Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• Podczas przemówienia poprzedzającego Anioł Pański Jan Paweł II przypomniał znaczenie Eucharystii i świętowania niedzieli (2 czerwca). Z okazji przypadającej w tym dniu we Włoszech uroczystości Bożego Ciała Papież podkreślił związek między Eucharystią a świętowaniem niedzieli. „Aby odkryć głębię obecności Chrystusa w znakach chleba i wina, konieczna jest wiara” – mówił Papież, przypominając, że „tylko ten, kto wierzy i kocha może zrozumieć cokolwiek z tego niewypowiedzianego misterium, dzięki któremu Bóg staje się bliski naszej małości, naszym ułomnościom”. I dodał: „Właśnie dlatego Eucharystia jest pulsującym centrum wspólnoty”. Papież podkreślił, że „niedziela jest dniem odpoczynku i oddawania chwały Bogu”, a „bez Eucharystii gubi się jej prawdziwe znaczenie”.

• Tradycyjnie w uroczystość Bożego Ciała Jan Paweł II poprowadził procesję od bazyliki św. Jana na Lateranie do bazyliki Matki Bożej Większej (30 maja). Papież, podobnie jak w latach ubiegłych, przebył trasę specjalnym samochodem. „W sakramencie Ołtarza Jezus chciał uwiecznić swą żywą obecność pośród nas, w takiej samej postaci, w jakiej ofiarował się w Wieczerniku Apostołom” – powiedział Papież.

Tradycja procesji eucharystycznej ulicami Rzymu sięga XIV w. Zwyczaj zawieszono w 1870 r., po upadku Państwa Kościelnego; wznowił go – w 1979 r. – obecny Papież.

• Jan Paweł II przyjął prezydenta USA George’a W. Busha (28 maja). Audiencja trwała 45 minut. Papież ponownie wyraził swą całkowitą solidarność z narodem amerykańskim w związku z wydarzeniami z 11 września ub. roku. Prezydent USA przedstawił Papieżowi m.in. wyniki historycznego spotkania w podrzymskiej bazie wojskowej Pratica di Mare z udziałem wysokich przedstawicieli NATO i Rosji. W tym samym czasie sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Angelo Sodano i abp Jean-Louis Tauran rozmawiali z sekretarzem stanu USA Colinem Powellem m.in. o dramatycznej sytuacji związanej z konfliktem izraelsko-palestyńskim. „Jego Świątobliwość zechciał wyrazić, mimo trudności obecnej chwili, zaufanie dla potencjału duchowego katolików amerykańskich, dających w społeczeństwie świadectwo o wartościach ewangelicznych” – stwierdza komunikat rzecznika prasowego Stolicy Apostolskiej Joaquina Navarro-Vallsa, wydany na zakończenie wizyty. Zdaniem komentatorów, jest to wyraźna aluzja do skandalów obyczajowych wśród duchownych, które wstrząsnęły Kościołem katolickim w Stanach Zjednoczonych.

• Podczas środowej audiencji ogólnej w Watykanie Papież odniósł się do swojej podróży do Azerbejdżanu i Bułgarii (29 maja). Jan Paweł II przypomniał, że podczas tej podróży rozmawiał z przedstawicielami różnych środowisk: politycznych, kulturalnych, naukowych, jak również innych wyznań i religii. Wszystkie te spotkania, a zwłaszcza ze zwierzchnikami przeważających w tych krajach religii czy Kościołów, były dla Papieża okazją do ponownego wystosowania gorących wezwań do pokoju religijnego i społecznego oraz do podziękowania tym religiom za krzewienie w ich krajach ducha tolerancji i współpracy międzywyznaniowej.

Odwiedzając Klasztor Rylski, Jan Paweł II złożył hołd wschodniemu życiu zakonnemu, „które rozjaśnia cały Kościół swym szczególnym świadectwem”. Papież przypomniał ponadto, że w Płowdiwie ogłosił błogosławionymi trzech bułgarskich kapłanów katolickich, zamęczonych za wiarę w czasach komunistycznych, dodając, że „ci odważni świadkowie wiary, wraz z innymi męczennikami ubiegłego wieku, przygotowują nową wiosnę Kościoła w Bułgarii”.

• Plany papieskich podróży. Osobisty sekretarz Papieża biskup Stanisław Dziwisz zapewnił, że program pielgrzymki Jana Pawła II do Polski nie ulegnie żadnym zmianom, a możliwość przełożenia wizyty w ogóle nie jest brana pod uwagę. „Nigdy nie było o tym mowy” – powiedział biskup w rozmowie z KAI. Wątpliwości powstały po wypowiedzi rzecznika Stolicy Apostolskiej, Joaquina Navarro Vallsa 26 maja w Płowdiwie. Nie wykluczył on możliwości zmiany planów przyszłych podróży Jana Pawła II z powodu złego stanu zdrowia Papieża.

Nuncjusz apostolski w Meksyku zdementował pogłoski jakoby Jan Paweł II miał odwołać swoją wizytę w tym kraju. „Nie rozumiem tego całego zamieszania. Jak do tej pory wszystko zostało potwierdzone” – powiedział abp Giuseppe Bertello w wywiadzie dla regionalnego dziennika „Diario de Yucatan”. Tymczasem arcybiskup Miasta Meksyk kard. Norberto Rivera Carrera poinformował, że w trosce o stan zdrowia Papieża nie dojdzie do zapowiadanej wcześniej „największej Mszy św. wszechczasów”, która miała zgromadzić ok. 5 mln osób. Zamiast niej Jan Paweł II odprawi Mszę św. na placu przed bazyliką w Guadalupe, który może pomieścić ok. 100 tys. osób. Papież odwiedzi Meksyk w dniach od 30 lipca do1 sierpnia. Wcześniej uczestniczyć będzie w Toronto w XVII Światowych Dniach Młodzieży w dniach 23-28 lipca w Toronto, a 29 lipca uda się do Gwatemali.

Papież nie odwiedzi natomiast w tym roku Chorwacji. Jak poinformowała chorwacka katolicka agencja informacyjna IKA, Jan Paweł II odłożył na wiosnę przyszłego roku swą podróż do Chorwacji, planowaną początkowo na pierwszą połowę września.

Mimo kłopotów ze zdrowiem Papież nie przestaje snuć planów kolejnych pielgrzymek. Jak poinformował 28 maja ambasador Szwecji przy Stolicy Apostolskiej, Fredrik Vahlquist, Jan Paweł II chciałby w czerwcu 2003 r. udać się do tego kraju, na uroczystości związane z 700. rocznicą urodzin św. Brygidy.

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Zdecydowana większość Szwajcarów poparła w referendum liberalizację prawa aborcyjnego. Do tej pory ciążę można było przerwać tylko wtedy, gdy zagrażała zdrowiu matki. Zgodnie z nowym prawem aborcji będzie można dokonać w pierwszych 12 tygodniach od zapłodnienia; wystarczy pisemnie poprosić o zabieg. Liberalizację popierał szwajcarski rząd, argumentując, że rocznie przeprowadza się w tym kraju kilkanaście tysięcy nielegalnych aborcji, za które i tak nikogo nie udało się ukarać. Za propozycją władz głosowało 72,2 proc. Szwajcarów. Całkowity zakaz aborcji, postulowany przez inicjatywę obywatelską „Na rzecz matki i dziecka” („Für Mutter und Kind”), poparło ok. 20 proc głosujących. Referendum było już czwartą próbą legalizacji aborcji w Szwajcarii. W 1977 r. przeciw głosowało 51,7 proc.

Szwajcarski Kościół katolicki przyjął wyniki referendum z ubolewaniem. Zdaniem przewodniczącego Episkopatu, bp. Amédée Graba, w nowej ustawie państwo nie traktuje poważnie obowiązku ochrony życia ludzkiego, przerzucając odpowiedzialność na kobiety i lekarzy. Biskup uważa, że rząd powinien rozwijać system zasiłków macierzyńskich i rodzinnych, urlopów macierzyńskich i ulg podatkowych dla rodzin, zamiast liberalizować prawo aborcyjne. Trzeba również ułatwić dostęp do przedszkoli, by kobiety mogły godzić macierzyństwo z pracą zawodową – mówił Grab.

• Metropolita lubelski ks. abp Józef Życiński wygłosił wykład inaugurujący 8. Międzynarodową Konferencję im. Cyryla i Metodego w Mińsku. Konferencję zorganizował Wydział Teologiczny Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego. Temat konferencji i również wykładu abp. Życińskiego, wygłoszonego po rosyjsku, brzmiał: „Duchowe powołanie człowieka w zsekularyzowanym świecie”. W sesji inauguracyjnej uczestniczyli: dziekan wydziału teologicznego Metropolita Mińska i Słucka Filaret, ambasador RP w Białorusi Marian Maszkiewicz oraz przedstawiciele władz i świata nauki. Wieczorem Metropolita Filaret podejmował arcybiskupa kolacją. Z Polski gośćmi konferencji byli też ks. dr Leonard Górka z KUL oraz ks. Adam Boniecki z „Tygodnika Powszechnego”. Metropolita lubelski był pierwszym rzymsko-katolickim biskupem zaproszonym na Konferencję im. Cyryla i Metodego w Mińsku.

• Hiszpański Episkopat zdystansował się od listu baskijskich biskupów przeciw ewentualnej delegalizacji nacjonalistycznej partii „Batasuna”. W swym liście pasterskim baskijscy biskupi Bilbao, Vitorii i San Sebastian wyrazili obawę, że rozwiązanie przez władze „Batasuny” – partii uważanej za polityczne ramię terrorystów z ETA– pogłębi społeczne podziały i podsyci konflikt w regionie. Biskupi skrytykowali jednocześnie terrorystów za „podkopywanie fundamentów demokracji przez fizyczne eliminowanie przeciwników politycznych” (od 34 lat ETA walczy o niepodległość Kraju Basków; w zorganizowanych przez nią zamachach zginęło ponad 800 osób).

Tymczasem stanowisko baskijskich biskupów poparło w publicznym oświadczeniu kilkuset tamtejszych księży. Z kolei przeciw listowi ostro protestował rząd w Madrycie. Minister spraw zagranicznych Josep Piqué wezwał na rozmowę nuncjusza apostolskiego abp Manuela Monteirę. Konferencja Biskupów Hiszpanii oświadczyła, że baskijscy biskupi ogłosili list na własną odpowiedzialność, a Episkopat nie znał jego treści przed opublikowaniem.

• Arcybiskup Milwaukee Rembert Weakland podał się do dymisji w związku z oskarżeniami o molestowanie seksualne. W 1998 r. archidiecezja Milwaukee wypłaciła pół miliona dolarów mężczyźnie, który oskarżył Weaklanda o napaść seksualną w 1979 r. Sprawa niedawno wyszła na jaw. „Przepraszam wszystkich wiernych mojej ukochanej archidiecezji, wszystkich jej mieszkańców i duchownych za skandal, który był wynikiem mojego grzesznego postępowania” – mówił na klęczkach podczas Mszy arcybiskup. Tłumaczył, że bał się „skandalu i wstydu dla siebie i dla Kościoła”. Przeprosił też, że zabrakło mu odwagi i zapowiedział, że spłaci dług archidiecezji.

• Duńscy katolicy zaskarżyli swój kraj do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Ich zdaniem w Danii luteranizm jest faworyzowany kosztem innych religii. W konstytucji zapisano, że wyznanie ewangelicko-augsburskie jest religią państwową. Rzecznik grupy katolików, Joern Arpe Munksgaard twierdzi, że duńscy podatnicy – bez względu na wyznanie – muszą utrzymywać luterańskich pastorów. W oskarżeniu przytoczono także inne przykłady dyskryminacji: świadectwa urodzin wystawiają tylko kancelarie Kościoła luterańskiego; pogrzeb jest droższy, jeśli zmarły nie należał do wspólnoty ewangelickiej; studenci teologii otrzymują stypendia tylko, gdy studiują na państwowych uniwersytetach, a nich wykłada się wyłącznie teologię protestancką. Katolicy interweniowali w tych sprawach najpierw w duńskim ministerstwie wyznań, jednak nie otrzymali odpowiedzi. 84 proc. mieszkańców Danii to luteranie, katolicy to tylko 3 proc.

• Kościół Szkocji przeprosił katolików za wielowiekowe prześladowania. Oświadczenie tej treści zostało przegłosowane podczas Synodu Powszechnego, który obradował w Edynburgu. „W przyszłości powinniśmy się zbliżyć do katolików, aby budować razem tolerancyjne społeczeństwo” – czytamy w rezolucji. Jak podały agencje informacyjne, „mile zaskoczony Kościół katolicki z radością i uznaniem przyjął to oświadczenie”. Szkoccy katolicy to w większości robotnicy i rzemieślnicy pochodzenia irlandzkiego.

Założony w połowie XVI wieku Kościół Szkocki jest oficjalnym kościołem państwowym. Należy do rodziny Kościołów kalwińsko-prezbiteriańskich. Struktura wspólnoty składa się z czterech szczebli władzy: zebranie parafialne, trybunał prezbiterów (duchownych i świeckich), synod i Synod Powszechny, który każdego roku zbiera się w stolicy Szkocji, Edynburgu.

• Katechetka ze szkoły podstawowej w Strasburgu nie powinna kandydować z listy skrajnie prawicowego Frontu Narodowego w planowanych na połowę czerwca wyborach parlamentarnych – uważa bp pomocniczy tamtejszej diecezji Christian Kratz. „Praca katechety w szkole jest, naszym zdaniem, nie do pogodzenia z zaangażowaniem politycznym we Froncie Narodowym”- powiedział Kratz. Biskup – nawiązując do skrajnie nacjonalistycznych wypowiedzi lidera Frontu Jean-Marie Le Pena – przypomniał, że „według Ewangelii wszyscy jesteśmy braćmi i w Kościele nie ma cudzoziemców”. Kuria poprosiła katechetkę Corinne Burey, by – jeśli chce kandydować z listy FN – zrezygnowała z pracy w szkole. 34-letnia nauczycielka i matka ośmiorga dzieci nie ma jednak takiego zamiaru, a lokalne władze oświatowe uznały, że nie ma ku temu podstaw. Burey stwierdziła, że „nie chce odbierać lekcji moralności od lewicowych księży”.

... I W POLSCE

• W całej Polsce z okazji uroczystości Bożego Ciała katolicy uczestniczyli w procesjach eucharystycznych. Przed południem biskupi poprowadzili ulicami miast procesje do czterech ołtarzy, po południu odbyły się procesje parafialne. W Warszawie procesji przewodniczył Prymas Polski. W kazaniu kard. Józef Glemp powiedział, że z bogactwem duchowym, jakim jest Eucharystia „idziemy w nasz świat nie żeby w niego wsiąknąć, ale żeby go przemieniać”. W Lublinie abp Józef Życiński postulował, aby w przyszłej konstytucji europejskiej znalazło się „invocatio Dei”, wezwanie imienia Bożego. „W Europie przyszłości nie może zabraknąć Boga” – wołał. Wielu polskich hierarchów apelowało też do wiernych o pomoc bezrobotnym.

• Łaciński metropolita Lwowa kard. Marian Jaworski otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Wyróżnienie przyznał Senat uczelni i Rada Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej. „W ten sposób symbolicznie zwracamy się ku Europie Wschodniej” – powiedział podczas uroczystości rektor UKSW ks. prof. Roman Bartnicki. Dodał, że o przyznaniu honorowego wyróżnienia zdecydowały osiągnięcia naukowe laureata w zakresie filozofii i teologii, jego zasługi dla Kościoła w Polsce i na Ukrainie oraz związki z Akademią Teologii Katolickiej, gdzie był profesorem i prodziekanem wydziału.

Kard. Jaworski urodził się w 1926 we Lwowie. W 1945 roku wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Lwowie. Święcenia kapłańskie przyjął w Polsce w 1950 r. Dwa lata później uzyskał doktorat na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W 1965 r. habilitował się z filozofii religii na Akademii Teologii Katolickiej (obecnie UKSW) w Warszawie. Był pierwszym rektorem utworzonej w 1981 r. Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. W 1984 został biskupem – administratorem apostolskiej archidiecezji w Lubaczowie, a w 1991 r. – pierwszym po wojnie arcybiskupem metropolitą lwowskim. W 2001 r. został mianowany przez Jana Pawła II kardynałem.

• Prymas Polski kard. Józef Glemp rekonsekrował cerkiew pw. św. Nikity w Kostomłotach. Pochodząca z XVII wieku świątynia znana też jako sanktuarium Błogosławionych Męczenników Podlaskich należy do jedynej w Polsce parafii neounickiej czyli obrządku bizantyjsko-słowiańskiego. Niedawno ukończono jej gruntowną renowację. Zgodnie z wschodnią tradycją, po renowacji cerkiew należało ponownie poświęcić. W uroczystościach rekonsekracji oprócz Prymasa Polski, który jest zwierzchnikiem obrządku bizantyjsko-słowiańskiego w Polsce, uczestniczyli m.in.: biskup pomocniczy z Siedlec Henryk Tomasik, biskup z Witebska na Białorusi Władysław Blin, a także duchowni obrządków rzymsko- i greckokatolickiego.

Tuż przed wybuchem wojny na ziemiach II Rzeczpospolitej było 25 tys. wiernych obrządku bizantyjsko-słowiańskiego skupionych w 43 parafiach. Parafie te powstały w wyniku tzw. neounii, która miała na celu przywrócenie jedności z Kościołem katolickim potomków dawnych unitów, przymuszonych w czasach carskich do przyjęcia prawosławia. Po wojnie parafia w Kostomłotach przetrwała dzięki postawie śp. ks. Aleksandra Pryłuckiego. Od 1967 r. parafią opiekuje się ks. Roman Piętka.

• W Poznaniu został poświęcony obelisk ku czci zamordowanego przez hitlerowców ks. Gustawa Manitiusa, proboszcza parafii ewangelickiej. Ksiądz Manitius urodził się w 1880 roku w Konstantynowie Łódzkim. Został duchownym w roku 1911 i już podczas pierwszej wojny światowej, jako proboszcz w Zduńskiej Woli, domagał się nauczania w języku polskim. Parafię w Poznaniu objął w roku 1924. Został zamordowany w 1940 roku za odmowę głoszenia kazań w języku niemieckim. Podczas uroczystości zwierzchnik polskich ewangelików bp Janusz Jagucki poświęcił również kamień węgielny pod powstające w Poznaniu ewangelickie Centrum Parafialne. Składać się ono będzie z nowej świątyni, domu parafialnego, ośrodka pomocy charytatywnej i plebani. Obelisk i centrum znajdują się w parku noszącym od dwóch lat imię ks. Gustawa Manitiusa.

• Blisko 3 tys. osób uczestniczyło w dorocznej pielgrzymce mniejszości narodowych na Górę św. Anny (2 czerwca). Wśród pielgrzymów znaleźli się Czesi, Romowie i Niemcy. Spotkanie mniejszości narodowych na Górze św. Anny odbyło się już po raz siódmy. Uroczystościom przewodniczył abp Alfons Nossol z Opola.

• „Trybuna” ma przeprosić za zniesławienie Papieża – orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie. 26 listopada 1997 r. w „Trybunie” ukazał się artykuł, w którym Papież został nazwany m.in. „prostackim wikarym z Niegowici”, a jedną z jego wypowiedzi określono jako „niechlujną i bełkotliwą”. Sąd orzekł, że użyte w tekście sformułowania są powszechnie uważane za zniesławiające, a treść artykułu mogła godzić w uczucia religijne. Redakcja ma na pierwszej stronie przeprosić za zniesławienie Papieża, a także wpłacić 20 tys. zł na rzecz Caritas Polska. Wyrok nie jest prawomocny.

do góry