Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• „Nigdy więcej wojny! Nigdy więcej terroryzmu! Niech każda religia niesie na ziemię w imię Boga sprawiedliwość i pokój, przebaczenie i życie, miłość!” – to uroczyste wezwanie, które Papież wraz z przywódcami różnych religii skierował do ludzi w Asyżu, powtórzył również podczas niedzielnej modlitwy „Anioł Pański”. „Chciałbym dzisiaj jeszcze raz podziękować zwierzchnikom religijnym, mówił Jan Paweł II, którzy odpowiedzieli na moje zaproszenie. W Asyżu wspólnie potwierdziliśmy ponownie, że zadaniem religii jest sprzyjanie, przy wzajemnym poszanowaniu, pokojowemu współżyciu między narodami i kulturami. Wyrażam ponadto swoją wielką wdzięczność całemu ludowi wierzących, niezliczonym osobom ze wszystkich części świata, którzy towarzyszyli nam swym wsparciem duchowym, jak również tym wszystkim, którzy – stojąc z dala od religii – podzielali »ducha« tego szczególnego Dnia i są gotowi zaangażować się w obronę i popieranie prawdziwych wartości ludzkich” (relację z przebiegu spotkania w Asyżu, zob. s. 7).
• W Asyżu po raz pierwszy w historii świat religijny zobaczył w Papieżu punkt odniesienia – uważa kard. Carlo Maria Martini. Arcybiskup Mediolanu, który także brał udział w tym międzyreligijnym spotkaniu twierdzi, że był świadkiem „sprawowania prymatu Papieża, i to nie tylko prymatu jurysdykcji w Kościele katolickim, ale także prymatu zaszczytu i władzy w stosunku do Kościołów chrześcijańskich, które zgodziły się wziąć udział w zwołanym przez Jana Pawła II spotkaniu. Jak również w stosunku do innych religii, które prawdopodobnie nie przyjęłyby zaproszenia od innej osoby”. „Było oczywiste, że chociaż w pokorze Papież siedział obok innych przywódców religijnych – to on był postacią centralną – uważa kard. Martini.
• Papieskie orędzie na Dzień Środków Przekazu: „Internet nowe forum głoszenia Ewangelii”. Tegoroczny, 36. już z kolei Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu obchodzony będzie w Kościele 12 maja, choć Kościoły lokalne mogą obchodzić go w innych terminach (np. w Polsce obchodzony jest w trzecią niedzielę września). W orędziu Jan Paweł II przypomina, że Kościół w każdych czasach kontynuuje dzieło rozpoczęte w dniu Zesłania Ducha Świętego, kiedy to apostołowie, wspierani mocą Ducha Świętego, „wyszli na ulice Jerozolimy, aby głosić Ewangelię Jezusa Chrystusa w różnych językach”. „Później ta misja ewangelizacyjna rozeszła się na cały świat w miarę, jak chrześcijaństwo zakorzeniało się w wielu miejscach i nauczyło się mówić różnymi językami świata, ale w zgodzie z Chrystusowym poleceniem głoszenia Ewangelii wszystkim narodom” – pisze Jan Paweł II. W ciągu wieków Kościół musiał przekraczać liczne progi kulturalne, przy czym zawsze wymagało to nowej energii i wyobraźni w głoszeniu Ewangelii. Takimi progami były czasy wielkich odkryć, Odrodzenie i wynalazek druku czy rewolucja przemysłowa. W naszych czasach, wraz z rewolucją w zakresie środków przekazu i informacji, „Kościół znajduje się niewątpliwie w obliczu nowego progu, jakim jest internet” – czytamy w orędziu. Jest to z pewnością nowe „forum” w tym znaczeniu, jakie nadawano temu słowu w starożytnym Rzymie, to znaczy miejsce publiczne, gdzie spotyka się polityka i interesy, gdzie wypełnia się obrzędy religijne, gdzie toczy się znaczna część życia społecznego miasta i gdzie natura ludzka ukazuje to, co w niej najlepsze i najgorsze – pisze Papież. 
„Dla Kościoła ten nowy świat przestrzeni cybernetycznej jest zachętą do wielkiej przygody wykorzystania jej potencjału dla głoszenia orędzia ewangelicznego” – czytamy w orędziu papieskim. Kościół podchodzi do tego środka z poczuciem realizmu i z ufnością – zapewnia Jan Paweł II. I dodaje, że tak jak inne narzędzia komunikowania się, także internet jest tylko środkiem, a nie celem samym w sobie: „Internet może ofiarować cudowne możliwości ewangelizacji, jeśli jest wykorzystywany umiejętnie i z jasną świadomością jego siły i jego słabości”. 
n Wizytę „ad limina Apostolorum” w Rzymie zakończyli biskupi Wietnamu. Jan Paweł II zaapelował do nich o „zdrową współpracę” między Kościołem i władzami tego kraju, gdyż „stoi przed nimi to samo zadanie – służyć dobru wszystkich obywateli”. Papież przypomniał, że „Kościół katolicki nie utożsamia się ani nie wiąże z żadnym ustrojem i jest niezależny od wspólnoty politycznej”. Ale „oczekuje od niej pełnego poszanowanie swej niezależności i autonomii” – dodał Papież. Jego zdaniem „wolność religii, która jest najcenniejszym dobrem, jak naucza Sobór Watykański II, i którą gwarantują międzynarodowe konwencje, dotyczy zarówno osób, jak i wspólnoty kościelnej”. Papież zapewnił, że „katolicy wietnamscy gotowi są budować razem z innymi obywatelami cywilizację miłości, opartą na pokoju, sprawiedliwości, solidarności i wolności”. Spośród 74 mln Wietnamczyków większość stanowią wyznawcy buddyzmu. Katolików jest ok. 7 mln. Tworzą oni trzecią, co do liczebności wspólnotę katolicką w Azji – po Filipinach i Indiach.
• Modlitwa o wybawienie Izraela z 36. rozdziału Księgi Mądrości Syracha – była przedmiotem katechezy Jana Pawła II podczas audiencji ogólnej w Watykanie. Papież przypomniał, że w Starym Testamencie nie tylko Psałterz zawiera teksty modlitwy ludu Bożego. Wiele innych ksiąg biblijnych również ma piękne fragmenty – pochwalne, błagalne bądź dziękczynne wobec Boga. „Biblia ukazuje w ten sposób dialog Boga z ludzkością, spotkanie przebiegające pod znakiem słowa Bożego, łaski i miłości” – mówił Jan Paweł II. Jako przykład księgi z pięknymi tekstami modlitewnymi Papież wymienił Księgę Mądrości Syracha. Podkreślił, że modlitwa o wybawienie Izraela, wypełniająca pierwszą część 36. jej rozdziału, może stanowić wzór próśb zanoszonych do Boga w czasach prześladowań i ucisku.
n 19 stycznia w Rzymie zmarł w wieku 73 lat ks. prałat Virgilio Levi, kanonik kapituły bazyliki św. Piotra. W latach 1972–1983 wicedyrektor „L’Osservatore Romano”. Doktor nauk politycznych. Był asystentem kościelnym ważnych organizacji katolickich, wykładowcą prawa międzynarodowego i kolonialnego na uniwersytecie katolickim w Calgari skąd przez Pawła VI został powołany do pracy w redakcji watykańskiego dziennika. Mons. Levi, znakomity publicysta był także autorem wielu książek. W pamięci Polaków zapisał się jako organizator międzynarodowego kongresu „Chrześcijańskie korzenie Europy” (1982 r.). Nabożeństwo żałobne w bazylice św. Piotra 22 stycznia odprawił kard. Virgilio Noe, z którym koncelebrowało ponad 30 biskupów i kapłanów. Na wstępie liturgii odczytano list Sekretarza Stanu przekazujący kondolencje Ojca Świętego.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

• W kolumbijskim mieście Florencia zginął w zasadzce 30-letni kapłan ks. Arley Arias García. 30-letniego kapłana zamordowali prawdopodobnie członkowie lewicowej partyzantki. Ks. Arias Garcia przewodniczył Zespołowi Pokoju, który działa na rzecz przywrócenia spokoju w tym rejonie kraju. Duchowny pomógł uwolnić wiele osób uprowadzonych przez partyzantów i organizacje paramilitarne.
n Władze Arabii Saudyjskiej zwolniły sześciu chrześcijan, uwięzionych za posiadanie Biblii i wyznawanie swej wiary. Aresztowano ich w lipcu ubiegłego roku. Po zwolnieniu wydalono ich z kraju. W więzieniu pozostało jeszcze ośmiu chrześcijan. Wszyscy aresztowani to cudzoziemcy zatrudnieni w Arabii Saudyjskiej na legalnych kontraktach. 
W grudniu 2001 r. król Fahd ogłosił na zakończenie ramadanu (islamskiego miesiąca postu) amnestię dla ponad 12 tys. więźniów, sprawców drobnych przestępstw. Chrześcijanie, oskarżani o „spiski religijne”, pozostali w więzieniach – podobnie jak mordercy, przemytnicy narkotyków oraz oskarżeni o cudzołóstwo lub bluźnierstwo.
• Zabijanie niewinnych ludzi oznacza profanację imienia Bożego i zniesławienie religii – stwierdza wspólna deklaracja, podpisana w Aleksandrii przez kilkunastu przywódców chrześcijańskich, żydowskich i muzułmańskich. Obradowali oni w tym egipskim mieście z inicjatywy honorowego zwierzchnika Wspólnoty Anglikańskiej arcybiskupa Canterbury George’a Careya. Współorganizatorem spotkania był wiceminister spraw zagranicznych Izraela Michael Melchior. Stronę chrześcijańską reprezentowali w Aleksandrii m.in. łaciński patriarcha Jerozolimy abp Michel Sabbah i anglikański biskup tego miasta Rijah Abu al-Assal.
Wspólna deklaracja, którą abp Carey nazwał Pierwszą Deklaracją Aleksandryjską Przywódców Religijnych Ziemi Świętej, zobowiązuje hierarchów do wykorzystania ich „autorytetu moralnego i religijnego dla położenia kresu przemocy i przywrócenia procesu pokojowego”.
Niektóre postanowienia deklaracji można interpretować na różne sposoby. Wątpliwości budzi, np. pierwsza klauzula: „Świętość i integralność miejsc świętych winna zostać zachowana, wszystkim zaś powinna być zapewniona wolność kultu”. Przedstawiciel judaizmu zapytał szejka Abudssalama Abu-Szuchajdama, muftiego policji palestyńskiej, czy oznacza to, że Żydzi będą mogli wejść na Wzgórze Świątynne w Jerozolimie. Szejk zaprzeczył: „Ta klauzula oznacza: pozwól mi iść do mojego meczetu, a ja nie będę ci zabraniał iść do twojego kościoła czy synagogi”. Na uwagę, że Żydom nie zezwala się wejść na Wzgórze Świątynne, mufti odpowiedział: „Nie mają oni prawa tam chodzić, gdyż całe Wzgórze Świątynne jest meczetem”.
Abp Carey powiedział na konferencji prasowej, że trzeba będzie powołać stałą komisję do rozwiązywanie takich sporów interpretacyjnych. Anglikański hierarcha podkreślił, że „dopiero rozpoczęliśmy wspólną drogę; nie możemy zrobić wszystkiego w ciągu pierwszych 36 godzin”.
• Jan Paweł II odwiedzi w lipcu tego roku Meksyk. Będzie to piąta wizyta Papieża w tym kraju. Tamtejszy minister spraw wewnętrznych, Santiago Creel poinformował, że 29 lipca Papież kanonizuje indiańskiego błogosławionego Juana Diego. Nie ustalono jeszcze miejsca uroczystości. Papież przyjedzie do Meksyku z Toronto, gdzie w dniach 18-28 lipca będzie przewodniczyć obchodom XVII Światowych Dni Młodzieży. 
• W Kabulu odprawiono pierwszą od dziewięciu lat katolicką Mszę św. Uczestniczyli w niej przede wszystkim zagraniczni żołnierze i pracownicy organizacji charytatywnych. Eucharystię sprawował włoski kapelan polowy, franciszkanin Ivan Lai. Nabożeństwo odbyło się w kościele na terenie włoskiej ambasady – to jedyna kaplica katolicka w Afganistanie. 
• Katoliccy biskupi Szwajcarii zachęcają rodaków do głosowania za przystąpieniem tego kraju do Organizacji Narodów Zjednoczonych. Na początku marca odbędzie się w tej sprawie referendum. Zdaniem hierarchów należy się zastanowić, czy Szwajcarzy mogą nadal „jako jedyny naród pozostać z dala od ONZ”. Mimo niedoskonałości Narodów Zjednoczonych, organizacja ta to „dziś najskuteczniejszy instrument obrony i zaprowadzania pokoju na świecie , wspierania sprawiedliwości między narodami, rozwiązywania problemów ekologicznych i innych wielkich zadań, które stoją przed ludzkością” – podkreślili biskupi. 
Tylko Stolica Apostolska i Szwajcaria mają status obserwatorów przy ONZ. W 1979 r. w przemówieniu na forum Zgromadzenia Ogólnego tej organizacji Jan Paweł II wyjaśnił, że Watykan pełni zadania natury czysto religijnej i z tego powodu nie może być pełnoprawnym członkiem Narodów Zjednoczonych. 
• Co trzeci mieszkaniec Ziemi jest chrześcijaninem – poinformowała watykańska misyjna agencja prasowa Fides, powołując się na Międzynarodowy Biuletyn Badań Misyjnych (IBMR) w USA. W styczniu ubiegłego roku żyło na świecie ponad 2 miliardy chrześcijan. Na naszej planecie mieszka przeszło 1,2 mld muzułmanów, prawie 824 mln hindusów, blisko 364 mln buddystów i 150,5 mln ateistów. Ponad 770 milionów ludzi nie przyznawało się do żadnej religii, ale też nie deklarowało się jako niewierzący. Wyznawców judaizmu było ponad 14,5 mln. W ramach chrześcijaństwa najliczniejszy jest katolicyzm, wyznawany przez przeszło 1,07 mld ludzi. Protestantów różnych Kościołów jest 346,7 mln, prawosławnych – 216,2 mln, a wyznawców anglikanizmu prawie 81 mln.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• Już po raz drugi Kościół katolicki w Polsce obchodził dzień modlitw poświęconych islamowi (26 stycznia). Głównym punktem obchodów było spotkanie, które odbyło się w kościele św. Andrzeja Boboli w Warszawie. Wspólnie zebrali się tam muzułmanie i chrześcijanie, przybyli także biskupi: bp Piotr Libera, sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski i bp Tadeusz Pikus, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. dialogu katolików i muzułmanów, który wygłosił homilię. Zebrani wysłuchali m.in. fragmentów Koranu i Pisma Świętego odczytanych w języku polskim i arabskim. Fragment Koranu recytował imam warszawsko-białostocki Tomasz Miśkiewicz. Bp Pikus powiedział, że na początku nowego stulecia względny spokój w świecie zakłóciła „zbrodnia dokonana 11 września 2001 roku, która zdumiała, oburzyła i przeraziła świat”. Zdaniem biskupa, tym bardziej cieszy fakt spotkania modlitewnego, przy którym chrześcijanie i muzułmanie z wiarą w Boga przekazali sobie znak pokoju. O atakach terrorystycznych na USA mówił też Khalid Mahmood, ambasador Pakistanu, który przemawiał w imieniu ambasadorów krajów muzułmańskich. „Był to akt terroru, którego nie mogą usprawiedliwić żadne krzywdy ani racje” – stwierdził. (O islamie zob. teksty na str. 8-11.)
• Po raz pierwszy biskup prawosławny wygłosił homilię w białostockiej katedrze katolickiej (20 stycznia). Biskup prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej Jakub uczestniczył we Mszy św. odprawionej przez metropolitę białostockiego Wojciecha Ziembę podczas Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan. Biskup Jakub mówił w homilii o miłości jako podstawie jedności chrześcijan. „Miłość jest gwarantem jedności wiary. Podziały są wynikiem braku miłości” – mówił. Dlatego podstawą dialogu między chrześcijanami jest wzajemne umiłowanie. „Tak jak przy biblijnej wieży Babel, nie potrafimy znaleźć wspólnego języka, co rodzi nieporozumienie prowadzące nawet do nienawiści. Dlatego powracamy do źródeł: Słowa Bożego i Eucharystii” – mówił na zakończenie Mszy św. metropolita białostocki.
• Bp Sławoj Leszek Głódź wystąpił w obronie pracowników pogotowia. W rozmowie z dziennikarzami 27 stycznia przewodniczący Rady ds. Środków Społecznego Przekazu Episkopatu Polski stwierdził, że cała służba zdrowia nie zasługuje na tak ostre oskarżenia. Podkreślił, że dziennikarze muszą wystrzegać się zniekształcania rzeczywistości. Bp Głódź uważa, że samo ujawnienie podejrzeń o nadużycia w łódzkim pogotowiu ratunkowym było ważne i potrzebne. „Nie można jednak oskarżać całej grupy zawodowej” – powiedział z naciskiem. Zauważył, że w tej sprawie media wydały już wyrok, co doprowadziło do spontanicznej reakcji społeczeństwa. Ludzie ubliżają uczciwym lekarzom i sanitariuszom. Zdaniem bp. Głódzia, od prowadzenia śledztwa i ferowania wyroków są odpowiednie służby: policja i prokuratura. Uważa też, że w informacjach dziennikarskich „pewne sprawy zostały przerysowane”. (O aferze w łódzkim pogotowiu zob. teksty na str. 4-5.)
• Dziennikarka „Rzeczpospolitej” Ewa Czaczkowska została pierwszą laureatką nagrody dziennikarskiej „ŚLAD” im. bp. Jana Chrapka. Laureatka odebrała 26 stycznia w rezydencji Prymasa Polski statuetkę autorstwa prof. Gustawa Zemły, przedstawiającą dwie spotykające się dłonie. Dostała również nagrodę pieniężną w wysokości 10 tys. zł. Kapituła nagrody uhonorowała red. Czaczkowską za „profesjonalizm dziennikarski w trudnym dziele przybliżania problematyki religijnej współczesnemu odbiorcy”. „To nagroda dla tych, którzy chcą dotknąć prawdy, dobra, porozumienia i dialogu” – mówił przewodniczący kapituły senator Krzysztof Piesiewicz. „»Ślad« to nagroda, która przybliża nas do siebie” – mówił kard. Józef Glemp o dziennikarzach i ludziach Kościoła. Prymas Polski wyraził radość z tego, że w pluralistycznym świecie to właśnie biskup daje przedstawicielom różnych mediów okazję do spotkania. „Kościół także szuka swego miejsca i wiem, że państwo mu w tym pomagacie” – dziękował dziennikarzom kard. Glemp.
Nominowani do nagrody im. bp. Jana Chrapka byli również Wojciech Jagielski z „Gazety Wyborczej” oraz jezuita ks. Stanisław Obirek, założyciel i były redaktor naczelny kwartalnika „Życie Duchowe”.
n Przewodniczący Konferencji Biskupów Niemieckich kard. Karl Lehmann oraz arcybiskup Pragi i prymas Czech kard. Miloslav Vlk otrzymali doktoraty honoris causa Uniwersytetu Opolskiego (24 stycznia). O nadaniu honorowych doktoratów wieloletniemu przewodniczącemu i wiceprzewodniczącemu Rady Konferencji Episkopatów Europy CCEE, zadecydował 4 grudnia 2001 r. jednogłośnie Senat Uniwersytetu Opolskiego na wniosek Rady Wydziału Teologicznego. Uroczystość zgromadziła przedstawicieli władz kościelnych Czech, Niemiec i Polski z metropolitą wrocławskim, kard. Henrykiem Gulbinowiczem, reprezentantów władz rządowych i samorządowych oraz przedstawicieli świata nauki i kultury. Nadając tytuł kard. Lehmannowi, Uniwersytet Opolski pragnął uczcić jego wybitną działalność naukową i ogromny dorobek pisarski – powiedział w laudacji ks. prof. Helmut J. Sobeczko, dziekan Wydziału Teologicznego. Zwrócił też uwagę, że przewodniczący Konferencji Biskupów Niemieckich jest „biskupem ekumenizmu, mediacji i pojednania” oraz wielkim orędownikiem pojednanej Europy. W laudacji poświęconej kard. Vlkowi podkreślono jego zaangażowanie na rzecz pojednania wyznań chrześcijańskich i zbliżenia między narodami europejskimi.
• Caritas Polska apeluje o pomoc ofiarom wybuchu wulkanu Nyiragongo w pobliżu miasta Goma w Kongo w Afryce. Na teren objęty kataklizmem nie będą wysyłane transporty ani wolontariusze, ponieważ na miejscu działają lokalne oddziały Caritas Goma i polscy misjonarze. Potrzebne są tylko fundusze do zakupu wody pitnej, środków higienicznych i żywności. Wulkan Nyiragongo zniszczył całkowicie 500 tys. miasto Goma. Pierwsza erupcja wulkanu nastąpiła 17 stycznia.
Pieniądze przeznaczone na pomoc ofiarom wybuchu wulkanu w Kongo można wpłacać na konto: Caritas Polska, Skwer Kard. S. Wyszyńskiego 6, Warszawa PKO BP SA I O/Centrum w Warszawie nr 90 10201013 122640130 z dopiskiem „Wybuch wulkanu”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 4, 27 stycznia 2002

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl