Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

Zakończyło się X Zgromadzenie Zwyczajnego Synodu Biskupów. Ojcowie synodalni przyjęli ostateczną listę przeznaczonych dla Papieża „propositiones” i wydali końcowe Orędzie do Ludu Bożego. Nawiązując w nim do bieżącej sytuacji, wskazali, że obok terroryzmu istnieje wiele innych „struktur grzechu” oraz „chronicznych problemów, zbyt długo lekceważonych”, które mogą „pogrążyć w desperacji całe narody”. W części poświęconej właściwej tematyce Synodu orędzie podsumowuje zasadnicze tematy dyskusji: powołanie biskupa do świętości, komunia i kolegialność jako zasady jedności Kościoła, zadania biskupa – obrona czystości wiary, rozeznawanie charyzmatów i ich wykorzystanie w misji Kościoła, troska o należyte sprawowanie sakramentów, budzenie powołań do kapłaństwa i życia konsekrowanego, promocja laikatu, dialog ze współczesnym światem i inkulturacja (zob. relacja Zbigniewa Nosowskiego z Synodu na str. 10).

Jan Paweł II koncelebrował z uczestnikami Synodu uroczystą Mszę św. w Bazylice św. Piotra (27 października). Później spotkał się z nimi na wspólnym posiłku w watykańskim Hospicjum św. Marty. W skład 15-osobowej Rady Posynodalnej weszło po trzech przedstawicieli Afryki, Ameryki, Azji-Oceanii i Europy, wybranych przez Synod oraz trzech z nominacji papieskiej – wśród nich metropolita gnieźnieński, abp Henryk Muszyński i arcybiskup większy Lwowa, kard. Lubomyr Husar.

Papież poprosił Chiny o przebaczenia za błędy i przewinienia chrześcijan i zaproponował normalizację stosunków między Chińską Republiką Ludową a Stolicą Apostolską (patrz str. 6).

Jan Paweł II potępił krwawy zamach na katolicki kościół w Pakistanie i wyraził solidarność z rodzinami ofiar. 28 października w mieście Bahawalpur sześciu uzbrojonych mężczyzn wdarło się do świątyni katolickiej i otworzyło ogień do wiernych, uczestniczących we Mszy św. Zabili co najmniej 16 osób. Kilkudziesięciu chrześcijan jest rannych.

W depeszy przesłanej w imieniu Papieża na ręce nuncjusza apostolskiego w Pakistanie sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, kard. Angelo Sodano napisał, że Papież jest głęboko wstrząśnięty tym aktem przemocy w mieście Bahawalpur w środkowej części kraju. Kardynał podkreślił, że Jan Paweł II potępia kolejny przejaw nietolerancji, prosi nuncjusza o przekazanie współczucia rodzinom ofiar i pociechy duchowej wszystkim, którzy ucierpieli w wyniku zamachu oraz modli się za nich.

Podczas audiencji generalnej Papież komentował Psalm 51 („Miserere”). Człowiek nie jest bezsilny wobec własnego grzechu – wystarczy, że wyzna go przed Bogiem, a On nie tylko usunie grzech, ale obdarzy człowieka sercem nowym i czystym. „Nawet gdyby nasze grzechy były czarne jak noc, Boże miłosierdzie jest silniejsze niż nasza nędza” – powiedział Jan Paweł II, cytując św. Faustynę Kowalską.

W dwudziestolecie powołania Fundacji Jana Pawła II Papież przyjął jej członków na uroczystej audiencji. Fundacja, korzystając ze środków gromadzonych w kilkunastu krajach przez „koła przyjaciół”, prowadzi w Rzymie Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu, Instytut Kultury Chrześcijańskiej oraz Dom Polski dla Pielgrzymów. Stworzyła też fundusz stypendialny dla młodych z Europy Środkowej i Wschodniej, umożliwiając im studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. „Kto inwestuje w człowieka, w jego wszechstronny rozwój, nigdy nie traci – powiedział Jan Paweł II. – Nie ma wspanialszego i trwalszego pomnika dla naszych czasów, jak ten wznoszony ze spiżu nauki i kultury”.

• „Akty zemsty nie uleczą nienawiści” – powiedział watykański przedstawiciel w ONZ, abp Martino na forum zgromadzenia ogólnego poświęconego „kulturze pokoju”. Przedstawiając stanowisko Stolicy Apostolskiej na temat militarnej odpowiedzi Stanów Zjednoczonych na ataki terrorystyczne, papieski legat podkreślił, że poważna kampania przeciw terroryzmowi nie może ignorować istotnych problemów społecznych, ekonomicznych i politycznych. Są one bowiem pożywką dla terroryzmu, przemocy i konfliktów: „deptanie ludzkiej godności, brak poszanowania dla ludzkich praw i podstawowych swobód, dyskryminacja społeczna, nieznośne położenie uchodźców, ucisk fizyczny i psychiczny to sytuacje, które w każdej chwili mogą zostać wyzyskane przez terrorystów”. Abp Martino stwierdził też, że samobójcze ataki fanatyków nie są jedyną formą terroryzmu, który przybiera nieraz postaci „instytucjonalne” w systemach politycznych depczących wolność i prawa jednostek.

Abp Paul Josef Cordes, przewodniczący Papieskiej Rady „Cor Unum”, udał się jako wysłannik Jana Pawła II do Pakistanu. W liście do pakistańskiego Episkopatu Papież wyjaśnia, że w związku z dramatyczną sytuacją uchodźców w tym regionie abp Cordes „ma zbadać wraz z wami, w jaki konkretny sposób Kościół w Pakistanie może nieść pomoc braciom i siostrom w potrzebie”. Papieski wysłannik odwiedził obóz uchodźców w Peshawarze i spotkał się z prezydentem Pakistanu Musharrafem.

Wydarzenia ekumeniczne: Wizytę w Watykanie złożył prawosławny Patriarcha Antiochii Ignacy IV Hazim, którego Papież odwiedził podczas podróży do Syrii. Papieska Rada ds. Popierania Jedności Chrześcijan wydała „Wskazania”, w myśl których wierni katolickiego Kościoła chaldejskiego mogą uczestniczyć – w przypadku „konieczności duszpasterskiej” – w Eucharystii sprawowanej w Asyryjskim Kościele Wschodnim.

Kard. Jan Pieter Schotte, sekretarz generalny Synodu przedstawił dane statystyczne dotyczace obrad. Przeciętna wieku 280 ojców synodalnych wynosiła 65 lat. Podczas pierwszej części Synodu 229 ojców wygłosiło referaty: 75 po angielsku, 51 po włosku, 47 po francusku, 42 po hiszpańsku, 10 po niemiecku, jeden po rosyjsku oraz 2 i pół referatu po łacinie – jeden z biskupów przemawiał na początku po łacinie, a potem przeszedł na hiszpański.

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

Trzech młodych chrześcijan zginęło w Betlejem. W mieście, otoczonym przez wojska izraelskie, toczą się krwawe walki. Patriarchat łaciński w Jerozolimie podał nazwiska zabitych: Mousa George Abu Eid (19 lat), Rania Elias Kharoufeh (22 lata) i Johonny Tkaljieh (16 lat) – zastrzelony przez izraelskiego żołnierza na placu przed Bazyliką Narodzenia Pańskiego. W wyniku ostrzału uszkodzona została też świątynia prawosławna.

Z Jerozolimy do Betlejem wyruszył Konwój Solidarności i Pokoju. W Konwoju szli przedstawiciele organizacji pokojowych oraz Kościołów chrześcijańskich z Jerozolimy, m. in. abp Pietro Sambi (delegat apostolski w Jerozolimie i Palestynie), bp Kamal Hanna Bathish (ordynariusz pomocniczy w Łacińskim Patriarchacie Jerozolimy) oraz hierarchowie prawosławni i protestanccy. Chcieli oni w ten sposób zamanifestować solidarność z mieszkańcami Betlejem. Uczestnicy Konwoju wezwali władze izraelskie do natychmiastowego wycofania oddziałów z miast palestyńskich, a obie strony konfliktu do zaprzestania przemocy. Po zakończeniu marszu jego uczestnicy wręczali żołnierzom izraelskim ulotki z wydrukowanym biletem powrotnym do Tel Awiwu.

Belgijski senat zalegalizował eutanazję. Ustawa wejdzie w życie za kilka miesięcy. Belgia będzie drugim po Holandii krajem, w którym prawo dopuszcza “śmierć na życzenie”. “Akt ten będzie miał bardzo niebezpieczne konsekwencje: chodzi o wybór pewnego typu cywilizacji, w której indywidualizm góruje nad solidarnością” – tak nową ustawę skomentował kard. Godfried Daneels, przewodniczący Konferencji Episkopatu Belgii. 72 proc. Belgów popiera eutanazję.

Na Ukrainie działa nowa wspólnota prawosławna: Ukraiński Apostolski Kościół Prawosławny. W czerwcu tego roku grupa byłych duchownych Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego ogłosiła powstanie nowej Cerkwii i wyświęcenie na biskupa ks. Zachariasza. Na czele nowej struktury stanął bp Michał (Dutkiewicz), były biskup białocerkiewski i humański. W październiku biskupi Michał, Teoktyst i Zachariasz udzielili sakry biskupiej o. Łukaszowi. Powiadomili o tym biskupów Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego w USA, który podlega jurysdykcji Patriarchatu Konstantynopola. Nową wspólnotę potępiły władze Cerkwi Autokefalicznej. W tej chwili na Ukrainie działają cztery Kościoły prawosławne: Patriarchatu Moskiewskiego, Patriarchatu Kijowskiego i Autokefaliczny (te dwie wspólnoty zamierzają się wkrótce zjednoczyć) oraz Cerkiew Apostolska.

Włoski misjonarz został aresztowany przez władze Republiki Środkowoafrykańskiej. 62-letni o. Tonino Falaguasta jest oskarżony o rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji dotyczących nieudanego zamachu stanu z przełomu maja i czerwca tego roku. Misjonarz, dyrektor lokalnej rozgłośni katolickiej “Notre Dame” informował agencję misyjną MISNA o tragicznym położeniu ludności cywilnej. Republika Środkowoafrykańska liczy 3,2 mln mieszkańców; co trzeci jest katolikiem.

Kościół melchicki oraz prawosławni w Syrii będą w tym samym czasie świętować Wielkanoc. Decyzję taką podjął patriarcha Kościoła melchickiego, Grzegorz III Lahm. 350 tys. katolików syryjskich będzie zatem obchodzić Wielkanoc według kalendarza juliańskiego. W maju tego roku podczas pobytu w Syrii Jan Paweł II zaapelował do chrześcijan na Bliskim Wschodzie, by w tym samym czasie świętowali “pamiątkę Zmartwychwstania Chrystusa jako znak dążenia do pełnej jedności”.

Kard. Louis-Marie Billé, arcybiskup Lyonu i przewodniczący francuskiego Episkopatu, jest poważnie chory. Lekarze wykryli u niego raka jelita grubego. 62-letni kardynał zamierza zrezygnować z funkcji przewodniczącego i poświęcić się pracy w archidiecezji.

75 proc. Francuzów nigdy nie czytało Biblii – poinformował katolicki dziennik „La Croix”. Regularnie czyta ją 8 proc. ankietowanych. Połowa badanych uznała Pismo św. za przeżytek – 50 proc. z nich uważa się za katolików. Pozytywnie o Biblii częściej wypowiada się młodzież niż osoby powyżej 65 lat. Wśród praktykujących katolików 9 proc. czyta Pismo św. codziennie, 15 proc. raz w tygodniu, a 20 proc. raz w miesiącu.

• Ponad trzy czwarte Amerykanów to chrześcijanie – wynika z badań przeprowadzonych przez Miejski Uniwersytet Nowego Jorku. 52 proc. mieszkańców USA to wierni z różnych wspólnot protestanckich, 24,5 proc. to katolicy. Osoby obojętne religijnie to 14 proc. populacji Stanów Zjednoczonych, Żydzi – 1,3 proc., muzułmanie – 0,5 proc. Liczba katolików wzrosła w ostatnich 10 latach z 46 do 50,8 milionów.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• Polscy mariolodzy zaapelowali o odnowę kultu maryjnego. „Hasło sympozjum »Przez Jezusa do Maryi« traktuję jako wielki apel do wszystkich teologów, apostołów kultu maryjnego, kustoszów sanktuariów maryjnych o odnowę kultu maryjnego. Jezus musi być na pierwszym miejscu” – powiedział o. prof. Stanisław Celestyn Napiórkowski, podsumowując dwudniowe sympozjum mariologiczne, które zakończyło się 27 października w Licheniu. Według niego hasło „Przez Jezusa do Maryi”, które odnaleźć można w nauczaniu Jana Pawła II jest niezwykle nowatorskie. „To w świetle Jezusa Chrystusa dostrzegamy wielkość, godność i rolę Maryi w dziele zbawienia” – stwierdził o. Napiórkowski. W świadomości wiernych Chrystus jest bardzo daleko, jakby „utonął w bóstwie”. Ponieważ nastąpiła dewaluacja człowieczeństwa Chrystusa – zdaniem o. Napiórkowskiego – między człowiekiem a Bogiem wytworzyła się pustka. W tę pustkę wkroczyli „pośrednicy drugorzędni: święci i Matka Boża”. „Jest jakimś teologicznym i duszpasterskim horrendum, jeśli w tekstach maryjnych jest pełno myśli o pośrednictwie Matki Bożej, a nie ma myśli o pośrednictwie Chrystusa i Ducha Świętego” – powiedział kierownik Katedry Mariologii KUL.

W sympozjum uczestniczyło ponad 50 teologów, m.in. rektor seminarium prawosławnego w Warszawie ks. dr Jerzy Tofiluk i wykładowca Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej ks. dr Włodzimierz Nast, który mówił o mariologii w tradycji ewangelickiej.

• W warszawskim kościele Świętego Krzyża została odprawiona dziękczynna Msza św. w 23. rocznicę wyboru Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową (22 października). Eucharystii, na której zebrali się dyplomaci, politycy i ludzie świata nauki, przewodniczył nuncjusz apostolski abp Józef Kowalczyk, a koncelebrowało ok. 50 biskupów. Homilię wygłosił metropolita białostocki abp Wojciech Ziemba.

• „Kościół niechcianych” – pod takim hasłem odbyła się w Łodzi IV sesja Forum Młodych. Od 26 do 28 października o problemach młodych ludzi uzależnionych od alkoholu i narkotyków dyskutowała młodzież i duszpasterze. „Chodzi o ludzi odrzuconych przez społeczeństwo, nie akceptujących samych siebie, czasem spotykających się także z obojętnością w Kościele, ponieważ Kościół niekiedy sam nie bardzo wie, co ma z nimi zrobić” – wyjaśnił „Tygodnikowi” ks. Jarosław Kłys, archidiecezjalny duszpasterz młodzieży. Podczas sesji odbyło się m.in. spotkanie duszpasterzy młodzieżowych z osobami uzależnionymi od narkotyków, skupionymi wokół łódzkiego ośrodka Monaru. W spotkaniu uczestniczyli także członkowie warszawskiej wspólnoty Emanuel należącej do międzynarodowego ruchu Chemin Neuf. Uczestnicy sesji obejrzeli spektakl łódzkiego teatru tańca „Kairos”, przedstawiający w formie baletowej historię wyzwalania się człowieka z egoizmu. Mogli także wziąć udział w warsztatach plastycznych, układając – pod okiem artysty plastyka Andrzeja Hoffmana – dwie kilkumetrowe, kolorowe mozaiki oraz w integracyjnej zabawie tanecznej prowadzonej przez wodzireja zabaw bezalkoholowych. Sesję Forum Młodych zakończyła niedzielna Msza św. odprawiona przez arcybiskupa łódzkiego Władysława Źiółka, który przekazał młodzieży Krzyż-ikonę (namalowaną przez jedną z uczestniczek Forum). Krzyż ten przez cały rok będzie peregrynował po 35 dekanatach archidiecezji łódzkiej.

Forum Młodych skupia grupy młodzieżowe istniejące w parafiach archidiecezji i koordynuje ich pracę. Od czterech lat w ostatni weekend października Forum organizuje trzydniową sesję tematyczną. Dotychczas zastanawiano się m.in. nad sytuacją religijną młodych ludzi, prezentowano różne formy pracy duszpasterskiej z młodzieżą, rozmawiano także o problemie sekt. Za rok – jak zdradza ks. Kłys – prawdopodobnie Forum powróci do tematu „Kościół niechcianych”: „Mamy wrażenie, że nie poruszyliśmy wszystkich problemów – np. przemocy w rodzinie czy problemu inności seksualnej, z którą młodzi nie zawsze potrafią sobie poradzić”.

• Luteranie w diecezji katowickiej mają nowego biskupa. Obradujący 27 października Synod Kościoła ewangelicko-augsburskiego diecezji katowickiej wybrał na ten urząd ks. Tadeusza Szurmana – duszpasterza młodzieży, autora śpiewnika i proboszcza parafii w Katowicach. Biskup-elekt urodził się w 1954 r. w Simoradzu na Śląsku Cieszyńskim. Kierował m.in. wydawnictwem „Głos Życia” i luterańską redakcją religijną w Radiu Katowice. Jest radcą Rady Diecezjalnej Diecezji Katowickiej i prezesem Synodu Kościoła. Ma żonę i córkę.

• Biskup tarnowski Wiktor Skworc odwiedził Romów koczujących w Maszkowicach na Sądecczyźnie (24 października). „Obowiązkiem biskupa diecezjalnego jest troska o wszystkich wiernych bez względu na ich wiek, pozycję czy narodowość” – powiedział KAI po spotkaniu hierarcha. Chce on pomóc cygańskim dzieciom w edukacji. Kuria Diecezjalna w Tarnowie zamierza wybudować w Maszkowicach świetlicę środowiskową dla Romów. Mają się tam odbywać m.in. lekcje religii dla Cyganów.

• Znany aktor Jerzy Zelnik recytował Ewangelię św. Jana podczas kolejnego spotkania „Verba Sacra”. Spotkanie w ramach cyklu „Modlitw katedr polskich” odbyło się wieczorem 26 października w radomskiej katedrze. Recytacji Pisma św. towarzyszył akompaniament Radomskiej Młodzieżowej Orkiestry Dętej „Grandioso” pod dyrekcją Zdzisława Włodarskiego. Podczas spotkania wspomniano tragicznie zmarłego bp. Jana Chrapka, który zainicjował modlitwy katedr polskich w tym mieście. Rozpoczętym rok temu cyklem „Verba Sacra” aktorzy i wykonawcy chcieli uczcić Wielki Jubileusz chrześcijaństwa. Twórcą spektaklu jest Przemysław Basiński.

• Z dziennika bp. Jana Chrapka: „Życie należy przeżywać z pasją wiary i chęcią służenia Chrystusowi w bliźnich. W życiu najważniejsze jest żyć miłością do Boga i do ludzi. Do tego trzeba głębokiej wiary i pokory. Często modlę się o te dary. Boję się, żebym nie stawał się bardzo letni i pyszałkowaty. Z podziwem patrzę na wielu ludzi głębokiej wiary i prostoty” (fragmenty osobistego dziennika zmarłego tragicznie w wypadku samochodowym bp. Chrapka przeczytał bp Stefan Siczek podczas Mszy św. w Radomiu 25 października).


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 44, 4 listopada 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl