Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

„Każdy człowiek, oprócz własnych pożądliwości i złego przykładu innych, jest także kuszony przez złego ducha i to tym bardziej, im mniej to zauważa” – mówił Jan Paweł II w rozważaniach przed modlitwą „Anioł Pański”. „Ileż to razy z łatwością ulega zwodniczym pokusom ciała i zła oraz doświadcza później, że kochał złudzenia! – przekonywał Papież. – Należy zachowywać czujność, aby reagować z pełną gotowością na każdy atak pokusy”. Kościół, zdaniem Papieża, jako doświadczony nauczyciel człowieczeństwa i świętości, pokazuje nam stare i wiecznie nowe narzędzia do codziennej walki z podszeptami zła: są to modlitwa, sakramenty, pokuta, uważne wsłuchiwanie się w Słowo Boże, czuwanie i post.

Stolica Apostolska ustanowiła w Rosji regularne struktury kościelne. Dotychczasowe administratury apostolskie podniesiono do rangi diecezji. Jednocześnie, bullą z 11 lutego, Jan Paweł II ustanowił prowincję kościelną w Moskwie, której podlegają diecezje w Saratowie, Nowosybirsku i Irkucku. Ze względu na siedziby biskupów prawosławnych, Stolica Apostolska nie użyła nazw takich jak np. „archidiecezja moskiewska”, lecz wykorzystała dodatkowo imiona świętych. I tak nowym pasterzem „archidiecezji Matki Bożej w Moskwie” został abp Tadeusz Kondrusiewicz, biskupem „diecezji św. Klemensa w Saratowie” – Klemens Pickel, biskupem „diecezji Przemienienia Pańskiego w Nowosybirsku” – Joseph Werth, a biskupem „diecezji św. Józefa w Irkucku” – Jerzy Mazur.

„Chodzi tu o normalny akt administracyjny, podyktowany koniecznością poprawy opieki duszpasterskiej nad katolikami żyjącymi na tym rozległym obszarze” – oświadczył dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, Joaquin Navarro-Valls. Watykański rzecznik przypomniał, że administracje apostolskie są strukturami „tymczasowymi i nadzwyczajnymi”, więc „w sposób naturalny przekształcają się w diecezje”. Navarro-Valls wyraził nadzieję, że decyzja Watykanu przyczyni się do poprawy dialogu i współpracy z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym (RKP).

Decyzja Stolicy Apostolskiej spotkała się jednak z ostrą krytyką ze strony Patriarchatu Moskiewskiego. „Uważamy ten krok za nieprzyjazny i psujący perspektywy poprawy stosunków między obu Kościołami” – czytamy w oświadczeniu patriarchy Aleksego II i Świętego Synodu RKP. To „w rzeczywistości wyzwanie, rzucone prawosławiu, zakorzenionemu na obszarze Rosji od wielu stuleciu” oraz „przekreślenie możliwości współdziałania katolickiego Zachodu i prawosławnego Wschodu dla dobra Europy i świata”. Patriarcha i członkowie Świętego Synodu wyrażają ubolewanie, że decyzja Watykanu zapadła w przededniu kolejnej rundy rozmów między obiema wspólnotami, a odpowiedzialność za gwałtowne pogorszenie ich wzajemnych stosunków spada na „kierownictwo Kościoła rzymskokatolickiego”. Jeśli Watykan traktuje prawosławie jako niepożądanego rywala, „to nie może być nawet mowy o jakiejkolwiek zgodzie między nami” – podkreślają rosyjscy hierarchowie. Jednocześnie zwracają uwagę na dobre stosunki z diecezjami, parafiami i klasztorami katolickimi oraz na współpracę z humanitarnymi instytucjami katolickimi, co „pozwala mieć nadzieję, że mimo obecnych trudności, kontakty między prawosławnymi a katolikami będą się nadal rozwijać” (zob. artykuł A. Bonieckiego, s. 1).

Słowa: „Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie” – są tytułem i motywem przewodnim orędzia Jana Pawła II na Wielki Post. „Niech te ewangeliczne słowa zabrzmią w sercu każdej chrześcijańskiej wspólnoty w pokutnej pielgrzymce ku Wielkanocy – pisze Papież. – Niech Wielki Post, przypominając tajemnicę śmierci i zmartwychwstania Pana, sprawi, by każdy chrześcijanin zdumiał się wielkością takiego daru! Tak. Darmo otrzymaliśmy! Czyż całe nasze życie nie jest naznaczone Bożą dobrocią? Darem jest powstanie życia i jego cudowny rozwój. I właśnie dlatego, że to życie jest darem, nie można uważać, iż się je posiada, czy traktować je jak prywatną własność, chociaż możliwości poprawienia jego jakości, jakimi dziś dysponujemy, mogłyby sugerować, że człowiek jest »panem« życia. Rzeczywiście, zdobycze medycyny i biotechnologii mogą prowadzić człowieka do przekonania, że jest stwórcą samego siebie i do tego, że ulegnie pokusie manipulowania »drzewem życia« (Rdz 3, 24).Także tutaj trzeba z naciskiem podkreślić, że nie wszystko, co możliwe technicznie, jest też godziwe moralnie”.

Spotkanie dzisiejsze jest w sposób szczególny naznaczone duchem modlitwy, refleksji i pokuty – powiedział Jan Paweł II podczas audiencji ogólnej w Watykanie. W Środę Popielcową Jan Paweł II nie wygłosił kolejnej katechezy poświęconej modlitwie Kościoła według tekstów biblijnych, ale skupił uwagę na rozpoczynającym się okresie Wielkiego Postu. Zwrócił uwagę, że zewnętrznym jego znakiem jest posypywanie głów popiołem i powtarzanie słów Chrystusa: „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!”. W ten sposób rozpoczynamy wraz z całym Kościołem czterdziestodniową drogę przygotowującą nas do Wielkanocy – tłumaczył Papież.

Natomiast zwracają się do Polaków obecnych na audiencji generalnej Jan Paweł II powiedział: „Dziś Popielec. Rozpoczyna się droga Wielkiego Postu, która ma doprowadzić do uroczystości wielkanocnej. Starajmy się tą drogą kroczyć w duchu wiary, nadziei i miłości. Tego życzę wszystkim moim rodakom tu zgromadzonym, a także wszystkim w Polsce i na całym świecie. Szczęść Boże!”.

• „Głęboki kryzys społeczny i gospodarczy zagraża stabilności demokracji i trwałości instytucji publicznych” – w ten sposób Jan Paweł II pisze o kryzysie gospodarczym w Argentynie do pierwszej grupy biskupów tego kraju, którzy przyjechali do Watykanu z wizytą „ad limina Apostolorum”. Wiele rodzin znalazło się w biedzie, dlatego ludzie z niepewnością i lękiem patrzą w przyszłość. Papież podkreśla, że powinno to skłonić rządzących do „poważnego rachunku sumienia” z następstw egoizmu nie znającego solidarności, ze skutków korupcji, niekompetencji i złego administrowania dobrami narodu.

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

Rosyjski Kościół Prawosławny (RKP) odwołał moskiewską wizytę przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan kard. Waltera Kaspera. To reakcja na utworzenie przez Stolicę Apostolską regularnych diecezji na terytorium Federacji Rosyjskiej. W wystosowanym do kardynała liście metropolita Cyryl, odpowiedzialny w Patriarchacie Moskiewskim za kontakty z innymi Kościołami, pisze, że wizyta „w ustalonym terminie (21 i 22 luty) jest niemożliwa”. Podczas pobytu w Moskwie niemiecki hierarcha miał się spotkać m.in. z patriarchą Aleksym II oraz z władzami RKP. Wizyta ta mieściła się w ramach zapoczątkowanych przed 10 laty stałych konsultacji między Stolicą Apostolską a Patriarchatem Moskiewskim.

Zdaniem kard. Kaspera reakcja Patriarchatu na podniesieniu czterech administratur apostolskich do rangi diecezji opiera się na „wielkim nieporozumieniu”. Dla RKP metropolia jest ważną jednostką, natomiast dla Stolicy Apostolskiej jest to posunięcie czysto administracyjne: „Nie zmienia się ani terytorium, ani osoba, ani też jej uprawnienia; zmienia się jedynie nazwa”. Kard. Kasper wyraził nadzieję, że jego wizyta w Moskwie została tylko przesunięta i wkrótce dojdzie do oficjalnego spotkania z Aleksym II.

Watykańska agencja prasowa „Fides” ogłosiła nazwiska 33 katolickich biskupów i księży chińskich, aresztowanych lub zawieszonych w wykonywaniu czynności duszpasterskich przez władze komunistyczne. Potwierdzono też 20 kolejnych aresztowań, jednak na razie nie ustalono nazwisk zatrzymanych duchownych. „Fides” zaapelowała do katolików na całym świecie o modlitwy w intencji prześladowanych w Chinach współwyznawców. Wśród represjonowanych jest 13 biskupów: pięciu aresztowanych oraz ośmiu zawieszonych w czynnościach i poddanych stałej kontroli. Kilku z nich ma powyżej 80 lat. Wśród księży przeważają młodzi, wyświęceni w ostatnich latach kapłani. Władze oskarżają ich o przynależność do zakazanego przez państwo, a lojalnego wobec Stolicy Apostolskiej tzw. Kościoła podziemnego. Prześladowani księża nie chcą wstąpić do kontrolowanego przez rząd Patriotycznego Stowarzyszenia Katolików Chińskich.

Chińskie władze uwolniły protestanta z Hongkongu skazanego na dwa lata więzienia za przemyt Biblii. 38-letni Li Guangqiang opuścił więzienie ze względów zdrowotnych – poinformowała państwowa agencja informacyjna „Nowe Chiny”. Sąd w prowincji Fujian zdecydował, że resztę kary Li ma odbyć w areszcie domowym. Chrześcijanina aresztowano wiosną ubiegłego roku, gdy usiłował przemycić do Chin ponad 16 tys. egzemplarzy Biblii. Biznesmen chciał sprzedać je wiernym nielegalnego protestanckiego „Kościoła Krzyczących” (modlitwy i pieśni w czasie nabożeństw poprzedza głośny krzyk). Zgodnie z chińskim prawem, Biblia nie jest lekturą zakazaną, ale cudzoziemiec może wwieźć do Chin tylko jeden jej egzemplarz.

Chrześcijanie i muzułmanie z indonezyjskich Moluków podpisali porozumienie pokojowe. Religijny konflikt trwał trzy lata; pochłonął kilka tysięcy ofiar, a setki tysięcy mieszkańców musiało opuścić archipelag. W negocjacjach pokojowych, które toczyły się w miejscowości Malino na wyspie Sulawesi (Celebes), uczestniczyło 70 przedstawicieli katolików, protestantów i muzułmanów. Stronę rządową reprezentował minister ds. społecznych, Jusufa Kali i emerytowany minister obrony, gen. Susilo Bambang Yudhoyono. Bezpieczeństwa obrad strzegli żołnierze i 1,7 tys. policjantów. Na razie nie podano szczegółów porozumienia.

Tony Pariela, protestancki szef misji pojednania, za najważniejsze uważa obecnie rozbrojenie i zlikwidowanie zbrojnych ugrupowań religijnych. Chodzi przede wszystkim o bojowników islamskiego ugrupowania „Laskar Dżihad” oraz członków dwóch chrześcijańskich grup paramilitarnych: „Frontu na rzecz Panowania na Molukach” i „Republiki Południowych Moluków”, a także grupy zwanej „Laskar Kristus”. Jednak „Laskar Dżihad” już ogłosiła, że nie respektuje porozumienia pokojowego z Malino. Indonezja jest największym muzułmańskim krajem świata: 87 proc. spośród 214 mln jej mieszkańców wyznaje islam, 9,5 proc. to protestanci, a 3 proc. – katolicy.

Sudański sąd unieważnił wyrok skazujący chrześcijankę na ukamienowanie. 18-letnią dziewczynę, która spodziewa się nieślubnego dziecka, oskarżono na podstawie prawa islamskiego o cudzołóstwo. Podczas pierwszego procesu oskarżona nie miała możliwości obrony; rozprawę prowadzono w nieznanym dziewczynie języku arabskim. Po licznych protestach – m.in. Wspólnoty św. Idziego i byłego dyrektora generalnego Radia Watykańskiego, kard. Roberto Tucciego – sąd wyższej instancji unieważnił wyrok skazujący kobietę na ukamienowanie.

W wieku 52 lat zmarł Hermann Icking, sekretarz generalny Caritas Europa. „Będziemy pamiętali go jako człowieka, który nie tylko umiał patrzeć w przyszłość, ale miał także otwarte serce. Był zawsze blisko nas, zwłaszcza jeśli chodzi o Caritas Europy Środkowej i Wschodniej” – czytamy w depeszy kondolencyjna polskiej Caritas.

Kard. Carlo Maria Martini skończył 75 lat. Przebywający z wizytą w Belgradzie arcybiskup Mediolanu życzył sobie, by mógł któregoś dnia modlić się w Jerozolimie o pokój i kontynuować tam studia nad Pismem Św., które pozwolą mu zbliżyć się do tajemnicy Boga i człowieka. W wieku 17 lat przyszły kardynał wstąpił do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego. Ukończył Papieski Instytut Biblijny w Rzymie. Był jedynym katolickim członkiem Komitetu Ekumenicznego pracującego nad greckim wydaniem Nowego Testamentu. W grudniu 1979 r. Jan Paweł II mianował go arcybiskupem Mediolanu, a w 1983 r. powołał do Kolegium Kardynalskiego.



 

 

 

 

... I W POLSCE

• Analiza działań rządu i kwestia integracji Polski z Unią Europejską były tematem Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski, która zebrała się w Warszawie (12 lutego). Biskupi wyrazili swe zaniepokojenie wysokim bezrobociem. Z pewną nadzieją zostały przyjęte propozycje działań naprawczych w tej dziedzinie, jakie zostały ostatnio zaproponowane ze strony rządu. Równocześnie biskupi odnieśli się krytycznie do niektórych kontrowersyjnych decyzji personalnych rządu. W kwestii integracji z Unią Europejską – poinformował bp Libera – Rada Stała Episkopatu przyjęła stanowisko, że Polska winna wejść do struktur Unii Europejskiej, gdyż stanowi to dziejowe wyzwanie stojące przed naszym narodem. Biskupi podkreślili jednak, że Kościół nie może być traktowany jako strona w procesie negocjacyjnym, ani też nie będzie służyć jako instrument w propagandzie poprzedzającej referendum. Postanowiono, że na najbliższym zebraniu plenarnym Konferencji Episkopatu w marcu wydany zostanie komunikat w kwestii integracji Polski z Unią Europejską. Następnym krokiem będzie opracowanie przez Radę Społeczną Episkopatu obszernego dokumentu uwzględniającego całą złożoność problemów związanych z integracją, a ponadto, prawdopodobnie jesienią zostanie ogłoszony list pasterski do wiernych na ten temat. Członkowie Rady Stałej – jak poinformował bp Libera – z niepokojem odnieśli się również do tendencji upolityczniania procesu integracyjnego Polski z Unią Europejską. „Są sygnały świadczące, że ten problem – będący ogromnym wyzwaniem stojącym przed Polską – niektóre ugrupowania polityczne próbują wygrywać na własną korzyść” – dodał sekretarz Episkopatu. Członkowie Rady Stałej mówili również o potrzebie dostępu Sekretariatu Episkopatu do dokumentów negocjacyjnych.

• Kościół katolicki już po raz 10. obchodził Światowy Dzień Chorego (11 lutego). Polscy biskupi i kapłani odwiedzali tego dnia chorych w szpitalach, przytułkach i hospicjach. „Mam nadzieję, że media, które tak obszernie relacjonowały kryzys w służbie zdrowia, dostrzegą dziś również trud i poświecenie lekarzy i pielęgniarek” – powiedział Prymas Polski w szpitalu Akademii Medycznej przy ul. Banacha w Warszawie. Kard. Józef Glemp spotkał się z chorymi i personelem szpitala, którego pacjentem sam był kilka lat temu.

W Polsce jest 500 kapelanów szpitalnych, zatrudnionych na mocy umowy między Episkopatem i państwem z 1989 roku, blisko 300 ośrodków dla chorych prowadzonych przez zgromadzenia zakonne, a Caritas Polska prowadzi 162 Stacje Opieki.

• Zmiana ustawy lustracyjnej to próba ukrycia prawdy – powiedział abp Tadeusz Gocłowski. Lustracji „poświęcamy tyle uwagi, by ludzie, którzy partycypowali w tamtym systemie nie mogli podejmować ważnych decyzji w nowym, suwerennym państwie – dodał metropolita gdański. Sejm przyjął 15 lutego poprawki Senatu do styczniowej nowelizacji ustawy lustracyjnej. Zgodnie z nimi lustracji nie będą podlegać osoby, które w latach 1944-1990 związane były z wywiadem, kontrwywiadem oraz służbami ochrony granic PRL. Lustrowani będą tylko ci agenci, którzy działali przeciw Kościołowi, opozycji, związkom zawodowym czy wolnościowym aspiracjom narodu.

• Propozycja legalizacji konkubinatu i par homoseksualnych oraz przyznanie im podobnych praw jak małżeństwu jest przejawem dyskredytacji małżeństwa i rodziny – tak ocenił projekt ustawy przygotowany przez posłankę SLD Joannę Sosnowską o. Adam Schulz. Rzecznik Episkopatu Polski uważa, że powoływanie się przez posłankę Sosnowską na normy Unii Europejskiej mija się z prawdą. „Decydowanie o legalizacji konkubinatu czy par homoseksualnych mieści się w gestii władz i obywateli poszczególnych krajów” – podkreślił.

• Opinie. „Chcę was prosić (...), abyśmy na poziomie poszczególnych parafii poświęcali więcej uwagi świadectwu miłości, niż utrwalali w kamieniu kolejne świadectwa przeszłości. Dlatego też niechaj waszą chrześcijańską miłość wyrazi nie kolejny pomnik, lecz np. posiłek ufundowany w szkole dla dzieci z wielodzietnej rodziny albo też pomoc dla samotnej matki, która dźwiga na swych barkach ciężar troski o całą rodzinę” (z listu abp. Józefa Życińskiego na Wielki Post).

• Prezydent Aleksander Kwaśniewski przyznał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski abp. Henrykowi Muszyńskiemu „w uznaniu wybitnych zasług w działalności na rzecz pojednania między narodami”. W 1999 r. metropolita gnieźnieński otrzymał Medal im. Bubera-Rosenzweiga za działalność na rzecz dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, zaś w 2001 r. – niemiecki Krzyż Zasługi z Gwiazdą za zaangażowanie na rzecz zbliżenia między Polską a Niemcami.

• „Małżeństwo nierozerwalne nie jest wymysłem Kościoła – ono jest takie ze swej natury – przypomniał Prymas Polski w wypowiedzi dla warszawskiego radia Józef Plus. Komentując papieskie przemówienie do Roty Rzymskiej z dnia 28. stycznia kard. Józef Glemp powiedział, że „nierozerwalność jest dobrem tkwiącym w istocie samego małżeństwa, nie jest czymś narzuconym z zewnątrz”. „Tymczasem zaczyna panować przekonanie – mówił ks. Prymas – że to jest narzucone, że ogranicza wolność. W rzeczy samej jest to uciekanie przed prawdą i autentyczną miłością. Styl traktowania małżeństwa jako czasowego wywołuje zjawisko »mentalności rozwodnictwa«”. Zdaniem kard. Glempa jest to świadectwo „cywilizacyjnego zwichnięcia”. Zastanawiając się nad przyczynami rozwodów Prymas wskazał m.in. na fałszywe pojmowanie wolności i przyjmowanie innego systemu wartości oraz szukania źródeł dochodu. „Rozwody bowiem uruchamiają wielką ilość specjalistycznych zajęć, zwłaszcza z zakresu prawa, psychologii, gospodarki, pedagogiki itd. Adwokaci mogą czekać na rozwód tak jak zakłady pogrzebowe czekają na nieboszczyka” – powiedział kard. Glemp.

• Czy można ochrzcić Walentynki? – takie pytanie postawiła KAI znanym duszpasterzom młodzieży. Dominikanin o. Jan Góra, który od lat przygotowuje lednickie spotkania młodzieży, uważa, że Walentynki można wykorzystać w pracy duszpasterskiej: „Kościół z wodą święconą i swoim błogosławieństwem wkracza przecież na tereny pogańskie”. Jego zdaniem, mógłby to być dzień zaręczyn z błogosławieństwem duszpasterza. Podobnego zdania jest dominikanin o. Wojciech Jędrzejewski z duszpasterstwa „Rejs” dla młodzieży szkół średnich w Warszawie: „Myślę, że można w tym dniu pokusić się o wielką promocję »Pieśni nad Pieśniami«”. Z kolei dla ks. Bogdana Bartołda, duszpasterza młodzieży przy kościele akademickim św. Anny w Warszawie, Walentynki są bazującą na uczuciach czystą komercją. Jego zdaniem, nie ma możliwości wykorzystywania tego dnia w pracy duszpasterskiej: „Musiałby wtedy mówić zakochanym, że czuwa nad nimi patron cierpiących na padaczkę czy chorych umysłowo”.

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 8, 24 lutego 2002

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl