Nr 9, 3 marca 2002

 

On-line: Obraz tygodniaKronika religijnaKomentarze Medytacja BiblijnaLiturgiczne czytania tygodnia

 


 

                     

 

 

Oskarżenia wobec metropolity poznańskiego

abpa Juliusza Paetza – grzechy ludzi, słabość instytucji

 

 

Zbyt długie milczenie

Ks. Adam Boniecki

 

Oskarżenia nie wyszły z wrogich Kościołowi środowisk. Ale Arcybiskup użył swej władzy,
by ludzi wyrażających niepokój ukarać. Pozostali z poczuciem zupełnej bezsilności. WIĘCEJ

 

 

 

 

 

 

Oskarżenie biskupa: procedury kościelne

Opr. Ask

 

Jakie są kościelne procedury w przypadku oskarżenia biskupa o praktyki homoseksualne? – takie pytanie zadał „Tygodnik” kanoniście ks. Remigiuszowi Sobańskiemu, profesorowi Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Uniwersytetu Śląskiego. Dowiedzieliśmy się, że: Biskup, tak jak każdy wierzący świecki i duchowny, podlega prawu kościelnemu, w tym – prawu karnemu. WIĘCEJ 

 

 

 

 

 

 

Katechizm o homoseksualizmie

 

 

 

 

 

Oskarżenia wobec metropolity poznańskiego – lekcje z przeszłości

 

 

Sprawa kardynała Groëra

Wojciech Pięciak

 

Sprawa ta wywołała w latach 90. najpoważniejszy kryzys w austriackim Kościele, doprowadzając w nim niemal do rozłamu. Dziś widać, że można jej było uniknąć, gdyby uważniej wsłuchiwano się w ostrzeżenia, a potem, kiedy doszło do kryzysu, Kościół nie reagował tak opieszale. Skutki niezwykle drastycznej „sprawy Groëra” – która podzieliła wiernych i biskupów, i którą katolicki publicysta Fritz Csoklich nazwał kościelnym „procesem samozniszczenia” – ciągną się do dziś.

 

 

Z perspektywy czasu aż trudno uwierzyć, że w tej sprawie popełniono tak wiele błędów czy zaniechań,
i że tak długo Watykan i Kościół austriacki sprawiały wrażenie sparaliżowanych sytuacją.

 

 

 

 

 

 

 

Krzywda kardynała Bernardina

Marek Zając

 

Prosta prawda zawierała się w kilku słowach: nigdy nie zrobiłem tego, co mi zarzucano” – pisał kardynał Joseph Bernardin, którego w listopadzie 1993 roku oskarżono o seksualne molestowanie kleryka. Po stu dniach okazało się, że arcybiskup Chicago padł ofiarą manipulacji.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Polska debata o Unii Europejskiej, czyli

 

Akustyka próżni

Cezary Lewanowicz 

 

Wszyscy są zgodni: przed przystąpieniem do Unii Europejskiej potrzeba Polsce społecznej dyskusji o tej sprawie. Nawołują do niej rząd i opozycja, eksperci i laicy, europrzeciwnicy i eurozwolennicy, a nawet euroobojętni. Jednak w Polsce przez dwanaście ostatnich lat nie udało się przeprowadzić publicznej dyskusji o kształcie państwa i demokracji. Skąd więc przekonanie, że akurat temat członkostwa w UE da się podjąć ot tak, na zawołanie?
Jeśli udział Polski w integracji jest elementem naszych przemian ustrojowych, nieporozumieniem jest wiara w przeprowadzenie debaty europejskiej w oderwaniu od debaty o państwie i jego przyszłości.
Głos w próżni się bowiem nie rozchodzi.
 

 

 

 

 

 

 

 

Pamięć w państwie Millera

Wojciech Pięciak

 

Po ponownym objęciu władzy oraz zdominowaniu polskiej polityki przez SLD coraz wyraźniej widać symboliczne „rehabilitowanie” PRL-owskiej przeszłości. Czy dawna opozycja demokratyczna sprzed roku 1989 ostatecznie przegrała „bitwę o pamięć”?    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KRAJ I ŚWIAT

 


 

Straszy się już nie tylko obecnych, ale i przyszłych emerytów

 

PochopNIK

Janusz A. Majcherek

 

Raport Najwyższej Izby Kontroli o funkcjonowaniu nowego systemu emerytalnego sprowokował głosy sugerujące fiasko kolejnej reformy, a nawet potrzebę jej anulowania. Tymczasem, podobnie jak w przypadku ochrony zdrowia, część mankamentów jest wynikiem połowiczności zmian.


 

 

 

 

 

O raporcie NIK powiedzieli dla „TP”

 

Irena Wóycicka

 

Reforma emerytalna była niezbędna. Jednak jej konkretne rozwiązania niosą ze sobą nowe zagrożenia. Najważniejsza wydaje się – na co zwrócił uwagę NIK – kwestia przyszłych emerytur. 

 

 

 

 

 

 

 

Prof. Marek Góra

 

Raport NIK niepotrzebnie wszystkich nastraszył. Wartość informacyjna prognozy, w której na podstawie danych z minionych dwóch lat przewiduje się sytuację w następnych czterdziestu, mechanicznie tylko wstawiając liczby w poszczególne rubryki, jest niewielka.


 

 

 

 

O stanie wojennym po dwudziestu latach

 

Głos ludu i obraz przeszłości

Teresa Bogucka

 

Spór wokół stanu wojennego porównywany bywa do narodowych debat, jakie toczono wokół kolejnych powstań. Otóż wspólny jest tylko sam fakt dyskusji o przeszłości oraz to, że jej przedmiot stanowi konfrontacja i klęska. Przeważają różnice, które wpisywanie sprawy 13 grudnia w tradycyjną problematykę powstańczą jedynie zaciera.

 

 

 

 

 

 

 

 

Organizacje pozarządowe czekają na decyzję Sejmu

 

Pożytki z ustawy

Michał Okoński

 

Skierowany do Sejmu rządowy projekt ustawy o organizacjach pożytku publicznego i wolontariacie został skrytykowany przez Radę Stałą Episkopatu Polski. Zdaniem biskupów, brakuje w nim zapisu uwzględniającego działalność społeczno-charytatywną Kościoła. Jest natomiast definicja, z której wynika, że organizacje pożytku publicznego to takie, które prowadzą wyłącznie działalność społecznie pożyteczną (a więc nie parafie, zakony czy ruchy katolickie). Czy zamieszanie wokół tej sprawy spowoduje odrzucenie projektu, od lat wyczekiwanego przez polskich społeczników?

 

 

 

 

 

 

 

 

KULTURA

 

 

 

Prowincja czy metropolia?

Z prof. Jackiem Purchlą, historykiem sztuki i ekonomistą, rozmawia Agnieszka Sabor

 

AGNIESZKA SABOR: – Przed pięciu laty opublikował Pan książkę pod wymownym tytułem „Kraków – prowincja czy metropolia?”. Czy Kraków łatwo zauważyć na mapie Europy? Co jest szansą Krakowa?


– Kraków ma potencjał. Tyle tylko, że coraz bardziej rozmieniany jest on na drobne. Jako ośrodek uniwersytecki i wielkie centrum życia kulturalnego miasto powinno rozwijać zadania metropolitalne, które są mu przypisane od dawna. Tymczasem podstawowa, akademicka funkcja Krakowa nie przekracza dziś granic lokalności.

 

 

 

 

 

W „Tygodniku Powszechnym” (nr 2/2002) opublikowaliśmy tekst Agnieszki Sabor
pt. „Naprawdę nie dzieje się nic”. Autorka rysuje w nim obraz Krakowa – miasta
o bogatej przeszłości, ale przegrywającego swoją szansę na przyszłość. 
Czy ta teza jest prawdziwa? O czym należy pamiętać, myśląc o nowoczesnym
Krakowie? Jak wypracować pomysł na miasto? Dziś dalszy ciąg dyskusji; mamy nadzieję, że przekroczy ona granice lokalności i stanie się debatą o polskich miastach.

 

 

 

 

Więcej pokory

Krystyna Zachwatowicz – scenograf

 

Kiedy przyjechałam do Krakowa, w szarej komunistycznej rzeczywistości miasto pełne pięknych murów i pięknych ludzi wydawało się niemal cudem. Dziś z okien mojego mieszkania tuż przy Rynku obserwuję, jak w czasach wolności Kraków coraz bardziej pogrąża się w bylejakości i chaosie.

 

 

 

 

 

 

 

Mówic o sobie

Albrecht Lempp – tłumacz, szef Zespołu Literackiego Instytutu Adama Mickiewicza

 

Kraków na pewno jest prowincją, ale nie w negatywnym sensie tego słowa. W tej chwili ta prowincja jest mniej twórcza niż kiedyś lub może tak się nam wydaje. Ale trudno mieć o to do kogokolwiek pretensje. 

 

 

 

 

 

 

Polityka małych kroków

Bogusław Sonik – dyrektor Biura Festiwalu Kraków 2000

 

Przyzwyczailiśmy się myśleć o Krakowie w pompatycznych kategoriach. Tymczasem rzeczywistość skrzeczy: przeżywamy kryzys, przede wszystkim finansowy. Prawda jest brutalna: w biednym i scentralizowanym państwie nie ma, poza Warszawą, pieniędzy na gigantyczne przedsięwzięcia. W najbliższych latach nie zbudujemy więc wielkiego muzeum, aby stać się drugim Bilbao; nie stworzymy, wzorem Londynu, alternatywnej przestrzeni na potrzeby kultury.

To nie znaczy, że z kreowania wizji przyszłości Krakowa należy rezygnować.

 

 

 

 

 

 

O Czesławie Miłoszu i „Drugiej przestrzeni”

 

Umiejętność odnawiania

Z prof. Janem Błońskim rozmawiają Tomasz Fiałkowski i Andrzej Franaszek

 

O najnowszym tomie wierszy Czesława Miłosza, „Drugiej przestrzeni”, pisaliśmy tydzień temu w rubryce „Wśród książek”. Dziś rozmowa z prof. Janem Błońskim, znawcą twórczości autora „Ocalenia”.
Po publikacji „Traktatu teologicznego” Miłosza (mieliśmy zaszczyt drukować także poemat „Ksiądz Seweryn” oraz szereg wierszy, które trafiły do nowego zbioru) rozpoczęliśmy debatę poświęconą temu poematowi. Wkrótce na łamach „Tygodnika” głos kolejny – prof. Tadeusza Sławka oraz podsumowanie dyskusji. Wszystkie wypowiedzi można znaleźć tutaj.

 

 

To, co przeżył – a przeżył niemało – Miłosz pomnożył jeszcze refleksją, odczytywaniem na nowo wspomnień i lektur. Dzięki temu jego wyobraźnia nieustannie pracuje, czytelnik zaś otrzymuje nieznane wersje życiowych doświadczeń poety.

 

 

 

 

 

 

52. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie

 

Wiele mil do Europy

Anita Piotrowska

 

Tegoroczne Berlinale miało rozpocząć się mocnym uderzeniem. Eksplozja wieżowca w centrum Turynu pokazana w filmie „Niebo” budziła skojarzenia jednoznaczne. Sam film, nakręcony według scenariusza Kieślowskiego i Piesiewicza, był spełnieniem Hitchcockowskiej recepty na kino: po eksplozji napięcie miało już tylko rosnąć. 

 

 

 

 

 

 

„Potwory i spółka”: bajka i gra

Joanna Olech

 

Przez całe lata pozycja wytwórni Disneya na rynku filmów animowanych wydawała się niezagrożona. Nie podważył jej ani Warner Bros, ani inwazja Japończyków. I nagle na boisko wdarł się nowy zawodnik – DreamWorks Pictures posłał w kierunku bramki przeciwnika piłkę, na pozór nie do obrony... „Shrek” zapełnił kina i zebrał entuzjastyczne recenzje. 

 

 

 

 

 

 

Wokół „Wolności i transcendencji” Marii Podrazy-Kwiatkowskiej

 

Zrozumieć Młodą Polskę

Marian Stala

 

„Wolność i transcendencja” to szósta książka Marii Podrazy-Kwiatkowskiej. I zarazem: kontynuacja wielkiego przedsięwzięcia, któremu krakowska uczona podporządkowała niemal całą swą twórczą aktywność.

 

 

 

 

 

 

 

PLASTYKA

 

Szkic do artysty

Bogusław Deptuła

 

Andrzej Wróblewski należy do artystów, których nie sposób przecenić.

Wystawa jego 296 prac na papierze pokazywana jest w warszawskiej Galerii przy Operze. Te prace, w przytłaczającej większości dotąd nie pokazywane, pochodzą ze zbiorów córki artysty.

 

 

 

 

 

 

 

 

TEATR

 

Kasandra

Piotr Gruszczyński

 

Nie wiadomo, jak ma na imię. Nie wiadomo, dlaczego chce się zabić. Wiadomo jedno: chce się zabić. I zrobi to w naszej milczącej obecności. Bohaterka ostatniej sztuki Sary Kane „4.48 Psychosis” jest bohaterką tragiczną. Kasandrą własnego losu. Choć śmierć zadaje sobie sama, nie jest ona jej wyborem. Jest przeznaczeniem narzuconym przez depresję.

 

 

 

 

 

 

 

 

Poznański festiwal Leniców

 

Rzeczy dobre

Agata Ławniczak

 

Ach, cóż to była za rodzina! – wspomina Tadeusz Konwicki. – Niezwykli ludzie, pełni godności i jakiejś wewnętrznej elegancji. Z jakąż powściągliwością odchodzili, bez histerii, bez zbędnych słów... A kiedy zostałem sam, przestraszyłem się, że pójdą w zapomnienie, że nikt nie zobaczy, co robili... Więc kiedy Pani pyta, czy jestem zadowolony, oglądając te wystawy, odpowiadam: Zadowolony? To mało, ja jestem szczęśliwy! To przecież wspaniałe, że Poznań zdobył się na taki festiwal Leniców, że nie zapomniał o swoich artystach.

 

 

 

 

 

 

 

 

WIARA

 

 

 

Yves-Marie Congar i Vaticanum II

 

Nieustanna reforma Kościoła

Ks. Jan Kracik

 

Dlaczego tak mało docenia się rolę, jaką w niejednej kościelnej reformie życia duchowieństwa odegrała presja opinii wiernych? Ich krytyka księży i zakonników brana była najchętniej za antyklerykalizm, choć stawała się nieraz ważnym bodźcem naprawy i odnowy.

 

 

 

 

 

 

 

Rekolekcje Wielkopostne z „Tygodnikiem” (3)

 

Remanent trosk

S. Małgorzata Chmielewska

 

Są wśród nas ludzie przygniecieni ciężarem trosk nie do udźwignięcia bez naszej pomocy. Bez pomocy w imię Chrystusa i ludzkiej solidarności. Często są ofiarami fałszywych i egoistycznych zatroskań innych. Zatroszczmy się o Nich mocą jego miłości, którą każdy z nas otrzymał na Chrzcie. To będzie nasz prawdziwy Wielki Post.

 

 

 

 

 

 

 

Drogi księdza Halika

Józefa Hennelowa

 

Ma dziś pięćdziesiąt parę lat. Jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli Kościoła za naszą południową granicą: intelektualistą, naukowcem, pisarzem, duszpasterzem, znanym daleko poza krajem. Jest współtwórcą opozycji czeskiej i aksamitnej rewolucji, a w jej obrębie duchowego programu odnowy Kościoła czeskiego (dziesięciolecie przed jubileuszem św. Wojciecha, pomyślane podobnie jak nasza polska Wielka Nowenna przed Millennium).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FELIETONY

Kobiety w biblii

 

Kobieta z Tekoa

Elżbieta Adamiak

 

Joab, dowódca wojsk Dawida i jego doradca, uprawia w domu królewskim swoją politykę. Gdy wyczuwa, iż serce Dawida zaczyna znów skłaniać się ku Abszalomowi, chce wpłynąć na decyzję króla. Czyni to jednak za pomocą fortelu. Sprowadza na dwór „mądrą kobietę” z Tekoa i „poucza ją, co ma mówić” (2 Sm 14,2n). 

 

 

 

 

 

Granice swobody polityka

Marcin Król

 

Niedawne wypowiedzi Jarosława Kalinowskiego w Brukseli a potem w Polsce, skłaniają do zastanowienia się nad tym, jak dużo wolno politykowi, nawet wicepremierowi w demokratycznym państwie?

 

 

 

 

 

 

 

O wszystkim

 

Roztropność i oszczędnośc

Andrzej Dobosz

 

Przechodząc przez Plac Zamkowy w Warszawie z zamiarem obejrzenia wystawy ,,Haiku” w Muzeum Literatury na Rynku Staromiejskim, gdzie do 15 marca pokazywane są obrazy Teresy Pągowskiej i Jerzego Stajudy, zobaczyłem, że lewa ściana Zamku Królewskiego przesłonięta jest od ziemi do dachu, płachtą o rozmiarach około dwanaście na osiemdziesiąt metrów. Środek owej zasłony zajmuje dokładna podobizna Torebki Yellow Label LIPTON Finest Tea Blend.

 

 

 

 

 

 

 

 

A mój syn

 

Felieton napisany przeze mnie

Jacek Podsiadło

 

A mój syn, kiedy dorośnie, będzie robakologiem. To postanowione.

 

 

 

 

 

 

Tłok

Ewa Szumańska

 

Radość i prawdziwe wzruszenie, kiedy wśród niosących olimpijską flagę przedstawicieli pięciu kontynentów – zobaczyłam Lecha Wałęsę. Europa i świat pamiętają o nim, jedynie we własnym kraju jest w dobrym tonie okazywać mu lekceważenie (jakiś urzędnik ,,od sportu” robi to nawet tam, w Salt Lake City).
Wałęsa nie sprawdził się ani w wyborze współpracowników, ani w grach politycznych, ani w konstruowaniu politycznej sceny. Sprawdził się za to jako przywódca narodu, w czasie dla tego narodu najtrudniejszym i najważniejszym.
Od przeszło dziesięciu lat obserwuję z daleka tłok przed drzwiami, które prowadzą do Historii. Przebieranie nogami, przepychanki, miny, efektowne szturmy, sprytne wybiegi i wzajemne zadeptywanie się. Mam wrażenie, że nikomu nie udało się dotąd nawet uchylić tych drzwi.
A Wałęsa jest już w środku.

 

 

 

 

 

 

 

Votum separatum
 

Bez złudzeń

Józefa Hennelowa

 

W lutowym numerze miesięcznika „Znak” „tematem miesiąca” jest artykuł biologa i teologa Leszka Żuka prezentujący islam w wersji jednej z grup wyznaniowych ortodoksyjnych ale nakierowanych na dialog ze światem współczesnym. Wielu rzeczy pocieszających dowiedzieć się można z tego artykułu, a najsilniejsze wrażenie robi zestawienie najważniejszych prawd islamu i chrześcijaństwa (oczywiście islamu w wersji tego właśnie ruchu), pozwalające z pociechą stwierdzić, że prawd zbieżnych z chrześcijaństwem więcej tam niż tych, które w żaden sposób nie dają się ze sobą pogodzić.    WIĘCEJ

 

 

 

 

 

 

 

Dwanaście koszy ułomków

 

Pochwała chwastów

Ks. Stanisław Musiał SJ

 

Dla mnie błyskiem reflektora, który rozświetla znaczne połaci bogatej osobowości Franciszka z Asyżu, jest polecenie, wydane bratu ogrodnikowi, by, sadząc warzywa, zostawiał zawsze pewną część uprawnej grządki nieobrobioną, tak by mogły na niej róść także i chwasty.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 9, 3 marca 2002

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

 

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl