Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

 

 

 

 

 

STOLICA APOSTOLSKA


• „Niechaj nikt, drodzy bracia i siostry, nie zamyka swej duszy przed Chrystusem!” – powiedział Jan Paweł II w rozważaniach przed modlitwą „Anioł Pański”. Papież podkreślił: „Każdemu, kto Go przyjmuje, ofiarowuje On światło wiary, światło zdolne przemienić serca a w konsekwencji także mentalność, sytuacje społeczne, polityczne, ekonomiczne zdominowane przez grzech”.
n Jan Paweł II spotkał się z uczestnikami ogólnopolskiej pielgrzymki w 10. rocznicę reorganizacji struktur kościelnych w Polsce (9 marca). Papież przyjął Polaków w auli Pawła VI mimo, że z powodu bólu prawego kolana – wcześniej odwołano inne spotkania. 
„Trzeba ciągłego zbliżania biskupów do wiernych i wiernych do swoich biskupów” – zaapelował Jan Paweł II. „Kładę to na sercu wszystkim, gdyż są to sprawy niezmiernie ważne” – dodał Papież. W watykańskich uroczystościach uczestniczyło ponad 1,5 tys. pielgrzymów. 
• Albo natychmiastowy odpoczynek, albo Papież nie będzie mógł wziąć udziału w Drodze Krzyżowej w Koloseum w Wielki Piątek. Takim argumentem – według włoskiej prasy – lekarze przekonali Jana Pawła II do rezygnacji z normalnych zajęć w ciągu najbliższych dwóch tygodni. Oznacza to w praktyce odwołanie wszystkich jego spotkań, które miały się odbyć poza Pałacem Apostolskim. Dotychczas wiadomo, że z powodu silnego bólu prawego kolana odwołano dwie papieskie wizyty w kolejnych rzymskich parafiach 10 i 17 marca.
• „Dekalog z Asyżu na rzecz pokoju” – jest to dokument Jana Pawła II dołączony do listu skierowanego do szefów wszystkich państw i rządów świata. Dokument został przyjęty przez uczestników spotkania modlitewnego przedstawicieli różnych religii świata, które odbyło się w mieście świętego Franciszka 24 stycznia. Oto treść Dekalogu:
„1. Zobowiązujemy się głosić nasze stanowcze przekonanie, że przemoc i terroryzm sprzeciwiają się prawdziwemu duchowi religijnemu i potępiając wszelkie stosowanie przemocy oraz wojny w imię Boga lub religii, zobowiązujemy się uczynić wszystko, co możliwe, ażeby wykorzenić przyczyny terroryzmu.
2. Zobowiązujemy się wychowywać ludzi we wzajemnym szacunku, aby mogło dojść do pokojowego i solidarnego współistnienia między członkami różnych narodowości, kultur i religii.
3. Zobowiązujemy się do popierania kultury dialogu, aby rozwijało się zrozumienie i wzajemne zaufanie między jednostkami i między narodami, gdyż one stanowią warunki prawdziwego pokoju.
4. Zobowiązujemy się bronić praw każdej osoby ludzkiej do godnego życia zgodnie z jej tożsamością kulturową i do założenia w sposób wolny własnej rodziny.
5. Zobowiązujemy się do szczerego i cierpliwego dialogu, nie zważając na to, co nas dzieli jako mur nie do pokonania, lecz przeciwnie, uznając, że spotkanie z odmiennością innych ludzi może stać się okazją do większego wzajemnego zrozumienia. 
6. Zobowiązujemy się do wzajemnego przebaczenia błędów i uprzedzeń przeszłości i teraźniejszości oraz do wzajemnego wspierania się we wspólnym wysiłku, celem przezwyciężenia egoizmu, nadużyć, nienawiści, przemocy i uczenia się w przyszłości, że pokój bez sprawiedliwości nie jest prawdziwym pokojem.
7. Zobowiązujemy się stać po stronie tych, którzy cierpią nędzę i odrzucenie stając się głosem tych, którzy głosu nie mają, działając konkretnie, celem przezwyciężenia tego rodzaju sytuacji, w przekonaniu, że nikt nie może być szczęśliwy sam.
8. Zobowiązujemy się utożsamić z krzykiem tych, którzy nie załamują się wobec przemocy i zła, i pragniemy ze wszystkich naszych sił nieść ludzkości naszych czasów rzeczywistą nadzieję sprawiedliwości i pokoju.
9. Zobowiązujemy się do popierania każdej inicjatywy służącej przyjaźni między narodami, w przekonaniu, że jeżeli brakuje solidnego zrozumienia między narodami to postęp naukowo-techniczny wystawia świat na rosnące zagrożenie zniszczenia i śmierci.
10. Zobowiązujemy się prosić odpowiedzialnych za narody, aby czynili wszelkie możliwe wysiłki na płaszczyźnie krajowej i międzynarodowej by był budowany i umacniany świat solidarności i pokoju oparty na sprawiedliwości”.
• Jan Paweł II złożył życzenia kobietom z okazji 8 marca. Okazją stała się audiencja dla delegacji ruchu „Tra Noi” („Wśród nas”), który otacza opieką duszpasterską pomoc domową i służące.
n Rozważania wokół Psalmu 65., będącego dziękczynieniem za dobrodziejstwa Boże, były przedmiotem środowej katechezy w Watykanie. Pod nieobecność Papieża, który z powodu schorzenia nogi nie mógł osobiście przybyć do Auli Pawła VI, tekst jego cotygodniowej medytacji został odczytany. „Według Biblii, stworzenie jest siedzibą człowieczeństwa, a grzech jest zamachem na porządek i doskonałość świata. Nawrócenie i przebaczenie przywracają więc jedność i harmonię wszechświata” – czytamy. 
Zgodnie z zapowiedzią, gdy pielgrzymi biorący udział w audiencji wyszli na Plac św. Piotra, Papież pojawił się w oknie swego apartamentu w Pałacu Apostolskim i podziękował za modlitwy w intencji jego szybkiego powrotu do zdrowia.
• „Świat islamu ma częściowo rację, kiedy wywodzącemu się z chrześcijańskiej tradycji Zachodowi zarzuca moralną dekadencję i manipulowanie życiem ludzkim” – powiedział kard. Joseph Ratzinger, prefekt watykański Kongregacji Nauki Wiary. Kard. Ratzinger zwrócił uwagę na następstwa terrorystycznych ataków 11 września 2001 r. w USA. „Po nich człowiek jedynie głębiej zobaczył przed jaką otchłanią stoi” – podkreślił niemiecki kardynał. Dodał, że tak islam, jak i chrześcijaństwo miały w swojej historii momenty rozkwitu, jak i dekadencji.
• Watykański dziennik „L’Osservatore Romano” ostro skrytykował izraelski rząd premiera Ariela Szarona, zarzucając mu chęć unicestwienia palestyńskiego narodu. „Jedno jest pewne: na początku wyglądało to tak, jakby się chciało naród palestyński upokorzyć, teraz jest tak, jakby chciano go unicestwić” – czytamy w artykule redakcyjnym gazety.


 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE


• Diecezja Limburga wycofała się z niemieckiego systemu poradnictwa dla kobiet, rozważających usunięcie ciąży. Większość biskupów niemieckich wycofała poradnie katolickie z systemu państwowego już w 1999 r. Katolicka Agencja KNA opublikowała list Jana Pawła II do biskupa Limburga, Franza Kamphausa, ostatniego niemieckiego hierarchy, który nie dostosował się do watykańskich wytycznych w tej sprawie. Papież wezwał go do zaprzestania działalności konsultacyjnej. 
Kard. Karl Lehmann, przewodniczący niemieckiego Episkopatu nazwał decyzję Papieża „pozytywnym rozwiązaniem”, które zakończyło „długi i trudny proces”. Zaznaczył też, że Jan Paweł II zatrzymał Kamphausa na stanowisku „dając wyraz swemu uznaniu dla służby biskupa dla Kościoła”. Natomiast Kamphaus nie krył rozczarowania decyzją Watykanu. Jego zdaniem działalność katolickich poradni umożliwiała Kościołowi dotarcie do jak największej liczby kobiet, które chcą przerwać ciążę.
W Niemczech aborcja jest dopuszczalna do dwunastego tygodnia od zapłodnienia, pod warunkiem, że kobieta zgłosi się najpierw do centrum poradnictwa i uzyska certyfikat świadczący o wzięciu udziału w konsultacjach. Centralny Komitet Katolików (ZdK), największa organizacja katolików świeckich w Niemczech, wyraził żal z powodu decyzji Papieża. Zdaniem ZdK Kościół dokonał w ten sposób „dezercji” i porzucił kobiety „w sytuacji wewnętrznego konfliktu”. Już wcześniej Komitet powołał fundację „Donum Vitae” (Dar życia) finansowaną, m.in. z prywatnych funduszy. Według ZdK, pracownicy ośrodków „Donum Vitae” starają się przekonać kobiety, aby nie dokonały aborcji, a także zapewniają im pomoc finansową i psychologiczną, niezależnie od ich ostatecznej decyzji.
• Bp Anthony J. O’Connell, ordynariusz diecezji Palm Beach na Florydzie przyznał się do molestowania 12-letniego chłopca. Incydent miał miejsce przed ponad 25 laty. Hierarcha złożył rezygnację z pełnionej funkcji. Decyzję tę ogłoszono kilka godzin po tym, jak biskupi z Florydy opublikowali oświadczenie, w którym nazwali pedofilię „uczynkiem nie tylko grzesznym, ale i kryminalnym” oraz zapewnili wiernych, że Kościół jest gotowy skutecznie zwalczać to zjawisko. „Jest mi niezmiernie przykro za ból, zło i zawód, który uczyniłem” – powiedział O’Connell, informując media o swej rezygnacji. Biskup przekazał ją na ręce nuncjusza papieskiego w Stanach Zjednoczonych. 
O’Connell został ordynariuszem Palm Beach w 1999 r., przejmując diecezję po J. Keith Symonsie, pierwszym biskupie amerykańskim, który ustąpił po udowodnieniu mu pedofilii. O’Connell ukrył wtedy, że jako wykładowca w seminarium w Missouri molestował 12-letniego Christophera Dixona. Dixon został później księdzem, ale po kilku latach wystąpił ze stanu duchownego po ciężkim ataku depresji, wywołanej – jak twierdził – urazem z młodości. W 1996 r. skierował on sprawę do sądu cywilnego, ale w ramach ugody seminarium wypłaciło mu odszkodowanie w wysokości 125 tys. dolarów.
• Nieco ponad połowa Irlandczyków opowiedziała się w referendum za odrzuceniem poprawki, zaostrzającej prawo antyaborcyjne. Od 1861 r. w Irlandii obowiązuje ustawa, zakazująca przerywania ciąży, z wyjątkiem zagrożenia życia matki. W 1992 r. Sąd Najwyższy zgodził się na aborcję u czternastolatki, która groziła, że popełni samobójstwo. Ciąża dziewczynki była wynikiem gwałtu. Od tej pory, na mocy precedensu, także kobiety, które grożą samobójstwem, mogą usunąć ciążę. 
Poprawka, której dotyczyło ostatnie referendum, miała ten precedens unieważnić. Popierał ją rząd premiera Bertie Aherna i Kościół katolicki. Przeciwko poprawce głosowało ponad 629 tys. wyborców, czyli 50,42 proc., a poparło ją prawie 618,5 tys. głosujących. W Irlandii to już piąte referendum dotyczące aborcji w ciągu ostatnich 20 lat. (Zob. komentarz Tadeusza Jagodzińskiego na str. 4.)
• Zwierzchnicy 13 Kościołów chrześcijańskich Ziemi Świętej zwrócili się do Izraelczyków i Palestyńczyków z apelem o pokój. Wyrazili ból z powodu ofiar po obu stronach konfliktu i eskalacji przemocy, a także głębokie współczucie dla rodzin zabitych i rannych. Potępili wszystkie rodzaje przemocy: zamachy, bombardowania i starcia zbrojne. Wezwali władze izraelskie do wstrzymania nalotów i operacji wojskowych, a Palestyńczyków do zaprzestania terroru. Zdaniem duchownych klucz do pokoju leży w rękach rządu izraelskiego i administracji palestyńskiej, a oba narody, izraelski i palestyński, są wezwane do porozumienia. Zaznaczyli też, że bezpieczeństwo Izraela zależy od przyznania Palestyńczykom wolności i suwerenności. Apel podpisali patriarchowie i zwierzchnicy Kościołów: rzymskokatolickiego, greckiego-prawosławnego, apostolskiego, ormiańskiego, koptyjsko-prawosławnego, syryjsko-prawosławnego, etiopskiego, maronickiego, anglikańskiego, luterańskiego, greckokatolickiego, ormiańsko-katolickiego, syryjsko-katolickiego oraz kustosz Ziemi Świętej.
• Szwajcarski Kościół katolicki skrytykował projekt ustawy, dopuszczającej adopcję dzieci przez pary homoseksualne. Tamtejsza Konferencja Biskupów wydała w tej sprawie specjalny komunikat, podpisany przez jej przewodniczącego bp Amédée Graba. Biskupi podkreślają, że nie można traktować par homoseksualnych na równi z normalnymi małżeństwami. Tym ostatnim przysługują określone przez prawo i tradycję przywileje, których nie wolno osłabiać. Hierarchowie doceniają jednak, że projekt nie przewiduje formalnego uznania za małżeństwa związków między osobami tej samej płci. 
Tymczasem pomysł legalizacji adopcji dzieci przez pary homoseksualne poparła Szwajcarska Liga Kobiet Katolickich. Komisja ds. małżeństwa i rodziny tamtejszego Episkopatu wyraziła zaskoczenie stanowiskiem Ligi. „Nie istnieje coś takiego jak absolutne prawo do posiadania potomstwa, a dziecko ma prawo mieć ojca i matkę” – piszą przewodniczące Komisji, Brigitte de Werra i Véronique Compagnon.



 

 

 

 

... I W POLSCE


• Nie ma żadnego porozumienia Kościoła z rządem na temat integracji europejskiej – zapewnił metropolita lubelski abp Józef Życiński, komentując 7 marca list do Parlamentu Europejskiego sygnowany przez ponad sto znanych kobiet ze świata nauki i kultury. Sygnatariuszki oskarżają w nim rząd i Kościół katolicki o „swoiste porozumienie”, na mocy którego w zamian za poparcie Kościoła dla działań integracyjnych, rząd odstąpiłby od nowelizacji ustawy antyarobcyjnej. List został adresowany do komisarza ds. społecznych i zatrudnienia Unii Europejskiej Anny Diamantopoulou, premiera Leszka Millera, Episkopatu Polski oraz Prymasa Polski kard. Józefa Glempa. „To najbardziej niepoważny list protestacyjny, jaki czytałem w ostatnim czasie” – powiedział KAI abp Życiński. List podpisały m.in. Wisława Szymborska, prof. Maria Janion, Krystyna Janda, Agnieszka Holland i prof. Ewa Łętowska. 
„Ubolewamy, że dla niektórych środowisk suwerenność państwa w sferze dotyczącej rodziny oraz ochrony życia od poczęcia do naturalnej śmierci (...) staje się elementem przetargu w procesie integracji RP z Unią Europejską” – czytamy w oświadczeniu Forum Kobiet Polskich, będącym reakcją na „List Stu Kobiet”. Przedstawicielki FKP podkreślają, że „w Unii Europejskiej prawo wyklucza możliwość ingerencji w prawo krajowe i ustanawianie wspólnotowych dyrektyw w tym względzie”. (Zob. artykuł ks. Stanisława Musiała na str. 11.)
• Abp Józef Życiński w specjalnym liście do prezesa Instytutu Pamięci Narodowej prof. Leona Kieresa wyraził mu swoją solidarność i głębokie uznanie. List Metropolity lubelskiego jest reakcją na ostre ataki, jakie na prof. Kieresa skierowali podczas debaty sejmowej 28 lutego posłowie Ligi Polskich Rodzin, zarzucając mu m.in. bezpodstawne oskarżanie Polaków o zbrodnię w Jedwabnem. „Nie wolno retuszować historii lub podporządkowywać jej prostym wizjom ideologów” – napisał abp Życiński. Metropolita lubelski wyraził wdzięczność prof. Kieresowi – „za odwagę i konsekwencję w przeciwstawianiu się wywieranym na Pana naciskom ideologów”. Zwrócił przy tym uwagę, że w atakach na IPN i jego prezesa „traktuje się lekceważąco elementarne zasady chrześcijańskiego szacunku dla człowieka, zaś na ich miejsce usiłuje się wprowadzać bożka więzów krwi lub przynależności partyjnej”.
n Komitet Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem przygotowuje dokument o dialogu w perspektywie międzyreligijnej. List „Dialog na progu trzeciego tysiąclecia” zostanie ogłoszony najprawdopodobniej jeszcze w tym roku – poinformował KAI 5 marca przewodniczący Komitetu bp Stanisław Gądecki po spotkaniu tego gremium w Warszawie. Biskup podkreślił, że Komisja chce w dokumencie przedstawić ogólne zasady dialogu, odnieść je do współczesnego rozumienia tego pojęcia, a w sposób szczególny ukazać dialog z perspektywy teologicznej. W liście znajdzie się również analiza dialogu w Polsce, stosunku Kościoła katolickiego do społeczności świeckiej, do innych religii, szczególnie żydów i muzułmanów, a także do niewierzących. „Komisja chce zwrócić uwagę na Chrystusa jako źródło dialogu, na Ewangelię jako przesłanie i orędzie, które z natury zakłada sam dialog” – tłumaczy bp Gądecki. Jego zdaniem bardzo ważne jest, aby w procesie dochodzenia do dialogu uniknąć wrażenia jakiegoś synkretyzmu religijnego, zjawiska „supermarketu religijnego”, z którego wybiera się to, co się komuś podoba, co jest przyjemne i nam odpowiada. Pytany, czy dokument o dialogu, pisany przez katolików z perspektywy Ewangelii, będzie zrozumiały dla przedstawicieli innych religii, bp Gądecki odparł, że Komitet zdaje sobie sprawę, iż każdy żyje według własnej wiary, niemniej jednak katolicy mają prawo do samookreślenia się i wyraźnego sformułowania koncepcji dialogu według naszej wiary.
Dokument ma być ostatecznie zredagowany w drugiej połowie czerwca, wówczas zostanie on przedstawiony do aprobaty Konferencji Episkopatu Polski bądź Radzie Stałej KEP. Po akceptacji dokument zostanie opublikowany w dwóch formach: obszernego materiału i listu pasterskiego, który w uproszczonej formie tłumaczyłby główne idee dokumentu.
• Abp Henryk Muszyński uczestniczył w „Tygodniu Braterstwa” zorganizowanym w Stuttgarcie przez niemieckie Stowarzyszenie Współpracy Chrześcijańsko-Żydowskiej (3 marca). Tematyka spotkania dotyczyła dialogu chrześcijańsko-żydowskiego oraz stosunków niemiecko-polskich w jednoczącej się Europie. Metropolita gnieźnieński wygłosił przemówienie w stuttgarckim ratuszu, w obecności przedstawicieli życia politycznego i religijnego oraz uczestniczył w dyskusji panelowej pod hasłem „Wspólnie pod jednym niebem. Żydzi i chrześcijanie. Polacy i Niemcy”. W obu wystąpieniach abp Muszyński apelował o takie ujęcie dialogu niemiecko-polsko-żydowskiego i dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, które nie odwoływałoby się do funkcjonujących przesądów. W tym kontekście mówił o sprawie Jedwabnego. Jego zdaniem, może być ona oceniana tylko z punktu widzenia historycznego (okupacji niemieckiej i sowieckiej) i moralno-religijnego, nie stając się przy tym argumentem wspierającym różne stereotypy, w szczególności przekonania o polskim antysemityzmie.
• „Bierze Pan w obronę księdza arcybiskupa, a nie bierze swoich studentów, kleryków z Wydziału Teologicznego UAM, choć o ich krzywdzie wiedział Pan od dwóch i pół roku” – napisał do rektora poznańskiego uniwersytetu ks. prof. Tomasz Węcławski, dziekan Wydziału Teologicznego UAM. Fragment listu ujawniła „Gazeta Wyborcza”. List ks. Węcłąwskiego jest reakcją na stanowisko 26 osób (m.in. rektorów poznańskich uczelni, prof. Stefana Stuligrosza i Magdaleny Abakanowicz) broniących abp. Juliusza Paetza przed oskarżeniami o molestowanie kleryków. „Oskarżony został człowiek cieszący się powszechnym szacunkiem, o niepodważalnych zasługach dla poznańskiej nauki i kultury” – napisali sygnatariusze listu.
• Zakopiańscy radni przyjęli uchwałę, w której zaprosili Papieża do odwiedzenia Zakopanego podczas planowanej na sierpień wizyty w Polsce. Projekt uchwały został podjęty jednogłośnie. Jan Paweł II przebywał w Zakopanem podczas przedostatniej wizyty w Polsce, w 1997 roku.

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 11, 17 marca 2002

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl