Nr 2 (2792), 12 stycznia 2003

W zastępstwie Stwórcy
JACEK KUBIAK

Nieważne, czy sensacyjne doniesienie o narodzinach pierwszego sklonowanego dziecka, puszczone w świat przez sektę raelian, jest prawdziwe. Jest to ostatnie ostrzeżenie dla polityków, nie potrafiących dotąd podjąć zdecydowanych kroków, które zapobiegną samowoli szaleńców, igrających z ludzkim życiem. Jedynym wyjściem jest wprowadzenie światowego zakazu klonowania ludzi. Jeśli politycy nie zdołają dojść do konkretnych rozwiązań, to najważniejszy dla ludzkości problem moralny zostanie oddany w ręce szaleńców. WIĘCEJ

 W numerze także:

Etyczne dylematy genetyki

Czy duszę można klonować?
KS. ANDRZEJ SZOSTEK MIC

Wkrótce ukaże się „Tryptyk rzymski”
– nowy poemat Jana Pawła II







Medytacje papieża-poety
ALEKSANDRA BAJKA z WATYKANU

Stolica Apostolska potwierdziła informację o ukończonym właśnie przez Papieża poemacie. Czternastostronicowy utwór Jana Pawła II ukaże się już w nadchodzących miesiącach, nakładem wydawnictwa archidiecezji krakowskiej. WIĘCEJ  


Promieniowanie myśli, promieniowanie ducha
ZOFIA ZARĘBIANKA

Jeżeli by szukać odpowiedzi na pytanie o czynnik scalający twórczość lieracką Karola Wojtyły, decydujący o pisarskiej tożsamości i pozwalający na identyfikację poetyckiego głosu, to ślad właściwej odpowiedzi odsłaniałby się przez trzy kluczowe słowa: Myśl, Duch oraz Promieniowanie. WIĘCEJ

 Wojtyła literat










Drogą czwartego króla
KS. TOMÁŠ HALÍK






Pewna mało znana legenda wspomina o czwartym królu, który również wyruszył w drogę ze swymi klejnotami. Do Betlejem nigdy wszakże nie dotarł. W swojej wędrówce napotkał mnóstwo ludzkiej nędzy. Stopniowo rozdał wszystkie skarby, jakie z sobą niósł. Gwiazda betlejemska dawno zgasła. Z królewskiego darczyńcy stał się żebrak, błądzący po mrocznym labiryncie świata. Kiedy dotarł do wielkiego miasta, poczuł, że jego wędrówka zbliża się do kresu. Na rynku zobaczył tłum, który złorzeczył prowadzonemu na śmierć skazańcowi. Nad jego głową widniał napis: „To jest Jezus Nazareński, król żydowski”. Było to napisane po łacinie, hebrajsku i grecku. WIĘCEJ


 W numerze także:



Nowa książka Tomáša Halíka:
religijny bestseller w laickich Czechach

Dwie siostry: wiara i wątpliwości
O. TOMASZ DOSTATNI OP

Niemcy domagają się dla siebie
statusu ofiar wojny

„Ten zbrodniarz Churchill”
Joachim Trenkner z Berlina




„Ja jednak myślę o Coventry [brytyjskim mieście, zniszczonym przez Luftwaffe w 1940 r.] i nie czuję się uprawniony do formułowania jakichkolwiek zastrzeżeń wobec płynącej stąd nauki, że za wszystko trzeba płacić” – tak Tomasz Mann, który za Hitlera wyemigrował do USA, skomentował w przemówieniu wygłoszonym w amerykańskim radiu wiadomość o zrównaniu z ziemią przez alianckie lotnictwo Lubeki, jego rodzinnego miasta.
Mann zdziwiłby się zapewne, gdyby dane mu było zapoznać się z książką, która przebojem zdobywa dziś niemieckie listy bestsellerów, wywołując kolejną – i kontrowersyjną – dyskusję o historii... WIĘCEJ

 WIARA





Chodzenie po kolędzie: mity i rzeczywistość

Pokój temu domowi
MICHAŁ KUŹMIŃSKI




Kolęda to szansa dotarcia do „trudnych domów”. Idzie o to, aby przynajmniej niektórzy z gospodarzy chcieli później zawrzeć małżeństwo, ochrzcić dziecko czy wyspowiadać się. Ale, jak mówił biskup tarnowski Wiktor Skworc, tzw. wizytę duszpasterską można też traktować jak rewizytę. WIĘCEJ


Kolęda w dziesięć minut

„Czasem trzeba oddać cios”
– Z ks. JANEM DZIASKIEM, proboszczem parafii św. Jadwigi w Krakowie, rozmawia Marek Zając

MAREK ZAJĄC: – I księża, i parafianie mają jakieś oczekiwania wobec kolędy. Czym właściwie powinna być wizyta duszpasterska?
KS. JAN DZIASEK: – Niektórzy sądzą, że najważniejszym elementem wizyty powinna być rozmowa księdza z przyjmującymi go parafianami. Innym wydaje się, że kolęda to jakaś kościelna wizytacja, kontrola. Tymczasem wizyta duszpasterska jest przede wszystkim spotkaniem modlitewnym. Ksiądz przychodzi, by pobłogosławić rodzinie na nowy rok i wspólnie z nią się pomodlić. Rozmowa jest krótka – z braku czasu, bo kapłan może poświęcić każdej rodzinie ok. dziesięć minut. Jeśli pojawia się problem, który wymaga poważnej dyskusji, wtedy proponujemy spotkanie w kancelarii parafialnej. Niektóre sprawy można też przedstawić w liście; zawsze odpowiadamy na taką korespondencję. WIĘCEJ

Patrz również: „Zawsze mówimy »Bóg zapłać«”, z ks. Romanem Indrzejczykiem rozmawiał Michał Okoński („TP” nr 6/2000).

Malowana eschatologia
KS. JAN KRACIK

Przyszłość też ma swoją historię. I choć jest to tylko historia pojmowania tego, co ma nastąpić, to przecież od stanu wiedzy czy wyobrażeń na ten temat zawsze wiele zależało. WIĘCEJ

M. Zlatohlávek, C. Rätsch, C. Müller-Ebeling, „Sąd Ostateczny. Freski, miniatury, obrazy” przekład Anny Kleszcz, wyd. WAM, Kraków 2002.  

Jaka Europa? Panel KAI i Forum Św. Wojciecha

Pora na idee
MAREK ZAJĄC

Kształt zjednoczonej Europy, ewentualna klauzula gwarantująca autonomię Polski w kwestii prawa antyaborcyjnego, invocatio Dei, prawa Kościoła w Unii i ochrona życia poczętego w przyszłej konstytucji europejskiej, różnice zdań między polskimi katolikami przed unijnym referendum, członkostwo Turcji... WIĘCEJ








 KRAJ I ŚWIAT

Politycy i pieniądze:
kilka refleksji na marginesie „sprawy Rywina”

Mniej więcej legalnie
Marcin Król



Politycy od zawsze mieli niejasne relacje z pieniędzmi. Pojawienie się ustroju demokratycznego zmieniło tę sytuację w niewielkim stopniu. Politycy są teraz 
pod każdym względem (stanu, urodzenia, uprawnień itd.) takimi samymi obywatelami, jak wszyscy inni. Od księcia, który zgarnął łupy wojenne lub niecnie wykorzystywał poddanych, niewiele można było się domagać. WIĘCEJ

O „Pokoleniu ’89” – z (nieco) starszego punktu widzenia

Pomarańczowa czapka krasnala
Joanna Olech

Co nas łączy, to, ku mojemu zdumieniu – irracjonalny głos oddany w warszawskich wyborach prezydenckich na Majora Fydrycha, legendę Pomarańczowej Alternatywy. Wrzucając kartkę do urny, miałam poczucie daremności i byłam zakłopotana, kiedy przyjaciele pytali mnie, na kogo głosowałam. Nagle okazało się, że jest nas więcej – że moi znajomi, chlubiący się pragmatyzmem, należą do tego samego nieformalnego klubu absurdu. Za sprawą wyborów dowiedzieliśmy się, jak nieliczny jest to klub – nie osiągnął nawet jednego procentu. WIĘCEJ

Patrz również: Kontrapunkt „Pokolenie ’89”.

Powstała Konfederacja na Rzecz Zatrudnienia Socjalnego:
jeden ze sposobów na bezrobocie

Słabszych bierze się w środek
Anna Machcewicz

Społeczną marginalizacją zagrożonych jest w Polsce od 500 tys.
do 3 mln osób. Nakazem chwili jest pomaganie tym, którzy w procesie polskiej transformacji „wypadli” gdzieś po drodze. WIĘCEJ

Duchowni i wiejskie społeczeństwo obywatelskie

Tak zwyczajna, że aż przyjemna
Anna Mateja

Na wsi ksiądz nie tylko odprawia Msze i troszczy się o życie sakramentalne parafian. Nadejście demokracji zakończyło walki z władzą o budowę kościoła czy religię w szkole, ale nowy ustrój szybko postawił nowe wymagania. Parafianie zaczęli tracić pracę, w szkołach pojawili się dealerzy narkotyków, przemoc przestała być znana tylko z telewizji... Jeśli ksiądz chciał pozostać wierny ewangelicznej zasadzie, że jest po to, żeby służyć – służba w konfesjonale i przy ołtarzu mogła okazać się niewystarczająca. WIĘCEJ

W dyskusji o przyszłości Unii Europejskiej Polska nie może być tylko biernym słuchaczem

Konwent Europejski: zmarnowana szansa Polaków?
Klaus Bachmann z Brukseli 

Nikomu nie powinno zależeć bardziej na sukcesie Konwentu Europejskiego niż krajom, które od 1 maja 2004 r. mają zostać nowymi członkami Unii. Dlatego warto, aby Polska odważyła się zgłaszać własne projekty do Konwentu – i budowała wokół nich koalicje. WIĘCEJ

Proporcje i kompromis – odpowiedź DANUTY HÜBNER, sekretarza Komitetu Integracji Europejskiej i przedstawiciela Polski w Parlamencie Europejskim

Oswaldo Paya – symbol osamotnienia kubańskiej opozycji

Całym życiem
WOJCIECH PIĘCIAK



Nagrodę im. Andrieja Sacharowa – legendarnego dysydenta z ZSRR – Parlament Europejski przyznaje ludziom, którzy walczą o prawa człowieka. Jej laureatami byli m.in. Nelson Mandela, Ibrahim Rugova i birmańska opozycjonistka Suu Kyi. W grudniu 2002 r., w rocznicę uchwalenia Deklaracji Praw Człowieka, Nagrodę odebrał Oswaldo Paya: kubański opozycjonista, przewodniczący „Chrześcijańskiego Ruchu Wyzwolenia”. WIĘCEJ


Krew obywatela - Raul Rivero z HAWANY (Kuba)





Noworoczna panorama
STANISŁAW LEM

Świat po 11 września 2001 roku uległ zasadniczej przemianie. Rozpoczęło się wiele nie bardzo pocieszających procesów, które rozprzestrzeniły się na kulę ziemską. Wprawdzie pomiędzy straszliwymi przechwałkami al-Qaidy a rzeczywistymi efektami jej działań widać duży rozziew i nie zdarzyło się dotąd nic, co można by porównać z atakiem na Manhattan, ale w postawie Stanów Zjednoczonych pojawiły się pewne zastanawiające zmiany.

Więcej www.lem.onet.pl







 KULTURA

Andrzej Pawłowski w krakowskim Bunkrze Sztuki

Ogrodnik awangardy
Agnieszka Sabor




W przedwojennych Wadowicach musiało być coś szczególnego, skoro w tym małym miasteczku wyrosło tyle wybitnych, twórczych osobowości. Wadowiczanin Andrzej Pawłowski (1925–1986) stał się zarówno klasykiem polskiej sztuki współczesnej, jak i odnowicielem znakomitych tradycji polskiego wzornictwa przemysłowego w szarej rzeczywistości PRL-u. WIĘCEJ

„Andrzej Pawłowski (1925–1986)”, Kraków, Bunkier Sztuki,
13 grudnia 2002 – 19 stycznia 2003.





Ian McEwan: świat w zawieszeniu

Obsesje wyobraźni
Jerzy Jarniewicz

Najciekawsze stronice prozy Iana McEwana wyrastają ze spotkania świata rzeczywistego ze światem wyobraźni, zwłaszcza tej najbardziej pobudliwej i nieokiełznanej, jaką cieszą się dzieci, szaleńcy i artyści. Jest to spotkanie często dramatyczne, gdyż oba światy dzieli głęboka szczelina. W tej właśnie szczelinie rodzą się obsesje, będące głównym tematem twórczości McEwana. WIĘCEJ

Ian McEwan, „Przetrzymać tę miłość”, przełożyła Barbara Cendrowska, Warszawa 2002, Bertelsmann Media; Ian McEwan, „Pokuta”, przełożył Andrzej Szulc, Warszawa 2002, Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz.





Jeden z najlepszych spektakli Grzegorzewskiego na scenie narodowej

Pożegnanie Prospera
Piotr Gruszczyński

Grzegorzewski przeplata tekst Audena wątkiem osobistym, autobiograficznym.
Wszak zdejmuje właśnie czarodziejski płaszcz dyrektora Narodowego Zwierciadła. Nie pierwszy to raz w teatrze Grzegorzewskiego dociekanie dotyczące roli artysty okazuje się rozważaniem mocno osobistym. WIĘCEJ

W. H. Auden „Morze i zwierciadło”, przekład: Stanisław Barańczak, reż. i scenogr.: Jerzy Grzegorzewski, wyst.: Beata Fudalej, Jerzy Radziwiłowicz, Jerzy Trela i inni; kostiumy: Barbara Hanicka, muzyka: Stanisław Radwan, mała scena Teatru Narodowego w Warszawie, prapremiera polska: 21 grudnia 2002.





O najnowszej książce René Girarda, autora „Kozła ofiarnego”

Co nagle, po diable?
Łukasz Tischner

Obejrzałem program o historii islamu, emitowany przez Trinity Broadcasting Corporation. TBC kojarzyło mi się dotąd z elokwentnymi kaznodziejami, uzdrawiającymi rozgorączkowaną widownię. Tym razem pojawił się szpakowaty jegomość o wyglądzie i manierach akwizytora, który kojącym basem metodycznie wykazywał, że każdy muzułmanin śmiertelnie nienawidzi chrześcijan. WIĘCEJ

René Girard, „Widziałem szatana spadającego z nieba jak błyskawica”, przeł. Ewa Burska, Wydawnictwo Pax, Warszawa 2002.








„Harry Potter i Komnata Tajemnic” już w kinie

Podróż do Hogwartu
Joanna Olech


Zaplanowana na siedem tomów historia Harry’ego Pottera i towarzyszące jej coroczne wersje kinowe mają szansę stać się poligonem do rozważań nad tym, które z walorów książki przekładają się na zadowalający efekt filmowy, a które nie. WIĘCEJ

Patrz również: Joanna Olech „Czarodzieje i mugole” – recenzja z ekranizacji książki „Harry Potter i Kamień Filozoficzny” oraz wypowiedzi Marcina Bonowicza i Adeli Węgiel („TP” nr 6/2002).

FELIETONY

JÓZEFA HENNELOWA – I o to chodzi

EWA SZUMAŃSKA – Dzień; Nowy, wspaniały świat; Obawa

ANDRZEJ DOBOSZ – Książka

JACEK PODSIADŁO – Do księdza Jacka 

do góry