Dziwne dziecko


„Wiem tylko na pewno, że to nie odkurzacz”

JACEK PODSIADŁO


Pewnego dnia Pippi znalazła nowe słowo. „Świetne słowo”. „Supernadzwyczajne słowo”. „Jedno z najlepszych, jakie słyszałam”.
Słowo rzeczywiście jest niezłe: spunk. Ale wiadomo o nim niewiele. A dzieci oczywiście chcą od razu wiedzieć, co to takiego, ten spunk. W zasadzie, przyznaje Pippi, na pewno wiadomo tylko jedno: że nie oznacza ono odkurzacza.
To już coś. Można by na przykład – to mój skromny wkład w myśl pippizoficzną – wyjść od odkurzacza i oddalając się od niego zataczać umysłem coraz szersze kręgi, aż natrafiłoby się na spunka. Pippi, Annika i Tommy podejmują jednak poszukiwania bez takiej pedanterii, trochę na oślep. Najpierw próbują po prostu zgadnąć, przypominając sobie rzeczy, jakie istnieją, a nie mają nazwy („sam czubek pomalowanego na niebiesko masztu do flagi?” „Odgłos, który powstaje, jak się chodzi po błocie i wygniata je między palcami? ”) Potem sami posługują się narzędziem, które też nie ma jeszcze nazwy, ale w przyszłości, kiedy wymyślony zostanie internet, będzie miało na imię wyszukiwarka. Po prostu jadą konno do miejsc, gdzie zgromadzenie rzeczy mających nazwy jest szczególnie duże i tam pytają o spunka. W kilku różnych sklepach, gdzie Pippi stosuje podstępny chwyt rozpowszechniony dziś w reklamie („Musicie mieć. To się na pewno znajduje we wszystkich dobrze zaopatrzonych sklepach”). U doktora („chyba mam atak spunka”). Wszystko na nic. W chwili desperacji Pippi wspina się nawet po rynnie do otwartego okna, ale dwie panie zaskoczone pytaniem, czy nie ma tu spunka, odpowiadają w sposób typowy dla zaskoczonych pań: „O Boże! Czy ktoś skądś uciekł?”
Poszukiwaniom spunka towarzyszą oczywiście teoretyczne spekulacje na temat jego samego, natury języka, znaczenia semantyki w życiu człowieka etc. Małe, mieszczące się na jednym koniu obwoźne seminarium semiotyczne, podczas którego mamy do czynienia z typowym dla dzieci stawianiem pytań o pryncypia, których to pytań dorośli nie mogą na co dzień powtarzać, jeśli ich świat ma zachować jakąś stabilność. Dlaczego istnieją takie wyszukane nie wiadomo gdzie słowa jak „balia”, „zatyczka” albo „sznurowadło”, a na słowo tak oczywiste jak „spunk” nikt dotąd nie wpadł? Czy nie powinno się – to już dodaję od siebie – pozostawiać na świecie pewnej ilości rzeczy nienazwanych? Imię = pozór, to pamiętam ze staropolszczyzny. Na pewno przydaje się czasem nie znać wszystkich tych imion, których tyle człowiek nawymyślał. Bo to dzięki niewiedzy dzieciom udaje się odnaleźć spunka. Już się poddały, już smutne wracały, gdy przed willą Idylla zsiadły ze Staruszka i chrząszcza spotkały. Tommy i Annika rozpoznali, że to nie chrabąszcz, nie krówka i nie jelonek. I tego było trzeba Pippi. „– Wiem – powiedziała. – To jest spunk. Widzieliście w życiu coś bardziej spunkowatego?”
Znaleziony przez Pippi spunk przydaje się do dziś. Może się tak nazwać awangardowa grupa muzyczna z Norwegii albo wirtualna biblioteka anarchistyczna. A ja chcę na koniec zauważyć, że dzieci znalazły spunka dokładnie tam, gdzie umiejscawia go – przepraszam, jeśli przekręcę imię, ale to z pamięci – Genten Rinpocze: w domu. Oto, co Rinpocze ma do powiedzenia: „Spunka nie można odnaleźć dzięki woli lub wzmożonemu wysiłkowi, bo zawsze jest już obecny, doskonały i gotowy, w rozluźnieniu i zaniechaniu. To tylko nasze poszukiwanie spunka nie pozwala nam go zobaczyć. Ponieważ spunk nie istnieje, a jednak był tu od zawsze i w każdej chwili ci towarzyszy. Pragnąc posiąść coś nie dającego się ogarnąć, męczysz się na próżno. Wszystko już na ciebie czeka, nie szukaj dalej. Nie wyruszaj do nieprzebytej dżungli, aby odnaleźć słonia, który spokojnie stoi już w twoim domu”.
Oczywiście autor tych uwag posługuje się niewłaściwą nazwą spunka. Nie mówi wprawdzie o „zatyczce” ani „sznurowadle”, ale o „szczęściu”.

Jacek Podsiadło
skr. poczt. 32, 45-076 Opole 1 

podsiadlo@atol.com.pl

do góry