Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

 

 

 

 

 




STOLICA APOSTOLSKA

• „Wkład, jaki szkoła wnosi razem z rodziną i pod jej kierunkiem, jest i pozostaje nieodzowny w przekazywaniu wartości kultury” – powiedział Jan Paweł II podczas przemówienia poprzedzającego niedzielną modlitwę „Anioł Pański”. Podkreślił, że „kultura stanowi fundament tożsamości narodów”: „Jest ona dzisiaj bardziej złożona, lecz to właśnie, gdy się dobrze przyjrzeć, nadaje nowe znaczenie instytucjom oświatowym. Szczególna odpowiedzialność spoczywa w związku z tym na wierzących, którzy na tym polu pracują”. Dalej Papież wyjaśniał: „Mówi się czasem, że podobnie jak rodzina szkoła przeżywa »kryzys«. W ten sposób nawiązuje się do powszechnego odczucia, że instytucja ta, chociaż uznaje się jej zasadniczą celowość, potrzebuje głębokich przemian, które pozwoliłyby jej odpowiadać na dzisiejsze potrzeby społeczeństwa (...) W tym celu jednak nie wystarczy dostosowanie programów i struktur”. „Dobre funkcjonowanie szkoły zależy przede wszystkim od jakości formacyjnej relacji między nauczycielami i uczniami. Uczniowie dadzą z siebie wszystko, jeżeli wykładowcy pomogą im uchwycić znaczenie tego, czego mają się nauczyć, w odniesieniu do ich dojrzałości oraz otaczającej ich rzeczywistości. Dotyczy to wszystkich szkół, publicznych i niepublicznych, każdego rodzaju i stopnia” – powiedział Papież.
• „Ewentualna interwencja zbrojna w Iraku może się odbyć jedynie za zgodą Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych” – uważa kard. Joseph Ratzinger. Prefekt watykańskiej Kongregacji Nauki Wiary uczestniczył w dorocznym spotkaniu filozofów w Trieście, zorganizowanym przez Fundację „Liberal”. Odebrał także nagrodę za „cenne refleksje na temat wartości, które powinny być inspiracją dla Konstytucji Europy”.
• „Duchowny udzielając wywiadu – biskup czy kapłan – powinien brać przykład z Chrystusa i być tak jak On uprzejmym, odpowiadać na pytania jasno i wyczerpująco” – takiej rady udzielił przewodniczący Papieskiej Rady Środków Społecznego Przekazu abp John Foley uczestnikom sympozjum na temat „Biskup i mass media”. Konferencja odbyła się w Rzymie. Zdaniem arcybiskupa każda diecezja musi dziś mieć biuro prasowe, które będzie się zajmować rozpowszechnianiem „setek dobrych wieści”. 
• „Papież jest wam wdzięczny, gdyż z milczenia waszych klasztorów niesie się do nieba nieustanna modlitwa za jego posługę oraz w intencjach i za potrzeby całej wspólnoty kościelnej” – powiedział Jan Paweł II przyjmując w Castel Gandolfo trapistów. „Zebraliście się w tych dniach, aby zastanowić się, co zrobić, żeby wasze wspólne dziedzictwo duchowe odpowiadało coraz lepiej na potrzeby chwili bieżącej, zachowując przy tym w stanie nienaruszonym ducha początków – powiedział Papież. – Wasza wzniosła duchowość zachowuje w dzisiejszym kontekście kulturowym całą swoją wartość. (...) Jesteście samotni i odizolowani od świata, by móc podążać ścieżkami zażyłości z Bogiem. Jednocześnie dzielicie to duchowe doświadczenie z innymi braćmi i siostrami, w stałej równowadze między osobistą kontemplacją a jednością z liturgią Kościoła. Zachowajcie to dziedzictwo charyzmatyczne nienaruszone! Stanowi ono skarb dla całego ludu chrześcijańskiego”. Około 200 opatów i opatek jednego z najbardziej surowych klauzurowych zakonów uczestniczyło w Rzymie w kapitule generalnej.
• Bóg jako Król i Sędzia Wszechświata, o którym mówi psalm 96, był tematem katechezy Jana Pawła II podczas audiencji ogólnej. „Psalm ten jest zasadniczo zbudowany z dwóch obrazów – wyjaśniał Jan Paweł II. – Pierwsza część obejmuje uroczystą epifanię Pana w Jego sanktuarium, czyli w świątyni na Syjonie. Poprzedzają ją i następują po niej śpiewy i obrzędy ofiarne zgromadzenia wiernych”. Lecz oto mamy drugi obraz – otwiera go ogłoszenie królewskości Pana. Odtąd, dodaje Jan Paweł II, to wszechświat ma śpiewać, również w swoich żywiołach, najbardziej tajemniczych i ciemnych. W tym momencie chcielibyśmy pozostawić miejsce na chrześcijańskie odczytanie tego Psalmu, dokonane przez ojców Kościoła, którzy widzieli w nim zapowiedź Wcielenia i Ukrzyżowania, znak paradoksalnej królewskości Chrystusa”.






Kard. Thuan przyjmuje biret kardynalski, 2001 r.





• Zmarł kard. François-Xavier Nguyen Van Thuan, pochodzący z Wietnamu przewodniczący Papieskiej Rady „Iustitia et PAX” (16 września). Mianowany w 2001 roku kardynałem, Van Thuan przez 13 lat był więziony przez wietnamskich komunistów (zob. artykuł Józefy Hennelowej).
• Papież spotkał się z przedstawicielami Neokatechumenatu i założycielem tego ruchu Kiko Argüello (21 września). „Jakże nie dziękować Bogu za owoce, jakie przyniosła ponad trzydziestoletnia działalność Neokatechumenatu? W naszym zsekularyzowanym społeczeństwie, gdzie szerzy się obojętność religijna, a wiele osób żyje, jak gdyby Boga nie było, wielu odczuwa potrzebę odkrycia na nowo sakramentów chrześcijańskiej inicjacji; szczególnie Chrztu świętego. Neokatechumenat jest bez wątpienia jedną z opatrznościowych odpowiedzi na tę palącą potrzebę” – powiedział Jan Paweł II. Papież wspomniał także o zatwierdzonym w tym roku przez Stolicę Apostolską statucie Drogi Neokatechumenalnej oraz zapowiedział, że odpowiednie dykasterie Kurii Rzymskiej zajmą się obecnie „dyrektorium katechetycznym oraz praktyką katechetyczną i liturgiczną Neokatechumenatu”.
 











KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE



• Słowaccy biskupi popierają starania ich kraju o członkostwo w Unii Europejskiej. Tamtejszy Episkopat przygotował na ten temat list pasterski – liczącą 50 stron broszurę, opublikowaną w dzień narodowego święta Słowacji, które przypada we wspomnienie Matki Bożej Bolesnej (15 września). „Jeśli Unia będzie kierować się chrześcijańskimi zasadami, z których wyrosła, poszerzymy naszą suwerenność, dzięki czemu będziemy realizować nasze wartości i otrzymamy szanse, jakich nie bylibyśmy w stanie sami sobie zapewnić” – czytamy w liście. Jego autorzy uważają, że dzięki UE na kontynencie zapanował pokój, a Słowacja jako członek struktur europejskich szybciej upora się z problemami korupcji i bezrobocia. Biskupi przypominają, że integracja ma chrześcijańskie korzenie (wymieniają m.in. ojców założycieli Unii: Schumana, Adenauera i de Gaspariego) oraz obszernie cytują wypowiedzi Jana Pawła II, dotyczące zjednoczenia Europy. Wskazują też na związane z integracją zagrożenia: „Z obawą patrzymy na konsumpcyjny styl życia, który jest widoczny w wielu krajach Unii, na relatywizm moralny, na szerzącą się sekularyzację”. Biskupów niepokoi fakt, że w Karcie Praw Podstawowych UE nie ma jednoznacznych gwarancji dla nienaruszalności życia, a w przyszłej konstytucji europejskiej może zabraknąć Invocatio Dei: „Szanujemy naszych braci, którzy nie wierzą w Boga i nie chcemy ograniczać ich praw, ale domagamy się od nich, aby nie odrzucali historycznych faktów” – napisali słowaccy hierarchowie. Ich zdaniem zagrożenia te nie powinny jednak zamykać drogi do Unii, ale raczej mobilizować chrześcijan do dawania świadectwa wśród obywateli zjednoczonej Europy.
• Amerykańscy biskupi sprzeciwiają się uderzeniu na Irak. W dokumencie, który od przewodniczącego Episkopatu USA bp. Wiltona Gregory’ego otrzymała w Nowym Jorku doradczyni prezydenta ds. bezpieczeństwa Condoleezza Rice, biskupi stwierdzają, że Irak zagraża wprawdzie pokojowi na świecie, ale w świetle nauki katolickiej takie niebezpieczeństwo nie usprawiedliwia rozpoczęcia wojny. „Trudno nam znaleźć uzasadnienie dla bezpośredniego ataku na Irak (...) ze względu na brak jasnych i pewnych dowodów na udział tego kraju w zamachach z 11 września lub pogwałcenia przezeń podstawowych zasad współżycia międzynarodowego” – czytamy w oświadczeniu. W zeszłym roku Episkopat poparł atak na Afganistan jako działanie, które miało na celu „ochronę prawa człowieka do życia, obronę pokoju światowego i walkę z ubóstwem”, ale teraz biskupi podkreślają, że „Irak jest zupełnie innym przypadkiem”. Takie stanowisko podziela większość wyznań i Kościołów w USA, w tym Zjednoczony Kościół Metodystów, do którego należy prezydent George W. Bush. Tylko Południowa Konwencja Baptystów – największa wspólnota protestancka w Stanach Zjednoczonych – twierdzi, że zbrojne uderzenie na reżim Saddama Husajna jest jedyną szansą na utrzymanie pokoju w rejonie Zatoki Perskiej. 
• O przerwanie spirali przemocy na Bliskim Wschodzie zaapelowali członkowie ruchu „Duchowni na rzecz pokoju”. Organizacja zrzesza chrześcijańskich księży i pastorów, żydowskich rabinów oraz islamskich i druzyjskich imamów. Deklaracja trafi do wszystkich wspólnot religijnych w Ziemi Świętej i na Bliskim Wschodzie. Jej autorzy uważają, że „wobec zła i przemocy, które rozprzestrzeniają się nie tylko na Bliskim Wschodzie, ale na całym świecie, trzeba mówić otwarcie o współczuciu i sprawiedliwości”. Podkreślają, że trzeba na nowo odnaleźć odwagę, by przerwać cierpienia Izraelczyków i Palestyńczyków oraz powrócić do negocjacji pokojowych pod międzynarodowym patronatem. „Duchowni na rzecz pokoju” zapewniają też, że są „zdeterminowani i gotowi do wcielania w życie idei tworzenia żywego mostu między rozpaczą a nadzieją” i będą „pracować na rzecz procesu pokojowego, działając jako mediatorzy i posłańcy wiary, używając instrumentów wiary i miłości, tam gdzie to tylko możliwe”. 
Po sześciu tygodniach względnego spokoju w Izraelu doszło do kolejnych krwawych zamachów terrorystycznych. W odwecie armia izraelska wkroczyła do Ramallah i zrównała z ziemią większość budynków należących do władz Autonomii (patrz reportaż z Izraela i Autonomii Palestyńskiej).
• Chińskie władze aresztowały biskupa Wei Jingyi z tzw. podziemnego Kościoła katolickiego – poinformowała Fundacja im. Kardynała Kunga, działająca w USA. 44-letni duchowny, wyświęcony na biskupa przed siedmiu laty, kierował diecezją Qiqihar (Cicihar) w północno-wschodniej prowincji Heilungciang. W latach 1987-89 i 1990-92 był więźniem obozów pracy; w latach 1993-95 pracował jako sekretarz podziemnej Konferencji Biskupów. Przedstawiciele władz, pytani przez korespondenta francuskiej agencji AFP o losy biskupa, oświadczyli, że nie dysponują żadnymi informacjami na ten temat. „Słyszałem, że coś o nim mówiono, ale nic nie wiem o sytuacji biskupa” – powiedział szef lokalnego Biura ds. Religijnych w Qiqihar. 
Tymczasem amerykańska Fundacja donosi, że w ostatnich miesiącach represje dotknęły 50 chińskich biskupów: mnożą się aresztowania i nasila się inwigilacja Kościoła. Wielu biskupów przebywa w areszcie domowym, niektórzy mają być wydaleni z kraju. W Chinach obok represjonowanego przez władze, ale wiernego Watykanowi Kościoła podziemnego działa też Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich, podporządkowane partii komunistycznej. Stowarzyszenie nie utrzymuje oficjalnych kontaktów ze Stolicą Apostolską i nie uznaje Papieża za zwierzchnika. Do każdej ze wspólnot należy ok. 5–10 milionów wiernych.
• Wpływowy mafioso Antonino Giuffre zdecydował się współpracować z wymiarem sprawiedliwości z pobudek religijnych – donosi włoska prasa. Aresztowany przestępca podaje się za gorliwego czciciela ojca Pio z Pietrelciny, świętego stygmatyka. To nie pierwszy przypadek pobożnego mafioso: wielu członków grup przestępczych z południowych Włoch uważa się za ludzi wierzących i co niedzielę chodzi do kościoła. Niektórzy księża mieli problemy z policją, która uważała ich za spowiedników albo nawet kapelanów Cosa Nostra. Mafia zamordowała jednak też wielu duchownych, którzy krytykowali jej działania. W słynnym kazaniu w Agrigento, podczas podróży na Sycylię w 1993 r., Jan Paweł II wezwał członków mafii do nawrócenia i ostrzegł, że za swe zbrodnie odpowiedzą przed Bogiem. We Włoszech nie brakuje także zwolenników obłożenia Cosa Nostra klątwą.  












...I W POLSCE










Fragment pomnika na cmentarzu w Łambinowicach





• W Łambinowicach został otwarty Cmentarz Ofiar Obozu Pracy dla wysiedlanych przez komunistów po wojnie Niemców i Ślązaków (16 września). „To wzorcowe rozwiązanie przyczyni się do jeszcze głębszego pojednania polsko-niemieckiego” – mówił podczas uroczystości otwarcia abp Alfons Nossol z Opola. Uroczystości związane z otwarciem cmentarza dopełniło nabożeństwo ekumeniczne, któremu przewodniczyli: abp Alfons Nossol i ewangelicki biskup Tadeusz Szurmiej. Cmentarz stanowią granitowe tablice, z wyrytymi nazwiskami ofiar, otoczone polnymi głazami z uwidocznionymi na nich nazwami miejscowości, z których pochodziły osoby zmarłe w Łąmbinowicach. Na cmentarzu umieszczono cytat z Modlitwy Pańskiej: „Odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy...”. 
Obóz pracy dla Niemców i Ślązaków działał w Łambinowicach od lipca 1945 do października 1946 roku. Do obozu wywożono ludność miejscową, uznawaną za niemiecka i przeznaczoną do wysiedlenia za Odrę. Historycy oceniają, że w obozie zmarło około 1,5 tys. osób – główną przyczyną były ciężkie warunki i tyfus. Zdarzały się też przypadki brutalnego traktowania, tortur i morderstw więźniów. (Zob. artykuł Wojciecha Pięciaka.)
• Po 1989 r. do Polski przybyło 50 zagranicznych instytutów zakonnych, w większości żeńskich – poinformował KAI biskup drohiczyński Antoni Dydycz z Komisji Episkopatu Polski ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego. Jednocześnie w minionym półwieczu powstało 10 instytutów polskich. O powstawaniu w Polsce nowych instytutów życia konsekrowanego mówiono na posiedzeniu Komisji, które odbyło się 19 września w Warszawie pod przewodnictwem bp. Edwarda Samsela.
• Posiedzenie Rady Episkopatu Polski ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego odbyło się w Warszawie (19 września). Jej przewodniczący bp Jan Śrutwa zapowiedział, że w maju 2003 r. Rada zorganizuje w Warszawie robocze spotkanie konserwatorów diecezjalnych i konserwatorów wojewódzkich, z udziałem dyrektorów muzeów kościelnych. Spotkanie to służyłoby wzajemnemu zapoznaniu się konserwatorów duchownych i świeckich, co powinno zaowocować lepszą współpracą między nimi. Podczas obrad Rady Stefania Adamczyk z Biura Sekretariatu Episkopatu Polski zaapelowała, aby w diecezjach zachęcano księży zobligowanych do ochrony zabytkowych obiektów sakralnych do kontaktowania się z nią, gdyż służy im ona pomocą prawną. Może ona też kontaktować księży z konserwatorami zabytków, dysponuje gotowymi formularzami podań o dofinansowanie renowacji z funduszy pozakościelnych.
• Dzieło Kolpinga w Polsce podsumowało realizowany od czerwca 2001 program „PHARE Access – profilaktyka uzależnień od alkoholu i wsparcie dla dzieci i młodzieży z rodzin z problemem alkoholowym”. W ramach programu, który powstał dzięki wsparciu UE, powstało sześć świetlic socjoterapeutycznych, w których dzieci z rodzin alkoholików uczą się, a także spędzają wolny czas; równolegle prowadzone są zajęcia z rodzicami. Świetlice powstają w miastach, ale podobne działania podejmowane są w środowiskach wiejskich przez poszczególne Rodziny Kolpinga.
Dzieło Kolpinga istnieje w Polsce od 12 lat. Tę katolicką organizację założył bł. Adolf Kolping (1813-1865), niemiecki ksiądz z Zagłębia Ruhry. W połowie XIX w. zaczął tworzyć on tzw. Związki Czeladnicze, które miały być chrześcijańską odpowiedzią na ogłoszony wtedy „Manifest Komunistyczny” Marksa i zarazem realizacją społecznej nauki Kościoła. Kiedy w 1857 r. Pius IX udzielił Dziełu swego błogosławieństwa, istniało już ponad 150 takich związków. Dziś zadaniem Dzieła, które istnieje w wielu krajach świata, jest szeroko pojęta samopomoc społeczna: przeciwdziałanie bezrobociu, samokształcenie zawodowe, opieka nad rodzinami dotkniętymi alkoholizmem. W Polsce wspólnota działa od 1990 r. Wtedy została założona pierwsza Rodzina Kolpinga: autonomiczne stowarzyszenie, które działa na terenie parafii i realizuje jej potrzeby społeczne. Do dziś powstało w Polsce 31 Rodzin, liczących 820 członków, które organizują m.in. kursy językowe, komputerowe i rzemieślnicze, a także wyjazdy wakacyjne dla dzieci i młodzieży. 
• Jak odnowić polską rodzinę? – zastanawiali się uczestnicy Sesji Diecezjalnych Duszpasterzy Rodzin i Diecezjalnych Doradców Życia Rodzinnego, która odbyła się 20 września w częstochowskim seminarium. Głównymi tematami spotkania były zmiany podstaw programowych przedmiotu „Wychowanie do życia w rodzinie”, kwestia podstaw moralnych, prawa i jego współbrzmienia z nauczaniem Kościoła, planowane w całej Polsce rekolekcje rodzinne i program pracy duszpasterstwa rodzin. Dzień później na Jasnej Górze odbyło się ogólnopolskie spotkanie doradców życia rodzinnego, na którym postulowano rozwijanie prawnej adopcji dzieci. Kulminacją spotkań duszpasterstwa rodzin była pielgrzymka zorganizowana przez Stowarzyszenie Rodzin Katolickich ze wszystkich polskich diecezji. 
• Nadawanie stałego programu rozpoczęła pierwsza w kraju rozgłośnia prawosławna – Radio Ortodoksja w Białymstoku. Koncesję na emisję dwugodzinnego programu o charakterze religijnym otrzymała prawosławna diecezja białostocko-gdańska. Rozgłośnię można słuchać w Białymstoku i okolicy na częstotliwości 102,7 MHz UKF.
• W tym roku do seminariów diecezjalnych i zakonnych w Polsce wstąpiło 1367 kandydatów – o 80 osób więcej niż rok temu. Do seminariów diecezjalnych wstąpiło 1046 kandydatów. Z kolei na pierwszy rok do seminariów zakonnych wstąpiło 321 kandydatów. Tradycyjnie najwięcej chętnych – 69 osób – zgłosiło się do seminarium diecezji tarnowskiej. 
Coraz więcej osób wstępuje do seminarium po studiach. Wśród 40 kandydatów przyjętych na pierwszy rok do warszawskiego seminarium duchownego aż 10 ma już za sobą studia wyższe. Jest wśród nich dziennikarz, aktor i inżynier, który budował Most Siekierkowski. Na wszystkich rocznikach w wyższych seminariach duchownych diecezjalnych studiuje obecnie 4883 alumnów, a w seminariach zakonnych 1927 kandydatów do kapłaństwa.
 


 

 

 


 

 



 

 

 



 

 

 

 

 


 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 39 (2777), 29 września 2002

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl