Komentarze

Józefa Hennelowa TVP się wycofuje

  
TVP się wycofuje

Telewizja Polska SA oświadczyła ostatnio, że – po pierwsze – wycofuje się z Konferencji Mediów Polskich, a – po drugie – przestaje tym samym respektować oceny powoływanej przez Konferencję Rady Etyki Mediów, ponieważ do rozstrzygania dylematów moralnych wystarczyć ma jej własna wewnętrzna komisja etyczna. Dodajmy, że o ocenach komisji wewnętrznej opinia publiczna dowiadywać się nie musi (natomiast oświadczenia Rady były często publikowane w prasie). W ten sposób nawet w wypadkach drastycznego naruszenia zasad dziennikarskiej etyki TVP może mieć święty spokój (zresztą również dotąd nikt nie mógł i nie chciał zmuszać TVP do podjęcia decyzji odnośnie konsekwencji zachowań medialnych, łamiących te zasady).

Najwyraźniej telewizji publicznej – najpopularniejszemu medium – nie zależy na procesie wspólnego tworzenia elementarnego bodaj ładu moralnego w dziennikarskim świecie. I to w warunkach, gdy do stworzenia tego ładu zdaje się być nam coraz dalej, nie coraz bliżej.

Wojciech Pięciak

„Jeden z nas, nasz przyjaciel i działacz SKS Lesław Maleszka (...) współpracował ze Służbą Bezpieczeństwa” – ogłosili w liście otwartym niektórzy z rzeczników Studenckiego Komitetu Solidarności, jednego z najważniejszych ruchów opozycji demokratycznej lat 70. Tłumaczą, że postanowili podać ten fakt do wiadomości publicznej, bo „dotyczy on całej opozycji przedsierpniowej”, a nadto Maleszka jest „publicystą, który niejednokrotnie wypowiadał się w mediach na tematy polityczne”. Dzień później Maleszka przyznał publicznie: „Informacja ta jest zgodna z prawdą”. Poprosił wszystkich, którym wyrządził krzywdę, o wybaczenie.

Historia Leszka Maleszki niesie z sobą – bądź przypomina – wiele pytań. Pierwsze dotyczą naszej wizji przeszłości. W jakim stopniu antykomunistyczna opozycja była infiltrowana przez PRL-owską służbę bezpieczeństwa? Przecież w samym SKS-ie nie tylko TW Ketman współdziałał z SB – sami sygnatariusze listu otwartego znają kilka innych pseudonimów tajnych współpracowników w swoim środowisku. A podobne historie – czy to inwigilacji, czy też sterowania przez SB przy użyciu różnych metod – dotknęły też , jak się okazuje, wielu innych grup opozycyjnych tak z lat 70., jak z 80.

Kto i jak ma opisać dziś klimat PRL: atmosferę strachu, metody działalności policji, wyobcowanie działaczy opozycji w społeczeństwie itd.? Czy i jak publikować dokumenty z tamtych czasów, by nie nakręcić spirali pomówień i oskarżeń?

Wreszcie: jak ludzie, którzy wtedy odważyli się sprzeciwić władzy, będą teraz – gdy dowiadują się o skali wpływów SB – oceniać ten często najważniejszy i najpiękniejszy okres swego życia?

Zarazem wracają pytania dotyczące teraźniejszości. Mają one dużo szerszy wymiar: odnoszą się nie tylko do współpracy ze służbami bezpieczeństwa PRL, ale i do innych form kolaboracji z reżimem oraz funkcjonowania demokratycznego już państwa polskiego. Chodzi o zakres odpowiedzialności za zachowania sprzed lat.

Co dziś dyskwalifikuje – 12 lat po odzyskaniu przez Polskę wolności? Co było niedopuszczalną już uległością wobec władz PRL, a co nie? Na ile liczą się motywy i okoliczności? Jakie zawody i funkcje wymagają zaufania społecznego rozumianego jako „przezroczysta” przeszłość? Czy jeśli dziennikarz, to i nauczyciel? Co z duchownymi? Czy problem dotyczy jedynie zatrudnionych w instytucjach publicznych, czy także w prywatnych? Kto miałby głos decydujący? Jak uniknąć lustracji prywatnych? Czy procedury kwalifikacyjne miałoby określać prawo państwowe, czy też normy obyczaju publicznego?

Niezależnie jednak od tych wszystkich, tak istotnych pytań, fakt potwierdzony przez Leszka Maleszkę jest głęboko tragiczny i przerażający.

Krzysztof Burnetko

do góry