Początki dialogu

 

W świecie 

1964 – Paweł VI powołuje Sekretariat dla Niechrześcijan, przemianowany w 1989 r. na Papieską Radę ds. Dialogu Międzyreligijnego.
1965 – „Deklaracja o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich” Soboru Watykańskiego II staje się momentem zwrotnym w relacjach także z islamem. Dokument wzywa chrześcijan, by podchodzili do wyznawców innych religii z pokorą i gościnnością, a nie z poczuciem wyższości: „Nie możemy zwracać się do Boga jako do Ojca wszystkich, jeśli nie zgadzamy się traktować po bratersku kogoś z ludzi na obraz Boży stworzonych”. Sobór wzywa wszystkich ludzi, by „szczerze pracowali nad zrozumieniem wzajemnym i w interesie całej ludzkości wspólnie strzegli i rozwijali sprawiedliwość społeczną, dobra moralne oraz pokój i wolność”. 
1965 – na zaproszenie strony muzułmańskiej kard. Franz König wygłasza wykład o monoteizmie na uniwersytecie Al-Azhar w Kairze.
1971 – Światowa Rada Kościołów powołuje Podkomisję ds. Dialogu z Ludźmi Żyjących Religii i Ideologii; jest to efekt spotkania chrześcijan i muzułmanów w Cartigny w marcu 1969. W 1991 r. Podkomisja zmienia nazwę na Biuro Kontaktów Międzyreligijnych. 
1974 – Centrum Studiów i Badań Ekonomiczno-Społecznych z Tunisu zapoczątkowuje serię spotkań wyznawców obu religii.
1976 – władze Libii organizują spotkanie chrześcijan i muzułmanów w Trypolisie, powtarzane przez kilka następnych lat. Wznowiono je w 1989 r. 
1978 – muzułmańscy i chrześcijańscy uczeni, głównie z Tunezji, powołują Muzułmańsko-
-Chrześcijańską Grupę Badawczą (GRIC), która umożliwia kontynuowanie w małych grupach dyskusji nad problematyką poruszaną na międzynarodowych sympozjach. Efekty jej prac zebrano w czterech książkach, wydanych w Paryżu w latach 1987-2000. 
1989 – spotkania delegacji chrześcijan i muzułmanów w Rzymie i Ammanie; są one efektem współpracy Królewskiej Akademii Badań nad Cywilizacją Islamską z Jordanii z Papieską Radą ds. Dialogu Międzyreligijnego. Nawiązane przez księcia Hassana bin Talala kontakty z anglikanami zostały, z inicjatywy obu stron, rozszerzone na inne wyznania chrześcijańskie i różne ugrupowania muzułmańskie.
1989-94 – Papieska Rada ds. Dialogu Międzyreligijnego organizuje regionalne spotkania w Asyżu, w nigeryjskim Ibadanie i w Pattayi w Tajlandii. Ich uczestnicy nie dzielą się na chrześcijan i muzułmanów, lecz biorą udział jako mieszana delegacja narodowa.
2001 – Jan Paweł II spotyka się z duchownymi muzułmańskimi w meczecie Omajjadów w Damaszku.


W Europie 

1949 – Ojcowie Biali (Misjonarze Afryki) tworzą instytut, który rozwinął się w Papieski Instytut Studiów Arabistycznych i Islamistycznych (PISAI), w 1964 r. przeniesiony do Rzymu
1956 – rozpoczynają się coroczne spotkania chrześcijan zaangażowanych w kontakty z muzułmanami znane jako „Dni Rzymskie”
1959 – z inspiracji kard. Franza Königa w Wiedniu powstaje Afro-Asiatisches Institut; pomaga on studentom z Azji i Afryki, jest miejscem międzyreligijnych spotkań; mieści się tam też meczet. 
1976 - powstaje Centrum Badań nad Islamem i Kontaktami Chrześcijańsko-Muzułmańskimi, od 1999 r. wchodzące w skład Wydziału Teologii na uniwersytecie w Birmingham; studiują tam wspólnie chrześcijanie i muzułmanie z różnych krajów.
1980 – początek spotkań w ramach „Dni Arras”; gromadzą one przedstawicieli różnych wyznań chrześcijańskich, zaangażowanych w popularyzację współpracy między chrześcijanami a muzułmanami w Europie. 
1989 – Episkopat austriacki powołuje Urząd ds. Kontaktów ze Światowymi Religiami; jego cel to pogłębianie w duchu ekumenizmu stosunków między religiami.
1997 – powstaje Brytyjska Rada Muzułmańska; ma umożliwiać muzułmanom w Wielkiej Brytanii wpływ na przemiany społeczne. W Leicester w Islamic Foundation działa m.in. sekcja ds. dialogu międzyreligijnego. W latach 90. na Bałkanach powstają ośrodki, mające budować porozumienie, np. sarajewskie Międzynarodowe Wieloreligijne i Międzykulturowe Centrum Zajedno.


Poza tym Uniwersytet w Ankarze i Uniwersytet Gregoriański w Rzymie organizują wymianę profesorów i wspólne sympozja naukowe. Z Gregorianum i Papieskim Instytutem Studiów Arabistycznych i Islamistycznych w Rzymie współpracuje też uniwersytet Az-Zajtuna w Tunisie. 
Instytucje umożliwiające muzułmanom i chrześcijanom kontakt i współpracę to także działające w Betlejem centrum Al-Liqa’ (arab. Spotkanie), egipskie Stowarzyszenie na Rzecz Religijnego Braterstwa, Pakistańskie Stowarzyszenie na Rzecz Dialogu Międzyreligijnego, Stowarzyszenie Gorących Serc z Bangladeszu, filipiński Ruch Silsilah (arab. Łańcuch). 
Powstają też inicjatywy dialogu z chrześcijanami ze strony szyitów z Iranu; tamtejsze spotkania koordynuje Sekretariat ds. Dialogu Międzyreligijnego irańskiego Ministerstwa Kultury i Islamskiego Kierownictwa.

Opracowali:
Agata Skowron-Nalborczyk
i ks. Stanisław Grodź SVD

 

 

 

 

 

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl