Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• „Proroków zabija się lub oswaja” – powiedział o. Raniero Cantalamessa, kaznodzieja Domu Papieskiego, w wywiadzie na temat kanonizacji o. Pio w dzienniku „Corriere della Sera”. Jan Paweł II kanonizował ojca Pio, stygmatyka i mistyka, w minioną niedzielę. Cantalamessa obawia się, że „triumf oswoi prowokacyjny ładunek ojca Pio. Ryzyko jest większe niż za jego życia, gdy miał tylu wrogów. Dziś media wykorzystują zjawisko stygmatyka, bez żadnego związku mówi się o jego cudach i zapomina o jego proroctwie, które polegało na przypominaniu ludzkości o dramacie zła”. Cantalamessa uważa, że większe znaczenie niż cuda Pio ma „liczba tych, których zachęcił on do modlitwy i nawrócenia”. Kaznodzieja przyznał, że „również wokół Jezusa ludzie szukali cudów, Jezus jednak nie pogardzał nimi, nie mamy więc powodu, by gardzić prostymi ludźmi, zafascynowanymi nadzwyczajnymi darami, które były udziałem o. Pio. Nie można jednak na nich poprzestać”.

Z kolei dr Pietro Gerardo Violi, hematolog ze szpitala w San Giovanni Rotondo i konsultant w procesie kanonizacyjnym poinformował, że wkrótce specjalna komisja zajmie się sprawą stygmatów o. Pio (Kościół nie uznał jeszcze ich nadprzyrodzonego charakteru). Jeżeli potwierdzi ich autentyczność, Pio będzie czwartym świętym stygmatykiem, obok Franciszka z Asyżu, Klary i Katarzyny ze Sieny.

• Jan Paweł II i prawosławny patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I ogłosili deklarację o współpracy obu Kościołów w dziedzinie ochrony przyrody. Patriarcha złożył podpis w weneckim pałacu dożów; w tym samym momencie Papież podpisał drugi egzemplarz w Watykanie (równoczesną ratyfikację umożliwił „telemost”). „Stwierdzamy ze smutkiem, że codziennie wielu ludzi cierpi przemoc, głód, ubóstwo i choroby. Jesteśmy także zaniepokojeni negatywnymi dla ludzkości i całego stworzenia skutkami zatrucia podstawowych zasobów przyrody – wody, powietrza i ziemi, spowodowanego przez postęp gospodarczy i technologiczny” – piszą Jan Paweł II i patriarcha. Dlatego „chrześcijanie i wszyscy inni wierzący mają do odegrania szczególną rolę w głoszeniu wartości moralnych i wychowywaniu ludzi w świadomości ekologicznej, która nie jest niczym innym jak tylko odpowiedzialnością za nas samych, za innych i za stworzenie”.

Dla KAI deklarację skomentował ekumenista, ks. prof. Wacław Hryniewicz: „Wspólny apel jest również prośbą do Boga, aby strzegł świat od destrukcji z rąk samego człowieka. Jest to apel, który streścić można słowami: chrześcijanie stańcie się głosem stworzenia! Bądźcie bardziej wrażliwi, uczcie się mądrzejszego spojrzenia na przyrodę i pomagajcie także innym dostrzec te sprawy. Ludzie Kościoła, to wasza godzina! Mówcie razem jak najczęściej!”.

• Trwają prace nad adhortację posynodalną na temat posługi biskupiej oraz zagadnieniami na kolejny synod. Zajmuje się tym tzw. Rada Synodu, która w połowie czerwca przez dwa dni obradowała w Rzymie. W jej skład wchodzą przedstawiciele poszczególnych kontynentów i trzej członkowie z nominacji papieskiej; do tej roli Jan Paweł II wyznaczył m.in. abp. Henryka Muszyńskiego. Rada na razie porządkuje materiały z 10. Zgromadzenia Zwyczajnego Synodu Biskupów, które jesienią ub.r. obradowało w Rzymie na temat: „Biskup sługą Ewangelii Jezusa Chrystusa dla nadziei świata”. Schemat adhortacji powstanie dopiero na kolejnym posiedzeniu Rady w listopadzie. Podczas drugiej części obrad członkowie Rady dyskutowali nad tematem przyszłego Synodu Plenarnego. Proponowane zagadnienia muszą spełniać cztery wymogi: temat powinien być „powszechny, czyli dotyczyć całego Kościoła; pastoralny, a nie teoretyczny; praktyczny oraz konieczny”.

• Kard. Dario Castrillon Hoyos wyświęcił sześciu kapłanów Bractwa św. Piotra, odprawiającego Msze według rytu przedsoborowego. Prefekt watykańskiej Kongregacji ds. Duchowieństwa przybył na czterogodzinną uroczystość do siedziby bractwa w Wigratzbad w Niemczech. Święcenia przyjęło trzech Francuzów, dwóch Niemców i Portugalczyk. Ukończyli oni 7-letnie studia w seminarium w Wigratzbad – jedynym w Europie, które kształci kapłanów do tradycyjnej liturgii. Drugie takie seminarium na świecie znajduje się w amerykańskiej diecezji Lincoln.

W 1988 r. francuski arcybiskup Marcel Lefebvre, krytyk soborowej reformy liturgii i ekumenizmu, wyświęcił bez zgody Stolicy Apostolskiej czterech biskupów, a założone przez niego Bractwo św. Piusa X to przykład schizmy w Kościele katolickim w XX w. Dla tych księży, którzy opuścili lefebrystów, ale nadal chcą praktykować liturgię przedsoborową, Watykan stworzył w 1988 r. Bractwo św. Piotra. Liczy ono 130 kapłanów (wśród nich jest Polak, ks. Tomasz Dawidowski) i 130 seminarzystów (czterech z Polski). Członkowie Bractwa są upoważnieni przez Stolicę Apostolską do odprawiania tzw. Mszy trydenckiej, po łacinie i tyłem do wiernych. Poza tym w Polsce takie Msze odprawiają wyznaczeni przez biskupów księża w archidiecezji poznańskiej, warszawskiej, wrocławskiej i diecezji zielonogórsko-gorzowskiej.

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Żaden duchowny, który molestował nieletnich, nie będzie pełnić posługi duszpasterskiej – tak postanowili amerykańscy biskupi, którzy w minionym tygodniu przyjęli dwa kluczowe dokumenty: „Kartę Ochrony Dzieci i Nieletnich” i „Normy postępowania w przypadku zarzutów o nadużycia seksualne dokonane wobec młodzieży przez osoby duchowne”.

• Biskup Kendrick Williams z diecezji Lexington (USA) podał się do dymisji wobec oskarżeń o molestowanie seksualne. Trzy osoby utrzymują, że na początku lat 80. biskup dopuścił wobec nich czynów lubieżnych. Williams, który został ordynariuszem w 1984 r., twierdzi, że jest niewinny. Jan Paweł II przyjął jego rezygnację ze względu na – jak poinformował Watykan – „chorobę i i inne poważne powody”. To już trzeci biskup, który podał się do dymisji w związku ze skandalem pedofilskim w amerykańskim Kościele: w marcu rezygnację złożył Anthony O’Connel, ordynariusz Palm Beach (Floryda), przyznając się do molestowania kleryka 25 lat temu, zaś w maju do dymisji podał się arcybiskup z Milwaukee, Rembert Weakland. Ujawnił on, że zapłacił 450 tys. dolarów zadośćuczynienia mężczyźnie, którego molestował, gdy ten był jeszcze dzieckiem.

• Amerykańcy baptyści chcą wspierać tamtejszy Kościół katolicki, dotknięty skandalami pedofilskimi – przesłanie tej treści do biskupów katolickich opublikowała coroczna Konferencja Baptystów w St. Louis. Przedstawiciele liczącej 16 mln wiernych Kongregacji Baptystów w USA zapewnili też, że nie będą wykorzystywać kryzysu w Kościele katolickim, by wzmocnić własną pozycję w społeczeństwie USA, lecz przeciwnie, będą zwracać uwagę na możliwość występowania przypadków pedofilii także wśród własnych pastorów. „Nie koncentrujmy się na obserwowaniu problemów katolików, bo może się okazać, że zostaniemy zaskoczeni podobnym problemem w naszym Kościele” – mówił pastor Bobby Welch.
• Biskupi Austrii i Czech ogłoszą wspólną deklarację na temat tzw. „dekretów Benesza” – zapowiedział arcybiskup Wiednia, kard. Christoph Schönborn w wywiadzie dla austriackiego dziennika „Kurier”. W tym celu powołano specjalną komisją obu Episkopatów, której pierwsze obrady odbędą się jesienią. Arcybiskup Wiednia ostrzega przed wykorzystywaniem losu wysiedlonych po 1945 r. Niemców sudeckich w celach politycznych: „Temat ten wykorzystywano podczas kampanii wyborczej w Czechach. To samo czeka nas na Zachodzie” – mówił kardynał.

Tymczasem Kościół Czeskobraterski wezwał rodaków do uznania winy za postępowanie Czechów wobec Niemców po wojnie. W swej deklaracji bracia czescy piszą, że dekrety były wprawdzie próbą niedopuszczenia do powtórzenia się układu monachijskiego z 1938 r. (który doprowadził do utraty przez Czechosłowację niepodległości), ale potępili je zarazem, jako akt odpowiedzialności zbiorowej. Podkreślili też, że że w wyniku wysiedleń zginęło kilkadziesiąt tysięcy niewinnych Niemców. „Uważamy za swój obowiązek – będąc narodem odpowiedzialnym, znanym z tradycji demokratycznych – ukazanie w prawdziwym świetle i uznanie swych win” – czytamy. Zdaniem braci czeskich „w interesie narodu leży przyznanie się do popełnionych w przeszłości czynów dobrych i złych”.

Od maja 1945 do maja 1946 czeski prezydent Edward Benesz wydał m.in. dekrety „o narodowym zarządzie majątków Niemców, Węgrów, zdrajców i kolaborantów”, „o konfiskacie i przyspieszonym podziale majątków Niemców, Węgrów, jak też zdrajców i wrogów narodu czeskiego i słowackiego”, oraz „o ukaraniu zbrodniarzy nazistowskich, zdrajców i ich pomocników oraz o nadzwyczajnych sądach ludowych” i „o konfiskacie wrogiego majątku i Funduszu Obrony Narodowej”, a także pozbawił większość Niemców i Węgrów obywatelstwa czechosłowackiego. Na mocy tych dekretów odbyły się tzw. dzikie (nielegalne) wysiedlenia. Później, na podstawie ustaleń konferencji w Poczdamie, doszło przesiedleń legalnych; w sumie wysiedlono ponad 3 mln Niemców.

Od kilku miesięcy te tzw. dekrety Benesza są tematem sporu politycznego w Europie Środkowej. W lutym ówczesny premier Węgier Viktor Orbán powiedział, że Czechy i Słowacja powinny „wymazać” ze swego ustawodawstwa te dekrety; na znak protestu ministrowie kultury obu tych krajów odmówili udziału w spotkaniu w ramach Grupy Wyszehradzkiej. Z podobnym żądaniem występują politycy niemieckiej prawicy chadeckiej: o ile rządzący w Niemczech socjaldemokraci nie mówią o uzależnieniu przyjęcia Czech do UE od anulowania dekretów, chadecy nie zajmują jasnego stanowiska. W kwietniu izba niższa czeskiego parlamentu jednogłośnie potępiła żądanie anulowania dekretów i uznała je za próbę rewizji ładu międzynarodowego po II wojnie światowej. Natomiast Parlament Europejski utworzył grupę ekspertów, która do połowy lipca ma zbadać zgodność dekretów z prawem unijnym.

• Wiara na mundialu. Trener Włochów Giovanni Trapattoni powiedział po szczęśliwie zremisowanym przez jego zespół meczu z Meksykiem, że to dowód, iż „Bóg istnieje i jest sprawiedliwy”. Trapattoni wyznał, że w czasie spotkania modlił się o zwycięstwo i przemył ręce wodą święconą, którą dostał od swej siostry zakonnicy. Gdy dziennikarze przypomnieli, że Meksykanie też są katolikami, trener odparł, że właśnie dlatego spotkanie było tak wyrównane. Natomiast prawosławny patriarcha Moskwy Aleksy II wezwał rosyjskich kibiców do „godnego przyjmowania zwycięstw i porażek” drużyny, nawiązując do zamieszek, które wybuchły po przegranym przez Rosję meczu z Japonią; w wyniku burd zginęły dwie osoby, kilkadziesiąt odniosło rany, zdemolowano samochody i sklepy. Aleksy II obawia się, że zdarzenie to może mieć „niedobre skutki dla prestiżu naszego kraju, gdyż stawia pod znakiem zapytania możliwość przeprowadzenia w Rosji mistrzostw świata w 2010 roku”.

... I W POLSCE

• „Polscy biskupi nie zaakceptują sytuacji, aby w dokumencie podstawowym przyszłej Europy nie było żadnego odniesienia do Boga” – powiedział bp Piotr Libera, przedstawiając rezultaty 318. konferencji Episkopatu, która w miniony weekend obradowała w Bielsku-Białej. Niepokój biskupów budzi również nieuwzględnienie w składzie delegacji do Konwentu Młodych UE osób proponowanych przez Episkopat. „Niektórzy z biskupów upatrują w tym potwierdzenie obaw, że Kościół może być w budowaniu Europy traktowany marginalnie lub instrumentalnie” – mówił bp Libera.

Biskupi omawiali także przygotowania do papieskiej pielgrzymki. Potwierdzono, że podczas Mszy na krakowskich Błoniach Papież beatyfikuje cztery osoby: siostrę Sancję Szymkowiak (1910-42) ze zgromadzenia serafitek, która zmarła na gruźlicę, pracując wśród jeńców wojennych w okupowanym przez hitlerowców Poznaniu; arcybiskupa Zygmunta Szczęsnego Felińskiego (1822-95), który w czasie Powstania Styczniowego został zesłany na 20 lat na Syberię; pracującego wśród trędowatych na Madagaskarze jezuitę o. Jana Beyzyma (1850–1912) oraz ks. Jana Balickiego (1869–1948), rektora seminarium duchownego w Przemyślu, który założył w tym mieście dom dla – jak wówczas mawiano – upadłych dziewcząt.

Bp Kazimierz Nycz poinformował, że Kongregacja Nauki Wiary zatwierdziła nowe brzmienie pięciu przykazań kościelnych, w redakcji proponowanej przez polskich biskupów: 1. W niedzielę i święta nakazane uczestniczyć we Mszy świętej i powstrzymać się od prac niekoniecznych; 2. Przynajmniej raz w roku przystąpić do sakramentu pokuty; 3. Przynajmniej raz w roku, w okresie wielkanocnym przyjąć Komunię Świętą; 4. Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach; 5. Troszczyć się o potrzeby wspólnoty Kościoła.

Z kolei odpowiedzialny za duszpasterstwo młodzieży bp Henryk Tomasik poinformował, że na XVII Światowy Dzień Młodzieży, który w lipcu odbędzie się w Toronto, wyjedzie 5 tys. Polaków. Zaś krajowy asystent Akcji Katolickiej bp Piotr Jarecki zapowiedział, że Episkopat przygotuje list poświęcony Akcji.

Na zakończenie pierwszego dnia obrad biskupi pojechali do Wilamowic, gdzie urodził się błogosławiony abp Józef Bilczewski i odprawili tam Mszę ku jego czci; okazją była pierwsza rocznica beatyfikacji, której dokonał we Lwowie Jan Paweł II.

• Opinie. „Jeszcze gdy studiowałem w Rzymie, pojechaliśmy całą grupą do San Giovanni Rotondo i asystowaliśmy we Mszy sprawowanej przez ojca Pio. To było bardzo wcześnie rano, chyba o 6.00. Pamiętam, że o. Pio odprawiał Mszę bardzo długo, to była kontemplacja. Po Eucharystii mieliśmy okazję przywitać się z nim w zakrystii. Był bardzo zmęczony i niezbyt rozmowny. Widać było, że żył Bogiem i odczuwałem, że ludzie jakby mu przeszkadzali” – powiedział kard. Józef Glemp w rozmowie z KAI.

• O perspektywach relacji chrześcijańsko-żydowskich dyskutowali w Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie uczestnicy i promotorzy tego dialogu z USA, Niemiec i Polski. W spotkaniu, zorganizowanym przez Międzywydziałowy Instytut Ekumenii i Dialogu PAT, uczestniczyli: rabin prof. Michael Signer (wykładowca katolickiego Uniwersytetu Notre Dame w USA i jeden z czterech autorów głośnego oświadczenia „Dabru emet” z 2000 r., ukazującego chrześcijaństwo jako partnerską religię), ks. prof. John Pawlikowski z Chicago (przewodniczący Międzynarodowej Rady Chrześcijan), ks. prof. Hanspeter Heinz z Augsburga (przewodniczący Koła Dialogu Chrześcijańsko-Żydowskiego przy Centralnym Komitecie Katolików Niemieckich), dr Stanisław Krajewski (współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów, sygnatariusz „Dabru emet”) oraz ks. prof. Łukasz Kamykowski (konsultant Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego). Panel był częścią trzydniowej sesji profesorów z USA, Niemiec i Polski, zorganizowanej przez Uniwersytet Notre Dame i PAT w celu rozważenia projektu międzynarodowego seminarium studentów, chrześcijan i żydów, zainteresowanych współpracą między wyznawcami judaizmu i chrześcijanami.

• Nowe tłumaczenie Dokumentów Soborowych ukazało się nakładem wydawnictwa Pallottinum.

• Nieporozumienie wokół określania Jana Pawła II honorowym rektorem Akademii Polonijnej. Sekretariat Stanu Stolicy Apostolskiej zwrócił się do rektora Akademii Polonijnej w Częstochowie, ks. Andrzeja Kryńskiego, ze „stanowczą prośbą”, aby nie używano więcej określenia: „Ojciec Święty Jan Paweł II, honorowy rektor Akademii Polonijnej w Częstochowie”. „Chodziło mi o wymiar ojcowski, broń Boże nie chciałem nadużywać osoby Papieża” – tłumaczy prorektor Akademii, paulin o. Eustachy Rakoczy. Problem powstał, gdy o. Rakoczy użył takiego określenia w miesięczniku „Głos Akademii” (wcześniej przedstawiciele Akademii wręczyli w Watykanie Papieżowi insygnia rektorskie).

do góry