Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• „Nie ma pokoju bez sprawiedliwości, nie ma sprawiedliwości bez przebaczenia” – to tytuł ogłoszonego w Watykanie orędzia Jana Pawła II na XXXV Światowy Dzień Pokoju (1 stycznia 2002 r.) W orędziu Jan Paweł II podkreślił, że Światowy Dzień Pokoju przebiega pod znakiem ataków terrorystycznych z 11 września w Stanach Zjednoczonych, które spowodowały, że „ludzkość patrzy w przyszłość z głębokim lękiem”. Jan Paweł II apeluje, aby nie ulegać tym nastrojom i przypomina, że „Kościół pragnie dać świadectwo nadziei opartej na przekonaniu, że zło nie ma ostatniego słowa w ludzkich dziejach”.

„Filarami prawdziwego pokoju są sprawiedliwość i ten szczególny rodzaj miłości, jakim jest przebaczenie” – napisał Papież. Ale dziś, czytamy dalej, sprawiedliwość i przebaczenie pojawia się w kontekście terroryzmu. Dlatego Jan Paweł II stwierdza, że terroryzm bazuje na pogardzie dla ludzkiego życia i jest „nie tylko motorem niewybaczalnych zbrodni lecz on sam – używając terroru jako strategii politycznej i ekonomicznej – stanowi prawdziwe przestępstwo przeciwko ludzkości”. Papież uważa, że istnieje prawo do obrony przed terroryzmem, które „powinno odpowiadać zasadom moralnym i prawnym zarówno w wyborze celów, jak i środków”. Przypomina i przestrzega, że odpowiedzialność prawna jest zawsze osobista: „nie wolno jej zatem rozciągać na narody, grupy etniczne, czy religie do których należą terroryści”.

Jan Paweł II twierdzi, że terroryzm rodzi się z niesprawiedliwości, „ucisku i izolacji”. Dlatego należy podejmować wszelkie wysiłki polityczne, dyplomatyczne, ekonomiczne, aby takie sytuacje przezwyciężać. Pamiętając jednak, że „niesprawiedliwości istniejące w świecie nie mogą być nigdy użyte dla usprawiedliwienia zamachów terrorystycznych”. „Wymówka terroryzmu, że działa w imieniu ubogich, jest oczywistym fałszem” – czytamy w orędziu. Jan Paweł II potępia terroryzm – dziecko fanatycznego fundamentalizmu, „który rodzi się z przekonania, że wszystkim można narzucić własne widzenie prawdy”. „Nie zabija się w imię Boga!” – podkreśla dramatycznie Papież. I dodaje: „terroryzm instrumentalizuje nie tylko człowieka, lecz także Boga, czyniąc z Niego bożka, którego używa do własnych celów”. „Nikt odpowiedzialny za religię nie może być pobłażliwy wobec terroryzmu, a tym bardziej nie powinien go propagować. Ogłaszanie się terrorystą w imię Boga, zadawanie gwałtu człowiekowi w imię Boga jest profanacją religii” – czytamy w orędziu.

• „Radość jest sercem bożonarodzeniowej Ewangelii” – mówił Jan Paweł II do wiernych przed niedzielną modlitwą „Anioł Pański”. „Jako Matka-Nauczycielka Kościół zna lepiej niż inne instytucje trudności i cierpienia, wpisane w istnienie ludzkie – przekonywał Papież. – Wie dobrze, że w życiu wielu narodów i ludzi smutek przeważa nad radością, przygnębienie nad nadzieją, ale właśnie do tych kobiet i mężczyzn jest skierowane w uprzywilejowany sposób orędzie Bożego Narodzenia. Chrystus bowiem ubogim zwiastuje Ewangelię zbawienia, wolność więźniom, radość smucącym się”. „To Chrystus, mówił dalej Jan Paweł II, jest prawdziwym wyzwolicielem człowieka, posłanym przez Boga, aby wybawić go od panowania zła i śmierci”.

• Solidarność z ofiarami przemocy i dyskryminacji na Bliskim Wschodzie wyraził Jan Paweł II. Papież osobiście otworzył konferencje na temat: „Przyszłość chrześcijan w Ziemi Świętej”. Do Rzymu przyjechali biskupi z tego regionu oraz przedstawiciele episkopatów świata. Papież powiedział, że obrady są wyrazem „zainteresowania i zaniepokojenia, z jakim Stolica Apostolska śledzi sytuację w Ziemi Świętej, dzieląc – przez szczególną bliskość duchową – dramat jej mieszkańców, od długiego czasu wystawionych na przejawy przemocy i dyskryminacji”. „Niestety zbieramy się w chwili, mówił dalej Papież, której nie zawaham się nazwać »dramatyczną«, zarówno dla ludności tych regionów, jak i dla naszych braci w wierze. Zdają się oni bowiem przytłoczeni dwoma ekstremizmami, które niezależnie od swych przyczyn, zniekształcają oblicze Ziemi Świętej”.

Po zakończeniu obrad uczestnicy zwołanego przez Papieża spotkania zaapelowali do stron konfliktu izraelsko-palestyńskiego o realizację rezolucji ONZ oraz zawartych wcześniej umów. Zaś do liderów religijnych żydów i muzułmanów o pomoc przywódcom obu narodów w przywróceniu pokoju.

• „Konieczne jest nowe ożywienie myślenia, wolnego i twórczego, pokazującego ostateczną prawdę o człowieku” – mówił Jan Paweł II do studentów rzymskich uczelni. W spotkaniu brali także udział studenci z innych krajów: „jesteście symbolem Europy, którą musicie razem zbudować. Aby jednak spełnić tę trudną misję trzeba mieć cierpliwość i upór pasterza, który szuka zagubionej owcy”. „Zgłębiając tajemnice kosmosu i istoty ludzkiej zbliżacie się coraz bardziej do niezbadanej tajemnicy Boga” – powiedział na zakończenie Papież.

• „Być młodym to rzucać się jak Piotr i Jan w poranek paschalny do biegu bez tchu, z czułej miłości do Jezusa” – napisał Jan Paweł II do młodzieży z włoskiej Akcji Katolickiej. Młodzi działacze zebrali się w Rzymie, by rozmawiać o przyszłości tej organizacji. „Jesteście i coraz bardziej musicie być strażnikami poranka nowego tysiąclecia – napisał dalej Papież. – Nawet jeżeli z powodu terroryzmu, lęku i wojny wezwanie to może się na początku tego wieku wydać zbyt trudne, jest ono nadal aktualne. Dzisiaj bardziej niż kiedykolwiek, ażeby być strażnikiem świtu nowego tysiąclecia, trzeba być świętym!”.

• Każde stworzenie wysławia Pana – słowa z 3. rozdziału Księgi Daniela były tematem katechezy Jana Pawła II podczas audiencji ogólnej. „Wierzący chrześcijanin poprzez słowa tego hymnu jest wezwany do kontemplacji świata pierwszego stworzenia, odgadując w nim kształt stworzenia drugiego, zapoczątkowanego wraz ze śmiercią i zmartwychwstaniem Pana Jezusa – mówił Papież. – Ta właśnie kontemplacja prowadzi za rękę wszystkich, aby weszli, tańcząc z radości, do jednego Kościoła Chrystusowego”.

• „Jestem wstrząśnięty jako wierzący i jako człowiek” – powiedział kard. Walter Kasper komentując nagraną wypowiedź Osamy bin Ladena po zamachach terrorystycznych z 11 września. „Jest to działanie jawnie wymierzone przeciwko Bogu i przeciwko człowiekowi. Oznacza wykorzystywanie Boga i religii do własnych celów...” – uważa kard. Kasper.

• Jan Paweł II wraz z innymi zwierzchnikami religii świata będzie jechał pociągiem 24 stycznia do Asyżu, aby tam modlić się o pokój. Pociąg wyjedzie z watykańskiej stacji San Pietro, a wspólna podróż ma zacieśnić kontakty między różnymi wspólnotami wyznaniowymi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

• Chrześcijanie z indonezyjskiej wyspy Celebes będą mieć krwawe święta Bożego Narodzenia – grożą muzułmańscy fundamentaliści z organizacji „Laskar Dżihad”. Ponad tysiąc uzbrojonych islamskich bojowników ukrywa się w lasach niedaleko miasta Poso w środkowej części wyspy. Wszystkie wspólnoty chrześcijańskie są w stanie pogotowia. Według ks. Jimmy’ego Tumbelaka, proboszcza parafii Tentena oddziały „Laskar Dżihad” przygotowują się do ataku na tę właśnie miejscowość, bo nie jest ona chroniona przez indonezyjską armię. „Podejmiemy wszelkie środki, aby zakończyć konflikt w Poso. Rząd nie doprowadzi do eskalacji konfliktu” – zapewnił wiceprezydent Indonezji, Hamsah Haz. W ciągu ostatnich tygodni ok. 50 tys. chrześcijan Celebes uciekło ze swoich domów po atakach „Laskar Dżihad”. W zamieszkach w rejonie Poso zginęło wielu katolików i protestantów.

• W RPA zamordowano włoskiego misjonarza, o. Michele D’Annucciego. 60-letni kapłan był przełożonym stygmatynów (Zgromadzenia Najświętszych Ran Chrystusa) na terenie RPA, Botswany i Tanzanii. Misjonarz został zastrzelony, gdy wracał z przygotowań do bierzmowania w Shoshanguve South na obrzeżach Pretorii. Napastnicy zrabowali mu samochód i telefon komórkowy. Wierni nazywali o. D’Annucciego „ojcem buldożerem” – w ciągu 30 lat pracy duszpasterskiej wybudował on na terenie Południowej Afryki wiele świątyń, kaplic i innych budynków kościelnych.

• Prezydent Jiang Zemin opowiedział się za wzmożeniem kontroli nad życiem religijnym w Chińskiej Republice Ludowej. Na ogólnokrajowej konferencji Komunistycznej Partii Chin Jiang Zemin przedstawił główne założenia polityki władz w kwestii działalności religijnej. Według pekińskiego „Dziennika Ludu” prezydent oświadczył, że „wierzący powinni kochać swój kraj, popierać system socjalistyczny i kierowniczą rolę partii komunistycznej oraz szanować ustawodawstwo kraju”, a członkowie KPCh powinni być ateistami. Szef państwa podkreślił też, że „religia nigdy nie może próbować przeciwstawiać się kierownictwu partyjnemu lub ustrojowi ani niszczyć zjednoczenia narodowego czy jedności etnicznej”. Jiang Zemin wezwał do ostrzejszej kontroli praktyk religijnych, ale zaznaczył, że ci, którzy nie są komunistami, mają prawo korzystać z „wolności wyznań religijnych”.

• Rząd Izraela wstrzymał budowę meczetu w Nazarecie – poinformował izraelski minister spraw zagranicznych Szimon Peres. „Zdajemy sobie sprawę, że chrześcijanie obawiają się budowy meczetu, staramy się więc znaleźć rozwiązanie tego problemu. Wstrzymaliśmy budowę do czasu, gdy osiągniemy kompromis lub podjęte zostaną inne alternatywne kroki” – oświadczył Peres. Szef izraelskiej dyplomacji dodał, że rząd uczyni wszystko, aby nie obrazić chrześcijan. Podziękował również Janowi Pawłowi II, który w orędziu na Światowy Dzień Pokoju potępił terroryzm. Podczas wizyty we Włoszech Peres chciał spotkać się z Papieżem. Do spotkania jednak nie doszło ze względu na napięty plan zajęć Jana Pawła II.

Rozpoczęta trzy lata temu budowa meczetu w Nazarecie, naprzeciwko bazyliki Zwiastowania NMP jest przyczyną konfliktów między chrześcijanami a muzułmanami. Przeciwko budowie protestowały wielokrotnie zarówno Watykan, jak i Kościoły chrześcijańskie na Bliskim Wschodzie. Przeciwni są także przedstawiciele innych religii i niektóre środowiska islamskie.

• Caritas Internationalis organizuje pomoc dla Afganistanu. Do Kabulu trafiło już 20 ton odzieży i 8, 5 tys. koców. „Odzież zimowa jest teraz najbardziej potrzebna w tym wyniszczonym kraju” – powiedział przedstawiciel Caritas. ONZ-owski fundusz pomocy dzieciom UNICEF alarmuje, że 100 tys. afgańskich dzieci może nie przeżyć rozpoczynającej się zimy. Najważniejszym celem pomocy Caritas dla Afganistanu są przede wszystkim obozy uchodźców w regionie granicznym między Afganistanem, Pakistanem i Iranem.

• Zjednoczone Kościoły Protestanckie Holandii będą błogosławić związki homoseksualne. Decyzja zapadła w wyniku głosowania na spotkaniu tej organizacji (tworzą ją dwa Kościoły reformowane i wspólnota luterańska – łącznie ok. 2,7 mln wiernych) w Ede. 158 delegatów poparło uchwałę, 113 było przeciw. Kościoły będą błogosławić pary homoseksualne, o ile „wykażą się one trwałością oraz oparciem na miłości i wierności”. Związki będą musiały też być wcześniej zarejestrowane na mocy prawa cywilnego, co umożliwiają przepisy wprowadzone w Holandii w kwietniu tego roku.

Zwierzchnik jednego z Kościołów reformowanych, Gereformeer de Bond oświadczył, że to „czarny dzień” w dziejach chrześcijaństwa. Dodał, że uchwała prowadzi do zerwania sojuszu trzech głównych wyznań protestanckich w ramach Zjednoczonych Kościołów Protestanckich Holandii. Jego zdaniem decyzja o błogosławieniu par homoseksualnych oznacza też zerwanie lub co najmniej poważną przeszkodę w dialogu ekumenicznym z katolikami.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• Uspokojenie buntowniczych nastrojów w społeczeństwie było wtedy najbardziej racjonalnym wskaźnikiem działania – powiedział Prymas Polski, wspominając w Radiu Józef pierwszy dzień stanu wojennego, wprowadzonego 20 lat temu (9 grudnia). Kard. Józef Glemp przypomniał, że w pierwszym publicznym wystąpieniu 13 grudnia wieczorem w kościele Matki Boskiej Łaskawej na Starym Mieście podkreślał, że wartość życia ludzkiego jest większa niż narażanie go na utratę. Deklarował wszelkie zabiegi, aby nie doprowadzić do rozlewu krwi. „Ludzie oczekiwali wezwania do takiego potępienia represji na obywatelach, aby doprowadzić do czynnego rozprawienia się z władzą. Widziałem łzy rozczarowania. Myślano: Kościół opuszcza nas. Tymczasem jak rzadko kiedy, właśnie wtedy Kościół był z ludem” – wspominał kard. Glemp. „Dziś ciągle nie jesteśmy pewni, czy był planowany najazd wojsk radzieckich na Polskę. Są świadectwa koncentracji wojsk radzieckich nad granicą. Funkcjonowała analogia do wojskowego najścia na Czechosłowację i Węgry i stłumienie organizowanej tam demokracji. Wiadomo także, że Związek Radziecki był zdeterminowany bronić jedności bloku socjalizmu i nie dopuścić do oderwania się któregoś z państw Sojuszu” – mówił Ks. Prymas.

• „To co działo się w katowickim sądzie wokół tragedii z 16 grudnia 1981 r., obnażyło impotencję państwa, które aspiruje do miana państwa prawa” – powiedział 16 grudnia bp Wiktor Skworc podczas obchodów 20. rocznicy pacyfikacji kopalni „Wujek” w Katowicach. Obecny biskup tarnowski był podczas stanu wojennego bliskim współpracownikiem ówczesnego biskupa katowickiego Herberta Bednorza. W swoim kazaniu bp Skworc wspominał dzień 14 marca 1984 r. kiedy bp Bednorz postanowił utorować wszystkim drogę do krzyża koło kopalni „Wujek”, aby przychodzący na to miejsce z kwiatami lub zniczami nie byli odwożeni milicyjnym samochodem na komisariat, a potem stawiani przed Kolegium ds. Wykroczeń i karani, jak to władze uzasadniały, „za zaśmiecanie miasta”. „Kiedy tamtego dnia przyszliśmy tu pod krzyż, aby dać wyraz prawdzie, że do krzyża – gdziekolwiek stoi – każdy powinien mieć dostęp; zwłaszcza jeśli jest to miejsce, gdzie człowiek złożył ofiarę krwi i męczeństwa; to wtedy interweniujący major milicji wołał: »panie biskupie, proszę odejść od tego obiektu« – słowo »krzyż« nie przeszło mu przez gardło – opowiadał kaznodzieja. – »Proszę odejść od tego obiektu« – tak zdaje się mówić dziś wielu, nawet wymiar sprawiedliwości III Rzeczpospolitej, kiedy prawem stanu wojennego tłumaczy nieuchronność tragedii koło kopalni »Wujek«”.

• Stan wojenny jest wciąż raną. Jest oskarżeniem jego pomysłodawców, wykonawców i chwalców – podkreślają sygnatariusze oświadczenia „W dwudziestą rocznicę stanu wojennego”, wśród których znalazło się dwóch biskupów. Zwracają oni uwagę, że ani ta decyzja ani zbrodnie popełnione w jej wyniku wciąż nie zostały osądzone. Pod stanowiskiem, składającym hołd, tym, którzy wtedy cierpieli i przypominającym władzom, że „demokracja, z której korzystają wyrosła z buntu Solidarności i cierpienia stanu wojennego”, podpisali się m.in.: Jerzy Buzek, Krzysztof Piesiewicz, Władysław Bartoszewski, Jan Olszewski, Henryk Wujec, Bogdan Borusewicz, Krzysztof Zanussi oraz abp Józef Życiński i bp Tadeusz Pieronek.

• Świeccy i duchowni, zakonnicy i rodziny w całej Polsce modlili się i pościli w intencji pokoju na świecie (14 grudnia). W ten sposób odpowiedzieli na apel Jana Pawła II o modlitwę, post i jałmużnę w intencji pokoju na świecie. We wszystkich polskich diecezjach w intencji pokoju i sprawiedliwości na świecie zorganizowano w tym dniu nabożeństwa i modlitewne czuwania. Przygotowały je parafie, zakony i stowarzyszenia katolickie. O godz. 21. w polskich kościołach zabrzmiały dzwony.

• Ks. Józef Jamróz zginął podczas pożaru plebanii w Jelczu-Laskowicach. Ogień został zauważony ok. godz. 4.00 nad ranem 11 grudnia. „Na uratowanie kapłana nie było praktycznie żadnych szans” – powiedział KAI przedstawiciel Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Jelczu-Laskowicach. Ciało proboszcza odnaleziono przy drzwiach sypialni. 52-letni kapłan prawdopodobnie obudził się i próbował wydostać się z budynku, jednak uległ zaczadzeniu.

• Opinie. „Istnienie różnych opinii w Episkopacie [nt. integracji europejskiej] nie oznacza jego podziału. Ważne, że w oficjalnych dokumentach mówimy jednym głosem, nierzadko nawet jednomyślnie. Od strony duszpasterskiej nie jesteśmy podzieleni, akceptujemy konieczność towarzyszenia społeczeństwu na drodze ku integracji. Nie można przeciwstawiać jakiejś pojedynczej wypowiedzi, zwłaszcza wyrwanej z kontekstu, stanowisku całego Episkopatu. Te różnice zdań – dające o sobie wyraz tu i ówdzie – nie dotyczą strategicznego kierunku, w jakim zmierza Polska. Proces pełniejszego jednoczenia się narodów Europy wspierany jest od początku przez Stolicę Apostolską, stąd stanowisko Episkopatu Polski nie może być inne (fragment rozmowy KAI z abp. Henrykiem Muszyńskim, przedstawicielem Konferencji Episkopatu Polski w Komisji Episkopatów Wspólnoty Europejskiej).

• Abp Józef Życiński otworzył w Lublinie Archidiecezjalne Centrum Dialogu Wschód-Zachód (15 grudnia). Centrum podejmować będzie inicjatywy ekumeniczne, naukowe i charytatywne, które mają prowadzić do wymiany doświadczeń przedstawicieli różnych narodów i kultur oraz wspomagać integrację europejską. W ramach Centrum działa ośrodek „Nadzieja” lubelskiej Caritas, prowadzący działalność konferencyjną i charytatywną oraz Młodzieżowy Ośrodek Dialogu, przez który środowiska młodzieżowe współpracują z młodzieżą z terenów byłego Związku Radzieckiego i z krajów Europy Zachodniej. Pracami Centrum kieruje rada programowa, której przewodniczącym został ks. Alfred Wierzbicki.

• Jan Paweł II otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Kard. Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (15 grudnia). Uroczystość odbyła się w Watykanie w obecności kard. Józefa Glempa i przedstawicieli Uniwersytetu.


 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 51-52, 23-30 grudnia 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl