Kronika religijna
Stolica Apostolska •
Kościół w Świecie • ...i w Polsce
STOLICA APOSTOLSKA
• „Nie ma pokoju
bez sprawiedliwości, nie ma sprawiedliwości bez
przebaczenia” – to tytuł ogłoszonego w Watykanie
orędzia Jana Pawła II na XXXV Światowy Dzień Pokoju (1
stycznia 2002 r.) W orędziu Jan Paweł II podkreślił, że Światowy
Dzień Pokoju przebiega pod znakiem ataków terrorystycznych z
11 września w Stanach Zjednoczonych, które spowodowały, że „ludzkość
patrzy w przyszłość z głębokim lękiem”. Jan Paweł
II apeluje, aby nie ulegać tym nastrojom i przypomina, że „Kościół
pragnie dać świadectwo nadziei opartej na przekonaniu, że zło
nie ma ostatniego słowa w ludzkich dziejach”.
„Filarami prawdziwego pokoju
są sprawiedliwość i ten szczególny rodzaj miłości, jakim
jest przebaczenie” – napisał Papież. Ale dziś,
czytamy dalej, sprawiedliwość i przebaczenie pojawia się w
kontekście terroryzmu. Dlatego Jan Paweł II stwierdza, że
terroryzm bazuje na pogardzie dla ludzkiego życia i jest „nie
tylko motorem niewybaczalnych zbrodni lecz on sam – używając
terroru jako strategii politycznej i ekonomicznej –
stanowi prawdziwe przestępstwo przeciwko ludzkości”.
Papież uważa, że istnieje prawo do obrony przed terroryzmem,
które „powinno odpowiadać zasadom moralnym i prawnym zarówno
w wyborze celów, jak i środków”. Przypomina i
przestrzega, że odpowiedzialność prawna jest zawsze osobista:
„nie wolno jej zatem rozciągać na narody, grupy etniczne,
czy religie do których należą terroryści”.
Jan Paweł II twierdzi,
że terroryzm rodzi się z niesprawiedliwości, „ucisku i
izolacji”. Dlatego należy podejmować wszelkie wysiłki
polityczne, dyplomatyczne, ekonomiczne, aby takie sytuacje
przezwyciężać. Pamiętając jednak, że „niesprawiedliwości
istniejące w świecie nie mogą być nigdy użyte dla
usprawiedliwienia zamachów terrorystycznych”. „Wymówka
terroryzmu, że działa w imieniu ubogich, jest oczywistym fałszem”
– czytamy w orędziu. Jan Paweł II potępia terroryzm
– dziecko fanatycznego fundamentalizmu, „który rodzi się
z przekonania, że wszystkim można narzucić własne widzenie
prawdy”. „Nie zabija się w imię Boga!” –
podkreśla dramatycznie Papież. I dodaje: „terroryzm
instrumentalizuje nie tylko człowieka, lecz także Boga, czyniąc
z Niego bożka, którego używa do własnych celów”. „Nikt
odpowiedzialny za religię nie może być pobłażliwy wobec
terroryzmu, a tym bardziej nie powinien go propagować. Ogłaszanie
się terrorystą w imię Boga, zadawanie gwałtu człowiekowi w
imię Boga jest profanacją religii” – czytamy w orędziu.
• „Radość jest
sercem bożonarodzeniowej Ewangelii” – mówił Jan
Paweł II do wiernych przed niedzielną modlitwą „Anioł Pański”.
„Jako Matka-Nauczycielka Kościół zna lepiej niż inne
instytucje trudności i cierpienia, wpisane w istnienie ludzkie
– przekonywał Papież. – Wie dobrze, że w życiu
wielu narodów i ludzi smutek przeważa nad radością, przygnębienie
nad nadzieją, ale właśnie do tych kobiet i mężczyzn jest
skierowane w uprzywilejowany sposób orędzie Bożego
Narodzenia. Chrystus bowiem ubogim zwiastuje Ewangelię
zbawienia, wolność więźniom, radość smucącym się”.
„To Chrystus, mówił dalej Jan Paweł II, jest prawdziwym
wyzwolicielem człowieka, posłanym przez Boga, aby wybawić go
od panowania zła i śmierci”.
• Solidarność z
ofiarami przemocy i dyskryminacji na Bliskim Wschodzie wyraził
Jan Paweł II. Papież osobiście otworzył konferencje na
temat: „Przyszłość chrześcijan w Ziemi Świętej”.
Do Rzymu przyjechali biskupi z tego regionu oraz przedstawiciele
episkopatów świata. Papież powiedział, że obrady są
wyrazem „zainteresowania i zaniepokojenia, z jakim Stolica
Apostolska śledzi sytuację w Ziemi Świętej, dzieląc –
przez szczególną bliskość duchową – dramat jej
mieszkańców, od długiego czasu wystawionych na przejawy
przemocy i dyskryminacji”. „Niestety zbieramy się w
chwili, mówił dalej Papież, której nie zawaham się nazwać
»dramatyczną«, zarówno dla ludności tych regionów,
jak i dla naszych braci w wierze. Zdają się oni bowiem przytłoczeni
dwoma ekstremizmami, które niezależnie od swych przyczyn,
zniekształcają oblicze Ziemi Świętej”.
Po zakończeniu obrad
uczestnicy zwołanego przez Papieża spotkania zaapelowali do
stron konfliktu izraelsko-palestyńskiego o realizację
rezolucji ONZ oraz zawartych wcześniej umów. Zaś do liderów
religijnych żydów i muzułmanów o pomoc przywódcom obu narodów
w przywróceniu pokoju.
• „Konieczne jest
nowe ożywienie myślenia, wolnego i twórczego, pokazującego
ostateczną prawdę o człowieku” – mówił Jan Paweł
II do studentów rzymskich uczelni. W spotkaniu brali także
udział studenci z innych krajów: „jesteście symbolem
Europy, którą musicie razem zbudować. Aby jednak spełnić tę
trudną misję trzeba mieć cierpliwość i upór pasterza, który
szuka zagubionej owcy”. „Zgłębiając tajemnice kosmosu
i istoty ludzkiej zbliżacie się coraz bardziej do niezbadanej
tajemnicy Boga” – powiedział na zakończenie Papież.
• „Być młodym
to rzucać się jak Piotr i Jan w poranek paschalny do biegu bez
tchu, z czułej miłości do Jezusa” – napisał Jan
Paweł II do młodzieży z włoskiej Akcji Katolickiej. Młodzi
działacze zebrali się w Rzymie, by rozmawiać o przyszłości
tej organizacji. „Jesteście i coraz bardziej musicie być
strażnikami poranka nowego tysiąclecia – napisał dalej
Papież. – Nawet jeżeli z powodu terroryzmu, lęku i
wojny wezwanie to może się na początku tego wieku wydać zbyt
trudne, jest ono nadal aktualne. Dzisiaj bardziej niż
kiedykolwiek, ażeby być strażnikiem świtu nowego tysiąclecia,
trzeba być świętym!”.
• Każde stworzenie
wysławia Pana – słowa z 3. rozdziału Księgi Daniela były
tematem katechezy Jana Pawła II podczas audiencji ogólnej. „Wierzący
chrześcijanin poprzez słowa tego hymnu jest wezwany do
kontemplacji świata pierwszego stworzenia, odgadując w nim
kształt stworzenia drugiego, zapoczątkowanego wraz ze śmiercią
i zmartwychwstaniem Pana Jezusa – mówił Papież. –
Ta właśnie kontemplacja prowadzi za rękę wszystkich, aby
weszli, tańcząc z radości, do jednego Kościoła
Chrystusowego”.
• „Jestem wstrząśnięty
jako wierzący i jako człowiek” – powiedział kard.
Walter Kasper komentując nagraną wypowiedź Osamy bin Ladena
po zamachach terrorystycznych z 11 września. „Jest to działanie
jawnie wymierzone przeciwko Bogu i przeciwko człowiekowi.
Oznacza wykorzystywanie Boga i religii do własnych celów...”
– uważa kard. Kasper.
• Jan Paweł II wraz z
innymi zwierzchnikami religii świata będzie jechał pociągiem
24 stycznia do Asyżu, aby tam modlić się o pokój. Pociąg
wyjedzie z watykańskiej stacji San Pietro, a wspólna podróż
ma zacieśnić kontakty między różnymi wspólnotami
wyznaniowymi.
KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE
• Chrześcijanie z
indonezyjskiej wyspy Celebes będą mieć krwawe święta Bożego
Narodzenia – grożą muzułmańscy fundamentaliści z
organizacji „Laskar Dżihad”. Ponad tysiąc uzbrojonych
islamskich bojowników ukrywa się w lasach niedaleko miasta
Poso w środkowej części wyspy. Wszystkie wspólnoty chrześcijańskie
są w stanie pogotowia. Według ks. Jimmy’ego Tumbelaka,
proboszcza parafii Tentena oddziały „Laskar Dżihad”
przygotowują się do ataku na tę właśnie miejscowość, bo
nie jest ona chroniona przez indonezyjską armię. „Podejmiemy
wszelkie środki, aby zakończyć konflikt w Poso. Rząd nie
doprowadzi do eskalacji konfliktu” – zapewnił
wiceprezydent Indonezji, Hamsah Haz. W ciągu ostatnich tygodni
ok. 50 tys. chrześcijan Celebes uciekło ze swoich domów po
atakach „Laskar Dżihad”. W zamieszkach w rejonie Poso
zginęło wielu katolików i protestantów.
• W RPA zamordowano
włoskiego misjonarza, o. Michele D’Annucciego. 60-letni
kapłan był przełożonym stygmatynów (Zgromadzenia Najświętszych
Ran Chrystusa) na terenie RPA, Botswany i Tanzanii. Misjonarz
został zastrzelony, gdy wracał z przygotowań do bierzmowania
w Shoshanguve South na obrzeżach Pretorii. Napastnicy zrabowali
mu samochód i telefon komórkowy. Wierni nazywali o.
D’Annucciego „ojcem buldożerem” – w ciągu
30 lat pracy duszpasterskiej wybudował on na terenie Południowej
Afryki wiele świątyń, kaplic i innych budynków kościelnych.
• Prezydent Jiang
Zemin opowiedział się za wzmożeniem kontroli nad życiem
religijnym w Chińskiej Republice Ludowej. Na ogólnokrajowej
konferencji Komunistycznej Partii Chin Jiang Zemin przedstawił
główne założenia polityki władz w kwestii działalności
religijnej. Według pekińskiego „Dziennika Ludu”
prezydent oświadczył, że „wierzący powinni kochać swój
kraj, popierać system socjalistyczny i kierowniczą rolę
partii komunistycznej oraz szanować ustawodawstwo kraju”,
a członkowie KPCh powinni być ateistami. Szef państwa podkreślił
też, że „religia nigdy nie może próbować przeciwstawiać
się kierownictwu partyjnemu lub ustrojowi ani niszczyć
zjednoczenia narodowego czy jedności etnicznej”. Jiang
Zemin wezwał do ostrzejszej kontroli praktyk religijnych, ale
zaznaczył, że ci, którzy nie są komunistami, mają prawo
korzystać z „wolności wyznań religijnych”.
• Rząd Izraela
wstrzymał budowę meczetu w Nazarecie – poinformował
izraelski minister spraw zagranicznych Szimon Peres. „Zdajemy
sobie sprawę, że chrześcijanie obawiają się budowy meczetu,
staramy się więc znaleźć rozwiązanie tego problemu.
Wstrzymaliśmy budowę do czasu, gdy osiągniemy kompromis lub
podjęte zostaną inne alternatywne kroki” – oświadczył
Peres. Szef izraelskiej dyplomacji dodał, że rząd uczyni
wszystko, aby nie obrazić chrześcijan. Podziękował również
Janowi Pawłowi II, który w orędziu na Światowy Dzień Pokoju
potępił terroryzm. Podczas wizyty we Włoszech Peres chciał
spotkać się z Papieżem. Do spotkania jednak nie doszło ze
względu na napięty plan zajęć Jana Pawła II.
Rozpoczęta trzy lata temu
budowa meczetu w Nazarecie, naprzeciwko bazyliki Zwiastowania
NMP jest przyczyną konfliktów między chrześcijanami a muzułmanami.
Przeciwko budowie protestowały wielokrotnie zarówno Watykan,
jak i Kościoły chrześcijańskie na Bliskim Wschodzie.
Przeciwni są także przedstawiciele innych religii i niektóre
środowiska islamskie.
• Caritas Intern ationalis
organizuje pomoc dla Afganistanu. Do Kabulu trafiło już 20 ton
odzieży i 8, 5 tys. koców. „Odzież zimowa jest teraz
najbardziej potrzebna w tym wyniszczonym kraju” –
powiedział przedstawiciel Caritas. ONZ-owski fundusz pomocy
dzieciom UNICEF alarmuje, że 100 tys. afgańskich dzieci może
nie przeżyć rozpoczynającej się zimy. Najważniejszym celem
pomocy Caritas dla Afganistanu są przede wszystkim obozy uchodźców
w regionie granicznym między Afganistanem, Pakistanem i Iranem.
• Zjednoczone Kościoły
Protestanckie Holandii będą błogosławić związki
homoseksualne. Decyzja zapadła w wyniku głosowania na
spotkaniu tej organizacji (tworzą ją dwa Kościoły
reformowane i wspólnota luterańska – łącznie ok. 2,7
mln wiernych) w Ede. 158 delegatów poparło uchwałę, 113 było
przeciw. Kościoły będą błogosławić pary homoseksualne, o
ile „wykażą się one trwałością oraz oparciem na miłości
i wierności”. Związki będą musiały też być wcześniej
zarejestrowane na mocy prawa cywilnego, co umożliwiają
przepisy wprowadzone w Holandii
w kwietniu tego roku.
Zwierzchnik jednego z Kościołów
reformowanych, Gereformeer de Bond oświadczył, że to „czarny
dzień” w dziejach chrześcijaństwa. Dodał, że uchwała
prowadzi do zerwania sojuszu trzech głównych wyznań
protestanckich w ramach Zjednoczonych Kościołów
Protestanckich Holandii. Jego zdaniem decyzja o błogosławieniu
par homoseksualnych oznacza też zerwanie lub co najmniej poważną
przeszkodę w dialogu ekumenicznym z katolikami.
... I W POLSCE
• Uspokojenie buntowniczych
nastrojów w społeczeństwie było wtedy najbardziej
racjonalnym wskaźnikiem działania – powiedział Prymas
Polski, wspominając w Radiu Józef pierwszy dzień stanu
wojennego, wprowadzonego 20 lat temu (9 grudnia). Kard. Józef
Glemp przypomniał, że w pierwszym publicznym wystąpieniu 13
grudnia wieczorem w kościele Matki Boskiej Łaskawej na Starym
Mieście podkreślał, że wartość życia ludzkiego jest większa
niż narażanie go na utratę. Deklarował wszelkie zabiegi, aby
nie doprowadzić do rozlewu krwi. „Ludzie oczekiwali wezwania
do takiego potępienia represji na obywatelach, aby doprowadzić
do czynnego rozprawienia się z władzą. Widziałem łzy
rozczarowania. Myślano: Kościół opuszcza nas. Tymczasem jak
rzadko kiedy, właśnie wtedy Kościół był z ludem”
– wspominał kard. Glemp. „Dziś ciągle nie jesteśmy
pewni, czy był planowany najazd wojsk radzieckich na Polskę. Są
świadectwa koncentracji wojsk radzieckich nad granicą.
Funkcjonowała analogia do wojskowego najścia na Czechosłowację
i Węgry i stłumienie organizowanej tam demokracji. Wiadomo także,
że Związek Radziecki był zdeterminowany bronić jedności
bloku socjalizmu i nie dopuścić do oderwania się któregoś z
państw Sojuszu” – mówił Ks. Prymas.
• „To co działo się w
katowickim sądzie wokół tragedii z 16 grudnia 1981 r., obnażyło
impotencję państwa, które aspiruje do miana państwa
prawa” – powiedział 16 grudnia bp Wiktor Skworc
podczas obchodów 20. rocznicy pacyfikacji kopalni „Wujek”
w Katowicach. Obecny biskup tarnowski był podczas stanu
wojennego bliskim współpracownikiem ówczesnego biskupa
katowickiego Herberta Bednorza. W swoim kazaniu bp Skworc
wspominał dzień 14 marca 1984 r. kiedy bp Bednorz postanowił
utorować wszystkim drogę do krzyża koło kopalni „Wujek”,
aby przychodzący na to miejsce z kwiatami lub zniczami nie byli
odwożeni milicyjnym samochodem na komisariat, a potem stawiani
przed Kolegium ds. Wykroczeń i karani, jak to władze uzasadniały,
„za zaśmiecanie miasta”. „Kiedy tamtego dnia przyszliśmy
tu pod krzyż, aby dać wyraz prawdzie, że do krzyża –
gdziekolwiek stoi – każdy powinien mieć dostęp; zwłaszcza
jeśli jest to miejsce, gdzie człowiek złożył ofiarę krwi i
męczeństwa; to wtedy interweniujący major milicji wołał:
»panie biskupie, proszę odejść od tego obiektu«
– słowo »krzyż« nie przeszło mu przez gardło
– opowiadał kaznodzieja. – »Proszę odejść
od tego obiektu« – tak zdaje się mówić dziś
wielu, nawet wymiar sprawiedliwości III Rzeczpospolitej, kiedy
prawem stanu wojennego tłumaczy nieuchronność tragedii koło
kopalni »Wujek«”.
• Stan wojenny jest wciąż raną.
Jest oskarżeniem jego pomysłodawców, wykonawców i chwalców
– podkreślają sygnatariusze oświadczenia „W dwudziestą
rocznicę stanu wojennego”, wśród których znalazło się
dwóch biskupów. Zwracają oni uwagę, że ani ta decyzja ani
zbrodnie popełnione w jej wyniku wciąż nie zostały osądzone.
Pod stanowiskiem, składającym hołd, tym, którzy wtedy
cierpieli i przypominającym władzom, że „demokracja, z której
korzystają wyrosła z buntu Solidarności i cierpienia stanu
wojennego”, podpisali się m.in.: Jerzy Buzek, Krzysztof
Piesiewicz, Władysław Bartoszewski, Jan Olszewski, Henryk
Wujec, Bogdan Borusewicz, Krzysztof Zanussi oraz abp Józef Życiński
i bp Tadeusz Pieronek.
• Świeccy i duchowni, zakonnicy i
rodziny w całej Polsce modlili się i pościli w intencji
pokoju na świecie (14 grudnia). W ten sposób odpowiedzieli na
apel Jana Pawła II o modlitwę, post i jałmużnę w intencji
pokoju na świecie. We wszystkich polskich diecezjach w intencji
pokoju i sprawiedliwości na świecie zorganizowano w tym dniu
nabożeństwa i modlitewne czuwania. Przygotowały je parafie,
zakony i stowarzyszenia katolickie. O godz. 21. w polskich kościołach
zabrzmiały dzwony.
• Ks. Józef Jamróz zginął
podczas pożaru plebanii w Jelczu-Laskowicach. Ogień został
zauważony ok. godz. 4.00 nad ranem 11 grudnia. „Na uratowanie
kapłana nie było praktycznie żadnych szans” –
powiedział KAI przedstawiciel Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w
Jelczu-Laskowicach. Ciało proboszcza odnaleziono przy drzwiach
sypialni. 52-letni kapłan prawdopodobnie obudził się i próbował
wydostać się z budynku, jednak uległ zaczadzeniu.
• Opinie. „Istnienie różnych
opinii w Episkopacie [nt. integracji europejskiej] nie oznacza
jego podziału. Ważne, że w oficjalnych dokumentach mówimy
jednym głosem, nierzadko nawet jednomyślnie. Od strony
duszpasterskiej nie jesteśmy podzieleni, akceptujemy konieczność
towarzyszenia społeczeństwu na drodze ku integracji. Nie można
przeciwstawiać jakiejś pojedynczej wypowiedzi, zwłaszcza
wyrwanej z kontekstu, stanowisku całego Episkopatu. Te różnice
zdań – dające o sobie wyraz tu i ówdzie – nie
dotyczą strategicznego kierunku, w jakim zmierza Polska. Proces
pełniejszego jednoczenia się narodów Europy wspierany jest od
początku przez Stolicę Apostolską, stąd stanowisko
Episkopatu Polski nie może być inne (fragment rozmowy KAI z
abp. Henrykiem Muszyńskim, przedstawicielem Konferencji
Episkopatu Polski w Komisji Episkopatów Wspólnoty
Europejskiej).
• Abp Józef Życiński otworzył
w Lublinie Archidiecezjalne Centrum Dialogu Wschód-Zachód (15
grudnia). Centrum podejmować będzie inicjatywy ekumeniczne,
naukowe i charytatywne, które mają prowadzić do wymiany doświadczeń
przedstawicieli różnych narodów i kultur oraz wspomagać
integrację europejską. W ramach Centrum działa ośrodek „Nadzieja”
lubelskiej Caritas, prowadzący działalność konferencyjną i
charytatywną oraz Młodzieżowy Ośrodek Dialogu, przez który
środowiska młodzieżowe współpracują z młodzieżą z terenów
byłego Związku Radzieckiego i z krajów Europy Zachodniej.
Pracami Centrum kieruje rada programowa, której przewodniczącym
został ks. Alfred Wierzbicki.
• Jan Paweł II otrzymał
doktorat honoris causa Uniwersytetu Kard. Stefana Wyszyńskiego
w Warszawie (15 grudnia). Uroczystość odbyła się w Watykanie
w obecności kard. Józefa Glempa
i przedstawicieli Uniwersytetu.
|