Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

 

 

 

 

 




STOLICA APOSTOLSKA

• Tradycyjnie w uroczystość Objawienia Pańskiego Papież udzielił sakry biskupiej dwunastu duchownym (6 stycznia). Nominaci pochodzą z Korei, Wietnamu, Iraku, Beninu, Hiszpanii, Słowacji, Irlandii i Włoch. Są wśród nich nowi sekretarze: Kongregacji Nauki Wiary – Włoch Angelo Amato oraz Papieskiej Rady ds. Jedności Chrześcijan – Irlandczyk Brian Farell, a także stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy ONZ, Włoch Celestino Migliore. Trzech biskupów będzie pracować w watykańskiej dyplomacji, pozostali otrzymali funkcje pasterskie.
Po Mszy Jan Paweł II wygłosił przemówienie połączone z modlitwą „Anioł Pański”, w którym wyjaśnił znaczenie święta Objawienia Pańskiego (Trzech Króli). „Dzisiejsza uroczystość ukazuje powszechne i misyjne powołanie Kościoła. (...) Jest to szczególnym zadaniem Apostołów i ich następców, biskupów” – powiedział Papież. Przekazał także pozdrowienia chrześcijanom wschodnim, którzy w tym dniu, według kalendarza juliańskiego, obchodzili Boże Narodzenie.
• Radość wstępujących do świątyni, o której mówi Psalm 100, była tematem katechezy Jana Pawła II podczas pierwszej w tym roku audiencji ogólnej w watykańskiej Auli Pawła VI (8 stycznia). Zdaniem Papieża psalm ten jest uroczystą pochwałą Boga, wyznaniem wiary: „Pan jest dobry, a Jego wierność nigdy nas nie opuszcza, albowiem jest On stale gotów wesprzeć nas swą miłosierną miłością”. Po wygłoszeniu katechezy Jan Paweł II pozdrowił pielgrzymów z różnych krajów. Polakom życzył szczęśliwego nowego roku, na koniec dodając: „I pomyślnego kolędowania!”.
• Watykańska Kongregacja Nauki Wiary ogłosi w najbliższych dniach dokument skierowany do katolików zajmujących się polityką. Według dziennika „Corriere della Sera”, watykańska „nota doktrynalna” nie ograniczy się do przypomnienia zasad udziału wiernych w życiu politycznym, ale ma także zawierać wskazówki w konkretnych sprawach, jak aborcja czy eutanazja.
• W Niedzielę Chrztu Pańskiego Jan Paweł II ochrzcił w Kaplicy Sykstyńskiej grupę dzieci – dwadzieścioro Włochów, Libańczyka i Polkę (Marię Faustynę). Od początku pontyfikatu Papież ochrzcił 1370 dzieci.
• Papież pragnie przyjechać w 2005 r. do Kolonii na Światowy Dzień Młodzieży – poinformował nuncjusz apostolski w Niemczech, abp Giovanni Lajolo. Ewentualna wizyta Papieża w Kolonii nie będzie miała charakteru państwowego, lecz duszpasterski. Jan Paweł II był dotychczas trzykrotnie w Niemczech: w 1980, 1987 i 1996 r.
















KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Unia Europejska powinna przyjąć Turcję – uważa prawosławny patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I. Honorowy zwierzchnik całego prawosławia wyraził taką opinię podczas spotkania w Stambule z przywódcą greckiej opozycji Kostasem Karamanlisem oraz wiceministrem spraw zagranicznych Ioannisem Magriotisem. „To właśnie Grecja zawsze popierała europejską opcję Turcji” – powiedział patriarcha. Wyraził też nadzieję, że Ankara rozpocznie konieczne reformy, aby wejść do Unii.
• Nowy prymas Węgier odbył ingres do katedry w Ostrzyhomiu (11 stycznia). Arcybiskup-nominat Péter Erdö zastąpił odchodzącego na emeryturę kard. László Paskaia. W uroczystości uczestniczyli m.in. prezydent kraju Ferenc Mádl, prefekt Kongregacji Wychowania Katolickiego kard. Zenon Grocholewski i sekretarz Kongregacji ds. Duchowieństwa, węgierski arcybiskup Csaba Ternyák. Kościół Polski reprezentował bp Kazimierz Nycz.
82. z kolei prymas Węgier urodził się w 1952 r. W listopadzie 1999 r. Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym diecezji Székesfehérvár. Archidiecezja ostrzyhomska (po węgiersku Esztergom) jest – obok archidiecezji Kalocsy – najstarszą jednostką kościelną na Węgrzech. Powstała w pierwszym dziesięcioleciu XI w., a od XV stulecia jej ordynariuszowi przysługuje tytuł prymasa. Od 1993 r. nosi nazwę „archidiecezja ostrzyhomsko-budapeszteńska” (prymasi urzędują na co dzień w stolicy, ale ich historyczna katedra znajduje się w niewielkim dziś Ostrzyhomiu). Episkopat Węgier liczy obecnie 22 arcybiskupów i biskupów oraz czterech biskupów-seniorów.






Bp Alan Hopes

• Były pastor anglikański został biskupem katolickim. Jan Paweł II mianował 4 stycznia księży Alana Stephena Hopesa i Bernarda Longleya biskupami pomocniczymi archidiecezji westminsterskiej, stolicy katolickich prymasów Anglii. 59-letni Hopes przez prawie ćwierć wieku był duchownym anglikańskim; na katolicyzm przeszedł w 1992 r. 
• Prezydentem Korei Południowej został katolik. Roh Moo-hyun rozpocznie pięcioletnią kadencję w lutym. Prezydent-elekt przyjął z żoną chrzest w 1986 r., przyjmując imię Justus. „W przeszłości byłem osobą logiczną i racjonalną, pozostając daleko od jakiejkolwiek wiary. (...) Życie ma jednak w zanadrzu sprawy nieoczekiwane i nagle zacząłem wierzyć w istnienie Boga” – zwierzył się dziennikarzom. W liczącej 47 mln obywateli Korei mieszka nieco ponad 3 mln katolików.







  




  







...I W POLSCE



• „Bronić będziemy każdego człowieka wszelkimi sposobami, jakimi dysponuje Kościół” – zapowiedział kard. Józef Glemp, komentując żądanie Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, by zliberalizować ustawę antyaborcyjną. „Jeżeli okazuje się współczucie cierpiącym zwierzętom i oskarża o znęcanie nad nimi, tym bardziej trzeba bronić ludzi poczętych, nienarodzonych, ale cierpiących i czujących” – wyjaśnił Prymas.
Z kolei prezes Polskiej Federacji Ruchów Obrony Życia podsumował 10 lat funkcjonowania ustawy. Powołując się na coroczne rządowe raporty, Paweł Wosicki przypomniał, że nie odnotowano ani jednego zgonu związanego z nielegalną aborcją, z roku na rok maleje też śmiertelność noworodków oraz liczba poronień samoistnych. Fakty te – jego zdaniem – wskazują, że podziemie aborcyjne nie ma charakteru masowego.
• Po rozległym zawale biskup ełcki Edward Samsel przebywa w Klinice Kardiologii w Białymstoku. Jak poinformowali lekarze, stan biskupa jest bardzo ciężki. Kuria Ełcka poprosiła wiernych i duszpasterzy o modlitwę w intencji biskupa.
• Sprawę polskiego księdza aresztowanego w USA zbada na miejscu specjalny delegat arcybiskupa warmińskiego. Ks. Marek Paszkowski, wiceoficjał Metropolitalnego Sądu Archidiecezji, wyjechał do Stanów 12 stycznia. Oskarżony o gwałt na 17-latce ks. Roman K., duchowny tej diecezji, w chwili aresztowania (24 grudnia) przebywał na kilkumiesięcznym urlopie w USA. Jak poinformowała KAI, polski ksiądz nie jest pierwszą osobą oskarżoną przez 17-latkę o przestępstwa seksualne.
Ks. Paszkowski jest oburzony sposobem, w jaki o sprawie informowały niektóre media (w tym publiczna TV), ujawniając dane personalne księdza i publikując jego podobiznę przed ogłoszeniem prawomocnego wyroku. Miejscowa Polonia, która nie wierzy w stawiane księdzu K. zarzuty, zawiązała 200-osobowy komitet obrony i zebrała 8 tys. dolarów na opłacenie adwokata. Z kolei Caritas Polska zdementowała doniesienia mediów, że prowadzi zbiórkę na kaucję dla oskarżonego.
• Metropolita przemyski abp Józef Michalik urlopował proboszcza z Tylawy, przeciwko któremu od czerwca 2001 toczy się śledztwo w związku z oskarżeniem o molestowanie dzieci. Opublikowany 7 stycznia komunikat Kurii informuje, że przyczyną urlopu jest zmęczenie księdza „prowadzoną przeciw niemu kampanią”. Ks. Michał M. zachował tytuł proboszcza oraz prawo pobytu na tylawskiej plebanii, a administratorem parafii został dotychczasowy wikariusz ks. Krzysztof Pawliszko.
• Sprawa abp. Juliusza Paetza została definitywnie rozwiązana przez Stolicę Apostolską – uważa abp Stanisław Gądecki, następca abp. Paetza na urzędzie metropolity poznańskiego. Jego zdaniem świadczy o tym fakt przyjęcia przez Papieża rezygnacji poprzedniego metropolity i zakaz wykonywania przez niego funkcji duszpasterskich na terenie archidiecezji poznańskiej. „Dla mnie są to dostateczne przesłanki, by – poprzez pozytywną pracę dla Królestwa Bożego – przywracać jedność całego Ludu Bożego” – powiedział abp Gądecki w rozmowie z KAI.
• Kościół nie ma monopolu na pracę charytatywną – tak bp Wiktor Skworc skomentował XI finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (12 stycznia). Biskup tarnowski wyraził zgodę, aby na placach kościelnych jego diecezji kwestowali wolontariusze Orkiestry.
• Dwa miliony pątników odwiedziło w ub. roku sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Krakowie-Łagiewnikach. To dwa razy więcej niż w roku poprzednim. Krakowskie sanktuarium znajduje się teraz w gronie miejsc najliczniej odwiedzanych w Polsce przez pielgrzymów: Jasną Górę odwiedziło w 2002 r. 3,5 mln ludzi, Licheń – 1,5 mln.
• KAI potwierdziła, że poemat Jana Pawła II „Tryptyk rzymski” zostanie opublikowany przez archidiecezjalne Wydawnictwo św. Stanisława w Krakowie. Informowaliśmy o tym w poprzednim numerze „TP”.












Katolicy w Rosji: nowy rok, stare problemy

Najpierw kolejne oskarżenia ze strony moskiewskiej Cerkwi, później życzenia świąteczne od prezydenta Putina, wreszcie przyjazd nowego nuncjusza – tak katolikom w Rosji upłynął kolejny tydzień. 


„Miniony rok zaznaczył się gwałtownym pogorszeniem stosunków z Kościołem rzymskokatolickim” – powiedział zwierzchnik Patriarchatu Moskiewskiego Aleksy II w wywiadzie dla stołecznego dziennika związków zawodowych „Trud”. Odpowiedzialnością za kryzys patriarcha obarczył Watykan, który w lutym 2002 r. podniósł dotychczasowe cztery administratury apostolskie w Rosji do rangi diecezji. Aleksy II zarzucił Stolicy Apostolskiej, że postawiła Cerkiew przed faktem dokonanym, choć takie zagadnienia „wymagają poważnego wstępnego omówienia” (nuncjusz w Moskwie poinformował wcześniej metropolitę Cyryla o planowanych zmianach – red.). Zdaniem patriarchy postępowanie Watykanu „ponownie ujawniło strategię natrętnego misjonarstwa wśród narodów prawosławnych”. Także z winy katolików „niestabilna sytuacja utrzymuje się nadal na Ukrainie, gdzie w niedopuszczalny sposób uszczupla się prawa naszych wiernych, zachowujących więź duchową z Matką-Kościołem”, czyli moskiewską Cerkwią. Patriarchat wiele razy prosił Kościół katolicki o podjęcie kroków na rzecz przezwyciężenia trudności, ale „dotychczas nie zrobiono niczego, co można by uważać za rzeczywisty akt dobrej woli”. Patriarcha zapewnił jednak, że Cerkiew „nadal liczy na zmianę stanowiska Watykanu” i pozostaje otwarta na dialog, ale „łączy się to z uwzględnieniem potrzeb i bólu naszych wiernych”.
Z kolei katolicki biskup diecezji św. Klemensa w Saratowie Clemens Pickel obawia się pogorszenia sytuacji katolików w Rosji. W wywiadzie dla agencji KNA biskup mówił, że dla władz rosyjskich jest „praktycznie nikim”, np. jako Niemiec nie może zarejestrować diecezji. Co gorsze, w listopadzie ub. r. weszła w życie nowa ustawa o cudzoziemcach: księża z zagranicy będą wkrótce musieli być może opuścić Rosję, bo nie wiadomo, czy otrzymają nowe wizy pobytowe (zaproszeniami zajmuje się teraz policja, która nie otrzymała ani przepisów wykonawczych, ani nawet formularzy). Tymczasem wszystkich 40 księży z diecezji saratowskiej to cudzoziemcy: „Nie wiemy, co przyniosą najbliższe tygodnie” – ostrzega biskup (w ub. r. władze odmówiły wiz już kilku księżom oraz biskupowi w Irkucku, Jerzemu Mazurowi). Bp Pickel poinformował też, że po raz pierwszy nie otrzymał życzeń świątecznych od rosyjskiej Cerkwi. „To naprawdę niedobry znak” – uważa biskup. Nie ma też prawie kontaktów między kapłanami katolickimi a prawosławnymi, gdyż dla tych ostatnich oznaczałyby one „pewne ryzyko”. Dlatego szanse na dialog „są równe zeru”.
Tymczasem na ręce przewodniczącego Konferencji Biskupów Katolickich Rosji, metropolity moskiewskiego abp. Tadeusza Kondrusiewicza napłynęły życzenia świąteczno-noworoczne (prawosławni obchodzili Boże Narodzenie 6 stycznia) od prezydenta Władimira Putina, premiera Michaiła Kasjanowa i szefa Administracji Prezydenta Aleksandra Wołoszyna. Co ciekawe, kilka tygodni temu w rządowym raporcie o „ekstremizmie religijnym w Rosji” Kościół katolicki znalazł się... na pierwszym miejscu wśród organizacji „zagrażających bezpieczeństwu państwa”. Teraz Putin (w święta uczestniczył w liturgii w cerkwi we wsi Agapowka w obwodzie czelabińskim) pisze do katolików: „Niech nadchodzący rok spełni Wasze najlepsze nadzieje, przyniesie pomyślność i szczęście do domu”. 
Z tymi paradoksami i trudnościami zmierzyć się musi nowy nuncjusz apostolski w Rosji abp Antonio Mennini (Włoch), który przyleciał do Moskwy 11 stycznia. W oświadczeniu dla mediów dyplomata przekazał „pełne szacunku, serdeczne pozdrowienia władzom, przede wszystkim prezydentowi Federacji Rosyjskiej”. Dodał, że wielkim zaszczytem jest reprezentowanie Papieża w Rosji – „wielkim i szlachetnym kraju”. Zapewnił też tamtejszych katolików o „ojcowskich uczuciach” Jana Pawła II. „W imieniu Ojca Świętego pragnę wyrazić uczucia szacunku i głębokiego uznania Jego Świątobliwości patriarsze Moskwy i Wszechrusi Aleksemu II i w jego osobie całemu Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu, wobec którego Kościół katolicki żywi uczucia szacunku, czci i prawdziwej wdzięczności” – podkreślił abp Mennini, niedawno nuncjusz w Bułgarii (Stolica Apostolska liczy zapewne na jego doświadczenie w pracy w kraju prawosławnym).
Watykan nawiązał stosunki dyplomatyczne jeszcze z ZSRR, w marcu 1991 r. Od początku mają one delikatny i szczególny charakter – także w sensie prawa dyplomatycznego, bo choć reprezentanci obu stron mają tytuły odpowiednio nuncjusza i ambasadora, w praktyce ich ranga jest niższa i odpowiada raczej stopniowi chargé d’affaires. 


MZ, KAI










Ćwierćwiecze kardynała

Kard. Angelo Sodano, Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej, obchodzi 25. rocznicę sakry biskupiej. Jest jednym z najbliższych współpracowników Jana Pawła II, w latach 90. jego nazwisko pojawiało się na dziennikarskich listach papabile, kandydatów do objęcia Stolicy Piotrowej. Polacy pamiętają go przede wszystkim z krakowskich Błoń, gdzie 15 czerwca 1999 r., zastępując chorego Papieża, koncelebrował po polsku Mszę.  


Urodził się w listopadzie 1927 r. w Isola d’Asti, jako drugie z sześciorga rodzeństwa. Studiował w seminarium biskupim w Asti, później w Rzymie, gdzie uzyskał tytuł doktora teologii na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim oraz prawa kanonicznego na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim. Święcenia kapłańskie przyjął we wrześniu 1950 r. Wykładał teologię dogmatyczną oraz był duszpasterzem młodzieży akademickiej. W 1959 r. przeniesiono go do pracy w Watykanie. Po studiach w Papieskiej Akademii Kościelnej pełnił funkcję sekretarza nuncjatur w Ekwadorze, Urugwaju i Chile. Do Rzymu wrócił w 1968 r. – przez 10 lat pracował w Radzie Publicznych Spraw Kościoła. W listopadzie 1977 r. Paweł VI podniósł go do godności arcybiskupa tytularnego Nova di Cesare (sakrę otrzymał 15 stycznia 1978 r. z rąk kard. Antonio Samoré) i mianował nuncjuszem w Chile, gdzie abp Sodano spędził następne 10 lat. Był świadkiem rozmowy Jana Pawła II z dyktatorem Augusto Pinochetem; generał spytał, dlaczego Kościół wciąż mówi o demokracji, gdy wszystkie metody sprawowania władzy są takie same. Papież odpowiedział: „Nie. Ludzie mają prawo do swobód obywatelskich, nawet jeśli, używając ich, popełniają błędy” (Pinochet mówił potem nuncjuszowi, że papieska odpowiedź zmusiła go do zastanowienia się nad prawami człowieka). Później w nuncjaturze – mimo sprzeciwu władz – Sodano doprowadził do spotkania Papieża z liderami chilijskiej opozycji.
W maju 1988 r. Jan Paweł II powołał arcybiskupa na stanowisko sekretarza Rady Publicznych Spraw Kościoła. Po reorganizacji Kurii Rzymskiej (1989), abp Sodano objął urząd sekretarza ds. relacji z państwami. W grudniu 1990 r. został prosekretarzem stanu, a 28 czerwca 1991 r. otrzymał z rąk Jana Pawła II kardynalski kapelusz. Następnego dnia, w uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła, kard. Sodano został Sekretarzem Stanu Stolicy Apostolskiej (odpowiednik szefa rządu w państwie świeckim). W opinii watykanistów sprawnie zarządza Sekretariatem i odgrywa pierwszoplanową rolę nie tylko w Watykanie, ale także w Kościele włoskim – konsultując m.in. nominacje biskupie.
Po ukończeniu 75. roku życia, w listopadzie zeszłego roku kardynał złożył rezygnację z urzędu, ale Papież poprosił go, aby nadal pełnił obowiązki. 


MZ








Antykoncepcja refundowana?

„Ministerstwo Zdrowia wprowadzi wkrótce cztery nowoczesne hormonalne środki antykoncepcyjne na listy leków refundowanych” – poinformowała 7 stycznia pełnomocnik rządu ds. równego statusu kobiet i mężczyzn Izabella Jaruga-Nowacka. Mają one być dostępne za 50-proc. odpłatnością. „To jest pierwsza dobra decyzja pana ministra” – dodała Jaruga-Nowacka.
„To czysta propaganda – ripostował metropolita gdański abp Tadeusz Gocłowski. – Kiedy jest tyle biedy i braków, większość społeczeństwa żyje w ubóstwie, a młodzi ludzie nie mają środków na zdobycie wykształcenia, trzeba poszukiwać sposobów na autentyczną pomoc kobietom, na ratowanie ich i ich rodzin przed bezrobociem”. Zdaniem arcybiskupa człowieka nie wolno traktować jako elementu walki światopoglądowej, a dzieje się tak, jeśli proponuje się refundowanie antykoncepcji, gdy ludzie nie mają pieniędzy na lekarstwa ratujące zdrowie. Współprzewodniczący Komisji Wspólnej Episkopatu i Rządu ubolewa, że mało mówi się o etycznym aspekcie stosowania środków antykoncepcyjnych, a prawie nigdy o konsekwencjach korzystania z nich, co zdaniem arcybiskupa odbija się na zdrowiu kobiet – a na to powinny być uczulone środowiska, które twierdzą, że bronią ich interesów.
W sprawie refundowania antykoncepcji list do premiera wysłało Forum Kobiet Polskich, skupiające 47 katolickich organizacji pozarządowych. „Środki antykoncepcyjne nie są lekami, gdyż ciąża nie jest chorobą” – czytamy w liście, w którym pomysł refundacji nazwano „skandalicznym”. Postawiono także pytanie, skąd ministerstwo zamierza wziąć środki na ten cel. Zdaniem prezes zarządu Forum Ewy Kowalewskiej antykoncepcja jest sprawą prywatną i nie powinna obciążać wszystkich podatników. 
To już drugi w ostatnim czasie spór „światopoglądowy” między Kościołem a SLD-UP: w grudniu sekretarz generalny Sojuszu Marek Dyduch powiedział, że po referendum unijnym lewica zamierza zliberalizować ustawę antyaobrcyjną. Od jego wypowiedzi odcięli się wtedy pemier Leszek Miller i prezydent Aleksander Kwaśniewski. 


Ask, KAI













 

 

 


 

 



 

 

 



 

 

 

 

 


 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 3 (2793), 19 stycznia 2003

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl