Nr 21 (2759), 26 maja 2002

„DNI TISCHNEROWSKIE”

W „Tygodniku” specjalny dodatek z okazji „Dni Tischnerowskich”, a w nim m.in.: portret oraz wykład gościa honorowego „Dni” profesora Charlesa Taylora, debata o nadziei z udziałem Barbary Skargi, Ch.Taylora, Władysława Stróżewskiego i Krzysztofa Michalskiego, artykuły ks. Adama Bonieckiego, Wojciecha Bonowicza, rozmowa z założycielami Uniwersytetu Latającego Znaku. 

Chora psychiatria w PRL-u

JAN i JĘDRZEJ MORAWIECCY

A wolność czym dla pana jest?

„...Szpitale psychiatryczne w latach 50. i 60. okrywa milczenie. To była rzeczywistość »Polski Ludowej«: szron na ścianach, pacjenci »padający jak muchy«, tłok, poniżenie. Nie można – choćby chcieli tego dziś niektórzy emerytowani dyrektorzy – zepchnąć w zapomnienie tysięcy chorych ludzi, więzionych w transportach, faszerowanych neuroleptykami, służących za materiał do eksperymentów”.    WIĘCEJ

Ankieta „Tygodnika”

Dla kogo Nike?

16 maja ogłoszono nominacje do tegorocznej edycji Nagrody Literackiej Nike. Jak co roku „Tygodnik” poprosił znanych pisarzy, krytykówi wydawców, by wskazali swoich faworytów. Najwięcej głosów uzyskał tomik poezji Julii Hartwig „Nie ma odpowiedzi”.     WIĘCEJ

Nowe elity, czyli polityczne reality show

ARTUR PAŁYGA

Chłopaki z „Samoobrony”

„Chodził w moich majtkach, a teraz nie chce mnie znać” – tak o pośle „Samoobrony” mówi Tadeusz Łobodziński, który przedstawia się jako szef partii w Małopolsce. Poseł, który miał chodzić w cudzych majtkach, to Piotr Smolana z Bielska-Białej. 44-letni rencista w Sejmie nie zasłynął niczym poza jednym: w oświadczeniu, gdzie parlamentarzyści ujawniają swój majątek, we wszystkich rubrykach wpisał „nie dotyczy”.    WIĘCEJ

WIARA

Papież w Azerbejdżanie i Bułgarii

W środę 22 maja Jan Paweł II rozpocznie 96 podróż zagraniczną. O godz. 16.00 czasu lokalnego przybędzie na lotnisko w Baku – stolicy Azerbejdżanu. W tym dniu Papież złoży wieniec pod pomnikiem poległych za niepodległość Azerbejdżanu oraz złoży wizytę prezydentowi kraju. W pałacu prezydenckim spotka się także z przywódcami religijnymi oraz przedstawicielami życia politycznego, kultury i sztuki. 
W czwartek rano 23 maja odprawi w Pałacu Sportu w Baku Mszę św. w Azerbejdżanie. Po obiedzie w domu parafialnym księży salezjanów Jan Paweł II spotka się z przywódcą duchowym muzułmanów Kaukazu, z prawosławnym biskupem Baku oraz prezesem lokalnej gminy żydowskiej. O 17.00 przewidziany jest odlot do Sofii.
Do stolicy Bułgarii Papież przybędzie ok. 18.00 czasu miejscowego. Oficjalne powitanie odbędzie się na placu św. Aleksandra Newskiego w centrum miasta.
24 maja po prywatnej Mszy św. w nuncjaturze apostolskiej, gdzie się zatrzyma, złoży wizytę prezydentowi Bułgarii. O 10.30 przybędzie do cerkwi pw. Aleksandra Newskiego i będzie obecny na nabożeństwie z okazji uroczystości świętych Cyryla i Metodego. Po nabożeństwie złoży wizytę u patriarchy prawosławnego Maksyma i członków Świętego Synodu. Po wspólnym obiedzie z katolickimi biskupami Bułgarii Jan Paweł II przyjmie przedstawicieli gminy żydowskiej, a wieczorem w Pałacu Kultury spotka się z przedstawicielami świata kultury, nauki i sztuki. 
25 maja rano Papież uda się helikopterem z pielgrzymką do klasztoru św. Jana w Rile. Tam spotka się z premierem Bułgarii. W południe powróci do Sofii, gdzie spotka się z wielkim muftim i przedstawicielami wspólnoty muzułmańskiej oraz z delegacją Kościołów ewangelickich. Wieczorem nawiedzi konkatedrę katolicką obrządku łacińskiego pod wezwaniem św. Józefa oraz katedrę katolicką obrządku wschodniego Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny. 
W niedzielę rano 26 maja Papież uda się samochodem do Płowdiw, gdzie ok. 10.00 odprawi Mszę św., połączoną z beatyfikacją trzech męczenników z czasów stalinowskich. asumpcjonistów: Petyra Wiczewa, Pawła Dżidzowa i Jozafata Sziszkowa. Na 17.00 zaplanowano spotkanie z młodzieżą w kościele św. Ludwika Francuskiego, a na 19.00 – odlot do Rzymu.

Przed pielgrzymką Jana Pawła II do Azerbejdżanu

WOJCIECH GÓRECKI

Bulwar nafciarzy

We Mszy w bakińskim kościele Jezusa Odkupiciela, jedynej katolickiej świątyni w kraju, uczestniczy pięćdziesięciu wiernych. Co niedziela modlą się o przyjazd Papieża. (...)

Parafianie mają z reguły polskie korzenie, nieraz bardzo odległe. Niektórzy pochodzą z rodzin zasiedziałych w Baku od lat. (...)

Dla nikogo wizyta Papieża nie będzie większym wydarzeniem niż dla tej garstki z kościoła Odkupiciela (w Azerbejdżanie żyje 120 katolików). Azerbejdżan czeka na pielgrzymkę z życzliwym zainteresowaniem, ale bez entuzjazmu. (...)

W najbliższym wydaniu „TP” (nr 22 z 2 czerwca 2002 r.) zamieścimy obszerną relację Jędrzeja Morawieckiego z wizyty Papieża w Bułgarii.     WIĘCEJ

KS. ADAM BONIECKI

Czy Papież powinien ustąpić?

Janowi Pawłowi II, na 82. urodziny, media zafundowały kolejną debatę na temat jego dymisji. Niby pretekstem były wypowiedzi kardynałów Josepha Ratzingera i Oskara Rodrigueza Maradiaga, którzy zapytani w przeddzień urodzin o zdrowie i możliwość rezygnacji Papieża, odpowiedzieli w zasadzie to, co na ten temat mówi prawo kanoniczne.        WIĘCEJ

Kościół nie zamierza zrezygnować ze spowiedzi indywidualnej

JÓZEF BREMER SJ

Służba pojednania

We Francji wzrost zainteresowania sakramentem pojednania ma miejsce przy okazji wielkich wydarzeń religijnych. W kilku kościołach Monachium jest prawie przez cały dzień okazja do spowiedzi i są chętni, by z niej korzystać. W roku jubileuszowym w samej tylko Bazylice św. Piotra w Rzymie wyspowiadano 360 tys. wiernych, podobnej wielkości liczby odnotowano w pozostałych bazylikach większych Wiecznego Miasta.    WIĘCEJ

Skoro nie do pomyślenia jest trzech Bogów, to czy Jego troistość to tylko nazwy tego samego Boga?

Ks. JAN KRACIK

Dylematy pierwszych chrześcijan

Skąd brały się kontrowersje poprzedzające artykułowanie takich zrębów doktryny chrześcijańskiej, jak nauka o Trójcy Świętej, o Wcieleniu, Odkupieniu, łasce koniecznej do zbawienia?

Skoro Bóg posłużył się Nowym Testamentem, a nie klarownym małym katechizmem, to widocznie wolał pedagogikę stopniowego odsłaniania prawdy w zbawczych wydarzeniach i stopniowe rozpoznawanie tej prawdy przez kolejne pokolenia wyznawców, niż chór recytujący te same, coraz mniej z czasem zrozumiałe, formuły doktrynalne.    WIĘCEJ

16 maja św. Andrzej Bobola został ogłoszony Patronem Polski

KS. STANISŁAW MUSIAŁ SJ

Święty, który wie, czego chce

Gdyby św. Andrzej Bobola żył dzisiaj, na pewno nie „nawracałby” naszych braci i sióstr prawosławnych w Polsce – na Białostocczyźnie czy gdzie indziej – na katolicyzm. To nie wina św. Andrzeja, że wyposażono go w czasie studiów do kapłaństwa w teologię, która nie dawała szans zbawienia prawosławnym.(...)

Był absolutnie przekonany, że prawosławni idą na potępienie i jeśli ich „nawracał” (udało mu się „pozyskać” do unii wielu prawosławnych, zwłaszcza spośród osób bardziej wpływowych, ale i dwie całe wsie), to motywem jego działania była czysta miłość.    WIĘCEJ

Wspomnienia wilniuczki

IRENA SŁAWIŃSKA

Św. Faustyna w Wilnie

MAREK ZAJĄC

Renovabis w Opolu

Dziesiąta już akcja na Zielone Święta, organizowana przez niemiecką fundację „Renovabis – akcję solidarności katolików niemieckich ze współbraćmi z Europy Środkowej i Wschodniej”, zakończyła się po raz pierwszy nie na terenie Niemiec, ale w polskim Opolu.   WIĘCEJ

KRAJ I ŚWIAT

Dwa lata temu wprowadzono w Polsce płynny kurs walutowy

MICHAŁ ZIELIŃSKI

Kurs złotego: płynny czy sfiksowany

Na osłabieniu złotego stracą konsumenci, kupujący tanie cytrusy albo jadący na wczasy za granicę. Stracą też importerzy. A w dłuższym okresie stracą wszyscy, bo dewaluacja to wzrost cen i mniejsza konkurencja.    WIĘCEJ

Polemika: „Jedwabne bez stereotypów”

THOMAS URBAN

Niemcy i Jedwabne

Autor kontrowersyjnej książki „Sąsiedzi”, Jan Tomasz Gross, w polemice z prof. Tomaszem Szarotą powiedział o mnie: „[Urban] przyswoił sobie, nazwijmy to umownie, »narodowy« kanon oceny »Sąsiadów« i meritum sprawy jedwabieńskiej” („TP” 18/2002).   WIĘCEJ

Patrz również: Jedwabne, zagłada, pamięć

Niemiecka „rewolucja” lat 1967–1977 nie zmieniła Niemiec – Niemcy się zmieniły pomimo tej „rewolucji”

JOACHIM TRENKNER z Berlina

Czerwona dekada

Spora część powojennego pokolenia Republiki Federalnej – tego, które dziś ma po 50-60 lat i dominuje w życiu publicznym – lata młodzieńcze spędziła w hermetycznym świecie lewicowej „rewolucji”. W czasach „czerwonej dekady” 1967–1977 – licząc od pierwszych demonstracji studenckich do apogeum terroru Frakcji Armii Czerwonej (RAF) – funkcjonowało w Niemczech Zachodnich mnóstwo organizacji i grupek: maoistowskich, komunistycznych, anarchistycznych itd. Dekada ta zmieniła Niemcy, choć nie tak, jak chcieli „buntownicy” – dziś konfrontowani ze swą przeszłością.   WIĘCEJ

Rządowa kampania na rzecz Unii nie wykracza poza horyzont referendum

CEZARY LEWANOWICZ

Unia pełna tajemnic

Na rok przed referendum w sprawie członkostwa Polski w Unii Europejskiej ruszyły dwie kampanie: rządowa prounijna (pod hasłem „Unia bez tajemnic”) i partyjna antyunijna. Niestety, z żadnej nie dowiemy się, jaki jest najważniejszy powód, dla którego Polska nie tylko powinna przystąpić do UE, ale też aktywnie współkształtować proces integracji.   WIĘCEJ

PIOTR WANDYCZ

Wypisy z Dmowskiego

Mija sto lat od ogłoszenia w „Przeglądzie Wszechpolskim” cyklu artykułów Romana Dmowskiego, które później ukazały się w formie książki pt. „Myśli nowoczesnego Polaka”. Wiele sformułowań i wskazań w tym „katechizmie polskiego nacjonalizmu” należy do innej epoki. Są jednak ustępy, które wydają się zaskakująco aktualne i mogą być przyczynkiem do bieżących debat w kraju.

WIĘCEJ

KULTURA

Rozmowa z Czesławem Miłoszem

MARTA WYKA

„Przypominając postacie i pisma z lamusa”

Miłosza zdaje się niepokoić szczególnie poniechanie – przez współczesne młode pokolenie – dziedzictwa romantycznej myśli i tego wszystkiego, co z owego dziedzictwa wynika: to znaczy wiary w polskie posłannictwo narodowe, przede wszystkim zaś w sens historii.   WIĘCEJ

CZESŁAW MIŁOSZ

W tumanie

Patrz: www.milosz.pl

C. K. WILLIAMS

Psyche, pajęczyca

Recenzja z filmu „Gosford Park” w reż. Roberta Altmana

ANITA PIOTROWSKA

Struktura kryształu

W bystrym spojrzeniu Altmana kryje się głęboki smutek sędziwego mędrca, który ubiera w stare dekoracje swoje zwątpienie i rozczarowanie dzisiejszym światem. Wyraża swój sprzeciw wobec uniformizacji i nieautentyczności uczuć. I nie po raz pierwszy robi to w sposób tak bezceremonialnie bolesny.    WIĘCEJ

MICHAŁ KUŹMIŃSKI

Targ książki

Międzynarodowe Targi Książki mają być „pomostem między Wschodem a Zachodem”. Geograficznie Warszawa to znakomite miejsce na jego budowę, ale nie jedyne. Jest jeszcze Praga, Wilno czy Moskwa. Zagraniczni agenci poradzą sobie bez nas i szkoda byłoby, gdyby mieli po „pomoście Wschód – Zachód” przejść nad głowami polskich autorów i wydawców.   WIĘCEJ

W piątą rocznicę śmierci wielkiego rusycysty

GRZEGORZ PRZEBINDA

Andrzej Drawicz – żywy i wolny

Jak równy z równymi – tak właśnie Andrzej Drawicz spotykał się i rozmawiał z wieloma żywymi postaciami wolnej literatury rosyjskiej, poczynając od lat 60. – w Rosji, w Polsce, w Paryżu i gdzie indziej. Znał Annę Achmatową, damę i poetkę, widywał niezłomną Nadieżdę Mandelsztamową, spotykał się z wdową po Bułhakowie. Lubił mówić, iż „w Rosji trzeba żyć długo, a potem jeszcze należy mieć dobrą wdowę”.    WIĘCEJ

ANA UZELAC z Petersburga

Masjania – wirtualna gwiazda Rosji

Masjania jest bohaterką filmu rysunkowego, który pół roku po powstaniu pobił wszystkie rekordy rosyjskiego internetu. 

Kafejki internetowe od Petersburga po Władywostok pełne są nastolatków, śledzących jej przygody i skręcających się w atakach spazmatycznego śmiechu. Pod koniec dnia dołącza się do nich armia rosyjskich „białych kołnierzyków”, gorączkowo logujących się do internetu, by choć przez chwilę podpatrzeć życie Masjani.    WIĘCEJ

FELIETONY

JÓZEFA HENNELOWA – Miary, którymi mierzymy

MAŁGORZATA  MUSIEROWICZ – Pełnia

MARCIN KRÓL – Demokracja po korupcji

JACEK PODSIADŁO – Esemesy 

do góry