Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II zaapelował w Orędziu Wielkanocnym, by „przekonania religijne nie były nigdy przyczyną podziałów i nienawiści”. W Wielkanocną Niedzielę Papież osobiście celebrował świąteczną liturgię na Placu św. Piotra. Nawiązując do spotkania przedstawicieli największych religii w styczniu br. w Asyżu Jan Paweł II powiedział: „Wiele religii głosi, że pokój jest darem Bożym. Takie też było doświadczenie niedawnego spotkania w Asyżu. Oby wszyscy wierzący świata zjednoczyli swoje wysiłki w dziele budowania wspólnoty ludzkiej bardziej sprawiedliwej i braterskiej; oby nieprzerwanie dokładali starań, by przekonania religijne nie były nigdy przyczyną podziałów i nienawiści, lecz zawsze i wyłącznie źródłem braterstwa, zgody i miłości”.

Mówiąc o sytuacji na Bliskim Wschodzie, Papież wezwał „wspólnoty chrześcijańskie na wszystkich kontynentach”, by „usunęły wszystko, co rodzi nienawiść i chęć odwetu” i uczyniły wszystko, „żeby pokój przerwał dramatyczny łańcuch krzywd i zabójstw, które znaczą krwią Ziemię Świętą”.

Składając Polakom życzenia wielkanocne Jan Paweł II przytoczył słowa Psalmu 118: „Oto dzień, który Pan uczynił, radujmy się w nim i weselmy”. „Moim Rodakom w kraju i na świecie życzę, aby blask prawdy o zmartwychwstaniu Bożego Syna rozświetlał wszelkie mroki codzienności, a wiara w nowe życie napełniała serca wszystkich radością i pokojem! Szczęść Boże!” – powiedział Papież po polsku, składając na zakończenie Mszy św. życzenia w 62 językach. Po wygłoszeniu orędzia Papież udzielił błogosławieństwa apostolskiego „Urbi et orbi” – miastu i światu.

• „W Wielki Czwartek rozpoczyna się Triduum Paschalne, które pozwoli nam przeżyć na nowo główne wydarzenie naszego zbawienia” – przypomniał Jan Paweł II w ostatniej przed Wielkanocą katechezie. „W Tajemnicy Paschalnej tkwi sens i wypełnienie się ludzkiej historii. Dlatego Wielkanoc nie jest jednym ze świąt, ale jest »Świętem świąt«, »Uroczystością uroczystości«, tak jak Eucharystia jest »Sakramentem sakramentów«” – powiedział.

• W Wielki Czwartek Papież uczestniczył w porannej Mszy Krzyżma Świętego. Liturgię koncelebrował kard. Dario Castrillon Hoyos, prefekt Kongregacji Duchowieństwa. Po odnowieniu przez obecnych przyrzeczeń kapłańskich, Jan Paweł II wygłosił homilię i poświęcił oleje święte. „Jeżeli każdy ochrzczony ma udział w królewskim i proroczym kapłaństwie, kapłani powołani są do dzielenia Bożej ofiary w sposób szczególny. Wezwani są do przeżywania jej na służbie powszechnemu kapłaństwu wiernych. Święcenia są tedy sakramentem, dzięki któremu misja powierzona przez Nauczyciela swym apostołom nie przestaje być sprawowana w Kościele aż do skończenia czasów: jest zatem sakramentem posługi apostolskiej, która obejmuje stopnie biskupstwa, kapłaństwa i diakonatu” – mówił Papież.

Jan Paweł II wskazał też na znaczenie sakramentu Pokuty: „Dziękując za ten tajemniczy dar nie możemy nie wyznać naszej niewierności. (...) Nie zapominajmy, drodzy Bracia, o wartości i znaczeniu sakramentu Pokuty w naszym życiu. Jest on głęboko związany z Eucharystią i czyni z nas szafarzy Bożego miłosierdzia. Jeżeli uciekać się będziemy do tego źródła przebaczenia i pojednania, będziemy autentycznymi sługami Chrystusami i będziemy mogli promieniować wokół nas Jego pokojem i miłością”.

• Słowami z Ewangelii św. Jana: „Umiłowawszy swoich na świecie, do końca ich umiłował” Jan Paweł II rozpoczął homilię w czasie Mszy Wieczerzy Pańskiej. W tym roku Papież celebrował Mszę w bazylice watykańskiej, a nie jak dotychczas na Lateranie. „Dziś wieczór wchodzimy w Paschę Chrystusa, która stanowi dramatyczny i końcowy moment, od dawna przygotowywany i wyczekiwany, ziemskiego życia Słowa Bożego. Jezus przyszedł do nas nie po to, aby Mu służono, ale aby służyć, i przyjął na siebie dramaty i nadzieje ludzi wszystkich czasów” – powiedział Papież.

• Na zakończenie tegorocznej Drogi Krzyżowej w rzymskim Koloseum Jan Paweł II zwrócił się do wiernych z improwizowanym przemówieniem. Papież nie wygłosił przygotowanego wcześniej tekstu. Jan Paweł II powiedział m.in.: „Niech Pan nas natchnie głęboką ciszą i głęboką nadzieją, by doczekać do tego momentu, gdy niewiasty znajdą pusty grób. Nie ma Go tutaj, resurrexit!”.

• Podczas Wigilii Paschalnej w bazylice św. Piotra Jan Paweł II udzielił sakramentu chrztu dziewięciu osobom. Ze względu na kłopoty z kolanem Papież odprawił Wigilię Paschalną przy specjalnie ustawionym przed Konfesją św. Piotra ołtarzu. Wraz z Janem Pawłem II liturgię koncelebrowali kard. Angelo Sodano, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej oraz kard. Joseph Ratzinger, prefekt Kongregacji Nauki Wiary.

• „Papież ma się dobrze” – powiedział rzecznik Watykanu Joaquín Navarro-Valls w Mediolanie, gdzie uczestniczył w promocji najnowszej książki znanego publicysty katolickiego Vittorio Messoriego „Nawrócenie: Historia osobista”. Promocja odbyła się w dniu, kiedy na łamach największego włoskiego dziennika „Corriere della Sera” ukazał się artykuł Messoriego, w którym ujawnił on, że konserwatywne kręgi w Watykanie wywierają nacisk na Jana Pawła II, by ogłosił swą rezygnację. Navarro-Valls nie chciał wypowiadać się na temat tego tekstu. Powiedział jedynie, że Papież jest w dobrym stanie zdrowia.

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• W kongijskim mieście Goma podczas procesji w Niedzielę Palmową wrzucono w tłum wiernych dwa granaty. Zginęła ośmioletnia dziewczynka oraz ks. Boniface, proboszcz parafii w Lodje. Piętnaście osób odniosło rany. Odłamek granatu zranił w nogę prowadzącego procesję biskupa Gomy Faustina Ngabu. Ranni są także salezjanin z Belgii, o. Jaques Verheyden oraz ks. Faustin. Miejscowe władze aresztowały na razie czterech podejrzanych. Zdaniem kongijskiej koalicji demokratycznej zamachu dokonano, by zablokować proces pokojowy w tym kraju.

• Chińskie władze zabroniły publicznego celebrowania Mszy św. bp Juliusowi Jia Zhuguo z tzw. Kościoła podziemnego. Wcześniej zatrzymały go w areszcie na dwa dni. 67-letni biskup spędził w komunistycznych więzieniach w sumie prawie 20 lat. Według watykańskiej agencji misyjnej „Fides” aktualnie w chińskich więzieniach przebywa pięciu biskupów z wiernego Watykanowi, a represjonowanego przez władze Kościoła podziemnego. Wobec ośmiu hierarchów zastosowano areszt domowy lub specjalny nadzór policyjny.

• Nieznani sprawcy grożą dziesięciu kolumbijskim biskupom – poinformowała miejscowa policja. Szantażyści to prawdopodobnie członkowie przestępczych grup zbrojnych, w których interesy (m.in. prostytucja i handel narkotykami) wymierzone są społeczne inicjatywy Kościoła. Na razie kolumbijscy hierarchowie nie korzystają z zaproponowanej im przez policję ochrony. Zdaniem biskupów to gest solidarności z cierpiącym społeczeństwem, szczególnie wymowny w okresie Triduum Paschalnego. „Doceniamy odpowiedzialność władz, ale przy ochronie nie czulibyśmy się wolni. Wierzę, że Boża Opatrzność pozwoli mi żyć i wykonywać obowiązki bez lęku, choć przy zachowaniu niezbędnej ostrożności” – powiedział bp Libardo Ramirez. W połowie marca, na dwa miesiące przed wyborami prezydenckimi w Kolumbii, zastrzelony został 63-letni arcybiskup miasta Cali, Isaias Duarte Cancino.

• Aleksy II, prawosławny patriarcha Moskwy i Wszechrusi, wystosował do Jana Pawła II świąteczne życzenia – poinformowała agencja Interfax. Zwierzchnik Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego przekazał je „z miłością i wielkanocnym pocałunkiem”; życzył Papieżowi sił i szczęścia na wiele lat. Z kolei katolicki metropolita w Moskwie, abp Tadeusz Kondrusiewicz przekazał na ręce Aleksego II „braterskie pozdrowienie” w związku z przygotowaniami do prawosławnej Wielkanocy, obchodzonej w tym roku 5 maja.

• „Nawet jeśli nie podobał mi się ton i styl deklaracji »Dominus Iesus«, to osobiście napisałbym w gruncie rzeczy mniej więcej to samo” – powiedział kard. Walter Kasper. Przewodniczący Papieskiej Rady Popierania Jedności Chrześcijan był gościem zgromadzenia ogólnego Federacji Protestantów Francuskich (FPF). Podczas paryskiego spotkania kard. Kasper wskazał nie tylko na „nieodwracalną ekumeniczną opcję Kościoła katolickiego po Soborze Watykańskim II”, ale i rzeczywiste trudności w dialogu ekumenicznym. Nawiązując do deklaracji „Dominus Iesus”, ogłoszonej w 2000 r. przez watykańską Kongregację Nauki Wiary, hierarcha zaznaczył, że dokument ten właściwie dotyczył dialogu między religiami, a nie chrześcijanami. Kardynał oraz przedstawiciele francuskich protestantów za jedną z najpoważniejszych przeszkód w dialogu ekumenicznym uznali fakt, że niektóre wyznania reformowane dopuszczają do sakramentów osoby nieochrzczone.

• Kościół katolicki w Stanach Zjednoczonych mógł uniknąć skandali z nadużyciami seksualnymi, gdyby stosował tak surowe przepisy jak biskupi kanadyjscy – uważają arcybiskup Vancouver, Adam Exner oraz arcybiskup Quebecu, Roger Ebacher Gatineau-Hull. „Odnoszę wrażenie, że w USA obowiązują inne przepisy, a jeśli nawet podobne, to nie są one respektowane” – powiedział abp Exner. Według amerykańskiej agencji katolickiej CNS hierarcha z Vancouver przyznał, że na początku lat 80. kanadyjski Kościół przeżywał „podobnie bolesny okres”. W 1992 r. opracowano jednak surowe wytyczne dotyczące seksualnego wykorzystywania nieletnich przez księży. Regulacje te zalecają wiernym, by przede wszystkim „przełamali mur milczenia” i informowali o wszystkim, co budzi ich niepokój – dodał arcybiskup Quebecu. Hierarcha poradził amerykańskiemu Kościołowi, by przyjął równie surowe przepisy i nie zapominał, że „Kościół zawsze musi być czujny”.

• „Nie można mówić o terroryzmie, gdy naród palestyński domaga się wolności i zwrotu swej ziemi”– powiedział przed mikrofonami Radia Watykańskiego łaciński patriarcha Jerozolimy abp Michel Sabbah. Jego zdaniem „klucz do pokoju” oraz bezpieczeństwa ma w swych rękach wyłącznie rząd premiera Ariela Szarona, bo „sytuacja nie ulegnie poprawie, dopóki silniejszy, czyli Izrael, nie zmieni swego postępowania”. Patriarcha jest rozczarowany postawą wspólnoty międzynarodowej, której brak odwagi, by wprowadzić w życie rezolucję Narodów Zjednoczonych, postulującą m.in. utworzenie niepodległego państwa palestyńskiego.

• Przewodniczący Komisji Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (ComECE) bp Josef Homeyer został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi RP (26 marca). Prezydent Aleksander Kwaśniewski przyznał to wysokie odznaczenie biskupowi niemieckiej diecezji Hildesheim za zaangażowanie na rzecz pojednania między Niemcami a Polakami. Uroczystość odbyła się w polskiej ambasadzie w Berlinie.

... I W POLSCE

• Papież przyjął rezygnację abp Juliusza Paetza z urzędu i posługi duszpasterskiej, a arcybiskupem metropolitą poznańskim mianował bp Stanisława Gądeckiego – poinformowała Nuncjatura Apostolska w Polsce (28 marca). W Wielki Czwartek, na zakończenie odprawianej w tamtejszej katedrze Mszy Krzyżma abp Paetz poinformował kapłanów o swej rezygnacji, ale nie przyznał się do zarzucanego mu przez media molestowania seksualnego kleryków i księży. „Kościół poznański, by żyć, wzrastać, potrzebuje jedności i pokoju. I dlatego, mając na uwadze dobro tego umiłowanego Kościoła poznańskiego, zwróciłem się do Ojca Świętego z prośbą, by zwolnił mnie z pasterskich rządów archidiecezją poznańską” – mówił hierarcha. „Wiem, że nie wszyscy zrozumieli mój serdeczny stosunek do ludzi i do ich problemów. Moją trwałą otwartość na dialog i serdeczną spontaniczność wypaczono i przewrotnie interpretowano moje słowa, gesty i zachowania” – tłumaczył były metropolita. Stwierdził, że Watykan nie przedstawił mu „ani ogólnych uwag lub zarzutów, ani konkretnych uszczegółowionych oskarżeń”, choć Stolica Apostolska oraz Nuncjatura w kraju znały „determinację i zacietrzewienie kilku osób, zmierzających do zniszczenia mnie”. Abp Paetz dodał, że w lutym tego roku watykański sekretarz stanu, kard. Angelo Sodano zaproponował mu w imieniu Papieża „powrót do Rzymu” oraz objęcie tam „wysokich i prestiżowych stanowisk”. Jednak hierarcha – ze względu na wiek i stan zdrowia – odmówił. Arcybiskup powiedział też, że nadal będzie mieszkać w Poznaniu.

Nowy metropolita poznański bp Stanisław Gądecki urodził się w 1949 r. w Strzelnie. Święcenia otrzymał z rąk kard. Stefana Wyszyńskiego w 1973 r. Studiował biblistykę w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie oraz w Studium Biblicum Franciscanum w Jerozolimie. Doktorat z teologii biblijnej Starego Testamentu obronił na Uniwersytecie św. Tomasza w Rzymie (Angelicum). W 1992 r. został biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej. Od 1994 r. pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem. Po reformie struktur Episkopatu w 1996 r. został przewodniczącym Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego. W 1995 r. Papież mianował go konsultorem Papieskiej Komisji ds. Stosunków Religijnych z Judaizmem.

Podczas liturgii Wigilii Paschalnej w poznańskiej katedrze abp Gądecki powiedział: „Moją wolą jest nic innego, jak jedność ludu Bożego. Dlatego, że kto nie trwa w jedności z głową, czyli z Chrystusem i nie ma Jego ducha, ten nie należy do Kościoła. Niech więc każdy trwa w tym przekonaniu, że na tyle ma Ducha Świętego, na ile buduje Kościół. A wtedy ten Kościół poznański będzie znowu pierwszy, tak jak był pierwszy u samych początków chrystianizacji Polski”. Nowego metropolitę powitał biskup pomocniczy Zdzisław Fortuniak. Poinformował on wiernych, że abp Gądecki obejmie rządy w archidiecezji w poświąteczny wtorek, a 20 kwietnia odbędzie się uroczysty ingres do bazyliki archikatedralnej. Bp Fortuniak podziękował też obecnemu w świątyni abp Paetzowi, że „po trudnych przeżyciach modli się razem z nami”.

• Wezwanie do modlitwy za księży, odwagę w posłudze kapłańskiej i solidarność z ubogimi to główne tematy wielkoczwartkowych homilii. W całej Polsce biskupi diecezjalni sprawowali Mszę Krzyżma – święcili krzyżmo, czyli mieszankę oleju i balsamu, używaną podczas niektórych sakramentów. „Jesteśmy jednocześnie szafarzami Dobrej Nowiny o zbawieniu i ewangelicznymi »ubogimi«, którzy potrzebują wybaczenia grzechów” – mówił do kapłanów archidiecezji warszawskiej kard. Józef Glemp. Biskup koszalińsko-kołobrzeski Marian Gołębiewski wspominał o grzechach niektórych duchownych: „Powiedzmy sobie jasno: nie chcemy ukrywać prawdy dla Kościoła trudnej i gorzkiej, choćby dotyczyła ona ludzi wysoko postawionych w Kościele. Ale mediom nie wolno traktować Kościoła w sposób instrumentalny”.

• Zmarł biskup siedlecki Jan Wiktor Nowak (25 marca). Bp Nowak był przewodniczącym grupy roboczej Episkopatu Polski ds. kontaktów z Episkopatem Francji oraz rzecznikiem ds. Polskiego Seminarium w Paryżu. Urodził się w 1931 r. w Toruniu. Święcenia kapłańskie przyjął w 1956 r. Studiował w Instytucie Katolickim w Paryżu oraz w Rzymie, gdzie obronił doktorat z teologii moralnej. Biskupem siedleckim został w marcu 1996 r.

• Papież mianował nowych biskupów diecezji siedleckiej i radomskiej. Biskupem siedleckim został ks. Zbigniew Kiernikowski, dotychczasowy Rektor Papieskiego Instytutu Polskiego w Rzymie, zaś biskupem radomskim – ks. Zygmunt Zimowski, pracownik watykańskiej Kongregacji Nauki Wiary.

53-letni bp Zbigniew Kiernikowski pochodzi z archidiecezji gnieźnieńskiej. Znany jest jako postulator watykańskiego etapu procesu beatyfikacyjnego ks. Jerzego Popiełuszki. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1971 r. Studiował na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie. W latach 1982-1986 był wicerektorem Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Od 1987 r. wykłada teologię biblijną i misjologię na Papieskim Uniwersytecie Urbaniańskim w Rzymie, a od 1990 r. teologię biblijną i etykę na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza (Angelicum).

Bp Zygmunt Zimowski jest kapłanem diecezji tarnowskiej. Urodził się w 1949 r. w Kupieninie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1973 r. Studiował teologię dogmatyczną na KUL-u oraz na Uniwersytecie Leopolda Franzena w Innsbrucku. Od 1983 r. pracuje w watykańskiej Kongregacji Nauki Wiary.

• „Dosyć nienawiści, trzeba zacząć praktykę cywilizacji miłości, moralną wiosnę, a to jest właśnie zmartwychwstanie Chrystusa” – powiedział Prymas Polski kard. Józef Glemp składając życzenia wielkanocne w 1 programie TVP (30 marca). Ks. Prymas porównał dzisiejszą rzeczywistość do „pochmurnej zimy moralnego zaspania”. „Tam kogoś zamordowano, gdzieś napadnięto, tu zwolniono z pracy, ów wyjechał za granicę, aby zarobić na chleb. W naszych miastach coraz więcej ludzi ze wschodu i z Azji, którzy szukają i znajdują zarobek” – mówił kard. Glemp. – „Jednak ciągle przychodzi do nas Chrystus i mówi »Pokój Wam«”. Prymas odniósł się także do relacji między Polską a Unią Europejską: „Oni pytają się, czy jesteście ekonomicznie sprawni? A my pytamy, czy wierzycie w życie wieczne? Czy wy jesteście panami życia władnymi skracać je zanim się rozwinie lub naturalnie zgaśnie, czy też panem jest On, Zmartwychwstały? Ekonomii, bowiem można się nauczyć, a w Chrystusa, Pana życia, trzeba uwierzyć. Chcemy być świadkami wiary, tego cudu życia, tej Paschy ducha, która przenosi ludzi w stan lepszego bytowania, także w wymiarze społecznym”.

do góry