Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

 

 

 

 

 




STOLICA APOSTOLSKA

• O jedność i pokój zaapelował Jan Paweł II podczas ekumenicznych nieszporów w rzymskiej bazylice św. Pawła za Murami, kończących obchody Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan (26 stycznia). Papież wspomniał o wydarzeniach ekumenicznych ubiegłego roku, m.in. o styczniowym międzyreligijnym spotkaniu modlitewnym w Asyżu, podpisanej wraz z patriarchą Bartłomiejem I w czerwcu wspólnej deklaracji o ochronie stworzenia, o swojej majowej podróży do Bułgarii oraz o wizycie w Watykanie rumuńskiego patriarchy Teoktysta. „Nie możemy jednocześnie z realizmem nie zauważyć istnienia trudności, problemów i rozczarowań, na jakie nadal natrafiamy – dodał Jan Paweł II. – Bywa, że czasem odczuwamy pewnego rodzaju zmęczenie, brak zapału, gdy żywy pozostaje ból, ponieważ nie możemy jeszcze dzielić Uczty eucharystycznej”.
Podejmując temat ekumenizmu także podczas audiencji ogólnej (22 stycznia), Jan Paweł II ponowił wezwanie do wspólnej refleksji nad posługą Biskupa Rzymu (po raz pierwszy poruszył ten temat w encyklice „Ut unum sint” z 1995 r.; papieski prymat jest jedną z głównych kwestii dzielących chrześcijan). „Niech Duch Święty oświeci pasterzy i teologów naszych Kościołów w tym cierpliwym i na pewno owocnym dialogu” – modlił się Papież w Auli Pawła VI.
• Przeciwko kontroli rządu nad mediami wypowiedział się Papież w orędziu na 37. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu. Jego temat – „Środki społecznego przekazu w służbie prawdziwego pokoju w świetle »Pacem in terris«”. W ogłoszonym 24 stycznia dokumencie Jan Paweł II przypomina, że media mają służyć prawdzie, sprawiedliwości, wolności i miłości. Sprzeciwiają się natomiast swemu powołaniu, gdy funkcjonują „w roli agentów propagandy i dezinformacji, w służbie wąskich grup interesów, uprzedzeń narodowych, etnicznych, rasistowskich i religijnych, chciwości materialnej i najróżniejszych fałszywych ideologii”. Nawet jeśli pewne regulacje są stosowane wobec mediów w interesie dobra wspólnego, nie mogą oznaczać kontroli przez ośrodki rządowe – uważa Papież.
• O swej duchowej bliskości Jan Paweł II zapewnił rodziny przeżywające kryzys oraz osoby żyjące w separacji i powtórnych związkach małżeńskich. Przemawiając do uczestników spotkania zorganizowanego przez międzynarodowy ruch duchowości małżeńskiej „Equipe Notre Dame”, Papież podkreślił, że każde małżeństwo jest „dobrą nowiną”, a odwagę, „konieczną do otwarcia się, przebaczenia, dialogu i wspólnoty serc”, małżonkowie powinni czerpać z Eucharystii. Jan Paweł II przypomniał, że wszyscy ochrzczeni, w tym także żyjący w nowym związku, mają obowiązek uczestniczyć w życiu Kościoła – „zgodnie z przewidzianymi regułami” (współżyjącym ze sobą rozwodnikom nie wolno przystępować do Komunii św. – red.).
• W dniach 12-14 września Jan Paweł II odwiedzi Słowację – poinformowali biskupi tego kraju. 
















KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• „USA muszą chronić życie dzieci nienarodzonych” – oświadczył prezydent George W. Bush w przemówieniu do uczestników marszu antyaborcyjnego w Waszyngtonie. Demonstracja odbyła się w 30. rocznicę legalizacji przez amerykański Sąd Najwyższy zabiegów usuwania ciąży (22 stycznia). Bush obiecał, że będzie wpływać na Kongres, by ten przynajmniej częściowo zakazał aborcji. Wcześniej prezydent ogłosił 19 stycznia „Dniem Świętości Życia Ludzkiego”, apelując do Amerykanów o „uczczenie jego powagi w kościołach i domach”.
• Relikwie św. Walentego, patrona zakochanych, ofiarował Patriarchatowi Moskiewskiemu ordynariusz włoskiej diecezji Terni. W tym umbryjskim mieście znajduje się grób męczennika z III wieku. Podczas niedawnej wizyty w Rosji bp Vincenzo Palia, obecny następca św. Walentego na urzędzie biskupim, spotkał się z patriarchą Aleksym II. Patriarcha podziękował za dar i zapowiedział, że relikwiarz zostanie wystawiony w cerkwi Chrystusa Zbawiciela. Jednocześnie powtórzył zarzuty o „prozelityzmie katolickim”. Wyraził jednak nadzieję na załagodzenie konfliktów i podkreślił, że utrzymuje dobre stosunki z wieloma katolickimi Episkopatami, diecezjami, klasztorami i innymi instytucjami.







Kard. Józef Glemp, abp Josip Bozanić (w środku) i abp Franc Rode ze Słowenii podczas posiedzenia Rady Konferencji Biskupich Europy w Brukseli, październik 2000 r. 


• Przystąpienie Chorwacji do Unii Europejskiej wymaga narodowego konsensu – powiedział metropolita Zagrzebia abp Josip Bozanić. W wywiadzie dla dziennika „Večernji list” podkreślił, że wejście do Unii jest „sprawą dobra narodowego i naszej przyszłości, zwłaszcza naszych dzieci i młodzieży”, więc nie może być przedmiotem rozgrywek politycznych. Abp Bozanić ujawnił, że w grudniu ub. r. wysoki przedstawiciel Stolicy Apostolskiej pytał w Watykanie prezydenta Stipe Mesicia, dlaczego Chorwacja pozostaje w tyle w staraniach o wstąpienie do Unii i ostrzegał, że władzom w Zagrzebiu nie wolno tracić czasu. Metropolita powiedział też, że w sprawie UE jego kraj może liczyć na poparcie Papieża. Zagrzeb nie rozpoczął jeszcze negocjacji z Brukselą.







  




  







...I W POLSCE



• W siedzibie Konferencji Episkopatu odbyło się posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu (20 stycznia). Biskupi oczekują, że w traktacie akcesyjnym Polski z UE znajdzie się klauzula, gwarantująca ochronę życia (zob. artykuł). Poprosili o wyjaśnienie, dlaczego ministerstwo edukacji wprowadziło zarządzenie, że stopień z religii nie wlicza się do średniej ocen ucznia (dotychczas decydowała o tym rada pedagogiczna). Rozmawiano także o ustawie o organizacjach pożytku publicznego i wolontariacie; biskupi upomnieli się o dofinansowanie warsztatów terapeutycznych dla niepełnosprawnych (zmiany przepisów pozbawiły takiego wsparcia tysiąc osób). Rząd zadeklarował przekazanie Caritas mąki i półtuszy dla potrzebujących w Polsce i Afryce.
• Wznowiły obrady Komisje Konkordatowe – kościelna i rządowa. Przewodniczący Komisji (bp Tadeusz Pieronek i wicepremier Marek Pol) rozmawiali 20 stycznia w Urzędzie Rady Ministrów m.in. o finansowaniu Kościoła oraz konserwacji i dostępie do archiwów kościelnych.
• Prezydent popiera invocatio Dei w konstytucji europejskiej. Otwierając 23 stycznia w Warszawie konferencję „Ku nowym zadaniom poszerzonej UE”, Aleksander Kwaśniewski wskazał tu na polską preambułę, którą mogliby zaakceptować także niewierzący. W konferencji uczestniczył Valery Giscard d’Estaing, przewodniczący Konwentu Europejskiego, przygotowującego konstytucję zjednoczonej Europy.
• Modlitwa o pokój była głównym punktem III Dnia Islamu w Kościele katolickim w Polsce. Centralne uroczystości, zorganizowane przez Radę Wspólną Katolików i Muzułmanów, odbyły się 26 stycznia w Kolegium Jezuitów w Warszawie. W spotkaniu uczestniczyli m.in. delegat konferencji Episkopatu Polski ds. dialogu katolików i muzułmanów bp Tadeusz Pikus, imam Warszawy i Białegostoku Tomasz Miśkiewicz oraz ambasadorzy państw islamskich. Odczytano (po polsku i arabsku) fragmenty Koranu i Biblii, opisujące scenę zwiastowania Maryi.
• Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wycofała zastrzeżenia wobec wniosku o koncesję na telewizję satelitarną „Trwam”, złożonego w grudniu przez o. Tadeusza Rydzyka. Obiekcje dotyczyły zabezpieczenia 9 mln zł pożyczki, zaciągniętej przez Fundację „Lux Veritais” (właściciela tworzonej telewizji). Członek KRRiTV Jarosław Sellin poinformował, że przedstawiciele Fundacji zapewnili, iż pożyczka ma zabezpieczenie, choć powołując się na tajemnicę handlową nie ujawnili jej źródła.
• „Gazeta Wyborcza” (24-25 stycznia) opublikowała reportaż o aferze w wydawnictwie „Stella Maris”, własności Archidiecezji Gdańskiej. Kierujący do niedawna tą firmą ks. Zbigniew B. i Tomasz W. zostali przed tygodniem zatrzymani przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ze śledztwa „Gazety” wynika, że Kuria utraciła kontrolę nad wydawnictwem już w latach 90., a w malwersacje na szkodę diecezji, banku i Skarbu Państwa zamieszani byli dawni pracownicy gdańskiego KW PZPR.
• Głównym zadaniem Kościoła w Polsce w najbliższych miesiącach będzie opieka nad ubogimi i bezrobotnymi – wynika z programu duszpasterskiego, ogłoszonego w Zakopanem na posiedzeniu Komisji Duszpasterstwa Ogólnego Konferencji Episkopatu Polski (22 stycznia). „Będziemy rozwijać to, co Ojciec Święty nazywa »wyobraźnią miłosierdzia«” – zapowiedział przewodniczący Komisji, abp Damian Zimoń. Jego zdaniem nie chodzi tu o większą pomoc materialną, lecz o rozbudzenie aktywności ubogich i bezrobotnych.
• Dziewięć najważniejszych w Polsce organizacji charytatywnych podpisało „Deklarację wspólnego działania na rzecz godnego życia” (21 stycznia). Sygnatariusze – w tym Caritas, PCK i PAH – zobowiązali się wspierać wzajemnie swoje inicjatywy, a także wspólnie występować z projektami charytatywnymi do władz.












Rodziny w Manili

„Codzienność pełna jest napięć, cierpień i nawet zmęczenia. Ale w tej podróży nie jesteście sami: Jezus jest zawsze obecny przy was tak, jak był przy nowożeńcach w Kanie Galilejskiej” – mówił z telebimu Papież do zgromadzonych w parku Luneta uczestników 4. Światowego Spotkania Rodzin w stolicy Filipin.


Spotkanie, zorganizowane w dniach od 22 do 26 stycznia pod hasłem „Rodzina chrześcijańska dobrą nowiną dla III tysiąclecia”, składało się z dwóch etapów. Przez pierwsze trzy dni odbywał się kongres teologiczno-duszpasterski, na który przybyło sześć tysięcy delegatów z 82 krajów (w tym 9 kardynałów, 193 biskupów, 320 księży i 67 teologów). Sympozjum towarzyszył Kongres Córek i Synów, w którym wzięli udział młodzi ludzie. W ciągu kolejnych dwóch dni w manilskich parafiach odbywały się spotkania modlitewne. Spotkanie zakończyła Msza pod przewodnictwem kard. Alfonsa Lopeza Trujillo – legata papieskiego i przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Rodziny. Polskę reprezentowała dwudziestoosobowa delegacja z kard. Franciszkiem Macharskim i przewodniczącym Rady Episkopatu ds. Rodziny, biskupem Stanisławem Stefankiem. W Spotkaniu uczestniczyło kilka tysięcy rodzin z całego świata i kilkaset tysięcy Filipińczyków (na ostatniej Mszy było prawie milion wiernych).
Spotkania są – obok Dni Młodzieży, Chorego i Życia Konsekrowanego – kolejną inicjatywą duszpasterską Papieża. Odbywają się co trzy lata: w 1994 r. w Rzymie, potem w Rio de Janeiro i znów w stolicy Włoch. W tym roku po raz pierwszy Jan Paweł II nie mógł wziąć udziału w Spotkaniu. Dzięki łączom satelitarnym wysłuchał jednak świadectw przybyłych do Manili rodzin, a później z watykańskiej Sali Klementyńskiej wygłosił do nich orędzie. „Drogie rodziny chrześcijańskie! Głoście światu z radością ten wspaniały skarb, który niesiecie jako kościoły domowe! Małżonkowie chrześcijańscy! W waszej wspólnocie życia i miłości, w waszym wzajemnym oddaniu i wielkodusznym przyjmowaniu dzieci, bądźcie w Chrystusie światłem świata!” – apelował Papież. Podkreślił też znaczenie modlitwy, przede wszystkim różańcowej – „gwarancji jedności w stylu życia zgodnym z wolą Boga”. Na koniec zaprosił zgromadzonych na 5. Światowe Spotkanie Rodzin, które odbędzie się w Walencji w 2006 r.
Na kongresie teologiczno-duszpasterskim przemawiał kard. Macharski. Metropolita krakowski podkreślał, że brak rodziny wpływa negatywnie na całe życie człowieka, a Kościół katolicki nie ogranicza się „do aktywności wśród rodzin chrześcijańskich, ale wychodzi ku wszystkim rodzinom, bez względu na ich kulturę i religię, ponieważ rodzina to szkoła życia i miłości”. Mówiono również o dramatycznym spadku przyrostu naturalnego w krajach rozwiniętych. „Obecna sytuacja krajów bogatych zmusza je do korzystania z kapitału ludzkiego krajów, gdzie struktura demograficzna nadal jest prawidłowa” – alarmowała profesor Rosalinda Valenzona, wskazując na Japonię, gdzie przeciętna wieku wynosi ponad 41 lat, a średnia wieku pracujących zawodowo jest o trzy lata wyższa: „Kraj ten będzie musiał importować siłę roboczą, prawdopodobnie także z Filipin”.
„Każde dziecko ma prawo do życia, miłości, nauki” – mówił kard. Trujillo podczas kończącej Spotkanie Mszy. Papieski legat nazwał aborcję „karą śmierci dla niewinnych” i zwrócił się do rodzin z apelem: „Nie zamieniajcie domów w groby; nikt nie może nienawidzić i zabijać człowieka”. Zapytał też wiernych: „Czy wierzycie, że dziecko jest najcenniejszym podarunkiem?”. „Wierzymy” – odpowiedzieli uczestnicy Spotkania. 


MZ, KAI






„Ślad” dla Polaka

Grzegorz Polak został laureatem drugiej edycji Nagrody Dziennikarskiej „Ślad” im. biskupa Jana Chrapka, przyznawanej osobom, których „działalność w szeroko rozumianej sferze mediów przyczyniła się do budowania kultury prawdy, porozumienia i dialogu”. 



Wyróżniono go „za niezwykłą wprost umiejętność przekazywania wiedzy o Kościele w sposób profesjonalny i atrakcyjny, a zarazem bardzo prosty, zrozumiały, czasem nawet dowcipny”. Polak, ur. 1952, pracował m.in. w „Więzi”, „Gazecie Wyborczej” i KAI. Dziś jest zatrudniony w koncernie Edipresse, dla którego przygotowywał papieskie numery „Vivy”, a ostatnio serię „Jan Paweł II. Kolekcja”. Opracował dwa wydania „Kto jest kim w Kościele”. Oprócz pracy dziennikarskiej, zaangażowany jest także w dialog międzyreligijny i ekumeniczny. W latach 1981-1991 był współorganizatorem – u boku Jana Turnaua – comiesięcznych nabożeństw ekumenicznych w kościele ewangelicko-reformowanym w Warszawie, a w 1984 r., z o. Andrzejem Madejem inicjował w Kodniu Spotkania Ekumeniczne Młodych. W latach 1996-1999 był członkiem Komitetu Episkopatu Polski do Dialogu z Judaizmem. Przez wiele lat współpracował z zasłużonym dla ekumenizmu bp. Władysławem Miziołkiem.
„Wydaje mi się, że robię to, na co zwracał uwagę patron Nagrody. W rozmowie ze mną kilkakrotnie powtarzał, że chodzi o to, by dziennikarze katoliccy przenikali do redakcji mediów świeckich, tam dawali świadectwo i tworzyli obiektywny obraz Kościoła” – mówił laureat w rozmowie z KAI. Duża część wywiadu koresponduje z „Tygodnikową” dyskusją „Jak pisać o Kościele”. Zdaniem Polaka, trzeba tu znaleźć „złoty środek” między przystępnością a szacunkiem dla tego, co święte. Media katolickie popełniają „grzech przynudzania” i „nie wstały z klęczek” – dlatego sylwetka biskupa na ich łamach to najczęściej portret ulizany, jakby bohater nie miał żadnych problemów. Z kolei media świeckie na ogół pomijają to, co jest istotą Kościoła: posługę duszpasterską, życie sakramentalne, wielką pracę dla dobra bliźniego, koncentrując się przede wszystkim na konfliktach. Winę za wypaczenie obrazu Kościoła w mediach Grzegorz Polak dostrzega jednak także po stronie ludzi Kościoła, u których „ujawnianie pewnych konfliktów i tematów kontrowersyjnych nieraz powoduje dystansowanie się od współpracy z mediami”, przy czym biskupi i księża odmawiają nie tylko komentowania spraw kontrowersyjnych, ale wypowiadania się na tematy neutralne, jak dokument Stolicy Apostolskiej.
Do tegorocznego „Śladu” kapituła (w jej skład wchodzi m.in. ks. Adam Boniecki) nominowała także Tomasza Królaka, zastępcę redaktora naczelnego KAI i twórcę niedawno zlikwidowanego przez TVP katolickiego programu informacyjnego „Czasy”, oraz ks. Artura Stopkę, redaktora naczelnego serwisu internetowego Wiara.pl i sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”. W ub. r. nagrodę otrzymała Ewa Czaczkowska z „Rzeczpospolitej”. 


MO, KAI






Katolicy o Europie


Katolickie pisma coraz częściej kształtują wiedzę o nowoczesnej Europie. Przykładem – pierwsze tegoroczne numery miesięcznika „Więź” i poświęconego formacji kapłańskiej kwartalnika „Pastores”.
Dla polskich księży ważne są przede wszystkim duchowe aspekty integracji: właśnie dlatego temat ten podjął „Pastores”. Ks. Piotr Mazurkiewicz przypomina, że „Europa jest również w miejscu, gdzie obecnie żyjemy”. W artykule o tożsamości Europy Środkowo-Wschodniej i jej dziedzictwie Hanna Dylągowa (historyk z KUL) podkreśla istotną dla tej części Europy ideę wolności. Jednym z jej „ubocznych skutków” była „niechęć do obcych” jako „nieodłączna cecha narodów zniewolonych”, które musiały walczyć o przetrwanie. Nad społeczno-gospodarczym i politycznym wymiarem akcesji zastanawia się politolog Edmund Wnuk-Lipiński. Najwięcej jego obaw budzi niedoinwestowanie rodzimej kultury i nauki. W numerze znajdziemy też zapis debaty „Ksiądz – polityka – Europa” z udziałem abpa Henryka Muszyńskiego, rektora KUL ks. Andrzeja Szostka, b. negocjatora RP z Unią Jana Kułakowskiego oraz posła Marka Jurka. „Jeśli będziemy tracić własną tożsamość – podkreśla ks. Szostek – to nie Unia będzie temu winna, lecz my”.
Unijny numer „Więzi” otwiera artykuł Rocco Buttigione; włoski politolog, etyk, a ostatnio także polityk prezentuje różne sposoby rozumienia laickości państwa. Sam opowiada się za takim, który docenia pozytywną rolę religii. Rozważa także trzy rodzaje odniesienia do religii w przyszłej europejskiej konstytucji (metafizyczny, socjologiczny oraz historyczno-kulturowy), sugerując, że najważniejszy, gdyż odpowiedzialny za tożsamość europejską, jest ten ostatni. Z kolei kapucyn o. Ksawery Knotz zastanawia się, w jaki sposób zapobiec pogłębianiu się podziałów wśród polskich katolików na tle różnego stosunku do integracji europejskiej. Trzonem numeru jest ankieta „Co Polacy wniosą do Unii Europejskiej?”. Dieter Bingen, niemiecki historyk, wskazuje na rolę, jaką Polska powinna odegrać w kształtowaniu polityki wschodniej UE. Zasłużony dla promocji polskiej kultury tłumacz Karl Dedecius ceni w Polakach sposób, w jaki uporali się z własną historią. Przewodniczący Papieskiej Rady Kultury kard. Paul Poupard jest pod wrażeniem orędzia Bożego miłosierdzia głoszonego przez prostą polską zakonnicę – s. Faustynę. 


ASk













 

 

 


 

 



 

 

 



 

 

 

 

 


 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 5 (2795), 2 lutego 2003

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl