Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• W Watykanie odbyło się spotkanie kardynałów i biskupów USA z Janem Pawłem II na temat skandalu pedofilii w Kościele w Stanach Zjednoczonych (23–24 kwietnia). „Nadużycie, jakie doprowadziło do tego kryzysu, jest złem według wszelkich standardów i społeczeństwo słusznie uważa je za zbrodnię. Jest wstrząsającym grzechem również w oczach Boga. Dlatego wyrażam moją głęboką solidarność i współczucie wszystkim ofiarom i ich rodzinom, gdziekolwiek się znajdują” – powiedział Papież w przemówieniu do amerykańskich hierarchów.

• Sytuacja w bazylice Narodzenia Pańskiego jest nieludzka – stwierdził Jan Paweł II podczas środowej audiencji generalnej (25 kwietnia). Papież wezwał do modlitwy w intencji zakończenia kryzysu oraz o pokój w Ziemi Świętej. Wszyscy muszą się przyczynić, by do tego regionu, tak bliskiego sercom wszystkich wierzących, powrócił tak upragniony pokój, powiedział Jan Paweł II. Tematem środowej katechezy był Psalm 81 jako uroczyste zaproszenie do odnowienia przymierza z Bogiem.

• Jan Paweł II zaapelował, by w maju, miesiącu maryjnym, odmawiać różaniec w intencji pokoju w Ziemi Świętej. „Wobec sytuacji międzynarodowej, która niesie tyle potrzeb i problemów, a w szczególności wobec dramatu w Ziemi Świętej, który nie zna końca, musimy z ufnością zwrócić się o matczyne wstawiennictwo do Najświętszej Maryi Panny. Jesteśmy głęboko przekonani, że Ona może wzmocnić siły tych, którzy szczerze i z zaangażowaniem poszukują pokoju” – powiedział Papież przed odmówieniem modlitwy „Regina Caeli” (27 kwietnia).

• Jan Paweł II przesłał telegram kondolencyjny po tragedii w gimnazjum im. Gutenberga w Erfurcie. 26 kwietnia doszło tam do masakry, relegowany uczeń gimnazjum im. Jana Gutenberga zabił 16 osób i na koniec sam odebrał sobie życie. W telegramie Papież zapewnia rodziny ofiar, społeczność szkolną i wszystkich, których dotknęła straszliwa śmierć niewinnych osób o swojej duchowej łączności i modlitwie.

• Nowy list apostolski Jana Pawła II „Misericordia Dei” zostanie ogłoszony 2 maja. Jak poinformowało biuro prasowe Stolicy Apostolskiej, papieski dokument przedstawią prefekt Kongregacji Nauki Wiary, kard. Joseph Ratzinger, prefekt Kongregacji Kultu Bożegi i Dyscypliny Sakramentów kard. Jorge Arturo Medina Estévez oraz przewodniczący papieskiej Rady tekstów Prawnych – abp Julian Herranz.

• Stolica Apostolska potwierdziła, że Jan Paweł II przyjedzie do Polski 16 sierpnia. Wynika to z opublikowanego 26 kwietnia programu działalności Papieża w okresie od maja do sierpnia br. Wśród terminów znalazły się trzy podróże zagraniczne, jedna na terenie Włoch oraz dwie kanonizacje. Według informacji 5 maja Papież złoży ośmiogodzinną wizytę na wyspie Ischia w Zatoce Neapolitańskiej. Będzie to 141. Podróż włoska Papieża, a pierwsza w tym roku. 19 maja w Watykanie Jan Paweł II dokona kanonizacji pięciu Włochów. Następnie, w dniach 22–26 maja planowana jest pielgrzymka papieska do Azerbejdżanu i Bułgarii. W Boże Ciało, 30 maja Jan Paweł II będzie celebrował Mszę św. w bazylice św. Jana na Lateranie, a następnie uda się w procesji do bazyliki Matki Bożej Większej. Na 16 maja przewidziana jest uroczystość kanonizacji bł. Ojca Pio. Na przełomie lipca i sierpnia (23.07–2.08) Jan Paweł II odwiedzi Kanadę, Meksyk i Gwatemalę. Po tej podróży będzie odpoczywał w swojej letniej rezydencji Castel Gandolfo nad jeziorem Albano aż do uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny 15 sierpnia. Stamtąd Papież przybędzie do Polski 16 sierpnia.

• Papież przyjął uczestników X Sympozjum Biskupów Europejskich, poświęconego młodzieży (25 kwietnia). Obrady sympozjum odbywały się pod hasłem „Młodzi Europy w procesie przemian. Laboratorium wiary”. W spotkaniu uczestniczyło ponad 150 osobistości ze wszystkich krajów Europy, w tym około stu biskupów, m.in. przewodniczących Konferencji Episkopatów poszczególnych krajów. Kościół polski reprezentowali: kard. Józef Glemp, bp Piotr Libera, bp Stanisław Regmunt, bp Mieczysław Cisło oraz Tadeusz Mikusiński z Ruchu Focolari.

• Dekrety dotyczące cudów, męczeństwa i heroiczności cnót 22 sług i służebnic Bożych przedstawiono w Watykanie w obecności Jana Pawła II (23 kwietnia). Jeden z cudów przypisuje się wstawiennictwu bł. Urszuli Ledóchowskiej, założycielce Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego. Ponadto wśród kandydatów na ołtarze znalazło się trzech kapłanów asumpcjonistów z Bułgarii, zamęczonych za wiarę w 1952 r. – Petyr Wiczew, Paweł Dżidżow i Jozafat Cziczkow.

• Papież mianował nowych członków Papieskiej Rady Iustitia et Pax. Jednym z czternastu nowych członków Rady został założyciel rzymskiej Wspólnoty św. Idziego, prof. Andrea Riccardi.

• „Watykan i Turcja pragną zintensyfikować wzajemny dialog” – czytamy w deklaracji podpisanej przez dyrektora tureckiego Urzędu do spraw Wyznań, Mehmeta Nuri Yilmaza oraz przewodniczącego Papieskiej Rady do spraw Dialogu Międzyreligijnego, kard. Francisa Arinze. Zdaniem sekretarza tej dykasterii, bp. Michela Fitzgeralda dokument podkreśla, że w rozmowy między katolikami a wyznawcami islamu zostaje włączony rząd Turcji. W kraju, gdzie 98 proc. mieszkańców stanowią muzułmanie, ma to znaczenie dla zapewnienia wolności wyznawania swej wiary nie tylko wobec katolików, ale też chrześcijan innych wyznań.

• Jan Paweł II przyjął na prywatnej audiencji wicepremiera i ministra rolnictwa RP Jarosława Kalinowskiego (26 kwietnia).

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• W mieście Ambon na indonezyjskich Molukach muzułmanie zamordowali kilkunastu chrześcijan. Jak poinformowało Centrum Kryzysowe tamtejszej diecezji, tłum muzułmanów ostrzelał i obrzucił granatami zamieszkaną przez chrześcijan dzielnicę Soya. Napastnicy podpalili domy i kościół protestancki. Zasztyletowali sześć osób, pozostałe ofiary zginęły w pożarach. Do podobnych zajść doszło w miastach Masohi oraz Tanah Lapang.

• Rwandyjscy rebelianci zastrzelili ks. Romana Kaindo z diecezji Butembo-Beni w Republice Konga. Gdy duchowny wracał do Butembo, napastnicy ostrzelali z broni maszynowej jego samochód. Zdaniem policji zabójstwo miało motyw rabunkowy; ks. Kaindo był skarbnikiem diecezji.

• Trwa blokada Bazyliki Narodzenia Pańskiego w Betlejem. Kościół, w którym zabarykadowało się ok. 200 Palestyńczyków, od kilku tygodni otoczony jest przez armię izraelską. Zdaniem Izraelczyków w świątyni znajduje się kilkudziesięciu poszukiwanych przez władze terrorystów. W bazylice brakuje wody, żywności, środków sanitarnych i medycznych. Cały kompleks budynków wokół kościoła pozbawiony jest wody i prądu. Armia izraelska odcięła też połączenia telefoniczne. W klasztorach przylegających do świątyni nadal przebywa ponad 30 franciszkanów oraz zakonnicy ormiańscy i prawosławni. Fiaskiem zakończyły się kolejne rokowania izraelsko-palestyńskie poświęcone zakończeniu oblężenia Bazyliki.

• „Proszę powiedzieć prezydentowi Putinowi, że jestem bardzo zaniepokojony rozwojem sytuacji” – prośbę tę Jan Paweł II powierzył abp. Tadeuszowi Kondrusiewiczowi, przewodniczącemu Konferencji Biskupów Rosji podczas jego wizyty w Watykanie. Wypowiedź Papieża związana jest z niedawnym niewpuszczeniem do Rosji bp. Jerzego Mazura, ordynariusza diecezji św. Józefa w Irkucku. W tej sprawie Stolica Apostolska interweniowała już na forum Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE). Kierownik watykańskiej delegacji przy Stałej Radzie tej organizacji, ks. prałat Leo Boccardi oświadczył, że wydalenie bp. Mazura stanowi „poważne naruszenie” przyjętych przez Rosję prawnych zobowiązań dotyczących gwarancji wolności religijnej. Duchowny przypomniał, że Moskwa jest sygnatariuszem wiedeńskiego dokumentu końcowego KBWE ze stycznia 1989 r., który mówi o prawach wspólnot religijnych do organizowania się według ich norm oraz do swobodnego wyboru duszpasterzy.

O stosowanie sowieckich metod wobec wydalonych księży oskarżyli władze Federacji Rosyjskiej czołowi intelektualiści tego kraju. „Jeśli władze, korzystając z tajnych i specjalnych służb chcą się przypodobać Patriarchatowi Moskiewskiemu, powinny przyznać, że za nic mają wolność religii” – czytamy w opublikowanym przez dziennik „Niezawisimaja Gazieta” liście otwartym. Wśród sygnatariuszy listu znaleźli się: pisarz Feliks Swietow, prezes Rady Intelektualistów Rosyjskich Siergiej Fiłatow i dyrektorka Biblioteki Literatury Obcej Jekatierina Gieniewa. Natomiast deputowani Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy wyrazili zaniepokojenie „rosnącym wpływem” Kościoła prawosławnego na władze rosyjskie. Ich zdaniem sytuacja taka stanowi zagrożenie dla praw innych wspólnot wyznaniowych.

• Rosyjski Kościół Prawosławny „nie przyczynił się i nie był u źródeł” wydalenia bp. Jerzego Mazura z Rosji – stwierdził w rozmowie z agencją Interfax o. Wsiewołod Czaplin, zastępca przewodniczącego wydziału stosunków zewnętrznych Patriarchatu Moskiewskiego. Duchowny dodał, że „wydalenie katolickiego biskupa było wyłącznie suwerenną decyzją władz”.

• W prawosławną Niedzielę Palmową w Rosji odbyły się demonstracje antykatolickie. Wbrew zapowiedziom organizatorów nie miały one masowego charakteru – zamiast protestów w 30 rosyjskich okręgach, grupki demonstrantów pojawiły się tylko w Moskwie, Pskowie i Sankt Petersburgu. Na Placu Słowiańskim w stolicy Rosji, pod pomnikiem świetych Cyryla i Metodego zgromadziło się ok. 1000 osób. „Jest to dla nas dziwne, bo demonstrujący nie wiedzieli chyba i nie zdawali sobie sprawy, że są to święci także Kościoła katolickiego, ogłoszeni patronami Europy, a ich związki z Rzymem były silne; jeden z nich zmarł w Rzymie, a drugi otrzymał sakrę biskupią z rąk papieża” – powiedział KAI ks. Bogdan Sewerynik, sekretarz generalny Konferencji Biskupów Rosji. Na transparentach demonstranci wypisali hasła: „Watykan won!”, „Rosjo, nie padaj na kolana”. Władze Tatarstanu i obwodu amurskiego zabroniły organizowania antykatolickich demonstracji.

• Hiszpańska archidiecezja Pampeluna przekazała jedną ze świątyń Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu. Umowę o nieodpłatnym wynajęciu na okres pięciu lat kościoła w Baranain podpisali ordynariusz archidiecezji, abp Fernando Sebastián i przedstawiciel rosyjskiej Cerkwi w Europie Zachodniej. Zgodnie z umową Kościół prawosławny jest odpowiedzialny za utrzymanie budynku i ma prawo przystosować świątynię do potrzeb swojej liturgii. „Świątynia została przekazana Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu, aby ten mógł sprawować opiekę duszpasterską nad wiernymi prawosławnymi, których wielu mieszka na terenie archidiecezji” – wyjaśniono w komunikacie Konferencji Biskupów Hiszpanii. W latach 90. w Hiszpanii osiedliło się tysiące imigrantów z byłych republik radzieckich.

• Władze Kraju Ałtajskiego w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej zabroniły Kościołowi katolickiemu wybudować świątynię. „Nie chcemy też gościć katolików na swoim terenie” – powiedział agencji Interfax gubernator Kraju, Michaił Łapszyn.

• W wieku 91 lat zmarł Andrzej Ruszkowski, profesor Uniwersytetu w Ottawie, prawnik, publicysta i krytyk filmowy. Na Mszy św. pogrzebowej nuncjusz apostolski odczytał papieski telegram kondolencyjny. Podczas studiów Andrzej Ruszkowski działał w “Odrodzeniu”. Był pierwszym prezesem Związku Akademickich Stowarzyszeń Katolickich w Warszawie, współorganizatorem Międzynarodowego Ruchu Inteligencji Katolickiej “Pax Romana”. Był doradcą Papieskiej Komisji ds. Społecznej Komunikacji, współorganizatorem pierwszych Światowych Kongresów Apostolstwa Świeckich w Rzymie w latach 1951 r. i 1956 r. W latach 1972–1976 był członkiem delegacji Stolicy Apostolskiej na Zgromadzenie Ogólne ONZ w Nowym Jorku.

... I W POLSCE

• W Gnieźnie odbyły się ogólnopolskie uroczystości związane z 1005 rocznica męczeńskiej śmierci św. Wojciecha (26 kwietnia). „Od naszej chrześcijańskiej samoświadomości i świadectwa chrześcijańskiego życia zależeć będzie kształt Europy oraz klimat panujący we wspólnym europejskim domu” – mówił w homilii biskup tarnowski Wiktor Skworc podczas sumy odpustowej, w której uczestniczyło kilka tysięcy wiernych. Mszy św. przewodniczył metropolita krakowski kardynał Franciszek Macharski. Po odczytaniu Ewangelii, Prymas Polski, kardynał Józef Glemp przekazał grupie młodych ludzi księgi Pisma Świętego. Pod koniec Mszy nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk wręczył poświęcone przez siebie mosiężne krzyże misyjne 53 duchownym i świeckim misjonarzom.

Niedzielne uroczystości rozpoczęła procesja z relikwiami Męczennika, prowadzona ulicami gnieźnieńskiej Starówki przez biskupów Dominika Dukę z czeskiej diecezji Hradec Kralove, na terenie której urodził się św. Wojciech i Leo Nowaka z Magdeburga – gdzie Męczennik kształcił się w młodości oraz emerytowanego biskupa koszalińsko-kołobrzeskiego, Ignacego Jeża. W procesji uczestniczyło m.in. ponad dwudziestu kościelnych dostojników z kraju i zagranicy. Byli wśród nich kardynałowie: Henryk Gulbinowicz z Wrocławia oraz Miloslav Vlk z Pragi, a także metropolici: poznański – abp Stanisław Gądecki i częstochowski – abp Stanisław Nowak.

• „Fakt niewpuszczenia do Federacji Rosyjskiej bp. Jerzego Mazura, budzi nasze zdziwienie” – powiedział Prymas Polski kard. Józef Glemp (22 kwietnia). Niezrozumiałe jest – jak stwierdził – przełożenie niechęci Cerkwi prawosławnej do Kościoła katolickiego na decyzje władz państwowych Rosji. Podkreślił, że nie jest kompetentny, żeby wypowiadać się na temat członka Episkopatu Rosji, wyraził jednak swoje zdumienie z faktu, że biskup nie został wpuszczony na teren Federacji Rosyjskiej.

W sprawie bp. Mazura interweniowało polskie MSZ. Wiceminister spraw zagranicznych Andrzej Załucki zwrócił się do ambasadora Rosji w Polsce Nikołaja Afanasiewskiego o wyjaśnienie powodów decyzji władz Rosji odmawiającej wydania zgody na wjazd na terytorium Rosji bp. Mazurowi oraz o jej anulowanie. Ambasador Federacji Rosyjskiej został przyjęty w gmachu ministerstwa 22 kwietnia. W ten sam dzień ambasador RP w Moskwie Stefan Meller złożył w rosyjskim MSZ notę dyplomatyczną, w której zwrócił się o wyjaśnienie sprawy i anulowanie decyzji niewpuszczania bp. Mazura na terytorium Rosji.

• Należąca do franciszkanów spółka „Nadawca” otrzymała koncesję na nadawanie radiowego programu religijno-społecznego na terenie Warszawy (25 kwietnia). Uchwałę w tej sprawie podjęła Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Spółka „Nadawca” zapowiedziała włączenie się w Porozumienie „Plus” – tym samym porozumienie zyska częstotliwość w Warszawie. „Zaczniemy nadawać na terenie Warszawy jeszcze przed wakacjami” – powiedział KAI ks. Kazimierz Sowa, prezes Spółki Producenckiej „Plus”. Przyłączenie się „Nadawcy” do Porozumienia „Plus” umożliwi sfinalizowanie rozmów z inwestorem strategicznym Dresdner Kleinwort Capital, do czego zarząd spółki „Plus” upoważniła jej rada nadzorcza.

Podczas walnego zebrania udziałowców Spółki Producenckiej „Plus”, które odbyło się 26 kwietnia, ogólnopolskie porozumienie opuściły dwie warszawskie rozgłośnie: Radio Św. Józef i Radio Praga.

• Ewangelicka „Diakonia”, katolicka „Caritas” oraz prawosławny „Eleos” otwarły na wrocławskim kolejowym dworcu głównym ekumeniczną stację opieki (26 kwietnia). Wraz z inauguracją pierwszej tego typu placówki w Polsce poświęcono także dworcową kaplicę dla podróżnych. Ekumeniczna stacja opieki służyć będzie podróżnym oraz bezdomnym koczującym na dworcu.

• W Tarnowie odbyło się sympozjum „Dzieje tolerancji religijnej w Polsce. Wczoraj – dziś – jutro” (25 kwietnia). Sesję zorganizowali wspólnie: biskup tarnowski Wiktor Skworc oraz starosta powiatu tarnowskiego Michał Wojtkiewicz. Uczestniczyli w niej m.in. prof. Stanisław Olczak z KUL oraz ks. dr hab. Stanisław Wszołek z tarnowskiej filii PAT w Krakowie. Telegram do uczestników spotkania wystosował rzecznik praw obywatelskich prof. Andrzej Zoll. Otwierając sesję bp Wiktor Skworc powiedział, że kształtowanie w sobie postawy tolerancji jest powinnością człowieka. Dodał, że tolerancja jest przejawem głębokiej, humanistycznej kultury. „Nie można jednak przy jej pomocy tłumaczyć posługiwania się religią dla celów politycznych” – podkreślił. Przypomniał też, że współcześnie obok idei wzajemnego poszanowania, zrozumienia i zbliżenia narodów, kultur i religii narastają zjawiska lokalnego szowinizmu, rasizmu, a nawet terroryzmu religijnego.

• Rozmowy kwalifikacyjne nie ujawniają skłonności homoseksualnych kandydatów do seminarium – uważa ks. Romuald Jaworski wiceprezes Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich. Jego zdaniem, należy opracować jednolity formularz wywiadu, w których znalazłyby się pytania o relacje rodzinne, próby samobójcze, a także kontakty homo i heteroseksualne. Obecne rozmowy kwalifikacyjne przeprowadzane są w sposób, jaki uznają za właściwy ojcowie duchowni poszczególnych seminariów. Trudno określić, czy i w jakim stopniu są w stanie ujawnić skłonności homoseksualne przyszłych kleryków. Ks. Jaworski uważa też, że prawie niemożliwe jest wykrycie skłonności pedofilskich u przyszłych kleryków. „Te skłonności ujawniają się dopiero w wieku późniejszym, najczęściej już po opuszczeniu seminarium” – stwierdził.

• Ukazał się „Leksykon duchowieństwa represjonowanego w PRL w latach 1945–1989”. Redaktorem opracowania jest ks. prof. Jerzy Myszor. Książka zawiera blisko 300 biogramów księży, zakonników i sióstr zakonnych, ale szacuje się, że liczba aresztowanych i dotkliwiej prześladowanych polskich duchownych sięgnęła tysiąca. Wśród tych, których sylwetki znalazły się w leksykonie, są dzisiejsi kandydaci na ołtarze: kard. Stefan Wyszyński oraz księża: Jerzy Popiełuszko i Franciszek Blachnicki.

• „Wchodząc do kościoła, wyłącz komórkę” – takie ogłoszenia wkrótce pojawią się przed wejściem do kościołów w diecezji tarnowskiej. Kuria Diecezjalna w Tarnowie zdecydowała się na taki krok z uwagi na częste przypadki włączania się telefonów komórkowych podczas Mszy św.

do góry