Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II po raz kolejny poparł proces integracji europejskiej. „Rozszerzenie Unii Europejskiej, czy raczej wielokrotnie przeze mnie postulowany proces »europeizacji« obszaru całego kontynentu, stanowi priorytet, do którego należy dążyć śmiało i niezwłocznie” – napisał Papież do uczestników zakończonego 22 czerwca międzynarodowego sympozjum na temat przyszłej konstytucji UE. Uczestniczyło w nim ponad 250 wykładowców katolickich uniwersytetów naszego kontynentu. Opisując stosunek Kościoła do procesu integracji, Papież powoła się na swoją encyklikę „Centesimus annus”. Kościół „nie ma tytułu do opowiedzenia się za tym czy innym rozwiązaniem instytucjonalnym czy konstytucyjnym” i pragnie „konsekwentnie respektować prawomocną autonomię ustroju demokratycznego” – przypomniał Jan Paweł II . „Jednocześnie jednak, właśnie na mocy własnej tożsamości i misji, Kościół nie może pozostać obojętny wobec wartości, które stanowią inspirację do odmiennych decyzji instytucjonalnych”. Wartości te dotyczą – jak wymienił Jan Paweł II – godności osoby, świętości życia ludzkiego, centralnego miejsca rodziny opartej na małżeństwie, znaczenia oświaty, wolności myśli, słowa i wyznawania swych przekonań i religii, prawnej ochrony jednostek i grup, współpracy wszystkich na rzecz dobra wspólnego, pracy uznanej za dobro osobiste i społeczne, władzy politycznej rozumianej jako służba, podlegająca prawu i rozumowi oraz ograniczonej prawami osoby i narodów. Na koniec Jan Paweł II zaapelował do chrześcijan o zakrojoną na szeroką skalę akcję kulturalną: „Trzeba pilnie ukazać, że budowa nowej Europy na wartościach, które ją ukształtowały w ciągu dziejów i których korzenie są w tradycji chrześcijańskiej, jest korzystna dla wszystkich, bez względu na światopogląd, stanowi bowiem solidny fundament bardziej ludzkiej i bardziej pokojowej koegzystencji, nacechowanej szacunkiem dla wszystkich i dla każdego”.

• Jan Paweł II nie otrzymał jeszcze odpowiedzi na list skierowany 8 maja do prezydenta Rosji Władimira Putina w związku z wydaleniem z Rosji bpa Jerzego Mazura. Ujawnił to szef dyplomacji watykańskiej, francuski arcybiskup Jean-Louis Tauran, 22 czerwca w audycji Radia Watykańskiego. Jan Paweł II prosił w liście Putina o wyjaśnienie przyczyn wydalenia bp Mazura oraz o osobistą interwencję, „ażeby wspólnocie katolickiej na rozległej części obszaru Federacji Rosyjskiej przywrócić duszpasterza, który według opinii Watykanu wykazywał zawsze prawość i lojalność”.

Abp Tauran przypomniał, że nazajutrz po wydaleniu biskupa Mazura 19 kwietnia, on sam napisał do ministra spraw zagranicznych Federacji Rosyjskiej Igora Iwanowa, wyrażając zdziwienie tą decyzją i żądając wyjaśnień. Na ten list także do tej pory nie otrzymał żadnej odpowiedzi.

• Podczas środowej audiencji ogólnej Papież potępił zamach terrorystyczny dokonany dzień wcześniej w Jerozolimie. „Dramatyczna wiadomość o zamachu, który przyniósł wczoraj strach i śmierć w Jerozolimie, nie może nie wywołać całkowitego potępienia we wszystkich. Po raz kolejny tym, którzy przygotowują tak barbarzyńskie akcje powtarzam, że odpowiedzą za nie przed Bogiem. Wyrażam moją głęboką ludzką i duchową solidarność z rodzinami okrytymi żałobą oraz z rannymi, a wszystkich wzywam, by wraz ze mną prosili Boga, ażeby przemienił zatwardziałe serca i natchnął myślami o pokoju i wzajemnym przebaczeniu tych, którzy zamieszkują tak drogi nam region” – powiedział Jan Paweł II.

• „Pojęcie zrównoważonego rozwoju ludzkości musi być pojmowane z perspektywy integralnego rozwoju człowieka” – czytamy w watykańskim dokumencie, skierowanym do komitetu przygotowującego światowy szczyt w tej sprawie, jaki odbędzie się w Johannesburgu na przełomie sierpnia i września. Zdaniem Stolicy Apostolskiej pierwszą i podstawową strukturą „ekologii ludzkiej” jest rodzina. Dokument podejmuje też problem globalizacji. Stolica Apostolska przypomina, że moralne znaczenie tego zjawiska zależy od tego, na ile służy ono osobie ludzkiej, solidarności i dobru wspólnemu. „Globalizacja nie powinna być zderzeniem kultur, ale ich zbliżeniem, z uwzględnieniem szacunku dla kulturowej różnorodności, w tym szacunku dla przekonań religijnych” – czytamy w dokumencie. Ważnym tematem jest także walka z nędzą. W dokumencie zwraca się uwagę, że chodzi nie tyle o techniczne wyeliminowanie negatywnego zjawiska społecznego, co o uznanie ubogich za osoby potencjalnie produktywne i twórcze. Stolica Apostolska widzi potrzebę głębszego zakorzenienia w relacjach międzynarodowych postawy solidarności. Globalne zarządzanie rozwojem powinno być poddane zasadom przejrzystości i odpowiedzialności. Głównymi problemami, które uniemożliwiają zrównoważony rozwój jest korupcja i bariery w wymianie handlowej. Zjawiska te uderzają przede wszystkim w kraje ubogie.

• Szef dyplomacji Stolicy Apostolskiej, abp Jean-Louis Tauran, przyjął w Watykanie Gerry Adamsa, lidera partii Sinn Fein – politycznego skrzydła IRA (21 czerwca). Jak oświadczył dyrektor biura prasowego Stolicy Apostolskiej, Joaquin Navarro-Valls, Adams chciał poinformować Stolicę Apostolską o postępach procesu pokojowego w Irlandii Północnej. Gość podkreślił dotychczasowe osiągnięcia na tym polu, jednocześnie położył nacisk na potrzebę przyspieszenia tempa, tak by „jak najszybciej osiągnąć pokój oparty na sprawiedliwości”. Mówił także o roli Kościołów w procesie pokojowym.

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Do modlitwy w intencji rozwiązania polsko-ukraińskiego sporu wokół Cmentarza Orląt Lwowskich wezwał grekokatolików kardynał Lubomyr Huzar. Zwierzchnik Kościoła greckokatolickiego na Ukrainie i zarazem arcybiskup większy Lwowa wydał w tej sprawie list pasterski – w ten sposób po raz pierwszy Kościół greckokatolicki oficjalnie wypowiada się na temat konfliktu wokół otwarcia restaurowanej nekropolii. Kardynał podkreśla, że „nad prochami Łyczakowa zagęściły się chmury wzajemnych podejrzeń i krzywd, które powoli zatruwają nasze dusze. Każdy chrześcijanin wie, że tego napięcia nie da się usunąć nowymi, jeszcze bardziej wymyślnymi argumentami. Jedynym lekiem może być wspólna modlitwa. Potrzebują jej polegli żołnierze (...), ale jeszcze bardziej potrzebujemy jej my”. Arcybiskup apeluje, aby każda parafia przysłała na lwowski cmentarz grupę wiernych, „którzy umieją kochać i wybaczać”. Zdaniem kardynała Ukraińcy dopiero uczą się prowadzić dialog „ze wszystkimi narodami”, a rozwiązanie sprawy cmentarza należy traktować jako egzamin dla ich stosunków z sąsiednimi krajami. Nie wolno też zapominać, że „memoriały łyczakowskie są świątyniami narodu polskiego i ukraińskiego, które zobowiązują nas współczesnych do ich godnego uszanowania”.

Apel kardynała poprzedził list otwarty 32 lwowskich intelektualistów do prezydentów Polski i Ukrainy. Jego autorzy uważają, że podstawą ewentualnego kompromisu powinno być odejście od postawy „historycznych porachunków” w stronę ducha chrześcijaństwa. Dlatego do polsko-ukrańskich negocjacji trzeba włączyć lwowskich kardynałów: katolickiego Mariana Jaworskiego i greckokatolickiego Huzara. Sygnatariusze listu otwartego piszą, że pogorszenie stosunków z Polską może mieć dla Ukrainy fatalne skutki i może zablokować proeuropejski kierunek w polityce zagranicznej Kijowa. Zapewniają też, że „nieprzyjazna postawa części lwowian, która czasem przybiera formę ksenofobii, w żaden sposób nie reprezentuje przekonań większości zainteresowanej rozszerzeniem kontaktów ze światem, w tym przede wszystkim z Polakami i Polską, oraz umocnieniem dobrego imienia i najlepszych tradycji wielokulturowości i tolerancji w naszym mieście”. List podpisali m.in. Myrosław Marynowycz (wicerektor Lwowskiej Akademii Teologicznej), znani historycy Jarosław Hrycak i Andrij Pawłyszyn, deputowany do ukraińskiego parlamentu Taras Czornowił, redaktorzy kilku gazet z zachodniej Ukrainy, politolodzy, profesorowie lwowskich uczelni, dziennikarze i pisarze.

Uroczyste otwarcie odnowionego Cmentarza Orląt miało odbyć się w maju – datę tę ustalili prezydenci obu państw. Jednak rada miejska Lwowa odrzuciła polsko-ukraińskie porozumienie z grudnia ub.r., dotyczące ostatecznego wyglądu nekropolii: radni sprzeciwiają się, by w napisie na Grobie Nieznanego Żołnierza („Nieznanym żołnierzom bohatersko poległym w latach 1918-20”) znalazło się słowo „bohatersko” i nie zgadzają, aby na cmentarzu stały pomniki ku czci poległych żołnierzy francuskich i amerykańskich. Obecnie nieoficjalnie mówi się o 1 listopada jako kolejnej dacie otwarcia cmentarza.

• „Zrozumieliśmy, że musimy być bardziej odpowiedzialni i czujni, a nasze działania powinny być czytelne” – tak poświęcone pedofilii wśród duchownych obrady Episkopatu USA skomentował jego przewodniczący bp Wilton Gregory. Biskup poinformował, że obok diecezjalnych komisji rewizyjnych i apelacyjnych powstanie także „Ogólnoamerykańska Komisja Rewizyjna”, której przewodniczyć będzie świecki katolik: Frank Keating, gubernator Oklahomy, w latach 70. agent specjalny FBI. Zadaniem komisji będzie kontrola realizacji założeń „Karty Ochrony Dzieci i Nieletnich”. Keating zapowiedział na łamach „New York Timesa”, że będzie odwoływać się do opinii publicznej, jeśli biskupi nie będą się stosować do przyjętych przez Episkopat wytycznych.

• We Francji ukazał się pierwszy śpiewnik ekumeniczny. Nosi tytuł „Razem” (Ensemble), a opublikowały go – z inicjatywy Rady Kościołów Chrześcijańskich Francji – katolickie wydawnictwo Bayard-Presse i protestanckie Réveil Publications. Śpiewnik zawiera ponad 300 pieśni i 140 modlitw, które mogą być wykorzystywane przez ekumeniczne chóry, podczas nabożeństw, a także z okazji chrztów, ślubów czy pogrzebów, w których uczestniczą chrześcijanie różnych wyznań.

• Wiara na mundialu. Publicysta Vittorio Messori pisze w dzienniku „Corriere della Sera”: „Czyż jest coś bardziej ludzkiego niż mecz na mistrzostwach świata, który z entuzjazmem i desperacją oglądają miliardy ludzi? Jak można myśleć, że Stwórca nie ma nic wspólnego z głębokimi emocjami, które wywołuje w Jego stworzeniach ta bezkrwawa metafora wojny, dumy narodowej, zręczności, siły i tężyzny fizycznej, która łączy białych i czarnych, biednych i bogatych?”.

Przed meczem Włochy–Korea Południowa ojciec Alvaro, dominikanin i komentator sportowy, mówił, że najlepszą modlitwą w intencji zwycięstwa jest „Salve Regina”, a włoscy piłkarze zamiast hymnu narodowego powinni śpiewać „Ave Maria”. Włochy przegrały z Koreą 2:1.

„Powstań Panie i przeszkodź Brazylii” – tak rozpoczyna się modlitwa, którą przed ćwierćfinałowym meczem Brazylii z Anglią rozpowszechniał w internecie brytyjski pastor Jeremy Fletcher. „Przeraź ich Panie, podnieś Swą rękę i unicestw moc Ronaldo i Rivaldo oraz ześlij zamęt na Ronaldinho” – prosił pastor, a z nim zapewne tysiące angielskich kibiców. „Panie, na sam koniec zapewnij nam decydującego gola w ostatniej minucie gry, aby cały świat wiedział, że Ty jesteś naszym Bogiem, i dzięki Tobie zatriumfujemy nad naszymi przeciwnikami i dojdziemy tym razem do finału, nawet jeśli odbędzie się on w niedzielę i nikt nie pójdzie do kościoła” – tak kończyły się błagania Fletchera, który zastrzegł jednak, by nie traktować tej modlitwy zbyt poważnie. Anglia przegrała 2:1, gole strzelili Rivaldo i Ronaldinho.

„Ateistów nie ma nigdy w okopach, w pokojach egzaminacyjnych i na piłkarskim boisku” – tak mundialowy przypływ wiary skomentował Vittorio Zucchoni w dzienniku „La Repubblica”.

... I W POLSCE

• Przygotowania do papieskiej pielgrzymki. „Wszystko przebiega zgodnie z planem, nie ma nieoczekiwanych problemów” – zapewnił 22 czerwca bp Kazimierz Nycz, przewodniczący krakowskiego komitetu organizacyjnego pielgrzymki. Samolot z Janem Pawłem II wyląduje w krakowskich Balicach 16 sierpnia o godz. 18.15. Ze względu na trudności z poruszaniem się Jan Paweł II wyjdzie z samolotu na specjalny samochód z podnośnikiem, który opuści go na płytę lotniska. W Balicach zostanie przygotowany sektor na ok. 10 tys. osób.

Stale towarzyszyć Papieżowi będzie jego osobisty lekarz Renato Buzonetti, natomiast w orszaku papieskim jeździć ma karetka reanimacyjna z polskimi lekarzami. Odległości między papamobilem a miejscami celebr i spotkań Papież będzie pokonywał przy pomocy specjalnego melexu. Ma być on wykorzystany w Łagiewnikach, na Wawelu i w Kalwarii.

Po powitaniu, ok. 19.30, Jan Paweł II przejedzie papamobilem ulicami Krakowa do rezydencji arcybiskupów krakowskich, gdzie zamieszka przez wszystkie dni swojego pobytu (w budynku wybudowano dodatkową windę). Według dotychczasowych ustaleń Jan Paweł II będzie pokonywał niemal wszystkie trasy przejazdu odkrytym papamobilem, zaś wierni zawczasu otrzymają mapki z trasami i godzinami przejazdu Papieża.

W sobotę, 17 sierpnia o godz. 10.00 Jan Paweł II poświęci sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach. Dla biskupów z Polski oraz z zagranicy i dla najbardziej hojnych sponsorów sanktuarium zarezerwowano ok. 400 miejsc. Na Mszę św. zaproszonych jest także ok. 1,5 tys. osób niepełnosprawnych oraz proboszczów archidiecezji krakowskiej. Przed sanktuarium, w dwóch miejscach ustawione będą telebimy dla ok. 12 tys. wiernych. Po uroczystościach w Łagiewnikach Papież poświęci nową bibliotekę Papieskiej Akademii Teologicznej w campusie uniwersyteckim. Tam spotka się z przedstawicielami świata nauki. Wieczorem będzie się modlił na grobie rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim.

W niedzielę 18 sierpnia, ok. godz. 10.00 rozpocznie się na krakowskich Błoniach Msza św. celebrowana przez Jana Pawła II. Organizatorzy spodziewają się ponad 2 mln uczestników. Po Mszy św. Papież podejmie obiadem wszystkich biskupów biorących udział w Eucharystii. Wtedy prawdopodobnie przekaże przesłanie do Konferencji Episkopatu Polski. Jest to ostatni oficjalny punkt zaplanowany na ten dzień.

19 sierpnia Papież odwiedzi sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej. W bazylice Matki Bożej Anielskiej odprawi Mszę św., w której uczestniczyć będzie 500 zaproszonych gości. Przed bazyliką przygotowane zostaną cztery sektory dla 18 tys. wiernych, którzy na telebimach będą mogli śledzić przebieg liturgii. Nagłośnione będą również kalwaryjskie Dróżki.

Uroczystość pożegnalna na lotnisku w Balicach ma rozpocząć się o godz. 18.00. Prócz tego przewidziany jest krótki pobyt Papieża na dziedzińcu kościoła św. Floriana w Krakowie, gdzie w latach 50. Karol Wojtyła pracował jako wikary. Organizatorzy spodziewają się także tradycyjnych wieczornych czuwań młodzieży pod oknami pałacu arcybiskupiego.

• W tym roku Dzień Papieski będzie obchodzony w całej Polsce. Prezydenci i burmistrzowie 45, spośród 52 miast, które odwiedził Jan Paweł II, przyjęli 19 czerwca specjalny apel, w którym deklarują włączenie się w przygotowania oraz ufundowanie stypendiów dla szczególnie uzdolnionej młodzieży z ubogich rodzin. Spotkanie odbyło się w sali plenarnej sekretariatu Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie z inicjatywy Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”, której statutowym celem jest m.in. fundowanie stypediuów dla młodziezy z ubogich rodzin. W ubiegłym roku zgromadzono na ten cel ok. 2,7 mln złotych, co umożliwiło przyznanie stypendiów ponad 1000 osobom. W tym roku Dzień Papieski obchodzony będzie 13 października.

• Jan Paweł II wystosował list do uczestników obchodów 60. rocznicy zagłady psychicznie chorych w krakowskim Kobierzynie (23 czerwca). „Boży dar życia od poczęcia do naturalnej śmierci jest nienaruszalną wartością, bez względu na okoliczności czy też na fizyczny lub psychiczny stan człowieka” – przypomniał Papież. Jan Paweł II zaapelował, by podczas uroczystości modlić się zarówno za zmarłych, jak i dzisiaj żyjących pacjentów szpitala, tak by obchody jubileuszowe stały się „wielkim dziękczynieniem Bogu za dar ich życia, które jest nieustannym wezwaniem do czynnej miłości ze strony otaczającego ich środowiska”. Podczas uroczystości Metropolita krakowski kard. Franciszek Macharski wraz z niemieckim pastorem Friedrichem Schophausem odsłonili pomnik upamiętniający nazwiska 567 pacjentów wymordowanych przez hitlerowców.

• Jeszcze w tym roku Episkopat ogłosi dokument na temat dialogu – poinformował abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Rady Episkopatu Polski do Dialogu Religijnego. Rada spotkała się 18 czerwca w Poznaniu. Opracowywany przez Radę dokument pt. „Dialog – zadanie na nowy wiek” ma zostać przedstawiony na najbliższej Konferencji Episkopatu, która odbędzie się w październiku we Wrocławiu. Na jego podstawie zostaną potem opracowane konkretne wskazania duszpasterskie dla kapłanów. Episkopat zamierza także ogłosić list pasterski do wiernych na temat dialogu. Podczas spotkania Rady, która zajmuje się prowadzeniem dialogu z judaizmem, religiami niechrześcijańskimi oraz niewierzącymi, dyskutowano także m.in. o potrzebie zaspokojenia potrzeb religijnych przybywających do Polski migrantów oraz o negatywnym stosunku części środowisk młodzieżowych do Kościoła.

• I Ogólnopolskie Spotkanie Archiwistów Kościelnych odbyło się w Warszawie (18 czerwca). Uczestnicy spotkania – 56 dyrektorów archiwów diecezjalnych, zakonnych i opiekunów zbiorów uczelni katolickich – wystosowali prośbę do Episkopatu Polski o zgodę na utworzenie Stowarzyszenia Archiwistów Kościelnych. Stowarzyszenie zajęłoby się kształceniem archiwistów, a także wymianą informacji i doświadczeń między diecezjami. Reprezentowałoby także archiwistów kościelnych w rozmowach z władzami państwowymi i kościelnymi.

Najstarszym manuskryptem spośród przechowywanych w Polsce jest Nowy Testament przepisany w 800 roku przez benedyktyńskiego mnicha, przechowywany w Gnieźnie. Gnieźnieńskie archiwum posiada także bullę Innocentego II z 1136 roku i dokument kard. Humbalda napisany w 1146 roku.

do góry