Kronika religijna
Stolica Apostolska •
Kościół w Świecie •
...i w Polsce
STOLICA APOSTOLSKA
• W
niedzielę 4 listopada Papież beatyfikował ośmioro sług Bożych,
m.in. dwóch greckokatolickich męczenników słowackich: bp
Pavol Peter Gojdič, (1888–1960), bazylianin, i ks. Metod
Dominik Trčka (1886–1959), redemptorysta, prześladowani
przez władze komunistyczne po delegalizacji Kościoła
greckokatolickiego. Zmarli w więzieniu na skutek chorób i
brutalnego traktowania. W Mszy beatyfikacyjnej uczestniczył
prezydent Słowacji Rudolf Schuster. Na zakończenie Jan Paweł
II podziękował wszystkim za życzenia imieninowe, składane mu
w tym dniu z okazji święta jego patrona, św. Karola
Boromeusza.
• Jan
Paweł II przyjął 30 października Jasera Arafata, przebywającego
z wizytą we Włoszech. Podczas 20-minutowej audiencji ponownie
wezwał obie strony konfliktu w Ziemi Świętej do zaprzestania
działań zbrojnych. Dodał, że społeczność międzynarodowa
powinna przyczynić się aktywnie do rozwiązania kwestii
palestyńskiej. Poprzedniego dnia watykański przedstawiciel w
ONZ abp Renato Martino przypomniał, że zdaniem Stolicy
Apostolskiej niezbędne są międzynarodowe gwarancje, które
zapewnią wolność religii i sumienia wszystkim mieszkańcom
Ziemi Świętej oraz trwały i swobodny dostęp do miejsc świętych
wyznawcom wszystkich religii i narodowości.
• „Terroryzm
w żadnym wypadku nie może się stać drogą, która pozwoli
ludzkim społecznościom, ideologiom czy państwom zyskać
uznanie swoich roszczeń” – powiedział Papież do
nowego ambasadora Japonii Mitsuhiro Nakamura. Zdaniem Papieża
warunkiem ustanowienia trwałego pokoju jest dialog między
cywilizacjami, respektujący prawa przysługujące wszystkim, zwłaszcza
wolność religii, „tak aby religia nie stawała się nigdy
pretekstem do działań sprzecznych z szacunkiem należnym każdemu
człowiekowi”.
• Uczciwe
reguły handlu międzynarodowego, wspomagające rozwój krajów
ubogich, powinny być głównym tematem najbliższej konferencji
Światowej Organizacji Handlu – stwierdza nota Stolicy
Apostolskiej, przekazana przedstawicielstwom wszystkich państw
akredytowanych w siedzibie ŚOH w Genewie. Dokument postuluje,
aby podczas konferencji w Doha w Katarze (9–13 listopada).
Organizacja podjęła m.in. decyzje zmierzające do eliminacji
polityki protekcjonistycznej, prowadzonej przez niektóre kraje
rozwinięte ze szkodą dla krajów ubogich; mówi też o
konieczności elastycznego stosowania przepisów o własności
intelektualnej w przypadkach, gdy w grę wchodzi fundamentalne
prawo do życia i zdrowia, np. w dziedzinie produkcji żywności
i leków.
• Szczególne
wybranie, jakim Bóg wyróżnił najpierw synów Abrahama, a później
uczniów Chrystusa, nie jest przywilejem wykluczającym innych,
ale znakiem i narzędziem uniwersalnej miłości Bożej –
taka jest wymowa kantyku z Księgi Izajasza (45, 15-26), który
Papież komentował podczas audiencji środowej. Boża
interwencja w obronie Izraela ma skłonić wszystkie narody, aby
zwróciły się do Niego jako do jedynego Zbawiciela. Kantyk
zawiera też przestrogę przed bałwochwalstwem, powszechnym również
dzisiaj, na przykład w sytuacjach, gdy w miejsce Boga stawia się
ludzi lub przedmioty, przypisując im wartość absolutną. Na
zakończenie audiencji Papież pozdrowił modelki ze
stowarzyszenia „Turris Eburnea” („Wieża z Kości Słoniowej”),
którego celem jest promocja chrześcijańskiej wizji kobiety w
świecie mody.
• W
dniu Wszystkich Świętych Papież odmówił „Anioł Pański”
z wiernymi zgromadzonymi na placu św. Piotra. Wieczorem modlił
się w Grotach Watykańskich (krypcie bazyliki) przy grobach
swoich poprzedników – św. Piotra, Piusa XII, Pawła VI i
Jana Pawła I.
• W
maju 2002 r. Papież odwiedzi Bułgarię – poinformowały
władze bułgarskie po uzyskaniu oficjalnego potwierdzenia od
nuncjusza apostolskiego w Sofii. Przewidywane jest m.in.
spotkanie Ojca Świętego ze zwierzchnikami miejscowej społeczności
islamskiej. Dokładna data podróży nie jest jeszcze ustalona.
• Członkowie
Bractw Kurkowych z Krakowa i innych miast Polski przybyli do
Rzymu w ramach pielgrzymki Europejskiego Związku Bractw
Strzeleckich. „Wasza obecność żywo przypomina mi wszystkie
uroczystości kościelne w Krakowie – procesje na Skałkę,
procesje Bożego Ciała i tyle innych ceremonii – podczas
których nigdy nie brakowało Bractwa Kurkowego” –
powiedział do nich Papież podczas specjalnej audiencji 3
listopada. „W dobie jednoczenia się narodów Europy, Związek
Bractw Kurkowych może stać się znakiem troski o zachowanie
narodowych tradycji, kultury i tożsamości, a równocześnie
braterskiego otwarcia na wartości wypracowane i kultywowane
przez inne narody”.
• Od
1 stycznia 2002 r. wartość nominalna znaczków Poczty Watykańskiej
podawana będzie wyłącznie w euro. Znaczki wyemitowane w ciągu
2001 r., z nominałami podanymi w euro i lirach, zachowują w pełni
wartość, będzie zatem można naklejać je na listach łącznie
z nowymi. Również walory z dawniejszych emisji (od 16 października
1963 do 31 grudnia 2000), których cena wyrażona jest wyłącznie
w lirach, pozostaną ważne bez żadnych ograniczeń czasowych,
ale nie będzie wolno używać ich razem ze znaczkami „europejskimi”.
Watykański Urząd Numizmatyki poinformował, że trwają prace
projektowe nad watykańskimi monetami euro: będzie na nich
widnieć lewy profil Jana Pawła II w trzech różnych wersjach.
Autorem projektów jest włoski rzeźbiarz Guido Veroi. Emisja
monet jest przewidziana na pierwsze miesiące 2002 r.
KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE
• 6
podejrzanych o masakrę chrześcijan w Bahawalpur zatrzymała
pakistańska policja. W katolickim kościele św. Dominika
islamscy ekstremiści wymordowali 18 protestantów, którzy
korzystali z tej świątyni. W pogrzebie ofiar uczestniczyło
ponad 10 tys. ludzi. Policja podejrzewa, że faktycznym celem
ataku był pochodzący z Bostonu dominikanin, o. James Nuttail.
Duchowny od wielu lat pracuje w Pakistanie i zwykle rano
odprawia Mszę św. w kościele w Bahalwapurze. 28 października
nastąpiła zmiana w układzie nabożeństw i rano w świątyni
modlili się protestanci.
• O
natychmiastowe zaprzestanie bombardowań Afganistanu, otwarcie
granic dla uchodźców i stworzenie korytarzy humanitarnych
– zaapelowała pakistańska Caritas. Przed rozpoczęciem
nalotów 5,5 mln Afgańczyków korzystało z pomocy humanitarnej
– dziś jest ich o 2 miliony więcej. Caritas Pakistanu
przeznaczyła na pomoc dla uchodźców ponad 15 mln dolarów.
Wolontariusze Caritas zaapelowali do krajów sąsiadujących z
Afganistanem o otwarcie granic dla uchodźców, a także o
przyznanie im statusu uchodźców politycznych. Pracownicy
Caritas uważają też, że zamiast zrzucać z samolotów pomoc
dla Afgańczyków, należy utworzyć korytarze pomocy
humanitarnej.
• Przy
zgliszczach World Trade Center odbyło się nabożeństwo żałobne
w intencji ofiar ataku terrorystycznego na Nowy Jork (28 października).
Modlitwom przewodniczył metropolita Nowego Jorku, kard. Edward
Egan w obecności rabina Josepha Potasnicka, pastora Franklina
Grahama oraz duchownego muzułmańskiego Imama Izak-El
Mu’eed Pasha. Na uroczystości przybył też burmistrz
Nowego Jorku, Rudolf Giuliani, gubernator George Pataki oraz
nowojorscy senatorowie Charles Schumer i Hilary Clinton. Przy
gruzach Światowego Centrum Handlu zgromadziło się prawie 10
tys. osób – zaproszenia otrzymały wyłącznie rodziny
ofiar zamachu z 11 września.
• Sudańska
policja torturowała dawnego muzułmanina za to, że przeszedł
na chrześcijaństwo – poinformowała watykańska agencja
Fides. Mohamed Saeed Mohamed przyjął chrześcijaństwo podczas
studiów w Indiach. Rodzina nakazała mu wtedy powrót do
Sudanu. Gdy Saeed Mohamed wrócił do Chartumu, rodzice zabrali
mu dokumenty, bilet powrotny i grozili mu śmiercią. Po
spotkaniu z miejscowym pastorem Saeed Mohamed został
aresztowany przez policję. W czasie przesłuchania był bity i
torturowany: wyrywano mu paznokcie, kazano siadać na rozbitej
butelce, a także pić wrzątek z pieprzem. Policjanci zmusili
go do podpisania dokumentu, w którym zobowiązał się do
nieuczestniczenia w nabożeństwach chrześcijańskich.
• Chińskie
władze uznały papieskie przeprosiny za „pozytywny
znak”. Jan Paweł II w orędziu wystosowanym do uczestników
międzynarodowej konferencji w Rzymie z okazji 400. rocznicy
przybycia o. Matteo Ricciego do Chin przeprosił za błędy popełnione
przez Kościół katolicki wobec narodu chińskiego i
zaproponował Pekinowi nawiązanie stosunków dyplomatycznych. „Sądzimy,
że to znak pozytywny” – oświadczył rzecznik chińskiego
MSZ Sun Yuxi. Dodał jednak, że „w wypowiedzi papieskiej nie
ma jeszcze jasnych przeprosin za ubiegłoroczną kanonizację świętych
chińskich, która bardzo zraniła uczucia Chińczyków”.
Rzecznik podkreślił, że „rząd chiński zawsze chciał
poprawy stosunków z Watykanem”, lecz relacje te powinny
one być oparte na dwóch zasadach: „niewykorzystywaniu
religii do ingerencji w sprawy wewnętrzne kraju oraz uznaniu
Chińskiej Republiki Ludowej za jedyny legalny rząd całych
Chin, łącznie z Tajwanem”.
Sekretarz Kongregacji ds.
Wychowania Katolickiego abp Giuseppe Pittau oświadczył, że
Jan Paweł II gotów byłby zaakceptować „choćby
jutro” ustanowienie stosunków dyplomatycznych z Pekinem.
Stolica Apostolska wielokrotnie zapewniała, że jest gotowa w
każdej chwili przenieść swe przedstawicielstwo dyplomatyczne
z Tajwanu na kontynent – przypomniał abp Pittau. Podkreślił
też, że Stolica Apostolska zaproponuje rozwiązanie innego,
wysuwanego przez komunistów warunku normalizacji stosunków:
zgody władz na biskupów, których chce mianować Watykan.
• Po
raz trzeci w ciągu 18 miesięcy chińskie władze zniszczyły
kościół katolicki w Linjiayuanie, na północy kraju. Wierni
modlą się teraz w pokrytej strzechą szopie. Biskup tamtejszej
diecezji i podlegający mu kapłani odmówili przyłączenia się
do tzw. Kościoła patriotycznego. Biskup przebywa w areszcie
domowym. Jeden z kapłanów został skazany za nielegalną
publikację tekstów liturgicznych na sześć lat więzienia.
Po raz pierwszy komunistyczne władze
zniszczyły kościół w Linjiayuanie w Niedzielę Wielkanocną
w 2000 r. – wierni odbudowali go w ciągu trzech nocy. Po
raz drugi świątynia została zburzona w grudniu ubiegłego
roku. Katolicy odbudowali ją na początku października. Jak
ich nieoficjalnie poinformowano, władze gotowe byłyby
pozostawić świątynię, gdyby wstąpili oni do „Patriotycznego
Stowarzyszenia Katolików Chińskich”.
• Jan
Paweł II mianował wikariuszem apostolskim Nuflo de Chávez w
Boliwii ks. Bonifacego Antoniego Reimanna Panica, franciszkanina
z diecezji opolskiej. Papież mianował go jednoczesnie biskupem
tytularnym Saia Maior. Biskup-nominat urodził się w 1952 r. w
miejscowości Kadłub Turowski w diecezji opolskiej. W wieku 20
lat wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych (franciszkanów). W
1983 r. wyjechał na misje do Boliwii. Wikariaty apostolskie to
kościelne jednostki administracyjne, które Papież powołuje
na terenach misyjnych, na których nie ma jeszcze w pełni
zorganizowanej hierarchii katolickiej. Wikariuszowi, który
kieruje tą jednostką w imieniu Papieża, podlegają wszystkie
placówki misyjne.
... I W POLSCE
• Dramatem społecznym
nazwali problem bezrobocia polscy biskupi w liście „W trosce
o nową kulturę życia i pracy”. Dokument ukazał się 30
października w 110. rocznicę wydania przez papieża Leona XIII
pierwszej encykliki społecznej „Rerum novarum”. Bez
pracy pozostaje ponad 16 proc. rodaków, czyli prawie 3 mln osób.
Biorąc pod uwagę ich rodziny ten problem dotyka niemal jednej
trzeciej społeczeństwa. Biskupi apelują o poszukiwanie nowej
wizji rozwoju – „twórczej syntezy między wymogami
ekonomii i prymatem osoby ludzkiej, z jej niezbywalną godnością”.
Zdaniem biskupów obecny kryzys dotyczy przede wszystkim postaw
moralnych i zachowań społecznych, ale także sytuacji
gospodarczej. Po latach realnego socjalizmu Polska znalazła się
w sytuacji wyniszczenia materialnego i moralnego. „Po 12
latach przemian systemowych w Polsce musimy stwierdzić –
piszą biskupi – że wielu ludzi odpowiedzialnych za kształt
polskiego życia publicznego bezkrytycznie uwierzyło, że
upadek marksizmu oznacza automatycznie powstanie sprawiedliwego
społeczeństwa”. W miejsce ideologii kolektywnej pojawiła
się wypaczona wersja liberalizmu, ujmująca rzeczywistość wyłącznie
w kategoriach ekonomicznych.
Biskupi krytykują m.in. elity
polityczne i gospodarcze, które „nie były w stanie wypracować
spójnej i długofalowej strategii wychodzenia z kryzysu, do
jakiego doprowadziły rządy realnego socjalizmu”. Nałożyły
się na to – dodają – „niedomagania moralne wielu
przedstawicieli władzy – niezależnie od wyznawanej
ideologii i przynależności partyjnej”. Miarę goryczy
dopełniły – zauważają biskupi – korupcja, a także
narastająca przestępczość. „Wypaczona została w ten sposób
prawdziwa wizja polityki, która jest wymagającą formą miłości
bliźniego i której ostateczną racją jest zaangażowanie na
rzecz dobra wspólnego”. Praktyka polityczna była
niejednokrotnie zaprzeczeniem tego ideału, stała się „synonimem
egoizmu politycznego i grupowego”.
„W tej sytuacji postanowiliśmy
wypowiedzieć się na temat życia publicznego – czytamy w
liście Episkopatu. – Nie dlatego, że rościmy sobie
prawa do wydawania ekspertyz w sprawach społecznych,
politycznych czy gospodarczych, ale ponieważ jesteśmy
przekonani, że wyznawana wiara powinna mieć konsekwencje w
szeroko rozumianym życiu społecznym”. (Zob. komentarz
Jarosława Makowskiego na str. 3.)
• Jak co roku Kościół
katolicki obchodził 1 listopada uroczystość Wszystkich Świętych.
Tego dnia przypominał wiernym o ich powołaniu do świętości.
Tradycyjnie też w całej Polsce odbyły się procesje żałobne
na cmentarzach. W tym roku do modlitwy za zmarłych włączono
ofiary ataków terrorystycznych w USA. Prymas Polski poprowadził
procesję na Cmentarzu Wawrzyszewskim w Warszawie, a jego biskup
pomocniczy Marian Duś przewodniczył głównym uroczystościom
na Powązkach. Prymas Glemp w modlitwie wspomniał m.in. ofiary
ataków terrorystycznych na USA oraz poległych żołnierzy
podwodnego okrętu rosyjskiego „Kursk”. W Krakowie po
najstarszej nekropolii miasta – Cmentarzu Rakowickim
– procesję poprowadził kard. Franciszek Macharski.
Wyraził on przekonanie, że wiara w Zmartwychwstałego obroni
ludzkość przed szaleństwem i nienawiścią.
• 2 miliony 200 tys. złotych
zebrano na rzecz edukacji najzdolniejszej młodzieży podczas
pierwszego w historii Dnia Papieskiego, 14 października. Pieniądze
zasilą program stypendialny Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”.
Dotychczas Fundacja wypłacała 500 stypendiów, gimnazjalistom
z najuboższych diecezji.
• Główne obchody 50.
rocznicy śmierci kard. Adama Stefana Sapiehy odbyły się w
Krasiczynie koło Przemyśla, miejscu urodzenia metropolity
krakowskiego (3 listopada). Podczas Mszy świętej w kościele
parafialnym poświęcono tablicę upamiętniającą nadanie
imienia tego wybitnego hierarchy miejscowemu gimnazjum. W
pobliskim renesansowym zamku – niegdyś siedzibie rodu
Sapiehów – otwarto wystawę poświęconą życiu i twórczości
kard. Sapiehy. Uczestnicy uroczystości odwiedzili również dąb
„Adam”, zasadzony w roku 1867 na pamiątkę urodzin późniejszego
kardynała.
• Ks. Paweł Wojtas został
powołany przez Konferencję Episkopatu Polski na funkcję
krajowego duszpasterza więziennictwa. Ks. Wojtas jest kapłanem
diecezji warszawsko-praskiej. Urodził się w 1964 r. w
Warszawie. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1989 r.
Dotychczas pełnił funkcję kapelana w areszcie śledczym w Grójcu
i w Warszawie-Białołęce, był także zastępcą
dotychczasowego wieloletniego krajowego duszpasterza więziennictwa
RP ks. Jana Sikorskiego. Od 1993 r. ks. Wojtas współpracował
z Międzynarodowym Bractwem Więziennym, skupiającym świeckich
ewangelizatorów w zakładach karnych. Od roku 2000 pracuje w
Zarządzie Europejskim tej organizacji.
• Kard. Miloslav Vlk,
arcybiskup Pragi i Prymas Czech otrzymał nagrodę miasta
Zgorzelec za rok 2001 (27 października). W uzasadnieniu
przyznania nagrody podkreślono, że kard. Vlk otrzymuje ją za „budowanie
mostów między politycznymi, religijnymi i społecznymi grupami
w byłej Czechosłowacji i w całej Europie”.
Zgorzelec jest podzielony rzeką
Nysą na część niemiecką i polską. Odnowiony, po upadku
komunizmu most łączący obie części stał się symbolem zbliżania
narodów i ludzi. Od 1993 r. miasto corocznie przyznaje nagrodę
osobom, które przyczyniają się do budowania mostów między
Wschodem a Zachodem i porozumienia w Europie Środkowej.
• Opinie. „Najbardziej
boli mnie brak wrażliwości i poczucia winy u oskarżonych”
– powiedział ks. Henryk Bolczyk, komentując
uniewinnienie byłych milicjantów, uczestniczących w
pacyfikacji kopalni „Wujek” na początku stanu
wojennego. W przeddzień zajść, podczas których zginęło
dziewięciu górników, ks. Bolczyk służył strajkującym posługą
duchową. Dla kapelana „Solidarności” jest oczywiste,
że śmiertelne strzały oddali zomowcy. „Jeśli tego nie da
się udowodnić, to co w ogóle da się udowodnić?”
– pytał retorycznie i dodał, że bólem napawa go fakt,
że sąd po raz drugi całkowicie zignorował zeznania ludzi, którzy
świadczyli o użyciu przez zomowców broni.
|