Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

 

 

 

 

 




STOLICA APOSTOLSKA


• Dekrety dotyczące cudów bądź heroiczności cnót trzynaściorga sług Bożych promulgowano w Watykanie w obecności Jana Pawła II (5 lipca). Wśród kandydatów na ołtarze jest czworo Polaków: abp Zygmunt Szczęsny Feliński (1822-95), księża Jan Wojciech Balicki (1869–1948) i Jan Beyzym SI (1850–1912) oraz s. Sancja Szymkowiak (1910-42), których udział w cudach uznała watykańska Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych. Całą czwórkę Papież ma ogłosić błogosławionymi podczas podróży do naszego kraju w Krakowie w sierpniu 2002 roku. Kandydatami na ołtarze są od dzisiaj także m.in. „lekarz ubogich” – węgierski arystokrata dr Władysław Batthyány-Strattmann (1870–1931), chorwacka zakonnica Maria od Jezusa Ukrzyżowanego Petković (1892–1966) i bośniacki świecki Jan Merz (1896–1928). Tego ostatniego Jan Paweł II miał beatyfikować podczas planowanej na wrzesień br., a później przełożonej na przyszły rok, podróży do Chorwacji. 
• W rozważaniu przed niedzielną modlitwą „Anioł Pański” Jan Paweł II przypomniał młodym o bliskim spotkaniu w Toronto. Papież spotka się z nimi na XVII Światowych Dniach Młodzieży w Kanadzie (23–28 lipca). W rozważaniu Jan Paweł II odniósł się do 100. rocznicy męczeńskiej śmierci św. Marii Goretti, która minęła 6 lipca. „Święta Maria Goretti jest przykładem dla młodych pokoleń, zagrożonych mentalnością braku zaangażowania, które mają trudności w zrozumieniu znaczenia wartości, co do których nie wolno nigdy iść na żaden kompromis” – powiedział Papież. „Jej męczeństwo przypomina, że istota ludzka nie spełnia się idąc instynktownie za przyjemnościami, lecz przeżywając własne życie w miłości i odpowiedzialności. Dobrze wiem, drodzy młodzi, jak bardzo jesteście wrażliwi na te ideały. Czekając na spotkanie z wami za dwa tygodnie w Toronto, chciałbym dziś powtórzyć: nie pozwólcie, by kultura posiadania i przyjemności uśpiła wasze sumienia! Jako czujne i czuwające »straże« odgrywajcie pierwszorzędną rolę w nowej społeczności ludzkiej” – zaapelował Jan Paweł II. 
Maria Goretti, jako 12-letnia dziewczynka zmarła w 1902 r. na skutek obrażeń odniesionych w obronie własnego dziewictwa. Kanonizował ją Pius XII w 1950 r.
n Przyjęcie przez Parlament Europejski rezolucji zalecającej m.in. legalizację aborcji spotkało się z krytyką ze strony Stolicy Apostolskiej. Na łamach „L’Osservatore Romano” z 6 lipca wypowiedział się w tej sprawie przewodniczący Papieskiej Rady Rodziny, kard. Alfonso Lopez Trujillo. Dzień wcześniej kolumbijski kardynał przyjęty został przez Jana Pawła II. Kolumbijski kardynał stwierdził, że choć rezolucje Parlamentu Europejskiego, z najnowszą włącznie, nie mają mocy prawnej, „uruchamiają jednak mechanizm, który może wywołać zamieszanie wśród opinii publicznej”. Dla osiągnięcia tego celu poddaje się prawdę rozmaitym manipulacjom politycznym. Próbuje się narzucić mentalność, która w rzeczywistości przejawia zaawansowaną chorobę ducha. „Czyż nie tak stało się raz jeszcze w związku z rezolucją zalecającą »legalizację, bezpieczeństwo i dostępność« zbrodni aborcji?” – zastanawia się przewodniczący Papieskiej Rady Rodziny. Uważa on, że jest to równoznaczne z wydaniem i wykonaniem wyroku śmierci na niewinnej osobie ludzkiej, chociaż zgrozę tej nieprawości pokrywa się dwuznacznymi określeniami, jak „dobrowolne przerwanie ciąży” czy nazywanie zbrodni „prawem”. Kardynał przypomniał, że decyzje o legalizacji aborcji obciążają sumienie ustawodawców, których nie usprawiedliwia „dyscyplina partyjna”. Wyraził też uznanie dla tych 240 parlamentarzystów, którzy nie wahali się głosować przeciwko rezolucji (za rezolucją oddano 280 głosów, a 28 osób wstrzymało się od głosu).
n Papież rozpoczął letni pobyt w Castel Gandolfo (8 lipca). W podrzymskiej rezydencji Jan Paweł II zatrzyma się do września. Na ten czas zawieszone zostają wszystkie audiencje. Jedynym wyjątkiem będzie cotygodniowa środowa audiencja generalna, która jak ogłoszono, odbywać się będzie na dziedzińcu tamtejszego Pałacu Apostolskiego.
n Po raz pierwszy od ośmiu lat bilans Stolicy Apostolskiej za rok 2001 zamknął się niewielkim deficytem ok. trzech milionów dolarów. Dokument w tej sprawie przedstawił 5 lipca dziennikarzom kardynał kurialny Sergio Sebastiani, przewodniczący Prefektury Spraw Gospodarczych Stolicy Apostolskiej. Niekorzystny bilans wynika z faktu, że dochody zmalały prawie o 10 procent, zaś wydatki udało się ograniczyć zaledwie o 4 proc. Mówiąc o przyczynach tej sytuacji kard. Sebastiani wspomniał o ogólnej tendencji gospodarki światowej, prowadzącej do spadku zysków, o wzroście kosztów utrzymania nuncjatur apostolskich (20 milionów USD w roku ubiegłym) oraz o stratach, jakie przynoszą media: Radio Watykańskie, ośrodek telewizyjny CTV, wydawnictwo Libreria Vaticana oraz dziennik „L’Osservatore Romano”.
n Po raz pierwszy w blisko pięćsetletniej historii Gwardia Szwajcarska ma w swych szeregach ciemnoskórego żołnierza. Regulamin mówi, że kandydat musi mieć obywatelstwo szwajcarskie i być katolikiem – wymogi te spełnia Dhani Bachmann z Hildsrieden, który urodził się w Indiach. Jako dziecko wraz z dwojgiem rodzeństwa został adoptowany przez parę Szwajcarów. O możliwości służby w „papieskiej armii” dowiedział się od byłych gwardzistów. 

 



 

 

 



 





 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE



 
Aleksy II, zwierzchnik Rosyjskiego
 Kościoła Prawosławnego

• „Kościół katolicki uprawia prozelityzm na kanonicznym obszarze prawosławnym, czyli w Rosji” – czytamy w dokumencie, ogłoszonym w Moskwie przez Rosyjski Kościół Prawosławny. Nosi on tytuł: „Katolicki prozelityzm wśród prawosławnej ludności Rosji. Informacja”. Władze Cerkwi po raz kolejny oskarżają katolików o uprawianie agresywnej akcji misyjnej na terytoriach tradycyjnie prawosławnych. Metropolita smoleński i kaliningradzki Cyryl, przewodniczący Wydziału Zewnętrznych Kontaktów Kościelnych Patriarchatu Moskiewskiego, wysłał też listy do kard. Waltera Kaspera, przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan oraz arcybiskupa Tadeusza Kondrusiewicza, katolickiego metropolity Moskwy. Prawosławny hierarcha pisze, że dokument jest odpowiedzią na zarzuty, jakoby Patriarchat nie miał dowodów na katolicki prozelityzm w Rosji. Cyryl obarcza też katolików odpowiedzialnością za pogorszenie relacji między oboma wyznaniami.
Dokument Patriarchatu rozpoczyna rozdział „Koncepcja prozelityzmu”, który jednak nie zawiera dokładnej definicji tego pojęcia. Autorzy podkreślają natomiast, że prozelityzm „czyni bezwartościowym deklarowany przez Sobór Watykański II stosunek Kościoła katolickiego do prawosławnego jako »Kościoła siostrzanego«”. Zdaniem władz Patriarchatu „od dawna jest już oczywiste, że przedmiotem misji katolickiej w Rosji i innych krajach WNP jest ludność tradycyjnie prawosławna”, a „misjonarze zachodni w istocie eksploatują nawożoną przez prawosławie urodzajną ziemię, jaką jest dusza Rosjanina, wyróżniająca się ufnością i otwartością na Słowo Boże, szczególną wrażliwością na sprawy wiary” (inaczej jest na zeświecczonym Zachodzie, gdzie nie pomaga już praca duszpasterska i soborowe „aggiornamento”). Tymczasem Rosyjski Kościół Prawosławny nie chce rywalizować z katolikami, gdyż taka postawa nie jest ani braterska, ani chrześcijańska.
Kierownictwo Patriarchatu tłumaczy, że pojęcie „terytorium kanoniczne” nie jest jego wymysłem, ale wypływa z tradycji: jeszcze przed podziałem Kościoła ustalono, że w jednym mieście powinien być tylko jeden biskup. Wyjątkiem od tej zasady, przestrzeganej dotąd w zasadzie przez oba Kościoły, jest diaspora, czyli kraje, w których prawosławni mieszkają na terenie jurysdykcji biskupów katolickich i odwrotnie. Ale mianowani tam hierarchowie drugiego wyznania zajmują się wyłącznie powierzonymi sobie wiernymi.
Zagadnienie prozelityzmu – czytamy – nie należy do ustawodawstwa świeckiego i praw człowieka, ale do etyki stosunków między chrześcijanami. W dokumencie zamieszczono też niezwykle szczegółowe dane o działalności Kościoła katolickiego w Rosji, zwracając uwagę przede wszystkim na powstawanie różnych placówek opiekuńczych i charytatywnych, których celem – według autorów – jest zdobywanie nowych wyznawców. Władze Cerkwi piszą też o biskupie Jerzym Mazurze, który mimo ważnej wizy nie został wpuszczony do ich kraju. Nazywają go „najwybitniejszym werbistą w Rosji”, a zarazem krytykują za pracę misyjną, nie wspominając o incydencie na moskiewskim lotnisku.
Z kolei za jeden z najpoważniejszych grzechów Stolicy Apostolskiej uznano fakt, że „Rzym ogłosił istnienie Rosyjskiego Kościoła Katolickiego, który jest pomyślany jako Kościół dla Rosjan, niezależnie od ich korzeni kulturalnych i etnicznych. (...) Krok ten świadczy o tym, że Rzym jednostronnie, poza jakimkolwiek dialogiem z Kościołem prawosławnym, pryncypialnie zmienił charakter obecności katolickiej w Rosji” – zaznaczają hierarchowie. Ich zdaniem świadczy to o duchu konkurencji i konfrontacji z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym.
Te zarzuty są absurdalne – stwierdził abp Kondrusiewicz w wywiadzie dla włoskiego dziennika „Avvenire”. Katolicki metropolita Moskwy przypomniał, że wielokrotnie prosił rosyjską Cerkiew o podanie konkretnych dowodów prozelityzmu i „nielojalności” wobec prawosławia. Tymczasem opublikowany dokument „całkowicie zawiódł znawców przedmiotu”, bo brak w nim wiarygodnych przykładów. Co więcej, Patriarchat daje do zrozumienia, że każdy, kto przeżywa problemy duchowe, powinien zwrócić się ku prawosławiu. „Znam i cenię wiele osób należących do Patriarchatu Moskiewskiego i wiem, że są one otwarte i tolerancyjne, czego dowodzi współpraca między oboma wyznaniami w wielu miejscach Rosji” – zaznaczył katolicki hierarcha. Dodał też, że niedawno wysłał list do patriarchy Aleksego II, proponując mu spotkanie, na którym mogliby wreszcie zdefiniować termin „prozelityzm”.
W moskiewskiej katedrze odbył się w ubiegłą niedzielę ingres abp. Kondrusiewicza – to pierwsza taka uroczystość w Rosji od 80 lat. Dwa dni wcześniej metropolitę, na polecenie prezydenta Putina, przyjął szef administracji Kremla, Aleksander Wołoszyn. „Rozmawialiśmy prawie godzinę. Wołoszyn był miły. Zapewnił, że Kreml chce, by spór między katolikami i prawosławnymi się zakończył, byśmy zaczęli rozmawiać. Dał też do zrozumienia, że władze pracują nad tym, by wizyta Jana Pawła II w Rosji doszła do skutku” – powiedział arcybiskup „Gazecie Wyborczej”. Zdaniem obserwatorów Kreml podjął się w ten sposób mediacji między Kościołem katolickim a Cerkwią prawosławną.


 
Abp Kondrusiewicz

• We Lwowie powstał Ukraiński Uniwersytet Katolicki. To pierwsza taka uczelnia w b. Związku Radzieckim. W uroczystościach uczestniczył łaciński metropolita Lwowa, kard. Marian Jaworski oraz 40 biskupów, dyplomaci i członkowie ukraińskiego rządu. Obowiązki gospodarza pełnił zwierzchnik tamtejszego Kościoła greckokatolickiego, kard. Lubomyr Huzar. W tym roku uczelnia planuje nabór studentów na wydział filozoficzno-teologiczny z poszerzonym programem historii. W przyszłości otwarty zostanie wydział filologii klasycznej i bizantyjskiej na fakultecie nauk humanistycznych, a także fakultet nauk społecznych i prawa.

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 

 

... I W POLSCE



• 19 osób zginęło na Węgrzech w wypadku autokaru, którym jechali polscy pielgrzymi udający się do sanktuarium maryjnego w Medjugorie (1 lipca). Wśród ofiar jest trzech kapłanów i dwoje dzieci. Pielgrzymkę zorganizował klasztor franciszkanów konwentualny w Stoczku na Lubelszczyźnie. Na miejsce wypadku udał się rzecznik prasowy Episkopatu o. Adam Schulz oraz prowincjał warszawskiej prowincji franciszkanów o. Grzegorz Bartosik. Warszawscy franciszkanie odprawili Mszę św. żałobną za ofiary wypadku. Żałobę ogłosił także biskup siedlecki Zbigniew Kiernikowski – z diecezji siedleckiej pochodziło 13 ofiar wypadku. W specjalnym liście, wysłanym na ręce przewodniczącego węgierskiego Episkopatu abp. Istvana Seregely’a, sekretarz Konferencji Episkopatu Polski bp Piotr Libera podziękował Węgrom za troskliwą opiekę nad 32 osobami poszkodowanymi w wypadku. (O zdarzeniu piszemy na str. 4.)
• Proboszcz parafii w Hucie Komorowskiej na Podkarpaciu został zamordowany. Skrępowane zwłoki księdza znaleziono 5 lipca na plebanii. Wcześniej w lesie koło Huty Komorowskiej przygodni przechodnie zauważyli spalony samochód. Policja ustaliła, że należał on do zamordowanego kapłana. Do tej pory nie ustalono motywu morderstwa. Najbardziej prawdopodobny wydaje się motyw rabunkowy.
• Biskupi polscy ostro skrytykowali rezolucję Parlamentu Europejskiego. Zredagowana przez Komisję Praw Kobiet i Równego Statusu przy Parlamencie Europejskim rezolucja zaleca krajom członkowskim i kandydatom do Unii m.in. legalizację przerywania ciąży i dystrybucji środków antykoncepcyjnych za darmo lub po niskich cenach. Przyjęcie przez Parlament Europejski dokumentu (3 lipca) biskupi uznali za niedopuszczalną ingerencję w prawodawstwo państw członkowskich i kandydatów do UE. „Żaden parlament nie może stanowić prawa, które legalizuje zabójstwo” – powiedział KAI abp Henryk Muszyński, delegat Episkopatu Polski do Komisji Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (ComECE). Metropolita gnieźnieński zauważył, że przyjęcie tej rezolucji będzie miało ogromny wpływ na opinię publiczną w Polsce i na stanowisko Kościoła. „Kościół w Polsce nigdy nie zaakceptuje ustawodawstwa europejskiego niezgodnego z Dekalogiem i godzącego w życie nienarodzonych” – podkreślił. Zdaniem metropolity gdańskiego abp. Tadeusza Gocłowskiego przyjęcie rezolucji przez Parlament Europejski mogą wykorzystać osoby niechętne integracji Polski z Unią. Z kolei abp Józef Życiński przyznał, że rozumie reakcję strony słowackiej, która zagroziła wycofaniem swego wniosku o przyjęcie do UE. „Jeśli biurokrata występuje w roli nauczyciela sumień, jest to niedopuszczalne nadużycie” – powiedział metropolita lubelski.
Głoszona w Parlamencie Europejskim zasada, że swoboda zabijania człowieka jest wymogiem osobistej wolności, stanowi klasyczny przykład „legalnego terroryzmu” – czytamy w oświadczeniu wydanym przez Radę Episkopatu Polski ds. Rodziny, kierowaną przez bp Stanisława Stefanka.
• Student Szkoły Głównej Handlowej będzie uczestniczył w Konwencie Młodych w Brukseli z rekomendacji Episkopatu – poinformowała KAI (3 lipca). 23-letni Maciej Gołębiewski będzie reprezentował polskich katolików w Konwencie Młodych, który odbędzie się w dniach 9-12 lipca. Jego nazwisko znalazło się na liście przekazanej przez Prymasa Polski 7 maja podczas spotkania z prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim i polskimi członkami Konwentu UE. 11 czerwca ogłoszono listę polskich uczestników Konwentu Młodych –jednak nie pojawiły się na niej nazwiska nikogo z osób proponowanych przez Episkopat. „Ta mała sprawa była papierkiem lakmusowym dobrej woli – skomentował wówczas ten fakt sekretarz Episkopatu bp Piotr Libera. – Jeśli w tak niewielkiej sprawie nie ma tej woli, to czy możemy liczyć na współpracę przy tak poważnych sprawach jak np. promowanie wartości chrześcijańskich w UE?”.
• Chrześcijanie i żydzi modlili się wspólnie w intencji żydów pomordowanych podczas wojny w Łęcznej na Lubelszczyźnie. Kolejne spotkanie z cyklu „opłakiwanie Żydów” rozpoczęła 30 czerwca Msza św. sprawowana przez abp. Józefa Życińskiego. W homilii metropolita lubelski zwrócił uwagę, że w ocenie historii narodu żydowskiego w Polsce obowiązuje często stereotyp, by mówić albo źle, albo wcale. „To nie jest postawa chrześcijańska – podkreślił abp Życiński. – Jeśli wyznajemy zasadę, że prawda nas wyzwoli, nie możemy tworzyć historii z białymi plamami. Musimy poznawać swoją tożsamość także w odniesieniu do starszych braci w wierze”. Dalsza część modlitw, z udziałem przedstawiciela gminy żydowskiej w Lublinie Romana Litmana, odbyła się na żydowskim cmentarzu i przed bóżnicą. W Łęcznej przed wojną żyło ponad 2 tys. Żydów.
• Bilateralny zespół katolicko-prawosławny rozmawiał o małżeństwach mieszanych. Spotkanie odbyło się 28 czerwca w Białymstoku. W rozmowie z KAI uczestnik spotkania, bp Tadeusz Pikus, poinformował, że zespół stara się wypracować zasady, według których narzeczeni wyznania katolickiego i prawosławnego będą przygotowywać się do sakramentu małżeństwa. Chodzi o to, aby obie strony mogły dobrze poznać wyznanie osoby, z którą chcą zawrzeć małżeństwo. Bp Pikus podkreślił, że prace zespołu przebiegają w bardzo dobrej atmosferze, a proponowane rozwiązania są zgodne z duchem ekumenicznym. Zasady wypracowane przez zespół będą musiały być zatwierdzone przez oba Kościoły.
Kościół prawosławny w naszym kraju liczy ok. 700 tys. wiernych.
• O przyjęcie do tarnowskiego seminarium duchownego w tym roku stara się rekordowa liczba 76 kandydatów.
1 lipca odbyła się pierwsza tura egzaminów wstępnych. W rozmowie z KAI biskup tarnowski Wiktor Skworc nie ukrywał, że jest zaskoczony liczbą kandydatów na nowy rok akademicki i cieszy się z tego. Diecezja tarnowska od wielu lat ma najwięcej powołań kapłańskich spośród wszystkich polskich diecezji. 

 




 

 

 

 

 


 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 28 (2766), 14 lipca 2002

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl