Nr 17, 28 kwietnia 2002

On-line: Obraz tygodnia • Kronika religijna • Komentarze • Medytacja Biblijna • Liturgiczne czytania tygodnia

Feministki: krzyk czy rozmowa

Ernest Skalski

 
Polakom daleko jeszcze do ideału równości płci, a główną tego przyczyną jest obyczaj, uprzedzenia i – częściej niż się sądzi – bezmyślność. Wiele jest do zrobienia, lecz trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie, czy chce się załatwiać konkretne sprawy, czy udowodnić, że ma się rację. Można odnieść wrażenie,
że feministkom częściej przyświeca ten drugi cel. A jeśli wielka część społeczeństwa (42 proc. kobiet
i 26 proc. mężczyzn) zdaje sobie sprawę, że kobiety mają gorzej, to chyba już nie należy krzyczeć, ale rozmawiać.  WIĘCEJ  

Kościół wobec molestowania seksualnego: USA i Irlandia

Gniew i smutek

Z O. JAMESEM J. GILLEM, amerykańskim psychiatrą, rozmawia w Chicago Jarosław Makowski

JAROSŁAW MAKOWSKI: – Co Ojciec czuje, gdy słyszy o kolejnych przypadkach księży oskarżonych o molestowanie seksualne nieletnich? 
O. JAMES J. GILL: – Kiedy oglądam telewizję i czytam największe amerykańskie gazety, głównie artykuły z pierwszych stron, czuję z jednej strony smutek i rozczarowanie, z drugiej zaś gniew, oburzenie i złość.
– Jako psychiatra od lat zajmuje się Ojciec księżmi, którzy mają kłopoty ze swoją seksualnością. Czyżby problem wykorzystywania seksualnego dzieci przez księży był dla Ojca zaskoczeniem?
– Przyznam, że tak. To prawda, że pierwszy raz opiekowałem się kapłanem, który wykorzystywał seksualnie nieletnich, już w 1964 r. Ale z rozmiarów tej patologii zacząłem zdawać sobie sprawę dopiero wówczas, kiedy jako konsultant do spraw molestowania seksualnego rozpocząłem pracę w komisji, działającej przy Konferencji Biskupów Amerykańskich.    WIĘCEJ

List pasterski arcybiskupa Dublina, odczytany na wszystkich Mszach w niedzielę 14 kwietnia 2002 r.

Najczarniejsza godzina

Desmond Kardynał Connel, arcybiskup Dublina

My wszyscy – wierni, księża i biskupi – jesteśmy dotknięci tym, co się wydarzyło w ostatnich tygodniach. Zdaję sobie sprawę, że może to nadwerężyć Wasze zaufanie do Kościoła, któremu byliście tak wierni, a nawet Waszą wiarę.
Nie wolno nam zapominać, że źródłem obecnych trudności jest ciągłe odsłanianie strasznego skandalu wykorzystywania seksualnego dzieci przez księży i zakonników. WIĘCEJ

Poza zbiorowym oskarżeniem i narodową apologią

Jedwabne bez stereotypów

Z prof. TOMASZEM SZAROTĄ, historykiem II wojny światowej,

rozmawiają Agnieszka Sabor i Marek Zając

TYGODNIK POWSZECHNY: – Panie Profesorze, śledząc dyskusje historyczne ostatnich 10 lat można odnieść wrażenie, że świat patrzy na historię II wojny światowej, a nawet na historię całej 2. połowy XX w., niemal wyłącznie z perspektywy Holocaustu, traktując Zagładę Żydów jako główny punkt odniesienia, także w aspekcie politycznym i moralnym.
TOMASZ SZAROTA: – Dla niektórych historyków Zagłada Żydów jest wydarzeniem, którego skala przyćmiewa wszystko inne. I rzeczywiście, żaden naród nie może porównywać swego cierpienia z Żydami, gdyż dla nazistów każdy Żyd z racji pochodzenia skazany był na śmierć. W tym sensie nadużyciem jest mówienie choćby o Holocauście Polaków, choć Richard C. Lukas swą książkę o Polakach pod niemiecką okupacją, wydaną w Stanach Zjednoczonych w 1986 r., zatytułował właśnie „Zapomniany Holocaust”. 
Dziś można już mówić o zjawisku „kosmopolityzacji” pamięci o Holocauście. Takiego określenia użył izraelski socjolog Natan Sznaider, który zresztą 10 lipca ubiegłego roku uczestniczył w uroczystości w Jedwabnem. Pojawia się też termin „globalizacja pamięci Holocaustu”.  WIĘCEJ

KRAJ I ŚWIAT

Czy polska demokracja jest zagrożona?

Groźba erozji

Tadeusz Mazowiecki

Tadeusz Mazowiecki, pierwszy premier III Rzeczypospolitej, ukończył właśnie 75 lat. Przyjacielowi, współautorowi pisma, jednemu z najważniejszych twórców polskich przemian, życzymy jak najdłuższych lat dalszej działalności publicznej i doczekania zasłużonej satysfakcji z poniesionych trudów.

Tygodnik Powszechny

W wolności i w demokracji, przy wszystkich ich wielkich i dobrych stronach, tkwią też elementy autodestrukcyjne. Jeżeli wolności i demokracji nie towarzyszy odpowiednie poczucie odpowiedzialności za wspólne dobro i za kształt życia zbiorowego, to w niektórych sytuacjach może nastąpić ich autodestrukcja.   WIĘCEJ





Zaufanie publiczne poza polityką

Aleksander Smolar

W okresie przemian lat 90. uwaga społeczeństwa koncentrowała się na sprawach gospodarczych i politycznych. W tych dziedzinach widziano główne źródła zmian i wiązano z nimi istotne nadzieje. W tych obszarach – poza sportem i sztuką – pojawiały się też jednostki przyciągające największą uwagę, wzbudzające emocje, stanowiące pozytywne bądź negatywne wzory dla szerokich kręgów społecznych. Jednak narastające trudności gospodarcze, różnego typu afery, poczucie niewydolności sfery politycznej doprowadziły, jak się wydaje, do spadku prestiżu polityka i biznesmena. 

Fundacja im. Stefana Batorego wraz z redakcją „Tygodnika Powszechnego” postanowiła w serii debat publicznych podjąć problemy wymienionych środowisk i stworzyć ramy dla dyskusji na temat autorytetów i dziedzin pozapolitycznych, które winny się cieszyć szczególnym zaufaniem społecznym. Rozpoczynamy od dyskusji na temat sytuacji w środowiskach prawniczych. Potem chcemy mówić o środowiskach akademickich, o służbie zdrowia i o księżach. Być może nasz cykl debat rozszerzymy na problemy środowiska nauczycielskiego i dziennikarskiego.  WIĘCEJ

Niepokoje o pokój

Z gen. BOLESŁAWEM BALCEROWICZEM rozmawia Michał Komar

Michał Komar: – Przyjmuję śmiałą hipotezę, że będę żył jeszcze 15 do 20 lat. Pan, Panie Generale, przyjmuje w wydanej właśnie książce „Pokój i Nie-pokój”, że w tym okresie Polska nie będzie narażona na nieszczęścia wielkiej wojny, takiej jak w latach 1914–1918 czy 1939–1945. Zatem mogę być optymistą?
Gen. Bolesław Balcerowicz: – Tak, choć lepiej nie popadać w przesadę.   WIĘCEJ

Rosja: kierunek Zachód

Stanisław Koziej

Nasila się dyskusja o relacjach NATO – Rosja. Majowe spotkanie Rady Północno-Atlantyckiej oraz listopadowy szczyt NATO w Pradze przyniosą kolejne decyzje w tej kwestii – a rozstrzygnięcia te będą miały duże znaczenia dla bezpieczeństwa euroatlantyckiego. Warto prześledzić drogę, jaką przeszła Rosja w marszu na Zachód.   WIĘCEJ

Spór o konflikt bliskowschodni

Błędna i niesprawiedliwa

Wojciech Pięciak

Wojna Izraela przeciw Palestynie nie jest – jak chce ją widzieć Sergiusz Kowalski („TP” nr 16) i jak głosi propaganda Izraela – taką samą „wojną z terrorem”, jaką USA prowadzą w Afganistanie. Nie tylko dlatego, że równając z ziemią obóz uchodźców w Dżeninie i wypędzając mieszkańców, Izraelczycy postąpili jak Rosjanie wobec Czeczenów. Ważny jest też język, którym się posługujemy: on określa „dobrych” i „złych” oraz legitymizuje politykę. Obie strony mają tu swoje racje – i obie od pół wieku stosowały przemoc wobec niewinnych.   WIĘCEJ

Żydzi i Arabowie: dzieje konfliktu (3)

Wojna czy pokój?

Agnieszka Sabor

Aby zrozumieć tragedię, która rozgrywa się dziś na Bliskim Wschodzie, trzeba sięgnąć do historii ostatnich stu lat. W ostatnich dwóch numerach przedstawiliśmy wydarzenia, które doprowadziły do powstania państwa Izrael oraz pierwszą część historii żydowsko-arabskich zmagań, jakie towarzyszyły jego istnieniu. Historię konfliktu doprowadzamy do chwili objęcia rządów w Izraelu przez premiera Szarona, która stała się początkiem kolejnego etapu dramatu.

Ziemie, w których posiadanie wszedł Izrael w czerwcu 1967 r., były dowodem militarnego sukcesu, ale zapowiadały też niepewną przyszłość. Żydzi stali się właścicielami terytoriów zamieszkałych niemal wyłącznie przez Arabów, dla których Izrael był agresorem.   WIĘCEJ

Wyznanie

Barbara Skarga

Przyznam się, że po ubiegłorocznych uroczystościach w Jedwabnem zdenerwowały mnie niektóre wypowiedzi. Ktoś stwierdził, że nigdy nie czuł się tak upokorzony, ktoś inny dowodził, że przepraszać powinni raczej Żydzi. Ludność Jedwabnego zbojkotowała uroczystość. Zbojkotowała ją również prawica, nie licząc się z faktem, że w ten sposób dostarcza argumentów tym, którzy oskarżają ją o zakorzeniony w jej mentalności ludowy antysemityzm. Nie chcę wchodzić w zawiły splot różnych przyczyn, zwłaszcza politycznych. Fakty są jednak wymowne i mówią one coś o narodzie, o jego wyobrażeniach, o jego opiniach.   WIĘCEJ

PRZEGLĄD PRASY

WIARA

Jak w tajdze

Z arcybiskupem TADEUSZEM KONDRUSIEWICZEM,

przewodniczącym Konferencji Episkopatu Rosji, rozmawia Jan Strzałka

JAN STRZAŁKA: – Księże Arcybiskupie, czy katolicy rosyjscy czują się dyskryminowani?
ABP TADEUSZ KONDRUSIEWICZ: – Bez wątpienia czujemy się zagrożeni, szczególnie po reorganizacji struktur kościelnych na terytorium Federacji.   WIĘCEJ

Celibat księdza Rysia

Ks. Adam Boniecki

Chodzi oczywiście o książkę krakowskiego historyka Kościoła, ks. Grzegorza Rysia, wykładowcy Papieskiej Akademii Teologicznej. Ładnie wydany przez „Znak” niewielki tomik (117 stronic) spotkał się z ogromnym i uzasadnionym powodzeniem. Uzasadnionym, bo poznawanie rozwoju instytucji kościelnych jest pasjonujące. To, co nam wydaje się oczywiste, nie od razu było takie, jak jest dzisiaj. Sakramenty, liturgia, celibat, a nawet artykuły wiary mają swoją historię.   WIĘCEJ

„Niech się nie trwoży serce wasze” 
Ks. Mieczysław Maliński 

KULTURA

O esejach politycznych Tomasza Manna

Jego czasy

Juliusz Kurkiewicz

„Moje czasy” to w pierwszym rzędzie jeszcze jeden element autobiografii Tomasza Manna, którą pisał przez całe życie, ale której w znaczeniu dosłownym nigdy nie napisał.   WIĘCEJ

TEATR

Obywatel Miller – historyjka

Łukasz Drewniak

Jacek Głomb rozpętał efektowną machinę inscenizacyjną do opowiedzenia historyjki banalnej i wywołującej u widza zwykłą złość – na przykład na teatr, który upraszcza to, czego uprościć się nie da.   WIĘCEJ

Z punktu widzenia dokumentu

Żebrak, który był królem

Agnieszka Sabor

Film „Człowiek zwany Nikiforem” nie jest ani użyteczną na lekcjach plastyki artystyczną biografią, ani przydatną na salonach pobieżną analizą dorobku sławnego twórcy tzw. sztuki naiwnej.   WIĘCEJ

NOTATKI

Wśród książek 
Lektor

FELIETONY




„F”

Teoria Wysp

Małgorzata Musierowicz

Wyrabia się, oj! – wyrabia! – aż dreszcze chodzą po plecach. Człowiek patrzy i przeciera oczy, bo i ich świadectwu nie dowierza.    WIĘCEJ

Używane rzeczy, używani ludzie

Marcin Król

Ostatnio władza ustawodawcza zainteresowała się jeszcze jednym niesłychanie ważnym problemem, a mianowicie sklepami z używaną odzieżą.

Apeluję więc do władzy ustawodawczej i do władzy wykonawczej, by przestała dbać o moje dobro i o dobro wszystkich obywateli, a zajęła się konstruowaniem takiego prawa, które zapewni nam jak najwięcej wolności, także gospodarczej i także nam jako konsumentom. A nasza używaną odzież proszę zostawić w spokoju, bo psami poszczuję.   WIĘCEJ

A mój syn

Memento dropsy

Jacek Podsiadło

A mój syn zrobił gazetę i umieścił w niej pouczającą historię o dwóch mentosach.    WIĘCEJ

Votum separatum

Czy mogę?

Józefa Hennelowa

Mija miesiąc, jak u ks. arcybiskupa katowickiego, Damiana Zimonia, zebrał się dawny zespół do spraw wydawnictw katolickich, po roku ’80 pomocnicze ciało kościelno-rządowej Komisji Wspólnej.   WIĘCEJ

LISTY

do góry