Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II skończył 82 lata. Urodziny papieża to w Watykanie zwykły dzień pracy. „W Kościele katolickim obchodzimy imieniny, które są wspomnieniem patrona otrzymanego na chrzcie. Poza tym Jan Paweł II nie lubi celebry wokół swej osoby” – tłumaczył w „Życiu Warszawy” ks. Adam Boniecki, redaktor naczelny „TP”. Do Rzymu nadesłano jednak tysiące życzeń i prezentów z całego świata. „Pragnę, abyś wiedział Ojcze Święty, że w samym sercu Chin żyje mała, pokorna i stara zakonnica, która nieustannie modli się za Ciebie i która nigdy nie zapomina powierzyć Bogu Ciebie oraz twoją najważniejszą i najtrudniejszą misję” – takie życzenia podyktowała w czasie rozmowy telefonicznej z agencją Fides pewna siostra zakonna z Pekinu.

Jan Paweł II dziękował za życzenia, prosząc wiernych o modlitwę w intencji pielgrzymki do Bułgarii. Zdaniem watykańskiego sekretarza stanu kard. Angelo Sodano największą przyjemność zrobiłaby Papieżowi w dniu urodzin wiadomość, że „zakończyły się starcia między Izraelczykami i Palestyńczykami, nad ziemią Jezusa ukazała się gwiazda pokoju, zaś dwa państwa żyją w pokoju i zgodzie”.

• „Papież ma ogromne poczucie odpowiedzialności: kiedy nadejdzie czas, sam odejdzie” – powiedział włoski kardynał Ersilio Tonini. Ostatnio w prasie pojawiły się liczne spekulacje na temat ewentualnej rezygnacji Jana Pawła II. Prefekt Kongregacji Nauki Wiary kard. Joseph Ratzinger oraz kard. Oscar Rodriguez Maradiaga stwierdzili niedawno, że Papież byłby w stanie podać się do dymisji dla dobra Kościoła. „Wszyscy dyskutują o dymisji, a tymczasem Papież uczy się spokojnie języka bułgarskiego, by bezpośrednio zwracać się do wiernych podczas pielgrzymki do tego kraju” – napisał watykanista dziennika „La Repubblica” Marco Politi. Natomiast turyński dziennik „La Stampa” ujawnił, że Papież radził się teologa Domu Papieskiego, o. Georgesa Cottiera w sprawie ewentualnej rezygnacji. Cottier zapewnił, że „w tej chwili nie ma o czym mówić. Mam wrażenie, że jeśli chodzi o tę hipotezę, to nie jesteśmy jeszcze w jej przededniu”. Jego zdaniem „obraz stanu zdrowia Ojca Świętego, jaki przynosi telewizja, jest odmienny, wyolbrzymiony w stosunku do tego, co widzimy my, jego współpracownicy. To prawda, że ciąży na nim choroba Parkinsona, ale prawdą jest również, że Papież jest przytomny, zaprzątnięty jak nigdy kierowaniem Kościołem, czemu poświęca się z wielkim oddaniem i pełną ufnością w działanie Ducha Świętego”.

• Minęła 21. rocznica zamachu na Jana Pawła II. 13 maja 1981 r. na placu św. Piotra Mehmet Ali Agca kilka razy strzelił do Papieża. Do dziś nie wiadomo, kto przygotował zamach: w czasie śledztwa Agca podał ponad sto różnych wersji.

Radio Watykańskie przypomniało o tzw. bułgarskim śladzie, czyli hipotezie, że akcję przygotowały przy wsparciu KGB służby specjalne z Sofii. Hipotezę tę skomentował w Radiu pierwszy demokratycznie wybrany prezydent tego kraju Żelju Żelew. „Zrobiliśmy wszystko, co było w naszej mocy, aby rozwiać cień podejrzenia. Ludzie i komisje prowadzące dochodzenie miały moje pełne poparcie – opowiadał Żelew. – Pisałem do szefa KGB i do prezydenta Jelcyna, prosząc o pomoc. Dostarczyliśmy dokumenty. I nic. Moim zdaniem Bułgaria nie ma nic wspólnego z zamachem”.

Natomiast sanktuarium maryjne w Fatimie poinformowało, że Jan Paweł II przekazał tam sutannę, którą miał na sobie w momencie zamachu. Papież uważa, że ocalenie zawdzięcza Matce Boskiej Fatimskiej. Zamachu na Papieża dotyczy tzw. trzecia tajemnica fatimska.

• Tematem papieskiej katechezy wygłoszonej na audiencji generalnej była pieśń o Panu z Księgi Habakuka. Od ponad roku na środowych audiencjach Papież interpretuje Psalmy i przedstawia rolę Psałterza w modlitwie Kościoła. „W Pieśni Habakuka mamy przepiękny wiersz końcowy, który wyraża odzyskaną pogodę ducha. Pan jest nazwany – jak uczynił to Dawid w Psalmie 18 (17) – nie tylko jako »Moc« swego wiernego, lecz także jako Ten, który mu daje zwinność, świeżość i pogodę ducha w niebezpieczeństwach – mówił Papież. – Kiedy ma się przy sobie Pana, niestraszne są nieszczęścia i przeszkody, lecz idzie się lekkim krokiem z radością, chociaż ciężką drogą życia”.

• Jan Paweł II prawdopodobnie ogłosi w tym roku nową encyklikę – poinformował drugi program włoskiej telewizji RAI. Encyklika ma być poświęcona sakramentowi Eucharystii. Według dziennikarzy Papież chce podkreślić realność przeistoczenia chleba i wina w Krew i Ciało Chrystusa. Jan Paweł II ogłosił dotychczas trzynaście encyklik. Ostatnia z nich to „Fides et ratio” z września 1998 r.

• Pius Segmüller zrezygnował z funkcji komendanta papieskiej Gwardii Szwajcarskiej. Od listopada tego roku będzie szefem policji w Lucernie. Segmüller objął dowództwo gwardii w sierpniu 1998 r. Trzy miesiące wcześniej poprzedni komendant Alois Estermann i jego żona zostali zamordowani przez gwardzistę Sedrica Tornay’a, który później popełnił samobójstwo. Segmüller powiedział dziennikarzom, że od chwili nominacji było jasne, że obejmuje dowództwo tylko na kilka lat. Komendant dodał, że po tragicznych wydarzeniach z maja 1998 r. nastroje wśród Szwajcarów powróciły do normy.

Gwardia Szwajcarska, założona w 1506 r. przez Juliusza II, stanowi osobistą ochronę Papieża i Pałacu Apostolskiego, strzeże granic państwa watykańskiego, a od niedawna jej członkowie towarzyszą Papieżowi w podróżach zagranicznych. Gwardia liczy obecnie 23 podoficerów, 70 halabardników i 2 doboszy. Komendant ma rangę pułkownika, jest członkiem Rodziny Papieskiej i nosi tytuł Szlachcica Jego Świątobliwości.

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Izba niższa belgijskiego parlamentu przyjęła ustawę dopuszczającą eutanazję. Jesienią 2001 r. projekt przegłosował tamtejszy Senat. Nowe prawo wejdzie w życie przed wakacjami, po podpisaniu przez króla. Belgia będzie wtedy drugim po Holandii krajem, w którym po wypełnieniu określonych warunków lekarz nie będzie karany, gdy pomoże nieuleczalnie choremu popełnić samobójstwo. Dorosły lub „wyemancypowany nieletni”, przytomny i w pełni władz umysłowych, musi wielokrotnie i „bez zewnętrznej presji” prosić o eutanazję na piśmie (jeśli nie może pisać, wskazuje pełnomocnika). Zabieg będzie przeprowadzany wyłącznie w przypadku „stałego cierpienia fizycznego lub psychicznego, którego nie da się uśmierzyć, wynikającego z ciężkiego i nieuleczalnego schorzenia”. Lekarze są zobowiązani poinformować chorego o stanie jego zdrowia, możliwościach dalszego leczenia i ewentualnej opiece paliatywnej. Z wyjątkiem stanu agonalnego lekarz musi skonsultować decyzję o przeprowadzeniu eutanazji z innym lekarzem. Budzące wątpliwość przypadki eutanazji kontrolować będą prokuratorzy.

Ustawę ostro skrytykowali belgijscy biskupi. W oświadczeniu Episkopatu czytamy: „Nowa ustawa stanowi cios w serce społeczeństwa, opartego na poszanowaniu godności człowieka i cywilizacji”. Zdaniem biskupów państwo belgijskie de facto uznało, że jedno życie może być więcej warte niż inne. „Kościół nigdy nie opowiadał się za cierpieniem. Wręcz przeciwnie, nieraz występował przeciwko staraniom medycyny o utrzymanie życia »za wszelką cenę«. Celem działalności służby zdrowia nie może być jednak zabicie człowieka” – tłumaczył na łamach „Rzeczpospolitej” Toon Osaer, rzecznik Prymasa Belgii, kard. Godfrieda Danneelsa. Osaer zapowiedział, że „teraz Kościół będzie apelował do sumienia chrześcijan, aby nie wykorzystywali postanowień nowej ustawy ani wobec siebie, ani wobec bliskich”. Belgijscy chadecy zaskarżą ustawę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

• W Brazylii zginął włoski misjonarz, ks. Alois Lintner. 62-letni duchowny pracował w mieście Salvador de Bahia. Świecka misjonarka Delia Boninsegna była naocznym świadkiem jego śmierci: „Don Luis [tak nazywali go wierni – red.] właśnie zakończył odwiedziny w ośrodku dziecięcym i miał udać się do pracy do pobliskiego Centrum Biblijnego. Ale nieoczekiwanie postanowił wstąpić na chwilę do domu i tam, na progu swego mieszkania, został zastrzelony”. Na razie nie udało się zatrzymać dwóch sprawców, którzy uciekli z miejsca zamachu samochodem księdza. Policja przypuszcza, że zabójstwa dokonano w celach rabunkowych. Biuro prasowe rodzinnej diecezji misjonarza, Bolzano-Bressanone we Włoszech, nie wyklucza jednak, że mogła to być zemsta za zaangażowanie księdza na rzecz ubogich mieszkańców Salvador de Bahia.

• „Rząd w Chartumie zachęca do porywania chrześcijan” – ostrzegł w Watykanie na konferencji poświęconej niewolnictwu bp Macram Max Gassis z sudańskiej diecezji El Obeid. Wygnany z kraju duchowny twierdzi, że tamtejszy rząd, zdominowany przez islamskich fundamentalistów, uzbraja i szkoli bojówki, które porywają z chrześcijańskich wiosek tysiące kobiet i dzieci, a następnie sprzedają w niewolę. Zdaniem biskupa władze w Chartumie chcą w ten sposób oczyścić z chrześcijan południową część kraju. Według informacji organizacji „Kirche in Not” („Kościół w Potrzebie”) z południowego Sudanu uprowadzono dotychczas co najmniej 6 tys. dzieci i kobiet. Prawdopodobnie ponad 200 tys. Sudańczyków pracuje jako niewolnicy. „Krytycznie oceniam postawę społeczności międzynarodowej, która toleruje te okrucieństwa przez wzgląd na zyski z handlu ropą” – powiedział biskup Gassis. W Sudanie działa wiele zachodnich i azjatyckich spółek naftowych: obrońcy praw człowieka oskarżają je o współpracę z rządem w Chartumie, dostarczanie mu funduszy na kontynuowanie wojny oraz o ignorowanie problemu niewolnictwa.

• Oskarżany o molestowanie nieletnich ks. Maurice Blackwell został postrzelony przed swoim domem w Baltimore. Do księdza podszedł 26-letni Dontee Stokes i po krótkiej rozmowie wystrzelił kilka razy z rewolweru. Mężczyzna dobrowolnie zgłosił się na policję i przyznał do napaści. Oświadczył, że przed dziewięcioma laty był molestowany seksualnie przez Blackwella. Ciężko ranny ksiądz został przewieziony do szpitala.

W latach 1979–1998 Blackwell pracował w kościele św. Edwarda w Baltimore. W 1993 r. Stokes oskarżył go o molestowanie seksualne. Władze kościelne zawiesiły wtedy czasowo duchownego w wykonywaniu obowiązków duszpasterskich. Policja umorzyła jednak śledztwo z braku dowodów, a po badaniach psychiatrycznych i psychologicznych Blackwell wrócił do pracy w parafii. W październiku 1998 r. biskup tamtejszej diecezji wysłał go na bezterminowy urlop po tym, jak przyznał się do kontaktów seksualnych z nastoletnim chłopcem. Incydent miał miejsce jeszcze przed wyświęceniem na kapłana.

... I W POLSCE

• Św. Andrzej Bobola został ogłoszony patronem Polski (16 maja). Dekret w tej sprawie wydany przez watykańską Kongregację Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów odczytał podczas uroczystości w sanktuarium świętego w Warszawie bp Piotr Libera, sekretarz Konferencji Episkopatu. Mszy św. przewodniczył kard. Józef Glemp Prymas Polski. Uczestniczył w niej m.in. generał jezuitów o. Peter-Hans Kolvenbach. Uroczystości zgromadziły kilka tysięcy wiernych. „Św. Andrzej Bobola kontynuuje wielkie dzieło miłości do Boga i dalej pomaga ludziom. Dzisiaj zostaje wezwany do pomocy narodowi, Ojczyźnie, która zda się zapominać o tym, że porządku społecznego nie można budować bez ofiar, w rozbiciu, poza jednością i poza Bogiem. O, jakże daleko nam do jedności, jakże łatwo odchodzimy od Boga i jego przykazań. Na nic zabiegi o postęp, na nic Europa, jeśli umiera w nas uczciwość, sprawiedliwość i duch ofiary, jeśli nie ma – a nie ma – miłości do poczętego dziecka i słabnącego starca, jeśli nie ma szacunku do prawdy, przywiązania do pracy i poprzestawania na małym” – mówił w homilii abp Józef Michalik. Święto Andrzeja Boboli w polskim kalendarzu liturgicznym będzie obchodzone, tak jak dotychczas, 16 maja. (Zob. artykuł ks. Stanisława Musiała na str. 19.)

• Św. Andrzej Bobola został ogłoszony patronem Polski, a nie patronem jedności – tak wyjaśniał wątpliwości Polskiej Rady Ekumenicznej abp Alfons Nossol. Zwrócił on uwagę, iż dekret Stolicy Apostolskiej podkreśla przede wszystkim męstwo wiary nowego patrona Polski. W siedzibie Polskiej Rady Ekumenicznej odbyło się posiedzenie Komisji ds. Dialogu pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski a Polską Radą Ekumeniczną. Obradom przewodniczyli: ze strony PRE prawosławny abp Jeremiasz, a ze strony katolickiej abp Alfons Nossol. Uczestnicy komisji dyskutowali nt. form współpracy PRE z Kościołem katolickim. Nie doszło jeszcze do uchwalenia wspólnej Deklaracji w sprawie małżeństw mieszanych, ale rozmowy w tej sprawie będą kontynuowane. Jak poinformował KAI abp Piszcz, w Komisji ds. Dialogu między Kościołem katolickim a ewangelicko-augsburskim dyskutowana jest już od jakiegoś czasu sprawa wspólnej formy liturgicznej przy zawieraniu małżeństwa. Uczestnicy posiedzenia wyrazili też wolę wspólnych działań i oświadczeń nt. aktualnych problemów społecznych w Polsce. Niewykluczone, że wkrótce PRE i KEP wydadzą wspólne oświadczenia i podejmą działania w związku z problemem bezrobocia, ogłoszą stanowisko wobec perspektywy wejścia do Unii Europejskiej, a także oświadczenie dotyczące wolontariatu.

• Ponad sto tysięcy ludzi modliło się przez całą noc z soboty na niedzielę 19 maja nad Jeziorem Lednickim koło Gniezna. VI Ogólnopolskie Spotkanie Młodych połączono ze świętowaniem przypadającej 18 maja 82. rocznicą urodzin Papieża. Głównym motywem tegorocznego spotkania było opisane w Ewangelii św. Jana wesele w Kanie Galilejskiej. Trwające kilkanaście godzin nabożeństwo poprowadził przybyły z Watykanu legat papieski, kardynał Zenon Grocholewski. Do wydarzenia w Kanie nawiązał w swoim przesłaniu, odtworzonym na telebimie, Jan Paweł II. „Jeżeli pragniecie, ażeby tajemnica Kany Galilejskiej miała znaczenie również dla Was, by łaska tamtego dnia trwała w Was i wydawała owoce szczęścia – zaproście Jezusa! Zaproście Go do waszych serc. Zaproście Go do waszych rodzin. Niech będzie pierwszym Gościem Waszych radości i trosk” – apelował Papież.

W spotkaniu, którego inicjatorem jest dominikanin o. Jan Góra, uczestniczyli m.in.: metropolita gnieźnieński abp Henryk Muszyński, w którego diecezji leży Lednica, metropolita poznański, abp Stanisław Gądecki oraz dwaj biskupi z krajów byłego Związku Radzieckiego: ordynariusz Irkucka, bp Jerzy Mazur, któremu miesiąc temu rosyjskie władze odmówiły zgody na powrót do swojej diecezji i administrator apostolski stolicy Kazachstanu-Astany, bp Tomasz Peta.

Dla uczczenia 82. rocznicy urodzin Jana Pawła II sto tysięcy osób odśpiewało„Sto lat!” oraz wyrecytowało napisany specjalnie na tę okazję przez ks. Jana Twardowskiego wiersz, zaś 82 wodzirejów zatańczyło poloneza. Na cześć Papieża oddano również armatni salut i wniesiono ważący 150 kilogramów kilkupiętrowy tort składający się z biało-żółtych i biało-niebieskich warstw, których kolory odpowiadały papieskim i maryjnym barwom.

Podczas Mszy św., którą w imieniu Papieża odprawił kard. Grocholewski, dwie młode pary narzeczonych zawarły sakrament małżeństwa. Odbyło się także nabożeństwo Godów Weselnych w Kanie oraz nabożeństwo ikon maryjnych, podczas którego przez Pola Lednickie przeszedł pochód z namalowanymi na wielkich płótnach wizerunkami Madonn, czczonych w różnych polskich sanktuariach. Na pamiątkę nabożeństwa ikon maryjnych każdy uczestnik spotkania otrzymał po małym mosiężnym medaliku Matki Bożej Niezawodnej Nadziei. Modlącym się na Lednicy rozdano też po małym drewnianym wiosełku św. Wojciecha z dedykacją Papieża, a na znak cudu dokonanego przez Jezusa w Kanie – po małej ampułce z białym winem z Galilei.

Po północy kard. Grocholewski odebrał od młodzieży powtarzany co roku na Lednicy symboliczny akt wyboru Chrystusa. Modlitewne czuwanie zakończyło nad ranem przejście uczestników spotkania przez bramę-rybę.

• W krakowskim klasztorze dominikanów odbyło się międzynarodowe sympozjum „Jan Paweł II na Ukrainie. Rok po wizycie” (13 maja). Organizatorem spotkania, w którym uczestniczyli przedstawiciele Kościołów katolickich obu obrządków na Ukrainie (m.in. rzymskokatolicki metropolita Lwowa kard. Marian Jaworski), było Stowarzyszenie Pomocy Wydawnictwom Katolickim na Ukrainie „Kairos” z Krakowa.

• Ks. Stanisław Musiał, stały współpracownik „TP”, otrzymał Nagrodę im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej za rok 2001. Nagroda przyznawana jest przez Żydowski Instytut Naukowy (YIVO) w Nowym Jorku autorom publikacji odzwierciedlających wkład Żydów polskich w kulturę polską. „W publikacjach swych ks. Musiał konsekwentnie występuje przeciwko antysemityzmowi i ksenofobii, a w szczególności przeciwko objawom i działaniom w obrębie Kościoła przychylnym tendencjom ksenofobicznym” – czytamy w uzasadnieniu.

do góry