Kronika religijna
Stolica Apostolska •
Kościół w Świecie •
...i w Polsce
STOLICA APOSTOLSKA
• Zakończyło
się X Zgromadzenie Zwyczajnego Synodu Biskupów. Ojcowie
synodalni przyjęli ostateczną listę przeznaczonych dla Papieża
„propositiones” i wydali końcowe Orędzie do Ludu Bożego.
Nawiązując w nim do bieżącej sytuacji, wskazali, że obok
terroryzmu istnieje wiele innych „struktur grzechu” oraz
„chronicznych problemów, zbyt długo lekceważonych”,
które mogą „pogrążyć w desperacji całe narody”. W
części poświęconej właściwej tematyce Synodu orędzie
podsumowuje zasadnicze tematy dyskusji: powołanie biskupa do świętości,
komunia i kolegialność jako zasady jedności Kościoła,
zadania biskupa – obrona czystości wiary, rozeznawanie
charyzmatów i ich wykorzystanie w misji Kościoła, troska o
należyte sprawowanie sakramentów, budzenie powołań do kapłaństwa
i życia konsekrowanego, promocja laikatu, dialog ze współczesnym
światem i inkulturacja (zob. relacja Zbigniewa Nosowskiego z
Synodu na str. 10).
• Jan
Paweł II koncelebrował z uczestnikami Synodu uroczystą Mszę
św. w Bazylice św. Piotra (27 października). Później spotkał
się z nimi na wspólnym posiłku w watykańskim Hospicjum św.
Marty. W skład 15-osobowej Rady Posynodalnej weszło po trzech
przedstawicieli Afryki, Ameryki, Azji-Oceanii i Europy,
wybranych przez Synod oraz trzech z nominacji papieskiej –
wśród nich metropolita gnieźnieński, abp Henryk Muszyński i
arcybiskup większy Lwowa, kard. Lubomyr Husar.
• Papież
poprosił Chiny o przebaczenia za błędy i przewinienia chrześcijan
i zaproponował normalizację stosunków między Chińską
Republiką Ludową a Stolicą Apostolską (patrz str. 6).
• Jan
Paweł II potępił krwawy zamach na katolicki kościół w
Pakistanie i wyraził solidarność z rodzinami ofiar. 28 października
w mieście Bahawalpur sześciu uzbrojonych mężczyzn wdarło się
do świątyni katolickiej i otworzyło ogień do wiernych,
uczestniczących we Mszy św. Zabili co najmniej 16 osób.
Kilkudziesięciu chrześcijan jest rannych.
W depeszy przesłanej w
imieniu Papieża na ręce nuncjusza apostolskiego w Pakistanie
sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, kard. Angelo Sodano napisał,
że Papież jest głęboko wstrząśnięty tym aktem przemocy w
mieście Bahawalpur w środkowej części kraju. Kardynał
podkreślił, że Jan Paweł II potępia kolejny przejaw
nietolerancji, prosi nuncjusza o przekazanie współczucia
rodzinom ofiar i pociechy duchowej wszystkim, którzy ucierpieli
w wyniku zamachu oraz modli się za nich.
• Podczas
audiencji generalnej Papież komentował Psalm 51 („Miserere”).
Człowiek nie jest bezsilny wobec własnego grzechu –
wystarczy, że wyzna go przed Bogiem, a On nie tylko usunie
grzech, ale obdarzy człowieka sercem nowym i czystym. „Nawet
gdyby nasze grzechy były czarne jak noc, Boże miłosierdzie
jest silniejsze niż nasza nędza” – powiedział Jan
Paweł II, cytując św. Faustynę Kowalską.
• W
dwudziestolecie powołania Fundacji Jana Pawła II Papież przyjął
jej członków na uroczystej audiencji. Fundacja, korzystając
ze środków gromadzonych w kilkunastu krajach przez „koła
przyjaciół”, prowadzi w Rzymie Ośrodek Dokumentacji
Pontyfikatu, Instytut Kultury Chrześcijańskiej oraz Dom Polski
dla Pielgrzymów. Stworzyła też fundusz stypendialny dla młodych
z Europy Środkowej i Wschodniej, umożliwiając im studia na
Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. „Kto inwestuje w człowieka,
w jego wszechstronny rozwój, nigdy nie traci – powiedział
Jan Paweł II. – Nie ma wspanialszego i trwalszego pomnika
dla naszych czasów, jak ten wznoszony ze spiżu nauki i
kultury”.
• „ Akty
zemsty nie uleczą nienawiści” – powiedział watykański
przedstawiciel w ONZ, abp Martino na forum zgromadzenia ogólnego
poświęconego „kulturze pokoju”. Przedstawiając
stanowisko Stolicy Apostolskiej na temat militarnej odpowiedzi
Stanów Zjednoczonych na ataki terrorystyczne, papieski legat
podkreślił, że poważna kampania przeciw terroryzmowi nie może
ignorować istotnych problemów społecznych, ekonomicznych i
politycznych. Są one bowiem pożywką dla terroryzmu, przemocy
i konfliktów: „deptanie ludzkiej godności, brak poszanowania
dla ludzkich praw i podstawowych swobód, dyskryminacja społeczna,
nieznośne położenie uchodźców, ucisk fizyczny i psychiczny
to sytuacje, które w każdej chwili mogą zostać wyzyskane
przez terrorystów”. Abp Martino stwierdził też, że
samobójcze ataki fanatyków nie są jedyną formą terroryzmu,
który przybiera nieraz postaci „instytucjonalne” w
systemach politycznych depczących wolność i prawa jednostek.
• Abp
Paul Josef Cordes, przewodniczący Papieskiej Rady „Cor Unum”,
udał się jako wysłannik Jana Pawła II do Pakistanu. W liście
do pakistańskiego Episkopatu Papież wyjaśnia, że w związku
z dramatyczną sytuacją uchodźców w tym regionie abp Cordes „ma
zbadać wraz z wami, w jaki konkretny sposób Kościół w
Pakistanie może nieść pomoc braciom i siostrom w
potrzebie”. Papieski wysłannik odwiedził obóz uchodźców
w Peshawarze i spotkał się z prezydentem Pakistanu
Musharrafem.
• Wydarzenia
ekumeniczne: Wizytę w Watykanie złożył prawosławny
Patriarcha Antiochii Ignacy IV Hazim, którego Papież odwiedził
podczas podróży do Syrii. Papieska Rada ds. Popierania Jedności
Chrześcijan wydała „Wskazania”, w myśl których
wierni katolickiego Kościoła chaldejskiego mogą uczestniczyć
– w przypadku „konieczności duszpasterskiej”
– w Eucharystii sprawowanej w Asyryjskim Kościele
Wschodnim.
• Kard.
Jan Pieter Schotte, sekretarz generalny Synodu przedstawił dane
statystyczne dotyczace obrad. Przeciętna wieku 280 ojców
synodalnych wynosiła 65 lat. Podczas pierwszej części Synodu
229 ojców wygłosiło referaty: 75 po angielsku, 51 po włosku,
47 po francusku, 42 po hiszpańsku, 10 po niemiecku, jeden po
rosyjsku oraz 2 i pół referatu po łacinie – jeden z
biskupów przemawiał na początku po łacinie, a potem przeszedł
na hiszpański.
KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE
• Trzech
młodych chrześcijan zginęło w Betlejem. W mieście,
otoczonym przez wojska izraelskie, toczą się krwawe walki.
Patriarchat łaciński w Jerozolimie podał nazwiska zabitych:
Mousa George Abu Eid (19 lat), Rania Elias Kharoufeh (22 lata) i
Johonny Tkaljieh (16 lat) – zastrzelony przez izraelskiego
żołnierza na placu przed Bazyliką Narodzenia Pańskiego. W
wyniku ostrzału uszkodzona została też świątynia prawosławna.
• Z
Jerozolimy do Betlejem wyruszył Konwój Solidarności i Pokoju.
W Konwoju szli przedstawiciele organizacji pokojowych oraz Kościołów
chrześcijańskich z Jerozolimy, m. in. abp Pietro Sambi
(delegat apostolski w Jerozolimie i Palestynie), bp Kamal Hanna
Bathish (ordynariusz pomocniczy w Łacińskim Patriarchacie
Jerozolimy) oraz hierarchowie prawosławni i protestanccy.
Chcieli oni w ten sposób zamanifestować solidarność z
mieszkańcami Betlejem. Uczestnicy Konwoju wezwali władze
izraelskie do natychmiastowego wycofania oddziałów z miast
palestyńskich, a obie strony konfliktu do zaprzestania
przemocy. Po zakończeniu marszu jego uczestnicy wręczali żołnierzom
izraelskim ulotki z wydrukowanym biletem powrotnym do Tel Awiwu.
• Belgijski
senat zalegalizował eutanazję. Ustawa wejdzie w życie za
kilka miesięcy. Belgia będzie drugim po Holandii krajem, w którym
prawo dopuszcza “śmierć na życzenie”. “Akt
ten będzie miał bardzo niebezpieczne konsekwencje: chodzi o
wybór pewnego typu cywilizacji, w której indywidualizm góruje
nad solidarnością” – tak nową ustawę skomentował
kard. Godfried Daneels, przewodniczący Konferencji Episkopatu
Belgii. 72 proc. Belgów popiera eutanazję.
• Na
Ukrainie działa nowa wspólnota prawosławna: Ukraiński
Apostolski Kościół Prawosławny. W czerwcu tego roku grupa byłych
duchownych Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego
ogłosiła powstanie nowej Cerkwii i wyświęcenie na biskupa
ks. Zachariasza. Na czele nowej struktury stanął bp Michał (Dutkiewicz),
były biskup białocerkiewski i humański. W październiku
biskupi Michał, Teoktyst i Zachariasz udzielili sakry biskupiej
o. Łukaszowi. Powiadomili o tym biskupów Ukraińskiego Kościoła
Prawosławnego w USA, który podlega jurysdykcji Patriarchatu
Konstantynopola. Nową wspólnotę potępiły władze Cerkwi
Autokefalicznej. W tej chwili na Ukrainie działają cztery Kościoły
prawosławne: Patriarchatu Moskiewskiego, Patriarchatu
Kijowskiego i Autokefaliczny (te dwie wspólnoty zamierzają się
wkrótce zjednoczyć) oraz Cerkiew Apostolska.
• Włoski
misjonarz został aresztowany przez władze Republiki Środkowoafrykańskiej.
62-letni o. Tonino Falaguasta jest oskarżony o
rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji dotyczących
nieudanego zamachu stanu z przełomu maja i czerwca tego roku.
Misjonarz, dyrektor lokalnej rozgłośni katolickiej
“Notre Dame” informował agencję misyjną MISNA o
tragicznym położeniu ludności cywilnej. Republika Środkowoafrykańska
liczy 3,2 mln mieszkańców; co trzeci jest katolikiem.
• Kościół
melchicki oraz prawosławni w Syrii będą w tym samym czasie świętować
Wielkanoc. Decyzję taką podjął patriarcha Kościoła
melchickiego, Grzegorz III Lahm. 350 tys. katolików syryjskich
będzie zatem obchodzić Wielkanoc według kalendarza juliańskiego.
W maju tego roku podczas pobytu w Syrii Jan Paweł II zaapelował
do chrześcijan na Bliskim Wschodzie, by w tym samym czasie świętowali
“pamiątkę Zmartwychwstania Chrystusa jako znak dążenia
do pełnej jedności”.
• Kard.
Louis-Marie Billé, arcybiskup Lyonu i przewodniczący
francuskiego Episkopatu, jest poważnie chory. Lekarze wykryli u
niego raka jelita grubego. 62-letni kardynał zamierza
zrezygnować z funkcji przewodniczącego i poświęcić się
pracy w archidiecezji.
• 75
proc. Francuzów nigdy nie czytało Biblii – poinformował
katolicki dziennik „La Croix”. Regularnie czyta ją 8
proc. ankietowanych. Połowa badanych uznała Pismo św. za przeżytek
– 50 proc. z nich uważa się za katolików. Pozytywnie o
Biblii częściej wypowiada się młodzież niż osoby powyżej
65 lat. Wśród praktykujących katolików 9 proc. czyta Pismo
św. codziennie, 15 proc. raz w tygodniu, a 20 proc. raz w miesiącu.
• Ponad trzy czwarte Amerykanó w
to chrześcijanie – wynika z badań przeprowadzonych przez
Miejski Uniwersytet Nowego Jorku. 52 proc. mieszkańców USA to
wierni z różnych wspólnot protestanckich, 24,5 proc. to
katolicy. Osoby obojętne religijnie to 14 proc. populacji Stanów
Zjednoczonych, Żydzi – 1,3 proc., muzułmanie – 0,5
proc. Liczba katolików wzrosła w ostatnich 10 latach z 46 do
50,8 milionów.
... I W POLSCE
• Polscy mariolodzy
zaapelowali o odnowę kultu maryjnego. „Hasło sympozjum
»Przez Jezusa do Maryi« traktuję jako wielki apel
do wszystkich teologów, apostołów kultu maryjnego, kustoszów
sanktuariów maryjnych o odnowę kultu maryjnego. Jezus musi być
na pierwszym miejscu” – powiedział o. prof. Stanisław
Celestyn Napiórkowski, podsumowując dwudniowe sympozjum
mariologiczne, które zakończyło się 27 października w
Licheniu. Według niego hasło „Przez Jezusa do Maryi”,
które odnaleźć można w nauczaniu Jana Pawła II jest
niezwykle nowatorskie. „To w świetle Jezusa Chrystusa
dostrzegamy wielkość, godność i rolę Maryi w dziele
zbawienia” – stwierdził o. Napiórkowski. W świadomości
wiernych Chrystus jest bardzo daleko, jakby „utonął w bóstwie”.
Ponieważ nastąpiła dewaluacja człowieczeństwa Chrystusa
– zdaniem o. Napiórkowskiego – między człowiekiem
a Bogiem wytworzyła się pustka. W tę pustkę wkroczyli „pośrednicy
drugorzędni: święci i Matka Boża”. „Jest jakimś
teologicznym i duszpasterskim horrendum, jeśli w tekstach
maryjnych jest pełno myśli o pośrednictwie Matki Bożej, a
nie ma myśli o pośrednictwie Chrystusa i Ducha Świętego”
– powiedział kierownik Katedry Mariologii KUL.
W sympozjum uczestniczyło
ponad 50 teologów, m.in. rektor seminarium prawosławnego w
Warszawie ks. dr Jerzy Tofiluk i wykładowca Chrześcijańskiej
Akademii Teologicznej ks. dr Włodzimierz Nast, który mówił o
mariologii w tradycji ewangelickiej.
• W warszawskim kościele
Świętego Krzyża została odprawiona dziękczynna Msza św. w
23. rocznicę wyboru Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową (22
października). Eucharystii, na której zebrali się dyplomaci,
politycy i ludzie świata nauki, przewodniczył nuncjusz
apostolski abp Józef Kowalczyk, a koncelebrowało ok. 50 biskupów.
Homilię wygłosił metropolita białostocki abp Wojciech Ziemba.
• „Kościół
niechcianych” – pod takim hasłem odbyła się w Łodzi
IV sesja Forum Młodych. Od 26 do 28 października o problemach
młodych ludzi uzależnionych od alkoholu i narkotyków
dyskutowała młodzież i duszpasterze. „Chodzi o ludzi
odrzuconych przez społeczeństwo, nie akceptujących samych
siebie, czasem spotykających się także z obojętnością w Kościele,
ponieważ Kościół niekiedy sam nie bardzo wie, co ma z nimi
zrobić” – wyjaśnił „Tygodnikowi” ks.
Jarosław Kłys, archidiecezjalny duszpasterz młodzieży.
Podczas sesji odbyło się m.in. spotkanie duszpasterzy młodzieżowych
z osobami uzależnionymi od narkotyków, skupionymi wokół łódzkiego
ośrodka Monaru. W spotkaniu uczestniczyli także członkowie
warszawskiej wspólnoty Emanuel należącej do międzynarodowego
ruchu Chemin Neuf. Uczestnicy sesji obejrzeli spektakl łódzkiego
teatru tańca „Kairos”, przedstawiający w formie
baletowej historię wyzwalania się człowieka z egoizmu. Mogli
także wziąć udział w warsztatach plastycznych, układając
– pod okiem artysty plastyka Andrzeja Hoffmana –
dwie kilkumetrowe, kolorowe mozaiki oraz w integracyjnej zabawie
tanecznej prowadzonej przez wodzireja zabaw bezalkoholowych.
Sesję Forum Młodych zakończyła niedzielna Msza św.
odprawiona przez arcybiskupa łódzkiego Władysława Źiółka,
który przekazał młodzieży Krzyż-ikonę (namalowaną przez
jedną z uczestniczek Forum). Krzyż ten przez cały rok będzie
peregrynował po 35 dekanatach archidiecezji łódzkiej.
Forum Młodych skupia grupy młodzieżowe
istniejące w parafiach archidiecezji i koordynuje ich pracę.
Od czterech lat w ostatni weekend października Forum organizuje
trzydniową sesję tematyczną. Dotychczas zastanawiano się
m.in. nad sytuacją religijną młodych ludzi, prezentowano różne
formy pracy duszpasterskiej z młodzieżą, rozmawiano także o
problemie sekt. Za rok – jak zdradza ks. Kłys –
prawdopodobnie Forum powróci do tematu „Kościół
niechcianych”: „Mamy wrażenie, że nie poruszyliśmy
wszystkich problemów – np. przemocy w rodzinie czy
problemu inności seksualnej, z którą młodzi nie zawsze
potrafią sobie poradzić”.
• Luteranie w diecezji
katowickiej mają nowego biskupa. Obradujący 27 października
Synod Kościoła ewangelicko-augsburskiego diecezji katowickiej
wybrał na ten urząd ks. Tadeusza Szurmana – duszpasterza
młodzieży, autora śpiewnika i proboszcza parafii w
Katowicach. Biskup-elekt urodził się w 1954 r. w Simoradzu na
Śląsku Cieszyńskim. Kierował m.in. wydawnictwem „Głos Życia”
i luterańską redakcją religijną w Radiu Katowice. Jest radcą
Rady Diecezjalnej Diecezji Katowickiej i prezesem Synodu Kościoła.
Ma żonę i córkę.
• Biskup tarnowski Wiktor
Skworc odwiedził Romów koczujących w Maszkowicach na Sądecczyźnie
(24 października). „Obowiązkiem biskupa diecezjalnego jest
troska o wszystkich wiernych bez względu na ich wiek, pozycję
czy narodowość” – powiedział KAI po spotkaniu
hierarcha. Chce on pomóc cygańskim dzieciom w edukacji. Kuria
Diecezjalna w Tarnowie zamierza wybudować w Maszkowicach świetlicę
środowiskową dla Romów. Mają się tam odbywać m.in. lekcje
religii dla Cyganów.
• Znany aktor Jerzy
Zelnik recytował Ewangelię św. Jana podczas kolejnego
spotkania „Verba Sacra”. Spotkanie w ramach cyklu „Modlitw
katedr polskich” odbyło się wieczorem 26 października w
radomskiej katedrze. Recytacji Pisma św. towarzyszył
akompaniament Radomskiej Młodzieżowej Orkiestry Dętej „Grandioso”
pod dyrekcją Zdzisława Włodarskiego. Podczas spotkania
wspomniano tragicznie zmarłego bp. Jana Chrapka, który
zainicjował modlitwy katedr polskich w tym mieście. Rozpoczętym
rok temu cyklem „Verba Sacra” aktorzy i wykonawcy
chcieli uczcić Wielki Jubileusz chrześcijaństwa. Twórcą
spektaklu jest Przemysław Basiński.
• Z dziennika bp. Jana
Chrapka: „Życie należy przeżywać z pasją wiary i chęcią
służenia Chrystusowi w bliźnich. W życiu najważniejsze jest
żyć miłością do Boga i do ludzi. Do tego trzeba głębokiej
wiary i pokory. Często modlę się o te dary. Boję się, żebym
nie stawał się bardzo letni i pyszałkowaty. Z podziwem patrzę
na wielu ludzi głębokiej wiary i prostoty” (fragmenty
osobistego dziennika zmarłego tragicznie w wypadku samochodowym
bp. Chrapka przeczytał bp Stefan Siczek podczas Mszy św. w
Radomiu 25 października).
|