Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

 

 

 

 

 




STOLICA APOSTOLSKA

• „Ziemia jest darem Pana Boga ofiarowanym człowiekowi w stworzeniu” – mówił Jan Paweł II w rozważaniach przed modlitwą „Anioł Pański”. Nawiązał w ten sposób do obchodzonego we Włoszech 10 listopada Dnia Dziękczynienia. „Nie powinniśmy nigdy zapominać, że ziemia należy do Boga, chociaż jest powierzona administrowaniu człowieka, aby nią rozporządzał” – mówił Papież. Dodał, że dziś potrzebny jest prawdziwy zwrot kulturowy: od bezwzględnego, zaślepionego wyzysku dóbr natury trzeba się nawrócić do odpowiedzialnego zarządzania dobrami, które ofiarowuje Bóg. 
Jan Paweł II przypomniał również, że z inicjatywy ONZ rok 2002 jest „Rokiem Gór”: „Góry zawsze fascynują ludzki umysł tak bardzo, że w Biblii są one miejscem spotkania człowieka z Bogiem” – podkreślił Papież. Są miejscem wypoczynku, ale i codziennego trudu, „nierzadko przeżywanego w samotności i odizolowaniu”. Są też symbolem, wznoszenia się człowieka do jego Stwórcy.
• „Informacja tworzy kulturę. Natomiast kulturę przekazuje się poprzez informację” – powiedział Jan Paweł II podczas audiencji do uczestników sympozjum poświęconego kulturze w dobie komunikacji masowej. W coraz bardziej złożonym i zglobalizowanym systemie informacji konieczne jest wprowadzenie wyraźnych zasad, jakimi należy się kierować przekazując wiadomości, mówił Papież. Muszą one gwarantować pluralizm i wolność, ale także poszanowanie dla użytkowników środków przekazu. „Jaką jednak kulturę może stworzyć informacja, która nie miałaby w centrum godności osoby? – pytał. – Która nie angażowałaby się uczciwie w dobro wspólne? Która nie zwracałaby uwagi na problemy koegzystencji w sprawiedliwości i pokoju?”.
• „Kościół spogląda dziś ze szczególną troską na tych, którzy nie mają dostępu do najbardziej podstawowej opieki lekarskiej i apeluje dla ludzi o »wyobraźnię miłosierdzia«” – mówił Papież do siedmiuset uczestników międzynarodowej konferencji zorganizowanej przez Papieską Radę Duszpasterstwa Pracowników Służby Zdrowia. Tematem konferencji była działalność katolickich placówek służby zdrowia. Takich instytucji jest na świecie blisko 111 tys. „Sieć ta – tłumaczył Jan Paweł II – tworzy się dzięki solidarności i miłości. Jest odpowiedzią Kościoła na rozkaz Pana, który wysłał Dwunastu, by głosili królestwo Boże i uzdrawiali chorych”. Dodał, że „tożsamość tych instytucji określa to, co jest w Kościele najwyższym prawem, to znaczy miłość”. W ten sposób „katolickie instytucje służby zdrowia stają się świadectwem miłości Miłosiernego Samarytanina, albowiem lecząc chorych spełniamy wolę Pana i przyczyniamy się do budowy Królestwa Bożego” – wyjaśniał Papież.
• Kard. Angelo Sodano przewodniczył Mszy w Bazylice św. Piotra w intencji zmarłych kardynałów i biskupów. W Eucharystii uczestniczył Jan Paweł II, który wygłosił homilię. Papież mówił, że zmarli pasterze głosili przebaczenie Boga. I dodał: „Teraz my zebraliśmy się, aby modlić się za nich i sprawować Bożą ofiarę w intencji ich dusz (...) Niektórzy z nich dostąpili łaski dania świadectwa w sposób heroiczny, stawiając czoło ciężkich próbom i znosząc nieludzkie prześladowania”. Na zakończenie kazania Papież powiedział: „śmierć rozłączyła nas tylko pozornie, lecz moc Chrystusa i Jego Ducha łączy nas w sposób jeszcze głębszy”.
• Jan Paweł II spotkał się z uczestnikami plenarnego zgromadzenia Papieskiego Komitetu Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych. Nawiązując do tematu najbliższego Kongresu („Eucharystia, Światło i Życie nowego tysiąclecia”, który odbędzie się w Meksyku), Papież powiedział: „Niewiele czasu minęło od początku nowego tysiąclecia, jednak już widać wyraźnie, jak potrzebne są całej ludzkości oraz Kościołowi światło Jezusa Chrystusa i życie, jakie daje On w Eucharystii”. Początek tysiąclecia nie jest wolny od groźnych cieni – mówił. Trzeba więc przedstawić na nowo ludzkości „światłość prawdziwą, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi”. Przypomniał, że zadaniem Komitetu jest „pomagać lepiej poznać i miłować Pana Jezusa w Jego Tajemnicy eucharystycznej, która stanowi centrum życia Kościoła i jego misji dla zbawienia świata”.
• „Psalm 98. należy do rodzaju hymnów, z którymi spotkaliśmy się już w czasie duchowej wędrówki, jaką odbywamy w świetle Psałterza” – mówił Papież podczas środowej audiencji generalnej. Jest to hymn do Pana – Króla wszechświata i historii. Określony został jako „pieśń nowa”, co w języku biblijnym oznacza pieśń doskonałą, pełną, uroczystą, której towarzyszy radosna muzyka. Mowa jest również, obok śpiewu chóralnego, o „wtórze cytry”, trąbie i rogu, ale też o swego rodzaju oklaskach kosmosu. 
Psalm zapowiada Bożą interwencję w dziejach Izraela. Wyobrażenie „prawicy” i „świętego ramienia” przywołują exodus, wyzwolenie z niewoli Egiptu. Natomiast o przymierzu z narodem wybranym przypominają dwie boskie doskonałości: „dobroć” i „wierność”. Te znaki zbawienia, zdaniem Jana Pawła II, są świadectwem, że Bóg chce pociągnąć całą ludzkość do siebie.
• Jan Paweł II mianował 55-letniego abp. Antonio Menniniego nowym przedstawicielem Watykanu w Rosji. Nowy nuncjusz jest Włochem, w służbie dyplomatycznej Watykanu pracuje od 21 lat – ma za sobą staż m.in. w Turcji i Ugandzie. Przez ostatnie lata był nuncjuszem w Bułgarii. W Moskwie zastąpił Niemca, abp. Georga Zura, który niedawno został nuncjuszem w Wiedniu.

















 KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE











Abp Rowan Williams





• Krytyka amerykańskich planów uderzenia na Irak. „Ewentualny atak na Irak może doprowadzić do konfliktu z użyciem broni atomowej” – twierdzi Prymas Kościoła Anglii, abp Rowan Williams w artykule opublikowanym na łamach brytyjskiego dziennika „Daily Telegraph”. Honorowy zwierzchnik światowej wspólnoty anglikańskiej pisze, że wojna przeciw Bagdadowi (arcybiskup nazywa tamtejszy reżim „brutalnym i pełnym przemocy”) może zdestablizować Bliski Wschód. Co gorsza, „szereg krajów dysponuje bronią masowej zagłady”. Nie wiadomo, ani po jaką broń mógłby sięgnąć Saddam Husajn, ani – gdyby Irak zaatakował Izrael – jakie środki odwetu wybierze rząd w Jerozolimie – ostrzega abp Williams.
„Wojna z Irakiem spowodowałaby katastrofę humanitarną i będzie hańbą dla całej wspólnoty międzynarodowej” – to opinia delegacji „Caritas Internationalis”, która powróciła z misji w tym kraju. „Bombardowanie i zbrojna napaść będą miały przerażającą cenę, znacznie wyższą niż ta, którą zapłacono za wojnę w Zatoce Perskiej w 1991 r. I to nie tylko dlatego, że najbardziej ucierpi cywilna ludność miejska – przede wszystkim w Bagdadzie – lecz także dlatego, że w porównaniu z Irakiem sprzed dwunastu lat znacznie pogorszyła się tam sytuacja społeczna” – powiedział szef delegacji Julian Filochowski. Według informacji Caritas ok. dwie trzecie Irakijczyków (12-16 milionów ludzi) żyje wyłącznie z otrzymywanych raz w miesiącu przydziałów żywności. Tragiczna jest sytuacja sanitarna, brakuje energii elektrycznej – to skutki nałożonych przed laty sankcji gospodarczych. „Ci ludzie walczą każdego dnia o uznanie ich godności, nawet w sytuacji zbliżającego się zagrożenia. Są świadomi wiszącego nad nimi »miecza Damoklesa« i bardzo się boją. Irakijczycy nie chcą wojny” – opowiadał Filochowski. Poinformował, że międzynarodowa Caritas zorganizuje w Iraku trzynaście ośrodków wydawania żywności dla ofiar ewentualnego ataku.
Teoria „wojny prewencyjnej” jest nie do przyjęcia, ponieważ wprowadzenie jej w życie oznaczałoby, że naszą planetę należałoby utrzymywać w stanie ciągłego konfliktu – czytamy w artykule redakcyjnym, zamieszczonym w dwutygodniku włoskich jezuitów „La Civiltŕ Cattolica”. Zdaniem redaktorów „nikomu nie udało się dostarczyć dowodów na istnienie bezpośrednich związków między rządem w Bagdadzie a międzynarodowym terroryzmem”, a nowa wojna z Irakiem tylko „przyczyni się do wzrostu w krajach Trzeciego Świata nastrojów antyzachodnich, poczynając od krajów o dominacji muzułmańskiej”. Tymczasem terroryzm należy zwalczać innymi metodami, „przede wszystkim za pomocą skuteczniej działającego wywiadu”. Na zakończenie gazeta przypomina słowa Jana Pawła II, wypowiedziane w pierwszą rocznicę zamachów z 11 września: „Terroryzm jest i zawsze będzie przejawem nieludzkiego okrucieństwa, które właśnie z tej racji nie zdoła nigdy rozwiązać konfliktów między ludźmi. Ucisk, zbrojna przemoc, wojna to decyzje, które sieją tylko nienawiść i śmierć. Jedynie rozum i miłość są skutecznymi środkami przezwyciężenia i rozwiązywania sporów między ludźmi i narodami”.
• Al-Kaida dwa razy próbowała zabić na Filipinach Jana Pawła II – poinformowała brytyjska gazeta „The Sunday Times”. W obu przypadkach zabójcą miał być 38-letni dziś Chalid Szejk Mohammed, zaufany człowiek Osamy bin Ladena. Pierwszy zamach (w styczniu 1995 r.) nie powiódł się: jedna z bomb przedwcześnie eksplodowała w 
mieszkaniu krewnego Mohammeda, Ramziego Yousefa. Próbę zabójstwa przypisano wtedy nie Al-Kaidzie, lecz lokalnym grupom terrorystycznym. Drugi atak (w 1999 r.) nie doszedł do skutku, bo Papież odwołał wizytę w Manili. Mohammed jest jednym z najwyższych rangą członków Al-Kaidy, uczestniczył w przygotowaniach zamachów z 11 września.
• W siedzibie wenezuelskiego Episkopatu w Caracas rozpoczęły się obrady tamtejszego „Okrągłego Stołu”. Do spotkania między rządem a opozycją doszło m.in. dzięki trzymiesięcznej mediacji przedstawicieli Kościoła. Obrady otworzył Cesar Gaviria z Kolumbii, przebywający w Wenezueli w ramach misji pokojowej sekretarz generalny Organizacji Państw Andyjskich. Gaviria zaapelował do Wenezuelczyków, by „dali szansę sobie samym oraz krajowi”, bo „bez porozumienia można oczekiwać jedynie krwawych konfrontacji”. Również przewodniczący Konferencji Biskupów Wenezueli bp Baltasar Porras prosił obie strony konfliktu, by „jak najszybciej dały odpowiedź narodowi, który w rozpoczętych negocjacjach widzi szansę na wyjście z gnębiącego kraj kryzysu politycznego i ekonomicznego”. Opozycja domaga się rezygnacji prezydenta Hugo Chaveza lub zorganizowania w tej sprawie referendum – i w zależności od jego wyników – przyspieszonych wyborów. Chavez, wybrany na prezydenta w grudniu 1998 r. i na kilkanaście godzin odsunięty od władzy w kwietniu tego roku, podkreślił, że decyzje o referendum i wcześniejszych wyborach mogą zostać podjęte jedynie na drodze pokojowych rozmów, a nie zamachu stanu. Dodał, że jest człowiekiem głęboko wierzącym, a fundamentem jego działań są konstytucja i krzyż. Wkrótce rozpoczną się rozmowy dotyczące kwestii szczegółowych, np. opracowania zasad rozbrojenia ludności cywilnej, reformy systemu wyborczego oraz powołania Komisji Prawdy, która ma ustalić winnych masakry uczestników pokojowego marszu z 11 kwietnia br.
• Wbrew zapowiedziom ostatnie seminarium duchowne w Szkocji nie zostanie zamknięte. Mimo drastycznego spadku powołań specjalna komisja – podczas obradującego w Edynburgu zgromadzenia plenarnego Konferencji Episkopatu Szkocji – postanowiła, że seminarium w Bearsden koło Glasgow będzie nadal działać. Koszty jego utrzymania wynoszą 1,5 mln euro rocznie: komisja zaleciła więc, aby alumnów starano się kształcić za granicą. Rzecznik szkockiego Episkopatu poinformował też, że biskupi zamierzają wkrótce sprzedać część obiektu seminaryjnego. Dziesięć lat temu w Szkocji było 136 kandydatów do kapłaństwa, obecnie jest 37 kleryków.


  




  









...I W POLSCE



• Prawosławni i grekokatolicy w Polsce rozpoczęli oficjalny dialog. Pierwsze spotkanie Wspólnej Komisji Kościołów: Prawosławnego i Greckokatolickiego odbyło się 4 listopada w Warszawie.
• Ks. Jacek Stępczak, były redaktor naczelny poznańskiego „Przewodnika Katolickiego”, wycofał swój podpis pod listem w sprawie abp. Paetza. We wrześniu 2001 ks. Stępczak wraz z ks. Tomaszem Węcławskim, ks. Tadeuszem Karkoszem, ks. Marcinem Węcławskim oraz Pawłem Wosickim skierował list do Delegatów Episkopatu Polski na Synod Biskupów w Rzymie. „List ten nie był interwencją w sprawie ks. abp Paetza, ale był zwróceniem uwagi na ten rodzaj problemu w Kościele – mówił na łamach „TP” ks. Tomasz Węcławski (rozmowa pt. „Świadectwo”; nr 14/2002). – W jednym zdaniu informowaliśmy o tym, co nas skłoniło do prośby o zastanowienie się nad sprawą obrony Kościoła lokalnego przed szkodami wyrządzanymi mu przez jego biskupa”.
W opublikowanym 6 listopada przez KAI oświadczeniu ks. Stępczak przyznaje, że podpisując list, popełnił „bardzo poważny błąd działając na szkodę Kościoła, a zwłaszcza burząc dobre imię ks. abpa Juliusza Paetza”. Obecnie ks. Stępczak na własną prośbę pracuje w Kitwe w Zambi, gdzie pełni posługę rektora prowadzonego przez Neokatechumenat diecezjalnego seminarium misyjnego „Redemptoris Mater”.
• Akcja Katolicka Archidiecezji Warszawskiej wystąpiła z Forum Świętego Wojciecha. Według prezesa archidiecezjalnej Akcji, Krzysztofa Kalinowskiego, powodem jest niedawny list otwarty wystosowany przez Radę Forum do Irlandczyków w sprawie referendum nt. Traktatu Nicejskiego. List ten zawierał apel o nie zamykanie drogi do Unii Europejskiej krajom Europy Środkowej i Wschodniej. Zdaniem Kalinowskiego apel ten sytuuje Forum jako formację o już „zdeterminowanym stanowisku w tej, jakże ważnej sprawie”, które nie oddaje prawdy o stanowisku poszczególnych ruchów i organizacji. 
Przewodniczący Rady Forum Piotr Cywiński powiedział KAI, że decyzję Akcji Katolickiej Archidiecezji Warszawskiej przyjął ze smutkiem. Jego zdaniem w przededniu integracji niezbędny jest pogłębiony dialog polskich środowisk katolickich na ten właśnie temat. Forum Świętego Wojciecha powstało 1 października, skupia 21 organizacji katolickich.
• W gmachu Konferencji Episkopatu Polski odbyło się posiedzenie Komisji ds. Dialogu Konferencji Episkopatu Polski i Polskiej Rady Ekumenicznej (5 listopada). Poruszono sprawy związane z małżeństwami mieszanymi, problem tzw. terytoriów kanonicznych oraz kwestię bezrobocia. „Padła myśl, by stworzyć Ekumeniczny Ośrodek Pomocy dla Bezrobotnych, który byłby wyrazem wspólnej troski o tych ludzi” – czytamy w komunikacie.
Tematem rozmów były także niepokoje, jakie powstały wśród wyznawców Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w związku z poświęceniem Ziemi Cieszyńskiej Matce Bożej przez biskupa Diecezji Bielsko-Żywieckiej oraz z oświadczeniem proboszcza i dziekana Istebnej na temat bliskich wyborów samorządowych. Proboszcz wzywał, by gmina, licząca 10 tysięcy katolików, nie wybierała wójta spośród ewangelików. „Do pewnych ludzi nie dotarło jeszcze myślenie ekumeniczne” – stwierdziła Komisja w związku z wypowiedzią proboszcza.
• W Warszawie odbyło się spotkanie Komitetu Episkopatu Polski ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi (4 listopada). „Zajmowano się głównie problematyką dialogu z buddyzmem oraz obecnością tematyki dialogu w programie katechetycznym” – czytamy w komunikacie opublikowanym po spotkaniu. Członkowie Komitetu rozmawiali także z przedstawicielami Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów na temat materiałów duszpasterskich na najbliższy „Dzień Islamu” (obchodzony 26 stycznia). Obradom przewodniczył bp Tadeusz Pikus. 
• Podczas tegorocznej, drugiej edycji Dnia Papieskiego zebrano ok. 4 mln zł na stypendia dla zdolnej młodzieży z ubogich rodzin – poinformował abp Tadeusz Gocłowski, przewodniczący Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia, która zorganizowała zbiórkę.
• W Łodzi odbywa się doroczny Festiwal Kultury Chrześcijańskiej (2–17 listopada). Inicjatorem i organizatorem Festiwalu jest teatr „Logos” przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie. Teatr założył 15 lat temu ks. Waldemar Sondka, który do dziś jest jego dyrektorem i kierownikiem duchowym, a jednocześnie diecezjalnym duszpasterzem środowisk twórczych (ks. Sondka jest także aktywnym członkiem-ratownikiem TOPRu). Przez 15 lat „Logos” przygotował 30 spektakli premierowych, zagrał 1111 przedstawień, 26 razy wyjeżdżał za granicę. W ramach obecnego festiwalu odbyła się premiera „Wieży Babel” Thomasa Mertona. Na tygodniowy program złożyły się spektakle, koncerty, wystawy, konferencje. Wyróżniony wieloma nagrodami teatr „Logos” był także nominowany do nagrody „Totus” w roku 2000 w kategorii „Osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej”. 
• Izba pamięci ks. prof. Józefa Tischnera powstanie przy Gminnym Ośrodku Kultury w Łopusznej – jego rodzinnej miejscowości. Muzeum ks. Tischnera będzie się mieścić w drewnianej, góralskiej izbie. Rodzina zmarłego przed dwoma laty Księdza Profesora zadeklarowała przekazanie części pamiątek, jego osobistych rzeczy i prac naukowych. Znajdą się tam m.in. fotografie oraz publikacje wydane za jego życia i po śmierci.
• „Jeśli ktoś na spowiedzi wyzna, że nie uczestniczył w wyborach, zadam mu pokutę: będzie musiał startować w następnych jako kandydat” – zażartował o. Jan Andrzej Kłoczowski podczas Mszy św. w dniu II tury wyborów samorządowych. Zachęcając do głosowania, znany krakowski kaznodzieja podkreślał moralny wymiar uczestniczenia w wyborach, jako świadectwa troski o dobro wspólne.
• W bazylice św. Brygidy w Gdańsku stanie bursztynowy ołtarz – większy od słynnej bursztynowej komnaty. Już za trzy lata osiągnie on wymiary11 m wysokości, 9,2 m szerokości i 4 m głębokości – poinformował KAI twórca ołtarza, Mariusz Drapikowski. „Pod warunkiem, że znajdą się pieniądze i surowiec na jego realizację” – dodał gdański bursztynnik. W związku z budową ołtarza ks. Henryk Jankowski otrzymał od premiera Leszka Millera koncesję na wydobycie bursztynu.





 

 

 


 

 



 

 

 



 

 

 

 

 


 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 46 (2784), 17 listopada 2002

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl