Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

W niedzielę 4 listopada Papież beatyfikował ośmioro sług Bożych, m.in. dwóch greckokatolickich męczenników słowackich: bp Pavol Peter Gojdič, (1888–1960), bazylianin, i ks. Metod Dominik Trčka (1886–1959), redemptorysta, prześladowani przez władze komunistyczne po delegalizacji Kościoła greckokatolickiego. Zmarli w więzieniu na skutek chorób i brutalnego traktowania. W Mszy beatyfikacyjnej uczestniczył prezydent Słowacji Rudolf Schuster. Na zakończenie Jan Paweł II podziękował wszystkim za życzenia imieninowe, składane mu w tym dniu z okazji święta jego patrona, św. Karola Boromeusza.

Jan Paweł II przyjął 30 października Jasera Arafata, przebywającego z wizytą we Włoszech. Podczas 20-minutowej audiencji ponownie wezwał obie strony konfliktu w Ziemi Świętej do zaprzestania działań zbrojnych. Dodał, że społeczność międzynarodowa powinna przyczynić się aktywnie do rozwiązania kwestii palestyńskiej. Poprzedniego dnia watykański przedstawiciel w ONZ abp Renato Martino przypomniał, że zdaniem Stolicy Apostolskiej niezbędne są międzynarodowe gwarancje, które zapewnią wolność religii i sumienia wszystkim mieszkańcom Ziemi Świętej oraz trwały i swobodny dostęp do miejsc świętych wyznawcom wszystkich religii i narodowości.

„Terroryzm w żadnym wypadku nie może się stać drogą, która pozwoli ludzkim społecznościom, ideologiom czy państwom zyskać uznanie swoich roszczeń” – powiedział Papież do nowego ambasadora Japonii Mitsuhiro Nakamura. Zdaniem Papieża warunkiem ustanowienia trwałego pokoju jest dialog między cywilizacjami, respektujący prawa przysługujące wszystkim, zwłaszcza wolność religii, „tak aby religia nie stawała się nigdy pretekstem do działań sprzecznych z szacunkiem należnym każdemu człowiekowi”.

Uczciwe reguły handlu międzynarodowego, wspomagające rozwój krajów ubogich, powinny być głównym tematem najbliższej konferencji Światowej Organizacji Handlu – stwierdza nota Stolicy Apostolskiej, przekazana przedstawicielstwom wszystkich państw akredytowanych w siedzibie ŚOH w Genewie. Dokument postuluje, aby podczas konferencji w Doha w Katarze (9–13 listopada). Organizacja podjęła m.in. decyzje zmierzające do eliminacji polityki protekcjonistycznej, prowadzonej przez niektóre kraje rozwinięte ze szkodą dla krajów ubogich; mówi też o konieczności elastycznego stosowania przepisów o własności intelektualnej w przypadkach, gdy w grę wchodzi fundamentalne prawo do życia i zdrowia, np. w dziedzinie produkcji żywności i leków.

Szczególne wybranie, jakim Bóg wyróżnił najpierw synów Abrahama, a później uczniów Chrystusa, nie jest przywilejem wykluczającym innych, ale znakiem i narzędziem uniwersalnej miłości Bożej – taka jest wymowa kantyku z Księgi Izajasza (45, 15-26), który Papież komentował podczas audiencji środowej. Boża interwencja w obronie Izraela ma skłonić wszystkie narody, aby zwróciły się do Niego jako do jedynego Zbawiciela. Kantyk zawiera też przestrogę przed bałwochwalstwem, powszechnym również dzisiaj, na przykład w sytuacjach, gdy w miejsce Boga stawia się ludzi lub przedmioty, przypisując im wartość absolutną. Na zakończenie audiencji Papież pozdrowił modelki ze stowarzyszenia „Turris Eburnea” („Wieża z Kości Słoniowej”), którego celem jest promocja chrześcijańskiej wizji kobiety w świecie mody.

W dniu Wszystkich Świętych Papież odmówił „Anioł Pański” z wiernymi zgromadzonymi na placu św. Piotra. Wieczorem modlił się w Grotach Watykańskich (krypcie bazyliki) przy grobach swoich poprzedników – św. Piotra, Piusa XII, Pawła VI i Jana Pawła I.

W maju 2002 r. Papież odwiedzi Bułgarię – poinformowały władze bułgarskie po uzyskaniu oficjalnego potwierdzenia od nuncjusza apostolskiego w Sofii. Przewidywane jest m.in. spotkanie Ojca Świętego ze zwierzchnikami miejscowej społeczności islamskiej. Dokładna data podróży nie jest jeszcze ustalona.

Członkowie Bractw Kurkowych z Krakowa i innych miast Polski przybyli do Rzymu w ramach pielgrzymki Europejskiego Związku Bractw Strzeleckich. „Wasza obecność żywo przypomina mi wszystkie uroczystości kościelne w Krakowie – procesje na Skałkę, procesje Bożego Ciała i tyle innych ceremonii – podczas których nigdy nie brakowało Bractwa Kurkowego” – powiedział do nich Papież podczas specjalnej audiencji 3 listopada. „W dobie jednoczenia się narodów Europy, Związek Bractw Kurkowych może stać się znakiem troski o zachowanie narodowych tradycji, kultury i tożsamości, a równocześnie braterskiego otwarcia na wartości wypracowane i kultywowane przez inne narody”.

Od 1 stycznia 2002 r. wartość nominalna znaczków Poczty Watykańskiej podawana będzie wyłącznie w euro. Znaczki wyemitowane w ciągu 2001 r., z nominałami podanymi w euro i lirach, zachowują w pełni wartość, będzie zatem można naklejać je na listach łącznie z nowymi. Również walory z dawniejszych emisji (od 16 października 1963 do 31 grudnia 2000), których cena wyrażona jest wyłącznie w lirach, pozostaną ważne bez żadnych ograniczeń czasowych, ale nie będzie wolno używać ich razem ze znaczkami „europejskimi”. Watykański Urząd Numizmatyki poinformował, że trwają prace projektowe nad watykańskimi monetami euro: będzie na nich widnieć lewy profil Jana Pawła II w trzech różnych wersjach. Autorem projektów jest włoski rzeźbiarz Guido Veroi. Emisja monet jest przewidziana na pierwsze miesiące 2002 r.

 

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

6 podejrzanych o masakrę chrześcijan w Bahawalpur zatrzymała pakistańska policja. W katolickim kościele św. Dominika islamscy ekstremiści wymordowali 18 protestantów, którzy korzystali z tej świątyni. W pogrzebie ofiar uczestniczyło ponad 10 tys. ludzi. Policja podejrzewa, że faktycznym celem ataku był pochodzący z Bostonu dominikanin, o. James Nuttail. Duchowny od wielu lat pracuje w Pakistanie i zwykle rano odprawia Mszę św. w kościele w Bahalwapurze. 28 października nastąpiła zmiana w układzie nabożeństw i rano w świątyni modlili się protestanci.

O natychmiastowe zaprzestanie bombardowań Afganistanu, otwarcie granic dla uchodźców i stworzenie korytarzy humanitarnych – zaapelowała pakistańska Caritas. Przed rozpoczęciem nalotów 5,5 mln Afgańczyków korzystało z pomocy humanitarnej – dziś jest ich o 2 miliony więcej. Caritas Pakistanu przeznaczyła na pomoc dla uchodźców ponad 15 mln dolarów. Wolontariusze Caritas zaapelowali do krajów sąsiadujących z Afganistanem o otwarcie granic dla uchodźców, a także o przyznanie im statusu uchodźców politycznych. Pracownicy Caritas uważają też, że zamiast zrzucać z samolotów pomoc dla Afgańczyków, należy utworzyć korytarze pomocy humanitarnej.

Przy zgliszczach World Trade Center odbyło się nabożeństwo żałobne w intencji ofiar ataku terrorystycznego na Nowy Jork (28 października). Modlitwom przewodniczył metropolita Nowego Jorku, kard. Edward Egan w obecności rabina Josepha Potasnicka, pastora Franklina Grahama oraz duchownego muzułmańskiego Imama Izak-El Mu’eed Pasha. Na uroczystości przybył też burmistrz Nowego Jorku, Rudolf Giuliani, gubernator George Pataki oraz nowojorscy senatorowie Charles Schumer i Hilary Clinton. Przy gruzach Światowego Centrum Handlu zgromadziło się prawie 10 tys. osób – zaproszenia otrzymały wyłącznie rodziny ofiar zamachu z 11 września.

Sudańska policja torturowała dawnego muzułmanina za to, że przeszedł na chrześcijaństwo – poinformowała watykańska agencja Fides. Mohamed Saeed Mohamed przyjął chrześcijaństwo podczas studiów w Indiach. Rodzina nakazała mu wtedy powrót do Sudanu. Gdy Saeed Mohamed wrócił do Chartumu, rodzice zabrali mu dokumenty, bilet powrotny i grozili mu śmiercią. Po spotkaniu z miejscowym pastorem Saeed Mohamed został aresztowany przez policję. W czasie przesłuchania był bity i torturowany: wyrywano mu paznokcie, kazano siadać na rozbitej butelce, a także pić wrzątek z pieprzem. Policjanci zmusili go do podpisania dokumentu, w którym zobowiązał się do nieuczestniczenia w nabożeństwach chrześcijańskich.

Chińskie władze uznały papieskie przeprosiny za „pozytywny znak”. Jan Paweł II w orędziu wystosowanym do uczestników międzynarodowej konferencji w Rzymie z okazji 400. rocznicy przybycia o. Matteo Ricciego do Chin przeprosił za błędy popełnione przez Kościół katolicki wobec narodu chińskiego i zaproponował Pekinowi nawiązanie stosunków dyplomatycznych. „Sądzimy, że to znak pozytywny” – oświadczył rzecznik chińskiego MSZ Sun Yuxi. Dodał jednak, że „w wypowiedzi papieskiej nie ma jeszcze jasnych przeprosin za ubiegłoroczną kanonizację świętych chińskich, która bardzo zraniła uczucia Chińczyków”. Rzecznik podkreślił, że „rząd chiński zawsze chciał poprawy stosunków z Watykanem”, lecz relacje te powinny one być oparte na dwóch zasadach: „niewykorzystywaniu religii do ingerencji w sprawy wewnętrzne kraju oraz uznaniu Chińskiej Republiki Ludowej za jedyny legalny rząd całych Chin, łącznie z Tajwanem”.

Sekretarz Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego abp Giuseppe Pittau oświadczył, że Jan Paweł II gotów byłby zaakceptować „choćby jutro” ustanowienie stosunków dyplomatycznych z Pekinem. Stolica Apostolska wielokrotnie zapewniała, że jest gotowa w każdej chwili przenieść swe przedstawicielstwo dyplomatyczne z Tajwanu na kontynent – przypomniał abp Pittau. Podkreślił też, że Stolica Apostolska zaproponuje rozwiązanie innego, wysuwanego przez komunistów warunku normalizacji stosunków: zgody władz na biskupów, których chce mianować Watykan.

Po raz trzeci w ciągu 18 miesięcy chińskie władze zniszczyły kościół katolicki w Linjiayuanie, na północy kraju. Wierni modlą się teraz w pokrytej strzechą szopie. Biskup tamtejszej diecezji i podlegający mu kapłani odmówili przyłączenia się do tzw. Kościoła patriotycznego. Biskup przebywa w areszcie domowym. Jeden z kapłanów został skazany za nielegalną publikację tekstów liturgicznych na sześć lat więzienia.

Po raz pierwszy komunistyczne władze zniszczyły kościół w Linjiayuanie w Niedzielę Wielkanocną w 2000 r. – wierni odbudowali go w ciągu trzech nocy. Po raz drugi świątynia została zburzona w grudniu ubiegłego roku. Katolicy odbudowali ją na początku października. Jak ich nieoficjalnie poinformowano, władze gotowe byłyby pozostawić świątynię, gdyby wstąpili oni do „Patriotycznego Stowarzyszenia Katolików Chińskich”.

Jan Paweł II mianował wikariuszem apostolskim Nuflo de Chávez w Boliwii ks. Bonifacego Antoniego Reimanna Panica, franciszkanina z diecezji opolskiej. Papież mianował go jednoczesnie biskupem tytularnym Saia Maior. Biskup-nominat urodził się w 1952 r. w miejscowości Kadłub Turowski w diecezji opolskiej. W wieku 20 lat wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych (franciszkanów). W 1983 r. wyjechał na misje do Boliwii. Wikariaty apostolskie to kościelne jednostki administracyjne, które Papież powołuje na terenach misyjnych, na których nie ma jeszcze w pełni zorganizowanej hierarchii katolickiej. Wikariuszowi, który kieruje tą jednostką w imieniu Papieża, podlegają wszystkie placówki misyjne.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• Dramatem społecznym nazwali problem bezrobocia polscy biskupi w liście „W trosce o nową kulturę życia i pracy”. Dokument ukazał się 30 października w 110. rocznicę wydania przez papieża Leona XIII pierwszej encykliki społecznej „Rerum novarum”. Bez pracy pozostaje ponad 16 proc. rodaków, czyli prawie 3 mln osób. Biorąc pod uwagę ich rodziny ten problem dotyka niemal jednej trzeciej społeczeństwa. Biskupi apelują o poszukiwanie nowej wizji rozwoju – „twórczej syntezy między wymogami ekonomii i prymatem osoby ludzkiej, z jej niezbywalną godnością”. Zdaniem biskupów obecny kryzys dotyczy przede wszystkim postaw moralnych i zachowań społecznych, ale także sytuacji gospodarczej. Po latach realnego socjalizmu Polska znalazła się w sytuacji wyniszczenia materialnego i moralnego. „Po 12 latach przemian systemowych w Polsce musimy stwierdzić – piszą biskupi – że wielu ludzi odpowiedzialnych za kształt polskiego życia publicznego bezkrytycznie uwierzyło, że upadek marksizmu oznacza automatycznie powstanie sprawiedliwego społeczeństwa”. W miejsce ideologii kolektywnej pojawiła się wypaczona wersja liberalizmu, ujmująca rzeczywistość wyłącznie w kategoriach ekonomicznych.

Biskupi krytykują m.in. elity polityczne i gospodarcze, które „nie były w stanie wypracować spójnej i długofalowej strategii wychodzenia z kryzysu, do jakiego doprowadziły rządy realnego socjalizmu”. Nałożyły się na to – dodają – „niedomagania moralne wielu przedstawicieli władzy – niezależnie od wyznawanej ideologii i przynależności partyjnej”. Miarę goryczy dopełniły – zauważają biskupi – korupcja, a także narastająca przestępczość. „Wypaczona została w ten sposób prawdziwa wizja polityki, która jest wymagającą formą miłości bliźniego i której ostateczną racją jest zaangażowanie na rzecz dobra wspólnego”. Praktyka polityczna była niejednokrotnie zaprzeczeniem tego ideału, stała się „synonimem egoizmu politycznego i grupowego”.

„W tej sytuacji postanowiliśmy wypowiedzieć się na temat życia publicznego – czytamy w liście Episkopatu. – Nie dlatego, że rościmy sobie prawa do wydawania ekspertyz w sprawach społecznych, politycznych czy gospodarczych, ale ponieważ jesteśmy przekonani, że wyznawana wiara powinna mieć konsekwencje w szeroko rozumianym życiu społecznym”. (Zob. komentarz Jarosława Makowskiego na str. 3.)

• Jak co roku Kościół katolicki obchodził 1 listopada uroczystość Wszystkich Świętych. Tego dnia przypominał wiernym o ich powołaniu do świętości. Tradycyjnie też w całej Polsce odbyły się procesje żałobne na cmentarzach. W tym roku do modlitwy za zmarłych włączono ofiary ataków terrorystycznych w USA. Prymas Polski poprowadził procesję na Cmentarzu Wawrzyszewskim w Warszawie, a jego biskup pomocniczy Marian Duś przewodniczył głównym uroczystościom na Powązkach. Prymas Glemp w modlitwie wspomniał m.in. ofiary ataków terrorystycznych na USA oraz poległych żołnierzy podwodnego okrętu rosyjskiego „Kursk”. W Krakowie po najstarszej nekropolii miasta – Cmentarzu Rakowickim – procesję poprowadził kard. Franciszek Macharski. Wyraził on przekonanie, że wiara w Zmartwychwstałego obroni ludzkość przed szaleństwem i nienawiścią.

• 2 miliony 200 tys. złotych zebrano na rzecz edukacji najzdolniejszej młodzieży podczas pierwszego w historii Dnia Papieskiego, 14 października. Pieniądze zasilą program stypendialny Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. Dotychczas Fundacja wypłacała 500 stypendiów, gimnazjalistom z najuboższych diecezji.

• Główne obchody 50. rocznicy śmierci kard. Adama Stefana Sapiehy odbyły się w Krasiczynie koło Przemyśla, miejscu urodzenia metropolity krakowskiego (3 listopada). Podczas Mszy świętej w kościele parafialnym poświęcono tablicę upamiętniającą nadanie imienia tego wybitnego hierarchy miejscowemu gimnazjum. W pobliskim renesansowym zamku – niegdyś siedzibie rodu Sapiehów – otwarto wystawę poświęconą życiu i twórczości kard. Sapiehy. Uczestnicy uroczystości odwiedzili również dąb „Adam”, zasadzony w roku 1867 na pamiątkę urodzin późniejszego kardynała.

• Ks. Paweł Wojtas został powołany przez Konferencję Episkopatu Polski na funkcję krajowego duszpasterza więziennictwa. Ks. Wojtas jest kapłanem diecezji warszawsko-praskiej. Urodził się w 1964 r. w Warszawie. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1989 r. Dotychczas pełnił funkcję kapelana w areszcie śledczym w Grójcu i w Warszawie-Białołęce, był także zastępcą dotychczasowego wieloletniego krajowego duszpasterza więziennictwa RP ks. Jana Sikorskiego. Od 1993 r. ks. Wojtas współpracował z Międzynarodowym Bractwem Więziennym, skupiającym świeckich ewangelizatorów w zakładach karnych. Od roku 2000 pracuje w Zarządzie Europejskim tej organizacji.

• Kard. Miloslav Vlk, arcybiskup Pragi i Prymas Czech otrzymał nagrodę miasta Zgorzelec za rok 2001 (27 października). W uzasadnieniu przyznania nagrody podkreślono, że kard. Vlk otrzymuje ją za „budowanie mostów między politycznymi, religijnymi i społecznymi grupami w byłej Czechosłowacji i w całej Europie”.

Zgorzelec jest podzielony rzeką Nysą na część niemiecką i polską. Odnowiony, po upadku komunizmu most łączący obie części stał się symbolem zbliżania narodów i ludzi. Od 1993 r. miasto corocznie przyznaje nagrodę osobom, które przyczyniają się do budowania mostów między Wschodem a Zachodem i porozumienia w Europie Środkowej.

• Opinie. „Najbardziej boli mnie brak wrażliwości i poczucia winy u oskarżonych” – powiedział ks. Henryk Bolczyk, komentując uniewinnienie byłych milicjantów, uczestniczących w pacyfikacji kopalni „Wujek” na początku stanu wojennego. W przeddzień zajść, podczas których zginęło dziewięciu górników, ks. Bolczyk służył strajkującym posługą duchową. Dla kapelana „Solidarności” jest oczywiste, że śmiertelne strzały oddali zomowcy. „Jeśli tego nie da się udowodnić, to co w ogóle da się udowodnić?” – pytał retorycznie i dodał, że bólem napawa go fakt, że sąd po raz drugi całkowicie zignorował zeznania ludzi, którzy świadczyli o użyciu przez zomowców broni.

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 45, 11 listopada 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl