Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• „W dzisiejszą niedzielę Wielkiego Postu wkraczamy w serce tego wyjątkowego czasu nawrócenia i duchowej odnowy, który doprowadzi nas do Wielkanocy” – powiedział Jan Paweł II w przemówieniu poprzedzającym modlitwę „Anioł Pański”. „Trzecia, czwarta i piąta Niedziela Wielkiego Postu stanowią bowiem pobudzające itinerarium chrzcielne, mówił dalej Papież, które sięga pierwszych wieków chrześcijaństwa, gdy chrztu udzielano w czasie czuwania wielkanocnego”. „Ważną kwestią stała się dla chrześcijan odnowa świadomości własnej tożsamości – przekonywał Papież. – Trzeba, ażeby odkryli oni na nowo swój Chrzest, ubogacając niewyczerpane zasoby duchowe otrzymanej wraz z nim łaski uświęcającej, ażeby przelać ją we wszystkie dziedziny życia osobistego i społecznego”.

• Stolica Apostolska proponuje całkowity i powszechny zakaz klonowania człowieka – powiedział przedstawiciel Watykanu przy ONZ, abp Renato Martino. Stanowisko Watykanu w tej sprawie przedstawił podczas posiedzenia komitetu przygotowującego międzynarodową konwencję zakazującą klonowania reproduktywnego istot ludzkich. Abp Martino zaznaczył, że stanowisko to nie zależy ani od stosowanej techniki, ani też od celów mających usprawiedliwić takie eksperymenty. Odwołał się przy tym do argumentów natury biologicznej, antropologicznej, społecznej, etycznej i prawnej, wskazując na negatywne konsekwencje, jakie działania tego typu mogą mieć dla życia, godności i praw człowieka. Bo każde klonowanie istoty ludzkiej, jego zdaniem, jest samo w sobie procesem reprodukcyjnym, zatem niedopuszczalnym.

• „Autentyczne pojęcie prawa naturalnego, rozumianego jako ochrona wybitnej i niezbywalnej godności każdej istoty ludzkiej, jest gwarancją równości i nadaje treść tym »prawom człowieka«, które stanowią fundament międzynarodowych deklaracji” – powiedział Jan Paweł II podczas specjalnej audiencji do uczestników VIII zgromadzenia ogólnego Papieskiej Akademii Życia. Papież w przemówieniu nawiązał do tematu trzydniowej sesji: „Natura i godność osoby u podstaw prawa do życia. Wyzwania współczesnego kontekstu kulturowego”. Papież uznał ten temat za „kluczowy w zakresie refleksji nad godnością życia ludzkiego”, refleksji – jak podkreślił – zarówno natury etycznej odnoszącej się do bioetyki, jak i społeczno-kulturowej, mającej na celu szerzenie „nowej mentalności na rzecz życia”.

• W Watykanie z udziałem Papieża odbyło się modlitewne czuwanie młodzieży akademickiej w intencji zjednoczenia Europy. Pierwszą część wypełniły świadectwa zarówno obecnych, jak i tych, z którymi łączono się za pośrednictwem radia (Wiedeń) i telewizji (Ateny, Budapeszt, Moskwa, Strasburg i Walencja). Jan Paweł II poprowadził modlitwę różańcową i wygłosił przemówienie. W kilku językach podziękował wszystkim zgromadzonym w auli, a także młodzieży z Aten, Moskwy, Strasburga, Budapesztu, Walencji i Wiednia. Po rosyjsku powiedział: „Pozdrawiam serdecznie studentów zgromadzonych w katedrze Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Moskwie. Dziękuję wam, moi drodzy, za udział w tym spotkaniu modlitewnym w imię Maryi Panny. Bądźmy zawsze zjednoczeni w wierze i służbie Ewangelii. Niech Bóg wam błogosławi!”. Jan Paweł II podkreślił, że „powodem do krzepiącej nadziei jest więź wspólnej wiary, która łączy młodych ludzi z różnych krajów Europy, którzy należą do odmiennych tradycji kulturowych”. Dodał: „Zawsze tak było w historii ewangelizacji »starego« kontynentu: Ewangelia i kultura szły razem. Takie jest i dzisiaj zadanie Kościoła”.

• Jan Paweł II skierował życzenia imieninowe na ręce patriarchy moskiewskiego i Wszechrusi Aleksego II. „Z całego serca zwracam się do Was, Wasza Świątobliwość, ze szczerymi braterskimi życzeniami z okazji święta św. Aleksego. Proszę Pana, aby pomógł nam, mimo trudności, na jakie napotykamy, kontynuować dialog z myślą o ściślejszej współpracy, aby osiągnąć jedność, której wszyscy pragniemy. Z tymi uczuciami zapewniam Waszą Świątobliwość o mojej gorącej modlitwie i bratniej miłość”.

• Jan Paweł II podczas konsystorza zwyczajnego ogłosił daty kanonizacji błogosławionych – ojca Pio i Jose Maria Escrivá de Balaguera, założyciela Opus Dei. Bł. o. Pio zostanie kanonizowany 16 czerwca, a bł. Jose Maria Escrivá de Balaguer ma zostać ogłoszony świętym 6 października.

• Pieśń Ezechiasza, mówiąca o cierpieniach człowieka umierającego i jego radości po odzyskaniu zdrowia była przedmiotem katechezy Jana Pawła II podczas audiencji ogólnej w Watykanie. „Pieśń Ezechiasza wzywa nas również do zastanowienia się nad naszą kruchością jako stworzeń – mówił Jan Paweł II. – Są to obrazy sugestywne. Życie ludzkie opisane jest za pomocą koczowniczego symbolu namiotu: zawsze jesteśmy pielgrzymami i gośćmi na ziem”. Musimy odnaleźć na nowo świadomość naszych ograniczeń, przekonywał Jan Paweł II. Dlatego w dniu choroby i cierpienia należy zanosić do Boga własny jęk, jak nas uczy Ezechiasz, który – posługując się obrazami poetyckimi – opisuje swój płacz jako kwilenie jaskółki i wzdychanie gołębicy.

• „Kościół musi zrozumieć Internet, aby komunikować się z osobami, w szczególności z młodymi ludźmi, zanurzonymi w doświadczeniu tej nowej technologii, ale również po to, by czynić z niego jak najlepszy użytek” – napisali autorzy dokumentu „Kościół i Internet”, ogłoszonego przez Papieską Radę Środków Społecznego Przekazu. Stosunek Kościoła do środków społecznego przekazu jest „zasadniczo pozytywny”, czytamy w tym dokumencie. W Internecie muszą być dostępne „najważniejsze źródła religijne i duchowe, wielkie biblioteki, muzea i miejsca kultu, dokumenty Magisterium, pisma Ojców i Doktorów Kościoła i religijna mądrość wieków”. Powinien on służyć nowej ewangelizacji i katechezie – czytamy.

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Arcybiskup nigeryjskiego miasta Lagos Anthony Olubunmi Okogie jest gotowy oddać swoje życie w zamian za uwolnienie kobiety skazanej na ukamienowanie. Katolicki hierarcha pragnie w ten sposób zaprotestować przeciwko wprowadzaniu w jego ojczyźnie – formalnie państwie laickim – sądów islamskich. Sprawą 30-letniej kobiety, matki 5-miesięcznego dziecka skazanej za cudzołóstwo na śmierć przez ukamienowanie zainteresowała się również rzymska Wspólnota św. Idziego oraz Amnesty International. Organizacje te zaapelowały do nigeryjskich władz o zaprzestanie finansowania sądów islamskich z funduszy publicznych i przestrzeganie Powszechnej Karty Praw Człowieka.

• Amerykański Episkopat przeprosił ofiary molestowania seksualnego przez duchownych. Bp Wilton Gregory, przewodniczący Konferencji Biskupów Stanów Zjednoczonych wystosował w tej sprawie list otwarty. Hierarcha wyraził ubolewanie z powodu ujawnionych ostatnio licznych przypadków pedofilii wśród amerykańskiego duchowieństwa. „Zawsze będziemy czuli skruchę wobec pokrzywdzonych dzieci, ich rodziców i bliskich za niedopełnienie naszych duszpasterskich obowiązków” – podkreślił biskup. Zapewnił też, że Kościół robi wszystko, co tylko możliwe, aby zapobiec takim incydentom. „Jestem podbudowany opinią specjalistów, którzy (...) stwierdzili, że nie ma na terenie Stanów Zjednoczonych drugiej takiej instytucji, która tak wiele czyniłaby dla pokrzywdzonych oraz tak mocno angażowałaby się w działania prewencyjne” – napisał przewodniczący amerykańskiego Episkopatu. Biskup dodał, że „chociaż powoduje to wiele szkód dla Kościoła, podejdzie on uczciwie i otwarcie do wszystkich tego typu przypadków, nie starając się ich ukrywać” oraz będzie w tej kwestii lojalnie współpracować z wymiarem sprawiedliwości.

Oświadczenie biskupów USA jest odpowiedzią na coraz ostrzejszą krytykę Kościoła katolickiego po ujawnieniu przypadku ks. Geoghana z Bostonu. Kapłana oskarżono o molestowanie 130 dzieci w latach 1962–1995. Media obarczyły odpowiedzialnością za te przestępstwa także kard. Bernarda Law, ordynariusza archidiecezji bostońskiej, który nie podejmował żadnych działań, choć wiedział o skłonnościach podporządkowanego mu duchownego. Szokiem dla opinii publicznej były też przekazane prokuraturom przez diecezje Portland i Manchester listy księży podejrzewanych o pedofilię. Bp Gregory napisał jednak, że księża-pedofile to jedynie ułamek procentu spośród ponad 46 tys. amerykańskich kapłanów. Biskup zaznacza jednak, że takie przypadki są „niedopuszczalne” i wzywa wiernych do „pełnej współpracy w celu zlikwidowania tego zjawiska”.

• „Prawosławny patriarcha Moskwy Aleksy II jest wielki, ale Bóg jest większy” – powiedział katolicki metropolita stolicy Rosji, abp Tadeusz Kondrusiewicz w wywiadzie dla włoskiego dziennika „Avvenire”. Arcybiskup opowiadał o telemoście, który pozwolił wiernym zgromadzonym w moskiewskiej katedrze Niepokalanego Poczęcia modlić się razem z Janem Pawłem II. „Nie jestem w stanie opisać mojej radości. Po raz pierwszy Papież był z nami, chociaż tylko dzięki telewizji. Teraz czekamy na prawdziwą wizytę. Na pewno uda nam się ją zorganizować” – powiedział hierarcha. Abp Kondrusiewicz potwierdził, że w moskiewskiej katedrze byli także prawosławni. Przyznał też, że po utworzeniu regularnych diecezji na terenie Federacji Rosyjskiej, relacje z Kościołem prawosławnym pogorszyły się; „powróciły do stanu sprzed 10 lat”. Na pytanie dziennikarza, czy na unormowanie tych stosunków czekać będzie trzeba kolejną dekadę arcybiskup odpowiedział: „Ależ nie, może wystarczą trzy, cztery miesiące...”.

• Izraelski rząd ostatecznie wstrzymał budowę meczetu w Nazarecie, w pobliżu bazyliki Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Gabinet premiera Szarona przyjął tym samym rekomendację komisji ministerialnej powołanej do zbadania sprawy tej kontrowersyjnej budowy. Jak poinformował sekretarz gabinetu, Gideon Saar decyzję podjęto 18 głosami „za”, przy jednym głosie sprzeciwu.

Przewodniczący komisji, wicepremier Natan Szczarański zasugerował, aby chrześcijanie zgodzili się na wybudowanie w spornym miejscu małego meczetu. Ihab Sabbah, rzecznik rady miejskiej Nazaretu powiedział Katolickiej Agencji Informacyjnej, że w zasadzie chrześcijanie gotowi byliby na przyjęcie takiego kompromisowego rozwiązania. Tymczasem radykalne skrzydło organizacji „Ruch Islamski”, inicjatora budowy meczetu, zapowiada kontynuowanie budowy i akcje protestacyjne. Cały plac jest zagrodzony wysokim płotem z blach i przykryty prowizorycznym dachem. Wszędzie porozwieszane są islamskie zielone flagi z wersetami Koranu. Wokół miejsca budowy czuwają grupy muzułmanów.

• Na ekrany francuskich kin wszedł kontrowersyjny film Constantina Costy-Gavrasa „Amen”, poruszający kwestię „milczenia Watykanu” wobec holocaustu. Przed kilkoma tygodniami przeciwko plakatowi do filmu, który przedstawiał krzyż spleciony ze swastyką protestowali francuscy biskupi. Ze skargą w tej sprawie i z żądaniem zakazu rozpowszechniania afisza wystąpił do sądu katolicki „Ogólny Sojusz przeciw Rasizmowi oraz na rzecz Poszanowania Tożsamości Francuskiej i Chrześcijańskiej”. Paryski sąd jednak odrzucił pozew.

„Amen” Costy-Gavrasa to filmowa adaptacja dramatu Rolfa Hochhutha „Namiestnik”, który oskarża Piusa XII o obojętność wobec zagłady żydów podczas II wojny światowej.

• Francuski Kościół broni prawa do azylu. Komisja Społeczna tamtejszej Konferencji Biskupów ogłosiła dokument zatytułowany „Azyl we Francji. Stan pogotowia”. Zdaniem hierarchów władze powinny uprościć procedury administracyjne, przyznać oczekującym na azyl dłużej niż 6 miesięcy prawo do pracy, skrócić okres oczekiwania na decyzję o przyznanie „azylu terytorialnego” (zgodnie z Konwencją Genewską), zwiększyć liczbę mieszkań przeznaczonych dla azylantów oraz ułatwić adaptację nieletnich uciekinierów. „Wszyscy obywatele naszego kraju wezwani są do pomocy ubiegającym się o azyl. Są to ubodzy, których życie zostało dotknięte przez nędzę, przemoc, niepewność jutra” – czytamy w dokumencie.

... I W POLSCE

• „Przyjęcie Polski do Unii Europejskiej oznaczać będzie spełnienie proroctwa Jana Pawła II, wypowiedzianego w Gnieźnie w 1979 r.” – powiedział prezydent Aleksander Kwaśniewski na konferencji prasowej w ambasadzie RP w Watykanie (28 lutego). Na spotkaniu z dziennikarzami szef państwa opowiadał o swej rozmowie z Papieżem, którego zaprosił do odwiedzenia Polski. „Szczegóły przyszłej podróży zostaną jeszcze ustalone, na pewno będzie Kraków i świątynia w Łagiewnikach” – powiedział prezydent. Dodał, że zaproponowano też Kalwarię Zebrzydowską, odpoczynek w Tatrach lub na Podhalu.

„Mówiliśmy o sytuacji w Polsce, którą Papież bardzo się interesuje, m.in. o gospodarce, bezrobociu, biedzie w niektórych regionach i Unii Europejskiej. Stosunek do niej pokazuje, że w naszym kraju są różne postawy i opcje społeczne. Istnieje zdecydowane i ogromne poparcie Stolicy Apostolskiej dla naszego przystąpienia do Unii, co potwierdzało wielu moich rozmówców z krajów członkowskich, mówiąc, że »za wami wstawia się stale Papież i Stolica Apostolska«” – powiedział prezydent. Podkreślił, że wysoko ocenił rolę biskupów, którzy ogólnie popierają wejście Polski do UE. Papież pytał też o wyniki wizyty Putina w naszym kraju i o stosunki z Federacja Rosyjską. „Jest on bardzo zainteresowany wizytą w Rosji, chcą tego zresztą również władze tego kraju i osobiście prezydent, ale wciąż jest problem tamtejszego Kościoła prawosławnego” – dodał szef państwa. Na pytanie o abp. Paetza, prezydent odpowiedział: „Dopóki nie będzie stanowiska Episkopatu Polski i Stolicy Apostolskiej, nie będę tego komentował”.

Rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej Joaquin Navarro-Valls wyraził w rozmowie z KAI 28 lutego zaskoczenie, że prezydent Aleksander Kwaśniewski sam poinformował dziennikarzy o swym spotkaniu z Janem Pawłem II. Dotyczy to zwłaszcza wiadomości o pielgrzymce Papieża do Polski, którą – jak zwykle w takich wypadkach – miał ogłosić mediom właśnie rzecznik.

• „Każda prawda oczyszcza człowieka, dlatego nie lękam się jej, nawet kiedy dotyczy osoby na tak ważnym stanowisku jak arcybiskup” – powiedział kard. Józef Glemp, odnosząc się do zarzutów o molestowanie kleryków i młodych księży przez abp. Juliusza Paetza. Prymas Polski podkreślił, że „jeśli mowa jest o grzechu, trzeba się nawrócić, a jeśli o przestępstwie, to trzeba je udowodnić i zastosować odpowiednie kary”. Przypomniał też o tysiącach duchownych, którzy oddali życie za wiarę lub poświęcają swój czas i zdolności dla bliźniego i Boga. Dopiero „wtedy mamy pełny obraz, w którym grzeszny człowiek jest tylko jakąś częścią w morzu dobroci” – powiedział Prymas.

Abp Józef Życiński wyraził 1 marca nadzieję, że sprawa abp. Paetza zostanie przez Stolicę Apostolską rozwiązana do Wielkanocy. Metropolita lubelski podkreślił, że zdecydowana większość polskich mediów zachowała się w sprawie poznańskiego arcybiskupa odpowiedzialnie. Abp. Życiński przeciwstawił się „koncepcjom ukrywania prawdy i rozwiązywania trudnych spraw w ukryciu”. „Gdybyśmy budowali etykę podporządkowaną zasadzie »żeby się tylko media nie dowiedziały«, to doszlibyśmy do jakiejś wersji moralności pani Dulskiej, a lęk przed mediami paraliżowałby wszelkie działania” – powiedział abp. Życiński.

Tymczasem przeciwko wydawaniu przez media przedwczesnych wyroków przesądzających o winie abp. Paetza, zaprotestowały środowiska naukowe i artystyczne Poznania. Podpisany przez 26 osobistości list otwarty rozesłany został 28 lutego do redakcji gazet oraz stacji radiowych i niektórych telewizyjnych. List podpisali m.in.: rektor Uniwersytetu Adama Mickiewicza prof. Stefan Jurga, rektorzy oraz profesorowie innych poznańskich uczelni, a także założyciel i dyrygent chóru „Poznańskie Słowiki” Stefan Stuligrosz oraz dyrektor Teatru Wielkiego w Poznaniu Sławomir Pietras. „Ton niektórych publikacji prasowych oraz programów radiowych i telewizyjnych sprawia wrażenie, jakby zasadność oskarżenia była już ponad wszelka wątpliwość stwierdzona i dowiedziona. Przypomina to skazywanie oskarżonego bez sądu i musi budzić nasz stanowczy sprzeciw, jaki zawsze budzą podobne praktyki, bez względu na stanowisko i pozycję społeczną obwinionego. Jakiekolwiek próby przesądzania sprawy, zanim się wypowiedzą kompetentne władze kościelne lub cywilne, uważamy za nieetyczne i społecznie szkodliwe” – czytamy w liście.

Przewodniczący Rady Naukowej Episkopatu Polski bp Stanisław Wielgus wyraził uznanie dla sygnatariuszy „Listu otwartego” w obronie dobrego imienia abp. Juliusza Paetza i podziękował im za „mądre i uczciwe przedstawienie sprawy”.

• Zbigniew Nosowski, redaktor naczelny miesięcznika „Więź” został konsultorem Papieskiej Rady ds. Laikatu (25 lutego). Nosowski ma 40 lat. Studiował socjologię na Uniwersytecie Warszawskim, teologię na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie oraz w Instytucie Ekumenicznym Światowej Rady Kościołów w Bossey (Szwajcaria). W latach 80. był uczestnikiem i animatorem Ruchu Światło-

-Życie, od 1983 r. jest związany z Ruchem Wiara i Światło. Należy do Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Od 1988 pracuje w miesięczniku „Więź”. Jest konsultorem Komitetu Episkopatu Polski ds. Dialogu z Niewierzącymi. Podczas ostatniego Synodu Biskupów (w listopadzie ub.r.) był jedynym z Polski świeckim audytorem.

• Czy postanowienia II Synodu Plenarnego stały się codziennością Kościoła w Polsce –zastanawiano się podczas sympozjum, które odbyło się w Warszawie. Sesja „Recepcja II Polskiego Synodu Plenarnego”, zorganizowana przez Katedrę Prawa Kanonicznego oraz Katedrę Chrystologii i Eklezjologii Fundamentalnej UKSW, odbyła się 27 lutego, czyli prawie rok po ogłoszeniu dokumentów synodalnych. „Nie jest to książka poczytna – ubolewał kard. Józef Glemp, mówiąc o zbiorze dokumentów synodalnych. – Dziś nadszedł czas przejścia od fazy teoretycznej i naukowej do praktycznej, w której najważniejszą rolę powinni odgrywać proboszczowie parafii” – stwierdził ks. Prymas.

• W Katowicach zmarł nagle ks. prałat Roman Kempny, sekretarz i rzecznik prasowy metropolity górnośląskiego abp. Damiana Zimonia, kierownik działu religijnego „Gościa Niedzielnego” (2 marca). Miał 47 lat.

do góry