogą „górować nad dobrem wspólnym”, zaś dochodzenie swoich praw musi się dokonywać na drodze „mozolnego dialogu”. Zapowiedzieli też kanonizację Urszuli Ledóchowskiej i Józefa Pelczara, której Jan Paweł II dokona 18 maja. Z tej okazji odbędzie się Ogólnonarodowa Pielgrzymka do Rzymu.
• Obrońcy życia będą przeciw wstąpieniu Polski do UE, jeśli w sprawach ochrony życia nie będzie gwarancji nadrzędności naszego ustawodawstwa. Takie stanowisko zajął IX Zjazd Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia (22 lutego w Warszawie).
• „Wierzę, że Bóg chce, abyśmy weszli do wspólnej Europy” – powiedział kard. Józef Glemp w rozmowie z „Rzeczpospolitą”. Prymas nazwał się „eurofatalistą” – bo integracja jest nieuchronna. „Ale moje fatum nie jest pogańskie, lecz chrześcijańskie” – dodał. Uważa, że integracja nie podzieli katolików: „Nie może być przyczyną podziałów ani społeczna nauka Kościoła, ani Ewangelia”. Przyznał też, że Radio Maryja jest dla Episkopatu „dużym wyzwaniem”, ale zaznaczył, że fakt, iż jego słuchacze chętniej słuchają o. Rydzyka niż biskupów, nie jest „nieposłuszeństwem tak daleko posuniętym, żeby wyłączało z jedności życia wiary, z jedności sakramentalnej”. „Dialog trwa i chcielibyśmy, żeby Radio uczciwie służyło jedności Kościoła. Zmiana kierownictwa byłaby bardzo prosta, ale nie umiem teraz odpowiedzieć, co się stanie” – powiedział kardynał.










Ks. Frelichowski

• Bł. ks. Stefan Wincenty Frelichowski został patronem harcerstwa polskiego – ogłosił kard. Glemp 22 lutego w warszawskiej katedrze polowej. W Mszy uczestniczyli przedstawiciele ZHP, ZHR, Stowarzyszenia Harcerzy Katolickich „Zawisza”, Stowarzyszenia Harcerskiego i ZHP poza granicami Kraju. Przed trzema laty biskupi zdecydowali, że wszystkie odłamy polskiego skautingu – niezależnie od sympatii politycznych i różnic wychowawczych – będą miały wspólnego patrona. Ks. Frelichowski urodził się w 1913 r. Gdy miał 10 lat, wstąpił do ZHP. Zmarł w obozie w Dachau w 1945 r. na tyfus, którym zaraził się pomagając chorym współwięźniom. Jan Paweł II beatyfikował go w 1999 r.
• Przewodniczący Ogólnopolskiej Rady Ruchów Katolickich o. Adam Schulz domaga się skreślenia z projektu ustawy o wolontariacie jednej z poprawek. Narzuca ona organizacjom charytatywnym obowiązek wydania wszystkich środków w ciągu trzech lat od ich otrzymania. Zdaniem rzecznika Episkopatu dla wielu organizacji może oznaczać to koniec działalności.






Nieznany list Edyty Stein do Piusa XI

15 lutego 2003 Watykan udostępnił badaczom tajne archiwa z lat 1922-33. Wśród upublicznionych dokumentów znajduje się list datowany na 12 kwietnia 1933 r., w którym Edyta Stein informuje Piusa XI o prześladowaniach Żydów i chrześcijan w Niemczech i prosi o interwencję. W kwietniu 1933 r. o. Raphael Walzer, arcyopat benedyktyńskiego klasztoru w Beuron, przekazał list papieżowi. Edyta Stein wspominała pięć lat później, że otrzymała papieskie błogosławieństwo, ale z listu „nie wynikło nic więcej”. Po wojnie uważano, że list zaginął. Dopiero pod koniec lat 60. Watykan potwierdził jego istnienie.
Edyta Stein urodziła się w 1891 r. we Wrocławiu w rodzinie żydowskiej. Studiowała filozofię, współpracowała m.in. z Edmundem Husserlem. W 1922 r. przyjęła chrzest, a w 1933 r., przerywając błyskotliwą karierę naukową i wbrew woli rodziny, wstąpiła do klasztoru karmelitanek w Kolonii, przyjmując imię Teresa Benedykta od Krzyża. W grudniu 1938 r., po pogromach żydowskich w Niemczech, wyjechała do holenderskiego Karmelu w Echt. W sierpniu 1942 r. została aresztowana przez gestapo, a kilka dni później zagazowana w Brzezince. Jan Paweł II beatyfikował ją w 1987 r., kanonizował w 1998 r., a rok później ogłosił współpatronką Europy. 


MZ


Ojcze Święty!
Jako dziecko narodu żydowskiego, które przez łaskę Boga od 11 lat jest dzieckiem Kościoła katolickiego, ośmielam się wyrazić przed Ojcem chrześcijaństwa to, co boli miliony Niemców.
Od tygodni jesteśmy w Niemczech świadkami czynów, które urągają wszelkiej sprawiedliwości i człowieczeństwu, nie wspominając już o miłości bliźniego. Przez całe lata narodowosocjalistyczni przywódcy głosili nienawiść do Żydów. Ten zasiew nienawiści wzeszedł, odkąd dostali w ręce rządowy aparat przemocy i uzbroili swych stronników, wśród których niewątpliwie są elementy przestępcze.
Niedawno rząd przyznał, że dochodzi do ekscesów. Jaka jest ich skala, nie możemy sobie wyobrazić, bo opinia publiczna jest zakneblowana. Ale oceniając na podstawie tego, co można dowiedzieć się tylko przez kontakty osobiste, nie chodzi w żadnym razie o odosobnione, wyjątkowe przypadki.
Pod naciskiem głosów z zagranicy rząd przeszedł do „łagodniejszych” metod. Dał słowo, że „żadnemu Żydowi nie powinien spaść ani jeden włos z głowy”. Ale przez ogłoszenie bojkotu wpędza wielu – odbierając ludziom gospodarczą egzystencję, obywatelską godność i ojczyznę – w rozpacz. W ostatnim tygodniu powiadomiono mnie przez prywatne źródła o pięciu przypadkach samobójstw na skutek tych prześladowań. Jestem przekonana, że chodzi tu o powszechne zjawisko, które pochłonie jeszcze wiele ofiar.
Można żałować, że nieszczęśnicy nie mają już więcej wewnętrznej siły, by dźwigać swój los. Odpowiedzialność spada jednak w dużej mierze na tych, którzy doprowadzili ich do ostateczności, a także na tych, którzy milczą w tej sprawie.
Wszystko, co się stało i co dzieje się każdego dnia, pochodzi od rządu, który nazywa siebie „chrześcijańskim”. Od tygodni nie tylko Żydzi, ale i tysiące wiernych katolików w Niemczech i, jak myślę, na całym świecie czekają i żywią nadzieję, że Kościół Chrystusowy podniesie głos, by położyć kres nadużywaniu imienia Chrystusa. Czy to ubóstwienie rasy i państwowej przemocy, które codziennie radio wbija masom do głów, nie jest jawną herezją?
Czy walka niosąca eksterminację żydowskiej krwi nie jest obelgą dla przenajświętszego człowieczeństwa naszego Odkupiciela, najświętszej Dziewicy i Apostołów? Czy to wszystko nie stoi w drastycznej sprzeczności z postępowaniem naszego Pana i Zbawiciela, który jeszcze na krzyżu modlił się za swoich prześladowców? I czy nie jest to czarna plama w kronice tego Roku Świętego, który winien być rokiem pokoju i pojednania?
My wszyscy, którzy jesteśmy wiernymi dziećmi Kościoła i z otwartymi oczami patrzymy na sytuację w Niemczech, obawiamy się, że jeśli milczenie będzie trwało dłużej, wizerunek Kościoła będzie jak najgorszy. Jesteśmy również przekonani, że to milczenie nie będzie w stanie okupić na dłuższą metę pokoju z obecnym niemieckim rządem.
Walka z katolicyzmem jest na razie prowadzona po cichu i w mniej brutalnych formach, niż walka z Żydami. Ale nie mniej systematycznie. Niedługo żaden katolik w Niemczech nie będzie mógł sprawować urzędu, jeśli bezwarunkowo nie zaprzeda się temu nowemu kursowi.

Do stóp Waszej Świątobliwości, z prośbą o błogosławieństwo apostolskie


Dr Edyta Stein,
docent w Niemieckim Instytucie Pedagogicznym 
w Münster (Westfalia), Collegium Marianum



Przełożył Marek Zając






Annan i Blair u Papieża

Watykan nie rezygnuje ze starań na rzecz pokojowego rozwiązania kryzysu irackiego. Papież spotykał się już m.in. z szefem niemieckiej dyplomacji i aktualnym przewodniczącym Rady Bezpieczeństwa ONZ Joschką Fischerem oraz wicepremierem Iraku Tarikiem Azizem. Ostatnio przyjął sekretarza generalnego NZ Kofiego Annana i brytyjskiego premiera Tony’ego Blaira.


Rozwiązanie sytuacji w Iraku musi nastąpić „w warunkach poszanowania prawa międzynarodowego, którego ONZ jest gwarantem” – stwierdzili Jan Paweł II i Kofi Annan (18 lutego). Ta deklaracja jest o tyle istotna, że USA nie wykluczają uderzenia na Bagdad nawet bez mandatu NZ. Papież i jego gość podkreślili też, że należy oszczędzić cierpień irakijskim cywilom, i tak już wycieńczonym embargiem. Annan spotkał się także z sekretarzem stanu Stolicy Apostolskiej kard. Angelo Sodano i kard. Rogerem Etchegarayem, który wrócił z Iraku, gdzie dwukrotnie rozmawiał z Saddamem Husajnem.
Cztery dni później Papież przyjął premiera Blaira. Wizyta miała charakter prywatny. W publicznej części audiencji uczestniczyła żona premiera Cherie oraz troje z ich czworga dzieci. Prasa włoska twierdzi, że to właśnie małżonka, praktykująca katoliczka, namówiła męża (anglikanina), by podczas wizyty w Rzymie zobaczył się także z Papieżem. Podczas spotkania Jan Paweł II wyraził nadzieję, że kryzys iracki zostanie rozwiązany w taki sposób, by „uniknąć nowych podziałów świata” i zaapelował do Blaira o wysiłki na rzecz „zażegnania tragedii wojny”. Mimo iż zdaniem rzecznika Stolicy Apostolskiej Joaquína Navarro-Vallsa po wizycie Blaira „nadzieje na pokój umocniły się”, nie ulega wątpliwości, że Londyn wesprze amerykański atak na Irak. Obserwatorzy spodziewają się natomiast, że Blair zrelacjonuje rozmowy w Watykanie Białemu Domowi. Na razie Waszyngton ostro krytykował Papieża za stanowisko w krzyzysie irackim, ale oficjalnie nie kontaktował się z Watykanem.
Tymczasem kard. Sodano poparł najnowsze stanowisko UE w sprawie Iraku. Piętnastka opowiedziała się za pokojowym rozwiązaniem konfliktu, nie wykluczając – jedynie w ostateczności – użycia siły. 
W wywiadzie dla dziennika „Avvenire” kardynał tłumaczył: „Stolica Apostolska nie jest pacyfistą dążacym do pokoju za wszelką cenę, ponieważ dopuszcza uzasadnioną obronę państw. Należałoby raczej powiedzieć, że jest ona zawsze pacyfikatorem, ponieważ stara się zapobiec wybuchowi konfliktów”. 


MZ 






Wiara Tischnera

Wykład Leszka Kołakowskiego, debata o wierze w „Jaskini filozofów”, spektakle młodych reżyserów i Msza w intencji Księdza Profesora odprawiona przez kard. Macharskiego – w Krakowie ogłoszono program III Dni Tischnerowskich.


Tematem przewodnim będzie myślenie religijne autora „Świata ludzkiej nadziei”. „Tischner jest znany przede wszystkim jako filozof, publicysta, miłośnik góralszczyzny – tłumaczy bp Tadeusz Pieronek (kierowana przezeń Papieska Akademia Teologiczna jest, obok UJ, PWST i wydawnictwa Znak, organizatorem Dni). – My chcemy zwrócić uwagę na Tischnera-księdza i teologa”. Tradycyjną konferencję naukową (9 maja) podzielono na dwie części. W pierwszej – „Wiara poszukująca rozumienia” – Karol Tarnowski będzie mówił o „Drogach potępienia – drogach zbawienia”, ks. Zdzisław Kijas o „Tischnera spojrzeniu do wnętrza Trójcy Świętej”, ks. Tomasz Węcławski o „Teologii łaski i wolności”, a Władysław Stróżewski o „Cierpieniu i miłosierdziu”. W drugiej – „Wiara ewangeliczna w Kościele” – wysłuchamy referatów ks. Henryka Witczyka („Tischner w Biblii zakorzeniony”), ks. Henryka Seweryniaka („Żyć w Kościele Jezusa Chrystusa”), o. Jana Andrzeja Kłoczowskiego („Myślenie religijne po Tischnerze”) i Zbigniewa Nosowskiego („Potrzeba sensownej krytyki Kościoła”). Uzupełnieniem sesji będzie debata w „Jaskini filozofów”: o wierze dyskutować mają księża Wacław Hryniewicz i Tomaš Halik oraz Leszek Kołakowski (10 maja). Filozof z Oksfordu będzie najważniejszym gościem Dni: już 8 maja odbędzie się jego wykład z cyklu Colloquia Tischneriana.
Wśród imprez towarzyszących Dniom Tischnerowskim nie zabraknie przeglądu filmów (w tym odcinków „Historii filozofii po góralsku” i „Siedmiu grzechów głównych po góralsku”, ale też amatorskiego filmu Jana Makowskiego z Nowego Targu, który zarejestrował kazanie Księdza Profesora w Łopusznej) 7 maja, oraz spektaklu przygotowanego przez reżyserów-uczniów Tischnera. Zaproszenie PWST przyjęli Anna Augustynowicz ze szczecińskiego Teatru Współczesnego, Piotr Cieplak z warszawskich Rozmaitości i Andrzej Dziuk z zakopiańskiego Teatru Witkacego (9-10 maja). W sobotę, 10 maja, podczas spotkania w ogrodach Wydawnictwa Znak odbędzie się wręczenie kolejnej edycji nagród im. Józefa Tischnera. Prezes Wydawnictwa Henryk Woźniakowski poinformował przy okazji, że jeszcze przed Dniami Tischnerowskimi ukażą się dwie kolejne książki ze spuścizny autora „Etyki solidarności” – opracowane przez Wojciecha Bonowicza kazania z sierpniowych Mszy na Turbaczu i nagrane na przełomie lat 1992/93 rozmowy Anny Karoń-Ostrowskiej. Z kolei jesienią wyjdzie książka Jarosława Gowina o Tischnerowskiej wizji Kościoła.
„Tygodnik Powszechny” jest patronem prasowym imprezy i jak zwykle przygotowuje na maj numer specjalny z relacjami i tekstami wykładów z Dni Tischnerowskich.


Michał Okoński















 

 

 


 

 



 

 

 



 

 

 

 

 


 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 9 (2799), 2 marca 2003

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl