NOTATKI

Bronisław Mamoń





Nagroda dla Karla Dedeciusa

Rada Redakcyjna i zespół miesięcznika „Odra” przyznały nagrodę za rok 2001 Karlowi Dedeciusowi za „Panoramę literatury polskiej XX wieku” i całokształt jego pracy translatorskiej. 
Dedecius – tłumacz, edytor, eseista, poeta, wieloletni dyrektor Deutsches Polen-Institut w Darmstadcie cieszy się w Polsce zasłużoną sławą i uznaniem. Jego wieloletnia, nieustanna i wytrwała praca translatorska wprowadziła literaturę polską na rynek niemieckojęzyczny. Z niewiarygodnym wysiłkiem promuje i popularyzuje literaturę polską umożliwiając jej niezależne potwierdzenie własnej wartości. Monumentalnym dziełem, wynikłym z własnych fascynacji Dedeciusa oraz z faktu, iż rolę tłumacza widzi w posłannictwie budowania mostów między narodem polskim i niemieckim jest „Panorama literatury polskiej XX wieku”. Gigantyczne dzieło, złożone z siedmiu tomów liczących tysiąc stron każdy, jest wyjątkowe i nie posiada chyba odpowiednika w historii kontaktów innych literatur Europy. Rozpoczęło się w 1966 r. dwoma tomami „Poezji” wypełnionymi wierszami stu autorów. Kontynuowały je wydane w 1997 r., również dwutomowe „Prozy” z tekstami będącymi przede wszystkim świadectwem losów Polaków w XX wieku, „Puenty” mieszczące groteski, aforyzmy, felietony i „Portrety”, będące słownikiem pisarzy polskich ubiegłego wieku, a równocześnie sylwetkami autorów wydanych tomów. Uwieńczeniem opus magnum Dedeciusa jest „Wprowadzenie do tekstów i tendencji” stanowiące oryginalny, wyrastający z fascynacji wybitnego tłumacza wykład historii literatury polskiej. Na koniec autor przedstawił siedem tez punktujących to, co specyficznie polskie w naszej literaturze. Miały to by być: narodowość (w znaczeniu poczucia wspólnoty autora i czytelnika), różnorodność, przenikanie się Wschodu i Zachodu, uderzająco silne indywidualności, przewaga arcydzieł konspiracji i politycznej metafory, intensywność prawdy jako jednej z jej podstawowych jakości.
Przez wiele lat kierując Instytutem Spraw Polskich w Darmstadcie Dedecius stworzył wspaniałą bibliotekę dzieł literatury polskiej, z której korzystają Niemcy i Polacy. Jesienią 1981 r. w Deutches Polen-Institut z dumą pokazywał mi komplet „Chimery”, którą w latach 1901-07 wydawał i redagował Zenon Przesmycki. W wielu polskich bibliotekach (nawet tych największych) jest ona niedostępna. W latach „realnego socjalizmu” często z Polski zapraszał literatów, artystów i dziennikarzy do Darmstadu pokrywając im całość lub część wydatków przeznaczonych na podróże studyjne po RFN. Sam parokrotnie doświadczyłem jego uprzejmości i jestem za to bardzo mu wdzięczny, gdyż mogłem nawiązać parę nieobojętnych kontaktów z pisarzami niemieckimi, a nawet przyjaźń z nieżyjącym już Horstem Bienkiem, wielkim przyjacielem Polaków i w Polsce zakochanym.


„Bursztynowy Motyl” dla Pawlikowskiej

27 maja w Muzeum Arkadego Fiedlera w Puszczykowie (ul.Słowackiego 1) wręczono „Bursztynowego Motyla” Beacie Pawlikowskiej. Nagroda przyznawana jest od 7 lat w konkursie im. Arkadego Fiedlera za najlepszą książkę polskiego autora o tematyce podróżniczej i krajoznawczej. „Bursztynowy motyl” ufundowany, zaprojektowany i wykonany został przez pracownię jubilerską Wojciecha Kruka. Z wyróżnieniem związana jest także nagroda pieniężna. Beata Pawlikowska – podróżnik, dziennikarz, fotograf – wyróżniono za książkę „Blondynka w dżungli”, opublikowaną przez oficynę wydawniczą „Twój Styl”.
Pomysł organizowania corocznych konkursów im. Arkadego Fiedlera zrodził się w Bibliotece Raczyńskich w r. 1994, kiedy obchodzono 100. rocznicę urodzin Arkadego Fiedlera, wielkiego podróżnika i znakomitego pisarza. w poprzednich latach nagrodę otrzymali: Stanisław Szwarc Bronikowski, Jerzy Kukuczka (pośmiertnie), Waldemar Borek i Krzysztof Czader, Jacek Pałkiewicz, Marek Kamiński, Marcin Kydryński i Ryszard Kapuściński. 

(m)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 23 (2761), 9 czerwca 2002

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl