Thomas Merton

urodził się 31 stycznia 1915 r. w Prades we Francji, w rodzinie artystów-malarzy. Jego ojciec był Nowozelandczykiem, matka – Amerykanką. Kształcił się we Francji, na Bermudach, w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Ukończył Clare College w Cambridge oraz Uniwersytet Columbia w Nowym Jorku, broniąc pracę poświęcona twórczości Williama Blake’a.
W Ameryce początkowo zaangażowany był w ruch komunistyczny, a rozczarowany nim (to doświadczenie stało się z czasem punktem wyjścia dla jego przyjaźni z Czesławem Miłoszem, autorem „Zniewolonego umysłu”) poświęcił się studiom nad literaturą i filozofią. W roku 1938 r. przyjął chrzest w Kościele katolickim (swoją duchową drogę opisał później w autobiografii „Siedmiopiętrowa góra”), dwa lata później wstąpił do klasztoru trapistów w Gethsemani koło Louisville, w Stanach Zjednoczonych. W 1949 r. przyjął święcenia kapłańskie.
Zmarł tragicznie, porażony prądem, 10 grudnia 1968 r. w Bangkoku, gdzie uczestniczył w konferencji przełożonych zakonów Azji.
Był znawcą teologii monastycznej i mistyki zachodniej oraz systemów teologicznych, filozoficznych i ascetycznych Dalekiego Wschodu. Angażował się w działania ekumeniczne, a także – wbrew władzom zakonnym – w ruch pacyfistyczny. Wskazywał na pierwszeństwo bycia przed działaniem i posiadaniem. Celem człowieka jest według Mertona zjednoczenie z Chrystusem, osiągane poprzez poznanie siebie, przemianę życia, kontemplację i praktyki ascetyczne. Jednocześnie, przebywając w klasztorze, był jednym z najbardziej aktywnych ludzi Kościoła, uczestnicząc w najważniejszych prądach reformatorskich, społecznych, a nawet politycznych epoki. Samotność bowiem rozumiał jako drogę do pełnego, wewnętrznego otwarcia się na świat i ludzi, a nie jako ucieczkę przed nimi.
Był pisarzem, teoretykiem i krytykiem literatury, tłumaczem dzieł literackich i teologicznych. Przez całe życie prowadził dziennik i obfitą korespondencję, światowy rozgłos przyniosła mu publikacja „Siedmiopiętrowej góry” (1948, wyd. pol. 1972, wyd. uzupełn. 1998). Jego główne dzieła to m.in.: „Posiew kontemplacji”, „Znak Jonasza”, „Nikt nie jest samotną wyspą”, „Zen i ptaki żądzy”. W Polsce w ostatnich latach ukazał się także „Dziennik azjatycki” (1993), „Eseje literackie” (cz. I, II – 1996, 1999) oraz tom korespondencji z Czesławem Miłoszem (1991).

KB

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 51-52 (2789),
22-29 grudnia 2002


do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl