Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

Świętość jest zawsze młoda, tak jak wieczna jest młodość Boga. Przekazujcie wszystkim piękno spotkania z Bogiem, który nadaje sens waszemu życiu. W poszukiwaniu sprawiedliwości, popieraniu pokoju, w zaangażowaniu w braterstwo i solidarność nie zostawajcie w tyle. Jakże piękna jest pieśń, która rozbrzmiewa w tych dniach: „Światło świata! Sól ziemi! Bądźcie dla świata obliczem miłości! Bądźcie dla ziemi odbiciem jej światła”. Jest to najpiękniejszy i najcenniejszy dar, jaki możecie złożyć Kościołowi i światu. Papież wam towarzyszy – wiecie o tym – swoją modlitwą i serdecznym błogosławieństwem.

Homilia Jana Pawła II podczas nocnego czuwania,

• W Toronto zakończyły się XVII Światowe Dni Młodzieży. „Jezus wzywa was, byście byli solą ziemi i światłem świata. Byście wybrali dobroć i żyli w sprawiedliwości. Byście stawali się narzędziami miłości i pokoju” – powiedział Papież podczas otwarcia Dni.

• Watykan i Czechy uregulowały wzajemne stosunki. Dokument reguluje status prawny Kościoła katolickiego i jego instytucji. Na jego mocy państwo zapewnia Kościołowi swobodę wypełniania swej misji, przede wszystkim w zakresie sprawowania nabożeństw, duszpasterstwa i oświaty. Dokument uznaje też ważność wobec prawa cywilnego kościelnych związków małżeńskich. W myśl podpisanego układu państwo gwarantuje Kościołowi możliwość opieki duszpasterskiej nad wiernymi w szpitalach i więzieniach oraz zakładanie i prowadzenie ośrodków charytatywnych. Nie rozstrzygnięto jednak sprawy dóbr kościelnych, zajętych przez komunistyczne władze. W informacji Biura Prasowego Watykanu stwierdzono jedynie, że obie strony starają się o rozwiązanie „zagadnień związanych z dobrami, będącymi dziedzictwem Kościoła katolickiego”.

• Jan Paweł II wyraził „głęboki smutek” z powodu licznych ofiar katastrofy podczas pokazów lotniczych na Ukrainie – poinformowała Stolica Apostolska. Na lotnisku wojskowym pod Lwowem wykonujący akrobacje myśliwiec Su-27 spadł w tłum widzów; zginęły 83 osoby, blisko 200 jest rannych. „Ojciec Święty, głęboko zasmucony z powodu licznych ofiar śmiertelnych i rannych, pragnie zamanifestować serdeczną bliskość ze wszystkimi, których dotknęło to tragiczne wydarzenie” – napisał kard. Angelo Sodano w imieniu Papieża w telegramie do nuncjusza apostolskiego na Ukrainie, abp. Nikoli Eterovicia. Jan Paweł II, który w dniu katastrofy przebywał w Kanadzie, przekazał rodzinom ofiar „błogosławieństwo apostolskie”, a ofiary powierzył „Miłosierdziu Bożemu”.

• Uczestniczki tzw. „święceń kapłańskich kobiet”, zorganizowanych w czerwcu na statku na Dunaju, nie chcą podporządkować się zaleceniom Watykanu. „Święceń” udzielił samozwańczy biskup Romulo Braschi z Argentyny. Ceremonia odbyła się na pokładzie statku „Passau”, zacumowanym w pobliżu austriackiej miejscowości Aschach.

Prefekt Kongregacji Nauki Wiary, kard. Joseph Ratzinger i jej sekretarz, abp Tarcisio Bertone zagrozili siedmiu kobietom ekskomuniką, o ile do 22 lipca nie przyznają, że ich „święcenia” są nieważne i nie „poproszą o przebaczenie za zgorszenie, jakie spowodowały wśród wiernych swoim postępowaniem”. W liście do kard. Ratzingera uczestniczki „święceń” wyraziły ubolewanie z powodu ultimatum postawionego im przez Kongregację. Powołując się na kanony 1732-1739 Kodeksu Prawa Kanonicznego, nie dostrzegają one „czynu, który by usprawiedliwiał karę ekskomuniki”. Do listu kobiety dołączyły wniosek o wykreślenie kanonu 1024, który mówi, że „święcenia ważnie przyjmuje tylko mężczyzna ochrzczony”. Oświadczenie to przedstawiły rzeczniczki kobiet, Niemka Gisela Forster i Austriaczka Christine Mayr-Lumetzberger podczas akcji protestacyjnej przed siedzibą archidiecezji w Monachium.

„Kongregacja udzieliła kobietom upomnienia i je opublikowała. Po upływie wyznaczonego terminu zostanie ogłoszony dekret wykonawczy, podobnie, jak to ma miejsce w przypadku decyzji władz świeckich” – wyjaśnił kanonista z Linzu, prof. Severin Lederhilger.

• „Sierpniowa podróż Jana Pawła II do Polski z pewnością nie będzie jego ostatnią pielgrzymką” – zapewnił rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej, Joaquin Navarro-Valls. Na pytanie, dlaczego Papież będzie wypoczywał trzy dni w Kanadzie, a nie zaplanowano podobnego wypoczynku w Polsce, Navarro-Valls odparł, że wizyta w Polsce to „krótki pobyt”, sprowadzający się głównie do poświęcenia sanktuarium w Łagiewnikach oraz do odwiedzin Kalwarii Zebrzydowskiej i odprawienia Mszy św. na krakowskich Błoniach. „Ojciec Święty jest przecież winien tę Mszę swym rodakom jeszcze z czasów poprzedniej pielgrzymki w 1999 r., gdy zachorował i nie mógł się z nimi spotkać” – dodał rzecznik.

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Niemiecki Kościół będzie „energiczniej i efektywniej” przeciwdziałać przypadkom pedofilii wśród duchownych – zapowiedział na łamach dziennika „Frankfurter Allgemeine Zeitung” kard. Karl Lehmann, przewodniczący niemieckiego Episkopatu. W ostatnim czasie tamtejsze media informowały o kilku przypadkach molestowania seksualnego nieletnich przez duchownych. „Właściwie brak odwagi, by mówić o »przypadkach«, jeśli pomyśleć o psychicznych cierpieniach pojedynczych ofiar” – pisze Lehmann, zaznaczając, że tekst zawiera jego prywatne opinie. Lehmann ostrzega, że ten, kto pomija całą złożoność takich sytuacji (np. pedofil zaprzecza oskarżeniom, bo po prostu nie rozumie swej winy), może się mylić zarzucając Kościołowi chęć tuszowania incydentów związanych z wykorzystywaniem seksualnym dzieci. Nie należy również przedwcześnie przesądzać o winie podejrzewanych o pedofilię duchownych. Te zastrzeżenia nie zmieniają jednak faktu, że przypadków pedofilii nie wolno tolerować. „Musimy się dziś samokrytytcznie zapytać, czy zawsze się nam udawało sprostać wymaganiom, rozpatrując pojedyncze przypadki” – podkreśla kardynał. Jego zdaniem „jest jasne, że w przypadku takich moralnych uchybień działania wyłącznie na płaszczyźnie prawa karnego Kościołowi nie mogą wystarczyć”. Do tej pory w diecezjach dominowało przekonanie, że mogą one rozwiązywać takie problemy na własną rękę: „Jednak w niektórych diecezjach rośnie potrzeba przejrzystości, koordynacji i wspólnych wytycznych w dziedzinie prewencji, terapii i postępowania”. Należy również rozwijać współpracę z ekspertami spoza Kościoła. Kardynał ma nadzieję, że niemiecki Episkopat wkrótce podejmie odpowiednie kroki. „Może w ten sposób uda się odzyskać stracone zaufanie” – kończy kard. Lehmann.

• W wieku 76 lat zmarł arcybiskup Paderborn, kard. Johannes Joachim Degenhardt. „Człowiek, który potrafił słuchać, ale i działać” – tak postać zmarłego scharakteryzował Jan Paweł II. Degenhardt urodził się w styczniu 1926 r. Podczas wojny kierował katolickim „Związkiem Nowych Niemiec”, za co został aresztowany przez gestapo. W 1945 r. jako żołnierz piechoty dostał się do niewoli – pracował przy wyrębie lasów niedaleko Le Mans we Francji. Święcenia przyjął w 1952 r., w 1974 r. został arcybiskupem Paderborn. W styczniu 2001 r. Jan Paweł II mianował go kardynałem. Był przewodniczącym Komisji ds. Oświaty i Wychowania oraz Komisji Ekumenicznej przy niemieckim Episkopacie. Pracował także w dwóch watykańskich Kongregacjach: Wychowania Katolickiego i ds. Duchowieństwa. W archidiecezji rozwijał przede wszystkim działalność charytatywną. Angażował się również na rzecz pojednania między Niemcami a Francuzami i Polakami. Do Polski po raz pierwszy przyjechał w latach 70. Od tej pory pomagał polskim świeckim i duchownym – co roku zapraszał ich na uroczystości patrona miasta i diecezji, św. Liboriusza. Wspierał starania Polski o przyjęcie do Unii Europejskiej. W uznaniu tych zasług Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu uhonorował arcybiskupa doktoratem honoris causa. W marcu tego roku prezydent Aleksander Kwaśniewski odznaczył kardynała Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP.

• Królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II mianowała Rowana Douglasa Williamsa nowym arcybiskupem Canterbury. Z tytułem tym łączą się godności honorowego zwierzchnika światowej wspólnoty anglikańskiej i prymasa Anglii. 52-letni Walijczyk – do tej pory kierował tamtejszą archidiecezją – jest pierwszym w historii anglikanizmu nie-Anglikiem, który stanął na czele tego Kościoła.

Jan Paweł II przesłał na ręce arcybiskupa depeszę gratulacyjną, zapewniając go o modlitwie i życząc pomyślności w pełnieniu trudnego zadania. Papież wyraził nadzieję na dalsze postępy na drodze ku jedności chrześcijan. Nominację z zadowoleniem przyjął też przewodniczący katolickiej Konferencji Biskupów Anglii i Walii, kard. Cormac Murphy O’Connor. Hierarcha podkreślił, że to świetna kandydatura w obliczu „aktualnych wyzwań, z którymi muszą sobie radzić zwierzchnicy chrześcijańscy”. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla, emerytowany anglikański arcybiskup Desmond Tutu z Republiki Południowej Afryki powiedział, że Williams „o kilka długości wyprzedza wszystkich innych kandydatów” na urząd prymasa Anglii. Wierni liczą na to, że nowy arcybiskup Canterbury „uczyni wszystko, by ten skostniały i zlaicyzowany Kościół anglikański w Wielkiej Brytanii stał się na nowo znaczącym czynnikiem społecznym i religijnym” – dodał Tutu. Sam Williams oświadczył dziennikarzom, że „przytłacza go ciężar wielkiego zaufania, jakim został obdarzony”. Przede wszystkim ma nadzieję, że przywróci chrześcijaństwu centralne miejsce w brytyjskim społeczeństwie. Abp Williams uważany jest za liberała: opowiadał się za dopuszczeniem kobiet do kapłaństwa, popiera też błogosławienie przez Kościół związków homoseksualnych. Wspólnota anglikańska liczy dziś ok. 70 mln wiernych.

• Kolejne represje dotknęły wierny Watykanowi „Kościół podziemny” w Chinach. Trzech księży zostało skazanych na trzy lata obozu pracy za „naruszenie ustawodawstwa wyznaniowego i zakłócanie spokoju społecznego” – poinformowała działająca w Stanach Zjednoczonych Fundacja kard. Kunga. 32-letni Wang Limao został aresztowany, gdy odprawiał Mszę św. w Niedzielę Palmową. 50-letni Ma Shunbao trafił do więzienia tydzień później – w czasie sprawowania Mszy św. w Wielkanoc. 30-letni Pang Yonxing został zatrzymany już w grudniu ubiegłego roku. Cała trójka przebywa teraz w obozie pracy przymusowej w prowincji Hubei. W chińskich więzieniach lub w areszcie domowym przebywa co najmniej 50 biskupów i księży z „Kościoła podziemnego”. Fundacja kard. Kunga dokumentuje też inne przypadki represjonowania katolików, np. sześć osób ukarano mandatem w wysokości 3,6 tys. dolarów za uczestnictwo w „nielegalnej pielgrzymce”. A w wiosce Dongan w prowincji Fukien aresztowano pięcioro dorosłych i 25 dzieci za „udział w działalności religijnej”, czyli w katechezie. Jedna z zatrzymanych, 28-letnia siostra Chen Mei, została skazana bez procesu sądowego na 15 dni pozbawienia wolności za nauczanie dzieci religii. Czworo innych dorosłych i grupę dzieci w wieku od 10 do 16 lat władze oficjalnie ostrzegły i zwolniły po jednodniowym zatrzymaniu.

• Słynny choreograf francuski Maurice Béjart zamierza wystawić balet o Matce Teresie z Kalkuty. Jego światowa prapremiera odbędzie się w październiku tego roku w Lozannie. „Przeniosę na scenę jej credo oraz jej działalność publiczną i życie prywatne” – powiedział Béjart. W przedstawieniu, zatytułowanym „Matka Teresa i dzieci świata”, główną rolę zagra Marcia Haydée, jedna z największych gwiazd światowego baletu.

... I W POLSCE

• Przed wizytą Papieża. „Przyjmijmy Jana Pawła II osobiście, jako Gościa najbardziej własnego” – napisał kard. Franciszek Macharski w liście skierowanym do wiernych archidiecezji krakowskiej przed papieską podróżą. Arcybiskup zaapelował, aby każdy przyjął w głębi sumienia „Bożą mądrość, moc i miłosierną miłość, jaką znów przynosi Ojciec Święty”. Krakowski metropolita przypomniał pierwszą pielgrzymkę Jana Pawła II do kraju w 1979 r. Wielu ulegało wtedy rezygnacji, myśląc, „czy nie lepiej w morzu nieuczciwości, korupcji, kłamstw, niewierności i zdrad poddać się, nie krępować się wymaganiami trudnej Ewangelii”. Odpowiedzią na te pytania i troski rodaków były słowa Papieża: „Musicie być mocni mocą wiary!”. Zdaniem kard. Macharskiego po przełomie 1989 r. polskiemu społeczeństwu zabrakło „mądrości, ufności i cierpliwości potrzebnej do budowania państwa i do życia w wolności”. „Czyżby teraz nie był wart trudu człowiek, troska o jego godność, prawość i wierność? Czyżby nie warte było trudu dążenie do jedności i współdziałania wbrew ambicjom, do uczciwości wbrew demoralizacji?” – czytamy w liście. Kardynał wezwał wiernych do duchowego przygotowania się na spotkanie z Janem Pawłem II poprzez spowiedź, modlitwę i akty miłosierdzia. Prosił także mieszkańców archidiecezji o cierpliwe i życzliwe przyjęcie pielgrzymów, którzy w sierpniu przybędą do Krakowa.

Dwa tysiące księży będzie rozdawać Komunię św. podczas papieskiej Mszy św. na krakowskich Błoniach, a spowiadać będzie pół tysiąca. Tak duża liczba kapłanów wynika z faktu, że „Eucharystia ta będzie dla wszystkich Polaków zaproszeniem do spotkania z Jezusem Miłosiernym w Komunii św. i w sakramencie pokuty” – powiedział dziennikarzom bp Kazimierz Nycz, przewodniczący komitetu organizacji pielgrzymki. Msza św. rozpocznie się 18 sierpnia o godz. 10.00; Błonia mogą pomieścić ok. 2 miliony wiernych. Pielgrzymi będą gromadzić się przed ołtarzem od świtu – organizatorzy przygotowują dla nich specjalny program, pokazywany na olbrzymich telebimach, w którym zaprezentowane zostaną m.in. kościelne dzieła miłosierdzia. Podczas Mszy św. Papież ogłosi błogosławionymi abp. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, siostrę Sancję Szymkowiak, jezuitę o. Jana Beyzyma i ks. Jana Balickiego. Homilia będzie prawdopodobnie dotyczyć dzieł Bożego Miłosierdzia.

Na życzenie Jana Pawła II podczas jego wizyty w katedrze wawelskiej nie będzie wiernych. „Ojciec Święty chce pomodlić się w ciszy i skupieniu przy relikwiach świętych. To, jak długo potrwa jego pobyt w katedrze i którędy przebiegnie »trasa« jego wędrówki w świątyni, zależy od samego Papieża” – powiedział KAI ks. Janusz Bielański, proboszcz katedry. „Jestem przekonany, że Jan Paweł II chce porozmawiać ze św. Stanisławem, św. Jadwigą, wieszczami Adamem Mickiewiczem i Juliuszem Słowackim, z polskimi królami i bohaterami narodowymi” – dodał ks. Bielański. Przy każdym z przewidywanych przystanków ustawione będą klęcznik i fotel. Choć papieski program dnia jest z góry ustalony, to – jak zaznaczył proboszcz katedry – „Jan Paweł II ma swój zegarek, jego pobyt może potrwać 20 minut albo półtorej godziny”. Papieżowi towarzyszyć będzie tylko dziesięciu członków Kapituły Katedralnej, m.in. bp Stanisław Dziwisz, bp Jan Szkodoń, a także kard. Franciszek Macharski i być może kard. Angelo Sodano (zobacz też artykuł ks. Adama Bonieckiego o związkach Papieża z katedrą).

• Do powstrzymania się w sierpniu od spożywania alkoholu zachęca bp Antoni Pacyfik Dydycz, przewodniczący Zespołu Apostolstwa Trzeźwości przy Konferencji Episkopatu Polski. Jedną z intencji tego okresu abstynencji ma być duchowe przygotowanie do wizyty Jana Pawła II w kraju. „Trzeźwość jest nam potrzebna jak chleb i woda dla ratowania życia. Trzeźwości nigdy nie było i nie będzie za dużo” – napisał bp Dydycz w liście pasterskim do wiernych. „Niech nasze modlitwy sierpniowe, niech nasza abstynencja z miłości do człowieka podejmowana, pozwoli wszystkim siostrom i braciom stać się duchowo zintegrowanymi, niewymiennymi, wpatrzonymi w prawdę, podążającymi ku dobru!” – apeluje biskup. Nawiązując do podróży Papieża do Polski, hierarcha wezwał do głębokiego przygotowania duchowego do tego wydarzenia i refleksji, czy żyjemy według papieskich wskazań. „Tyle razy spotykaliśmy się z Ojcem Świętym, ale mamy wątpliwości i powinniśmy je mieć, czy z uwagą i życzliwością podejmowaliśmy Jego nauczanie, zachęty i rady” – podkreślił bp Dydycz. Podobne orędzia skierowali do swoich wiernych także inni biskupi.

• W Wadowicach odbył się Ogólnopolski Zlot Młodzieży „Toronto w Wadowicach” (patrz relacja Aleksandry Lipczak).

• Caritas Diecezji Sosnowieckiej organizuje bezpłatne badania mammograficzne piersi. Akcja potrwa od 5 do 10 sierpnia i od 19 do 24 sierpnia. Badane będą kobiety między 48 a 56 rokiem życia (roczniki 1947–1953), zarejestrowane w Śląskiej Regionalnej Kasie Chorych. Pozostałe panie mogą również się przyjść na badania, ale muszą pokryć ich koszt (55 złotych). Można się zarejestrować w Stacji Opieki Caritas w Sosnowcu, przy ul. Naftowej 35 od godz. 8 do 16 (tel. 293-44-29).

do góry