Kronika religijna
Stolica Apostolska •
Kościół w Świecie • ...i w Polsce
STOLICA APOSTOLSKA
• W
niedzielę 25 listopada Jan Paweł II kanonizował w Watykanie
nowych świętych. Na ołtarze wyniesieni zostali: Giuseppe
Marello – biskup z Aqui i założyciel zgromadzenia
oblatek św. Józefa (józefitek) oraz trzy zakonnice: Paula
Montal Fornés de San José de Calasanz, Léonii Françoise de
Sales Aviat i Maria Crescenti Höß. Przed modlitwą „Anioł
Pański” Papież przypomniał, że 14 grudnia jest w Kościele
Dniem Postu w intencji pokoju: „Powinniśmy modlić się
bezustannie, aby otrzymać ten wielki dar, jakim jest pokój”.
• Dwudziestolecie,
które upłynęło od ogłoszenia adhortacji „Familiaris
consortio”, przyniosło „nową świadomość i nową wrażliwość
w stosunku do rodziny” – uważa Jan Paweł II. W orędziu
napisanym do przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Rodziny kard.
Alfonso Lópeza Trujillo oraz do uczestników rocznicowej
konferencji czytamy m.in.: „zaniepokojenie budzi obecność na
forum międzynarodowym błędnych koncepcji seksualności oraz
godności i misji kobiety. (...) A cóż powiedzieć o kryzysie
tylu rozbitych rodzin, osób samotnych oraz sytuacji tak zwanych
związków faktycznych?”. Wśród zagrażających rodzinie
strategii „jest również próba odmawiania godności ludzkiej
embrionowi przed zagnieżdżeniem się w łonie matki, jak również
zamachy na jego życie przy pomocy różnych metod”.
• Jan
Paweł II ogłosił nową posynodalną adhortację apostolską
– „Ecclesia in Oceania”. Dokument ten podsumowuje
obrady Zgromadzenia Specjalnego Synodu Biskupów dla Oceanii, które
odbywa się w dniach 22 listopada – 12 grudnia 1998 r. W
adhortacji Kościół prosi prześladowanych przez białych
Aborygenów i inne ludy Oceanii o wybaczenie popełnionych względem
nich błędów. „Kościół wyraża głęboki żal i prosi o
wybaczenie za wszystkie sytuacje, w których jego synowie czy córki
uczestniczyli lub jeszcze uczestniczą w tych niesprawiedliwościach”
– czytamy w dokumencie. W adhortacji mowa jest także o
wykorzystywaniu seksualnym przez księży i osób duchownych, „które
spowodowały wielkie cierpienia i duchową szkodę ofiar”.
„Ojcowie synodalni chcą jednocześnie przeprosić ofiary za ból
i rozczarowanie, jakie były ich udziałem” – głosi
dokument. Adhorację Papież wysłał do biskupów Oceanii po
raz pierwszy pocztą elektroniczną, naciskając klawisz „enter”.
Według katolickiego tygodnika
z USA – „National Catholic Reporter” – cytującego
wewnętrzny raport watykański na ten temat, do aktów
wykorzystywania seksualnego kobiet przez księży doszło w
ostatnich latach m.in. w Papui-Nowej Gwinei.
• Wyśpiewany
przez Mojżesza i Izraelitów po przekroczeniu Morza Czerwonego
hymn zwycięstwa jest kluczowym wydarzeniem historii zbawienia
– mówił Jan Paweł II w czasie środowej katechezy.
Kiedy lud Izraela znalazł się w sytuacji, po ludzku biorąc,
beznadziejnej, został uratowany przez Boga. Znane są fakty: po
długiej niewoli w Egipcie, już w drodze do ziemi obiecanej, Żydzi
zostali wypędzeni przez wojsko faraona, i gdyby Bóg nie
interweniował własną potężną ręką, nic nie wybawiłoby
ich od unicestwienia – wyjaśniał Papież.
Na zakończenie audiencji Jan
Paweł II modlił się za czworo dziennikarzy, zabitych dwa dni
wcześniej w Afganistanie. Wezwał obecnych na audiencji –
ponad 7 tys.
pielgrzymów – do modlitw w intencji wszystkich ofiar
wojny w tym kraju azjatyckim.
• SIGNIS
– nowa międzynarodowa organizacja katolicka, obejmująca
wszystkie rodzaje audiowizualnych środków przekazu winna
skutecznie działać na rzecz ewangelizacji przez media –
uważa Jan Paweł II. Słowa te padły w przemówieniu wygłoszonym
do uczestników kongresu zwołanego do Rzymu przez Międzynarodowe
Katolickie Stowarzyszenie Radia i Telewizji (UNDA) i Międzynarodową
Katolicką Organizację Kina i Środków Audiowizualnych (OCIC).
Z połączenia obu instytucji powstała międzynarodowa
organizacja katolicka dla wszystkich rodzajów mediów
audiowizualnych (SIGNIS). Papież ma nadzieję, że nowe
stowarzyszenie będzie się pomyślnie rozwijać i zwiększy
skuteczność pracy, jaką w minionych 70 latach wykonały obie
organizacje.
• Kontrowersyjna
budowa meczetu w bezpośrednim sąsiedztwie Bazyliki
Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Nazarecie negatywnie
odbija się na stosunkach między chrześcijanami a muzułmanami
– uważa przewodniczący Papieskiej Rady Jedności Chrześcijan
kard. Walter Kasper. W wywiadzie dla izraelskiego dziennika „Jerusalem
Post” (z 20 listopada) kard. Kasper przestrzegł, że
wydając zgodę na budowę tego meczetu państwo Izrael musi się
liczyć z nowymi problemami. Meczet w tym miejscu, zwłaszcza jeśli
będzie dużych rozmiarów, może być traktowany jako
prowokacja.
KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE
• Odkryte
pod koniec lat 40. rękopisy z Qumran zostały opublikowane w 37
tomach przez Oxford University Press. „To największe przedsięwzięcie
wydawnicze XX wieku” – powiedział Jacob Fish ze
stowarzyszenia Przyjaciół Starożytności Izraela. Jego
zdaniem rękopisy otworzyły archeologom i teologom nowe
horyzonty w badaniach nad Pismem Świętym i życiem Jezusa.
Setki dokumentów z izraelskiej miejscowości Qumran, odkryte
przez beduina w 1947 r., były do tej pory owiane tajemnicą, a
na ich temat toczyły się zażarte dyskusje. Są to prawie
wszystkie księgi Starego Testamentu oraz pisma tamtejszej wspólnoty
religijnej (połowa II wieku przed Chr. – 60 r. po Chr.).
Jej członkiem mógł być Jan Chrzciciel.
Do tej pory wydano
zaledwie 7 tomów tych cennych rękopisów. Sytuację tę określano
mianem „akademickiego skandalu wieku”. Niektórzy
twierdzili, że to Watykan blokował publikację tekstów z
Qumran, bo miały one rzekomo podważać fundamenty chrześcijaństwa.
W rzeczywistości wieloletnie opóźnienie to wynik konfliktu
palestyńsko-izraelskiego oraz sporów w łonie międzynarodowej
ekipy naukowej (Amerykanie, Izraelczycy i Europejczycy), która
badała i tłumaczyła rękopisy.
• Światowa
Rada Kościołów z zadowoleniem przyjęła inicjatywę Jana Pawła
II, by 24 styczniu przyszłego roku przedstawiciele największych
religii modlili się w Asyżu w intencji pokoju. Ekspert ds.
dialogu międzyreligijnego Rady, Hans Ucko powiedział, że głębokie
zranienie, jakiego doświadczyły narody na skutek tragicznych
wydarzeń z 11 września stanowi dobry powód do wspólnej
modlitwy. „Nie mamy takiej samej liturgii, ale wszyscy jesteśmy
w takiej samej sytuacji – podkreślił Ucko. –
Dialog między religiami nie może odbywać się tylko na płaszczyźnie
intelektualnej, lecz musi mieć także wymiar duchowy”.
Dodał też, że Rada otrzymała zaproszenie i
najprawdopodobniej będzie reprezentowana w Asyżu.
Założona w 1948 r. Światowa
Rada Kościołów skupia 342 wspólnoty protestanckie i prawosławne
z ponad 100 krajów świata. Kościół rzymskokatolicki nie
jest członkiem Rady, ale ma status stałego obserwatora jej
posiedzeń.
• To
Watykan jest odpowiedzialny za brak stosunków dyplomatycznych z
Pekinem – oświadczył chiński minister spraw
zagranicznych, Tang Jiaxuan. W wywiadzie udzielonym turyńskiemu
dziennikowi „La Stampa” Tang Jiaxuan stwierdził, że
prośba Jana Pawła II z października tego roku o przebaczenie
win i błędów, których katolicy dopuścili się wobec Chińczyków,
jest niewystarczająca. Pekiński dyplomata zaznaczył, że
Papież powinien przeprosić także za ubiegłoroczną
kanonizację 120 męczenników chińskich, „która tak bardzo
uraziła uczucia Chińczyków”. Przypomniał też dwa
warunki, które zdaniem chińskiego rządu są konieczne do nawiązania
kontaktów dyplomatycznych z Watykanem: „Po pierwsze, Watykan
musi zerwać stosunki dyplomatyczne z Tajpej i uznać, że Chińska
Republika Ludowa to jedyny legalny rząd chiński, a Tajwan jest
częścią Chin. Po drugie, Stolica Apostolska nie może
ingerować w wewnętrzne sprawy Chin nawet wtedy, gdy ucieka się
do pretekstu, że chodzi o kwestie natury religijnej”.
• Włoski
kardynał Carlo Maria Martini zaleca ostrożność w badaniach
komórek macierzystych. Podczas seminarium zorganizowanego przez
stowarzyszenie lekarzy Lombardii, arcybiskup Mediolanu
przestrzegł jego członków przed dawaniem fałszywej nadziei
chorym, którzy wiele oczekują od osiągnięć genetyki.
Kardynał dodał, że „nauka powinna wypróbować wszystkie ścieżki,
które mogą prowadzić do dobra człowieka, pod warunkiem
jednak, że będzie respektować godność ludzkiego życia od
poczęcia do naturalnego kresu”. Hierarcha potępił
uzyskiwanie komórek macierzystych z embrionów i zaapelował o
rozważenie „tożsamości i statusu embrionów”. Obecny
na spotkaniu kard. Ersilio Tonini, emerytowany arcybiskup
Rawenny, skrytykował pojęcie tzw. pre-embrionów, czyli istot
do 14. dnia od poczęcia. Zdaniem kardynała to „naukowy bubel
i uczeni nie powinni ślepo godzić się na tę definicję”.
• Włoscy
komuniści przyłączą się do postu w intencji pokoju na świecie,
który Jan Paweł II ogłosił na dzień 14 grudnia. Na papieski
apel odpowiedział przywódca włoskiej partii neokomunistycznej
Fausto Bettinotti. „Chociaż jesteśmy niewierzący,
podzielamy nadzieję na pokój i możliwość spotkania kobiet i
mężczyzn różnych wyznań, którym leżą na sercu losy
ludzkości” – powiedział lider „Partito della
Rifondazione Comunista”. Do inicjatywy przyłączą się
także włoscy zieloni, „zawsze zaangażowani w obronę pokoju
i zapobieganie konfliktom religijnym” – jak zaznaczyła
przewodnicząca partii Grazia Francescato, autorka wydanej
niedawno książki o Aniele Stróżu. Mario Scialoja,
reprezentujący w Rzymie Światową Ligę Muzułmańską, zwrócił
uwagę na fakt, że dzień postu i modlitwy zbiega się z zakończeniem
ramadanu. „Ceniliśmy sobie zawsze otwarcie Jana Pawła II na
islam, ma się rozumieć islam autentyczny, a nie wypaczony. Z
radością witamy wszystko, co zmierza do uniknięcia
niebezpiecznego powiązania religii z polityką” – oświadczył
Scialoja.
• Włoski
lekarz i zakonnik, sługa Boży brat Emanuel Stablum, otrzymał
pośmiertnie tytuł „Sprawiedliwy wśród narodów świata”.
Tytuł ten przyznaje jerozolimski instytut Yad Vashem tym, którzy
w czasach holocaustu z narażeniem życia ratowali Żydów.
Przedstawiciel ambasady Izraela w Rzymie wręczył związany z
tytułem medal przełożonemu generalnemu Zgromadzenia Synów
Niepokalanego Poczęcia, do którego należał br. Stablum.
Ceremonia odbyła się w rzymskim instytucie chorób skórnych,
gdzie – jako dyrektor i ordynator dermatologii –
zakonnik ukrywał przed deportacją 50 Żydów. Umieścił ich w
salach szpitalnych jako chorych. Brat Stablum zmarł w 1950 r.
Niedawno rozpoczął się jego proces beatyfikacyjny.
... I W POLSCE
• W Poznaniu odbył się
I Krajowy Kongres Akcji Katolickiej (23-25 listopada). Kongres
zakończyła Msza św. sprawowana w poznańskiej farze pod
przewodnictwem kard. Józefa Glempa. Wcześniej ok. tysiąc
delegatów dyskutowało nt. zaangażowania Akcji Katolickiej w
społeczeństwie obywatelskim. Wysłuchano m.in. referatów: bp.
Stanisława Ryłko z Papieskiej Rady ds. Świeckich, byłego
rektora KUL bp. Stanisława Wielgusa, prof. Marka Ziółkowskiego
z UAM i prof. Haliny Gajdamowicz z UŁ. Krajowy asystent kościelny
Akcji bp Piotr Jarecki m.in. ostrzegał katolików świeckich
przed pokusą zamknięcia się w ciepłej i bezpiecznej
zakrystii. Zachęcał też członków Akcji Katolickiej do podjęcia
dialogu, a nawet współpracy, także z innymi podmiotami społeczeństwa
obywatelskiego, w imię realizacji dobra wspólnego. Nawet jeśli
są to organizacje niepodzielające chrześcijańskiego sposobu
myślenia.
Uczestnicy Kongresu skierowali
apel do członków Akcji i wszystkich ludzi dobrej woli. „W
czasie, kiedy sytuacja społeczna, gospodarcza, kulturalna i
polityczna nie dają zbyt wiele powodów do radości, a sprzyjają
raczej przygnębieniu – napisali sygnatariusze apelu
– pragniemy dzielić się z wszystkimi naszymi braćmi i
siostrami tą właśnie radością wewnętrzną wypływającą z
żywej i autentycznej wiary. Wiara jest źródłem radości
pokonującej każde przygnębienie i dającej siłę do
zwalczania głównych jego przyczyn”. Organizatorów i
uczestników Kongresu pozdrowił Jan Paweł II podczas
niedzielnej modlitwy „Anioł Pański”.
• Niewykluczone, że
Episkopat wyda specjalny dokument dotyczący perspektywy wejścia
Polski do UE – zapowiedział Prymas Polski. Kard. Józef
Glemp był 21 listopada gościem programu „Kropka nad i”
w Telewizji TVN. „Okoliczności sprzyjają obecnie jednoczeniu
się narodów” – powiedział Prymas, uzasadniając
swój pozytywny stosunek do integracji Polski z Unią. Kard.
Glemp zauważył, że Unia „raczej nie lubi religii”.
Jednak ta zsekularyzowana rzeczywistość jest wyzwaniem dla Kościoła
– również dla Kościoła w Polsce. Zapytany o pojawiające
się także w Kościele głosy obawy o utratę polskiej
suwerenności, zaznaczył, że w obecnej sytuacji na świecie
najbardziej potrzeba współpracy i życzliwości, a nie
izolowania.
• Śledztwo w sprawie
rzekomego seksualnego molestowania dzieci przez ks. Michała M.,
proboszcza z Tylawy będzie kontynuowała Prokuratura Rejonowa w
Jaśle. Zastępca prokuratora okręgowego w Krośnie Andrzej
Dworzański 19 listopada powiedział KAI, że po umorzeniu postępowania
przez Prokuraturę Rejonową w Krośnie wpłynęły zażalenia i
skargi w tej sprawie. Wiadomo także, że ponowne podjęcie tej
sprawy zarządziła Prokuratura Krajowa jeszcze zanim wpłynęły
zażalenia. Dworzański potwierdził, że teraz sprawą zajmie
się Prokuratura Rejonowa w Jaśle, ponieważ prowadzący do tej
pory śledztwo prokurator Stanisław Piotrowicz złożył
wniosek o wyłączenie go ze sprawy.
• Nowo powstały Wydział
Teologiczny na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu
zainaugurował swoją działalność (23 listopada). Na
uroczystości obecny był prefekt Kongregacji Wychowania
Katolickiego kard. Zenon Grocholewski. Na pierwszy rok studiów
teologicznych przyjęto 141 osób świeckich i kleryków. Jest
to już szósty wydział teologiczny, który funkcjonuje w
ramach państwowego uniwersytetu. Pozostałe istnieją na
uniwersytetach w Poznaniu, Opolu, Olsztynie, na warszawskim
Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz na
Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
• W klasztorze
redemptorystów w Krakowie odbyło się pierwsze posiedzenie
Komisji Języka Religijnego przy Prezydium Polskiej Akademii
Nauk. Obrady prowadził przewodniczący Komisji, redemptorysta
ks. dr hab. Wiesław Przyczyna. W najbliższym czasie Komisja
zamierza ujednolicić pisownię języka religijnego, sporządzić
aktualną bibliografię i przygotować antologię tekstów nt.
pojęcia języka religijnego oraz nawiązać współpracę z
instytucjami innych Kościołów chrześcijańskich w naszym
kraju.
Komisja Języka Religijnego
zawiązała się w czerwcu br. z inicjatywy PAN-u w Krakowie, a
jednym z pomysłodawców był ks. Wiesław Przyczyna, który już
wcześniej wszedł do Rady Języka Polskiego PAN. Obecnie
dobiegają końca prace nad nowym polskim przekładem Mszału
Rzymskiego, który ma uwzględniać w większym stopniu
literacki język współczesny.
• W Katowicach podczas
publicznej sesji zamknięto diecezjalny etap procesu
beatyfikacyjnego ks. Franciszka Blachnickiego, twórcy ruchu
oazowego (24 listopada). Metropolita górnośląski abp Damian
Zimoń poinformował, że zebrana w ciągu ostatnich sześciu
lat dokumentacja zostanie przekazana do Stolicy Apostolskiej.
• Kard. Miloslav Vlk
spotkał się z klerykami seminarium duchownego w Lublinie (21
listopada). Arcybiskup Pragi przyjechał na zaproszenie
metropolity lubelskiego abp. Józefa Życińskiego, by zachęcić
młodych księży do pracy w Czechach. W archidiecezji praskiej
jest 368 parafii i 160 księży. Wśród nich pracuje obecnie 24
księży z Polski, m.in. towarzyszący kardynałowi polski ksiądz
Artur Matuszek, który jest rektorem praskiego seminarium
duchownego. Ośmiu z kapłanów jest już na stałe, inni
podpisali pięcioletnie umowy.
• Wyróżnienia. Złotym
krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice uhonorowany został 21
listopada Tomasz Arabski, redaktor naczelny gdańskiego Radia
Plus. Uroczystość odbyła się w kościele pw. św. Bernarda w
Sopocie. Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice ma już 113-letnią
tradycję. Przyznaje go Papież na wniosek biskupa diecezjalnego
w dowód uznania dla postawy moralnej i zaangażowania w pracę
na rzecz dobra wspólnego.
• Jan Paweł II otrzyma
15 grudnia tytuł honoris causa Uniwersytetu Kardynała Stefana
Wyszyńskiego w Warszawie. Taką uchwałę podjął 23 listopada
Senat uczelni.
|