Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

 

 

 

 

 




STOLICA APOSTOLSKA

Do ponownego odkrycia piękna i głębi modlitwy różańcowej wezwał wiernych Jan Paweł II w rozważaniach przed modlitwą „Anioł Pański”. Papież przypomniał, że miesiąc październik pobudza do „odkrycia na nowo tej tradycyjnej modlitwy, tak prostej, a przy tym równie głębokiej”. „Różaniec jest dokonywaną oczami Maryi próbą rozważania oblicza Chrystusa, (...) dlatego jest modlitwą zakorzenioną w samym sercu Ewangelii. Pozostaje w pełnym współbrzmieniu z duchem Soboru Watykańskiego II i doskonale wyraża wskazania, zawarte w moim liście apostolskim »Novo millennio ineunte«, aby Kościół »wypłynął na głębię« w nowym tysiącleciu”. Jan Paweł II zaapelował też o częste odmawianie różańca przez wiernych, ich rodziny i wspólnoty chrześcijańskie. Zapowiedział ogłoszenie nowego dokumentu na temat modlitwy różańcowej.
Modlitwie różańcowej Papież zawierzył sprawę pokoju na świecie. Podkreślił, że „w obliczu napiętej sytuacji międzynarodowej, szczególnie w Ziemi Świętej, gdy nie skutkują inicjatywy polityczne, skądinąd konieczne, tylko Bóg może wpłynąć na serca ludzkie, aby wlać w nie na nowo nadzieje na pokój. Bardziej niż kiedykolwiek wcześniej cały świat powinien dzisiaj wołać do Niego o pokój”. 
• „Na progu trzeciego tysiąclecia posługa biskupia jest bardzo zobowiązująca, ale też wyjątkowo napawa entuzjazmem” – powiedział Jan Paweł II do 120 biskupów z całego świata, którzy otrzymali sakrę w minionym roku. Brali oni udział w spotkaniu zorganizowanym przez watykańską Kongregację ds. Biskupów przy współpracy „Legionistów Chrystusa”.
Jan Paweł II zapewnił biskupów o swej miłości, poparciu i duchowej bliskości oraz o tym, że podziela „pragnienia i niepokoje związane z posługą apostolską”. Przypomniał, że posługa biskupia była przedmiotem obrad ostatniego Synodu Biskupów, podkreślając, że „jej skuteczność w dużej części zależy od naszego upodobnienia się do Chrystusa i od naszej osobistej świętości. Jeśli świętość stanowi »wysoką miarę« zwyczajnego życia chrześcijańskiego, tym bardziej musi ona przyświecać życiu biskupa, stanowiąc inspirację dla jego zachowania” – powiedział Jan Paweł II. 
Papież mówił też o szczególnej relacji z najbliższymi współpracownikami biskupów – kapłanami: „Obdarzajcie ich szczególną miłością i dbajcie o ich stałą formację. Duchowa troska o kapłana jest obowiązkiem biskupa diecezjalnego. Gest kapłana, który kładzie ręce w ręce biskupa w dniu swoich święceń, wyznając »synowski szacunek i posłuszeństwo«, na pierwszy rzut oka może wydać się gestem jednej strony. W rzeczywistości gest ten zobowiązuje ich obu: kapłana i biskupa. Młody kapłan zawierza się biskupowi, który ze swej strony staje się odpowiedzialny za los tych rąk, które godzi się wziąć w swoje ręce. Ksiądz musi odczuwać, zwłaszcza w chwilach trudności czy samotności, że jego dłonie trzyma w swoich biskup”.
• „Bliskie jest nasze zbawienie” – mówił Papież, komentując Psalm 85 podczas środowej audiencji generalnej w Watykanie. Psalm ten „odzwierciedla wzniosłą chwilę powrotu Izraela do ziemi ojców z niewoli babilońskiej (…) uwolnienie od zła, przebaczenie win, oczyszczenie z grzechów” – mówił Jan Paweł II, przypominając, że fragment psalmu („Okaż nam, Panie, swoją łaskawość i daj nam swoje zbawienie!”) wszedł także do liturgii chrześcijańskiej. 
• Watykan opowiada się za całkowitym zakazem klonowania człowieka. Stanowisko takie przedstawił obserwator Stolicy Apostolskiej przy ONZ abp Renato Martino. Podkreślił, że zarówno klonowanie reprodukcyjne, jak i terapeutyczne są niedopuszczalne ze względu na powszechnie akceptowane normy etyczne. Dlatego Watykan proponuje całkowity zakaz klonowania człowieka, który obowiązywałby wszystkie państwa świata. W Nowym Jorku odbyła się czterodniowa sesja poświęcona wypracowaniu dokumentu zakazującego reprodukcyjnego klonowania człowieka.


 
Kard. Roger Etchegaray
• Kard. Roger Etchegaray obchodził 80. urodziny. Pochodzący z Francji kardynał należy do najwybitniejszych postaci współczesnego Kościoła i Kurii Rzymskiej. Mimo wieku emerytalnego jest jednym z najbliższych współpracowników Papieża, o czym świadczą liczne misje, powierzane mu przez Papieża w różnych krajach i częściach świata – zazwyczaj do najbardziej zapalnych punktów. Kardynał odwiedził m.in. Kubę, Chiny, Wietnam, szereg krajów Trzeciego Świata. Jedną z najdelikatniejszych, a zarazem najniebezpieczniejszych podróży była wizyta w ogarniętej wojną domową Rwandziew sierpniu 1994 r. Ostatnio kardynał przewodniczył dwóm Papieskim Radom: „Iustitia et Pax” i „Cor Unum”. Pełnił także funkcję przewodniczącego Komitetu Wielkiego Jubileuszu Roku 2000.
• Jan Paweł II odwiedzi włoski parlament. 14 listopada wygłosi przemówienie do członków włoskiego parlamentu zebranych na specjalnej sesji. Będzie to drugie wystąpienie Papieża przed narodowym parlamentem. 11 czerwca 1999 r. Jana Pawła II przemawiał w polskim parlamencie.
• Abp Emmaulel Milingo powrócił do Włoch. Ponad rok temu wywołał on skandal, żeniąc się w sekcie Moona, a następnie na prośbę Jana Pawła II powrócił do Kościoła. Luigi Accattoli pisze w dzienniku „Corriere della Sera”, że jego powrót, planowany początkowo na październik, przyspieszono i utajniono, by uniknąć zmasowanego ataku mediów. Przypuszcza się, że 72-letni hierarcha z Zambii przebywa niedaleko Rzymu. Pod koniec października pojawi się po raz pierwszy publicznie w miejscowości Zagarolo, gdzie zamieszka na stałe i gdzie będzie mógł spotykać się ze swoimi zwolennikami, którzy wierzą, że arcybiskup posiada dar uzdrawiania.
Tymczasem we włoskich księgarniach można kupić wywiad-rzekę z emerytowanym hierarchą. W Rzymie pojawiła się też znów jego była „żona” – Koreanka Maria Sung, która bezskutecznie zabiega o to, by arcybiskup do niej powrócił.











KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE



• „Z powodu braku wiedzy o wypadkach nadużyć seksualnych wobec nieletnich często reagowaliśmy w sposób niewystarczający. Ze względu na ofiary wyrażamy głębokie ubolewanie” – napisali niemieccy biskupi w oświadczeniu, wydanym po obradach Episkopatu w Fuldzie. Biskupi przedstawiają wytyczne postępowania wobec księży-pedofilów, zapowiadając, że odtąd każde doniesienie czy nawet podejrzenie w sprawie występku seksualnego będzie skrupulatnie badane. Jeśli zarzuty się potwierdzą, sprawcę – niezależnie od postępowania prokuratorskiego – spotka kara kościelna; w drastycznych przypadkach będzie to usunięcie ze stanu duchownego. Biskupi zapowiedzieli też wsparcie i pomoc dla ofiar. Przewodniczący Episkopatu kard. Karl Lehmann powiedział, że „interwencje wobec księży-pedofilów często są trudne, gdyż wielu z nich zaprzecza faktom, a nierzadko nie czują się winni”. Kardynał ostrzegł zarazem przed „ogólną podejrzliwością” wobec księży, którzy w większości „wykonują wzorowo swe obowiązki duszpasterskie, także wobec dzieci i młodzieży”. 
• O wstrzymanie oblężenia siedziby władz palestyńskich w Ramallah poprosił premiera Ariela Szarona watykański sekretarz stanu kard. Angelo Sodano. Po ostatnich zamachach wojska izraelskie wkroczyły do Autonomii, burząc budynki wokół siedziby Jasera Arafata. Papieski rzecznik Joaquin Navarro-Valls powiedział, że takie posunięcia „narażają na ryzyko i tak już wątłe nadzieje na pokój”. Kard. Sodano zapewnił Arafata, że „w tej bolesnej dla narodu palestyńskiego i dla jego władz narodowych godzinie” jest z nimi Jan Paweł II i jego otoczenie. Zapowiedział też, że Watykan „będzie się nadal angażować na rzecz obrony praw każdego narodu do życia w pokoju w ramach bezpiecznych granic i w klimacie wzajemnego poszanowania”.
Izraelskie władze są niezadowolone z treści listu do Szarona, podpisanego w imieniu Papieża przez kard. Sodano. Przedstawiciel rządu wyraził ubolewanie z powodu „milczenia Watykanu” wobec nowej fali palestyńskiego terroru, w tym braku reakcji po zamachu w Tel Awiwie, gdy zginęło 5 osób. Zdaniem władz w Jerozolimie przesłanie Papieża jest nieobiektywne i w praktyce oznacza, że Watykan wspiera Arafata. W międzyczasie pod naciskiem USA Izraelczycy rozluźnili oblężenie.


 
Pogrzeb kard. Wu
• Zmarł chiński kard. John Baptist Wu Cheng-Chung z Hongkongu. „Jestem pewien, że pamięć o kardynale będzie żywa w społeczności Hongkongu, której wiernie służył, inspirując wszystkich do jeszcze większej szczodrości w życiu chrześcijańskim” – napisał Papież w telegramie kondolencyjnym do wiernych z byłej brytyjskiej kolonii, od pięciu lat znów pod panowaniem chińskim. 
Pogrzeb kardynała zgromadził tysiące mieszkańców Hongkongu; Mszy żałobnej i obrzędom pogrzebowym przewodniczył prefekt Kongregacji Ewangelizacji Narodów kard. Crescenzio Sepe. Kard. Sepe zaznaczył, że przybył do Hongkongu nie w celach politycznych, ale religijnych, dodając, że przywozi pozdrowienia od Papieża dla nowego biskupa miejscowej diecezji, Josepha Zen Ze-kiun, oraz życzenia dla narodu chińskiego, przede wszystkim dla Hongkongu. Podczas Mszy żałobnej kard. Sepe przypomniał, że kard. Wu urodził się w Chinach kontynentalnych i podkreślił, że zmarły „świadczył przed światem, iż lud Boży Hongkongu i na kontynencie kocha i służy swemu narodowi, troszczy się o jego wielką kulturę i sławną historię”. Wu był w pełni Chińczykiem, a zarazem pozostał doskonale wierny chrześcijaństwu – mówił kardynał.
Urodzony w 1925 r. Wu święcenia przyjął w wieku 27 lat; w Rzymie i USA studiował prawo kanoniczne. W 1975 r. Paweł VI mianował go biskupem Hongkongu. W 1988 r. z rąk Jana Pawła II otrzymał kapelusz kardynalski. Troszczył się o los Kościoła w komunistycznych Chinach: trzykrotnie je odwiedzał (1985, 1986 i 1994), a podczas rozmów z władzami upominał się o prawa katolików z represjonowanego tzw. Kościoła podziemnego. Gdy podczas wizyty w Szanghaju odmówiono mu spotkania z więzionym wówczas kard. Kungiem, Wu odwołał zaplanowane spotkania i wrócił do Hongkongu.
• Nie będzie rozporządzenia ani ustawy parlamentu, które nakazywałyby umieszczenie krzyży w szkołach – poinformowała włoska wiceminister edukacji Valentina Aprea. Każda szkoła będzie sama decydować w tej sprawie. Takie rozwiązanie poparł w Radiu Watykańskim kard. Roberto Tucci: jego zdaniem o zawieszeniu krzyża w miejscu publicznym powinny decydować wspólnoty lokalne, a nie władze państwa. Tucci podzielił opinię kard. Josepha Ratzingera, że trzeba wyjaśniać znaczenie krzyża np. mniejszości muzułmańskiej, dla której może być on powodem zgorszenia i obrazy. „Krzyż w miejscu publicznym w żadnym razie nie może być bronią wymierzoną w przeciwników chrześcijaństwa czy zachodniej kultury” – dodał kard. Tucci, zaznaczając, że chrześcijanie mają prawo bronić krzyża, gdy symbol ten jest wyszydzany i profanowany. 
Kwestię krzyży w miejscach publicznych wywołał niedawno Papież, gdy podczas modlitwy na Anioł Pański upomniał się o miejsce dla krzyża w domach, szkołach czy szpitalach. Włoskie ministerstwo oświaty zapowiedziało wtedy przywrócenie krzyży tam, skąd usunięto je np. z uwagi na uczniów wyznania muzułmańskiego. Jednocześnie separatystyczna Liga Północna wysunęła projekt ustawy, nakazującej wieszanie krzyży nie tylko w szkołach, ale we wszystkich miejscach publicznych „na znak tożsamości chrześcijańskiej” Włochów; projekt popierało ministerstwo oświaty i wielu deputowanych, także z lewicy.
  












...I W POLSCE



• Fundacja „Dzieło Nowego Tysiąclecia” ogłosiła nominacje do nagród TOTUS 2002 (24 września). W tym roku do nagrody przyznawanej przez Kościół katolicki nominowano 9 osób oraz 11 instytucji i organizacji. Fundacja ogłosiła również nazwiska piątki maturzystów, którzy w konkursie akademickim im. bp Jana Chrapka zdobyli indeksy studiów dziennikarskich na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Jagiellońskim. Po raz pierwszy zostaną też przyznane nagrody w kategorii medialnej. Kapituła nominowała w tej kategorii program dziecięcy „Ziarno” (TVP1) za zainicjowanie edukacji religijnej przez rozrywkę i zabawę. Ponadto: IDEE – Instytut na rzecz Demokracji w Europie Wschodniej, za budzenie wrażliwości na potrzeby drugiego człowieka niezależnie od jego pochodzenia oraz „Gazetę Radomszczańską – Fundację Inicjatyw Kulturalnych” za wspieranie lokalnych inicjatyw kulturalnych oraz „Studio Otwarte” Telewizji Puls, które doceniono za odwagę poruszania ciekawych i trudnych tematów oraz stworzenie forum do debaty publicznej nad najważniejszymi problemami Polski. Natomiast za interesującą formę czasopisma dla dzieci został nominowany „Mały Gość Niedzielny”.
W kategorii „osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej” nominowano Zamek Królewski w Warszawie – z jego dyrektorem prof. Andrzejem Rottermundem, poetę Ernesta Brylla, kompozytora Henryka Mikołaja Góreckiego, pisarza Zygmunta Kubiaka oraz artystę malarza Mariana Kołodzieja. 
W kategorii „promocja człowieka, praca charytatywna oraz edukacyjno-wychowawcza” nominowano małżeństwo Joannę i Aleksandra Płonnickiech, za wieloletnią działalność na rzecz niepełnosprawnych umysłowo na terenie diecezji legnickiej, Katolickie Stowarzyszenie Niepełnosprawnych Archidiecezji Warszawskiej w uznaniu pracy włożonej w prowadzenie warsztatów terapii zajęciowej, Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjny dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Rusinowicach oraz katolicką parafię Rugawi w Kongo. Nominowany został również brat Jerzy Adam Marszałkowicz, za pracę włożoną w sieć schronisk dla bezdomnych i dbanie o wierność ideałom św. Brata Alberta.
W kategorii „promowanie nauczania Jana Pawła II” nominowano dominikańską Fundację „Instytut Tertio Millennio”, Instytut Jana Pawła II KUL oraz dwóch uczonych: ks. prof. Helmuta Sobeczko za działalność służącą rozwojowi teologii i kształtowaniu życia liturgicznego w Kościele oraz biblistę ks. prof. Józefa Kudasiewicza z KUL. Laureatów nagrody „TOTUS” Fundacja ogłosi 12 października.
• Międzynarodowy kongres „Chrześcijaństwo w dialogu kultur na ziemiach Rzeczypospolitej” odbył się w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (24-26 września). Kongres został pomyślany jako spotkanie historii i teraźniejszości. „Trzeba badać dzieje, by wyzbyć się niepotrzebnych kompleksów i odkryć własną bogatą tożsamość” – mówił na powitanie rektor KUL ks. prof. Andrzej Szostek. Wtórował mu wielki kanclerz uczelni abp Józef Życiński. „W świecie, w którym łatwo »globalizuje się« nienawiść, agresję i bezmyślność, ważnym zadaniem jest refleksja nad doświadczeniem wielkich kart naszej historii, by można było dzisiejszą rzeczywistość kształtować w papieskim duchu »globalizacji solidarności«” – przekonywał lubelski metropolita. Pierwszego dnia mówiono o współistnieniu religii i wyznań, drugiego skupiono się na koegzystencji narodów, trzeciego zaś dyskutowano o wspólnocie kultur. „Rzeczpospolita była przez wieki miejscem dialogu różnych kultur” – przypomniał Jan Paweł II w telegramie nadesłanym do uczestników międzynarodowego kongresu. Zdaniem Papieża, choć w RP nie brakowało napięć, dialog kultur jednak okazał się owocny, a jego doświadczenia mają szczególną wartość dzisiaj, gdy tworzymy wspólną Europę. W spotkaniu uczestniczyli naukowcy z Polski, Litwy, Ukrainy, Białorusi, Rosji, Izraela, Kanady i USA, m.in. historycy: Jerzy Kłoczowski, Janusz Tazbir, Józef Gierowski, Henryk Samsonowicz oraz hierarchowie zza wschodniej granicy: abp Tadeusz Kondrusiewicz z Moskwy i zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Grekokatolickiego kard. Lubomyr Huzar.
• „Nie traktujmy lasów, rzek i potoków, dolin i jarów jako wysypisk śmieci. Wywożąc w te miejsca śmieci i odpady popełniamy grzech” – napisał biskup tarnowski Wiktor Skworc w liście pasterskim z okazji przypadającego 4 października wspomnienia św. Franciszka z Asyżu. W liście bp Skworc wymienił podstawowe zasady, których przestrzeganie gwarantuje życie w przyjaźni z przyrodą. Nie wolno zanieczyszczać ziemi, wody i powietrza, trzeba dbać o estetykę otoczenia, pielęgnować drzewa i kwiaty – pisze ordynariusz tarnowski. Zaapelował też o szacunek wobec żywności, zwłaszcza chleba, traktowanie z szacunkiem zwierząt domowych, a nawet roztropne korzystanie z zasobów energii elektrycznej i wody oraz korzystanie z ekologicznych materiałów budowlanych.
• Opinie. „Delegacja Episkopatu, w której brałem udział, udała się z krótką wizytą do Rzymu, aby podziękować Ojcu Świętemu za jego podróż apostolską do Krakowa i za ogłoszonych tam nowych błogosławionych. Ojciec Święty nie ukrywał wzruszenia a na zaproszenie Księdza Prymasa na kolejną pielgrzymkę ujmująco odpowiedział nam, że myślał, iż to już była ostatnia jego podróż do Polski, ale pozostawia to Panu Bogu, i dodał, że chciałby jeszcze kiedyś zobaczyć Bieszczady” (z listu pasterskiego abp Józefa Michalika z 29 września).
n Historyk z katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, prof. Jerzy Kłoczowski otrzymał papieski order „Pro Ecclesia et Pontifice”. Wręczając odznaczenie 25 września w Lublinie metropolita lubelski abp Józef Życiński nazwał prof. Kłoczowskiego „autentycznym świadkiem Ewangelii”. Prof. Jerzy Kłoczowski, urodził się w 1924 roku. Był żołnierzem Armii Krajowej i uczestnikiem powstania warszawskiego. Po uzyskaniu doktoratu na uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu w 1950 roku związał się z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim. Od 1974 profesor zwyczajny, w latach 1968-1976 dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych. Wykładał m.in. w Oxfordzie, Sorbonie, Princeton i College de France.
• Na Placu Teatralnym w Warszawie stanie pomnik Anioła Stróża Narodu Polskiego – ten pomysł przedstawił 29 września duszpasterz środowisk twórczych ks. Wiesław Niewęgłowski. Pomysłodawca ujawnił, że w tej sprawie są prowadzone rozmowy z władzami miasta oraz trwają prace nad artystycznym kształtem posągu.


 

 

 


 

 



 

 

 



 

 

 

 

 


 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 40 (2778), 6 października 2002

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl