Auschwitz-Birkenau
Kiedy 27 stycznia 1945 r. wojska sowieckie wkroczyły do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, zastały jedynie 7 tys. więźniów, w tym kilkaset dzieci: przedtem Niemcy „ewakuowali” obóz w tzw. marszu śmierci, w którym zginęły tysiące ludzi.
Obóz w Oświęcimiu – największy niemiecki obóz koncentracyjny i zagłady – powstał w kwietniu 1940; od czerwca 1940 przybywały do niego transporty więźniów politycznych – Polaków. Po rozbudowie w 1941 r. obejmował kompleks: obóz macierzysty Auschwitz w Oświęcimiu, obóz Birkenau w Brzezince, obóz Monowitz w Monowicach i ponad 40 tzw. podobozów. Był miejscem cierpienia Żydów, Polaków i kilkudziesięciu innych narodów; w szczególności był to największy ośrodek zagłady Żydów, których większość bez rejestrowania kierowano z transportów do komór gazowych. Zarejestrowanych (przeznaczonych na pobyt w obozie) więźniów było 400 tys., wśród nich połowę stanowili Żydzi; drugą grupą więźniów byli Polacy (140 tys.), z których połowa zginęła. Auschwitz był miejscem wyniszczenia polskiej inteligencji, działaczy społecznych i politycznych, członków konspiracji oraz jeńców sowieckich i Cyganów; więźniowie ginęli wskutek niewolniczej pracy, głodu, tortur, egzekucji i eksperymentów pseudomedycznych.
Liczba ofiar jest trudna do ustalenia. Na podstawie zeznań komendanta Rudolfa Hössa przyjęto początkowo, że w Auschwitz i podobozach zginęło 2,8 mln ludzi. W czasach komunizmu władze PRL traktowały obóz jako „miejsce męczeństwa narodu polskiego i innych narodów”, podając liczbę nawet 4 mln zabitych i przemilczając fakt, że 90 proc. ofiar stanowili Żydzi. Obecnie uważa się, że Niemcy zamordowali tam 1,5 mln ludzi.
WP
|
