Kronika religijna
Stolica Apostolska •
Kościół w Świecie •
...i w Polsce
STOLICA APOSTOLSKA
• Posłannictwo biskupa jako nauczyciela
wiary, relacje między konferencjami episkopatów a Kurią
Rzymską oraz rola i metodologia Synodu należały do głównych
tematów debaty synodalnej, prowadzonej w minionym tygodniu w 12
zespołach językowych („circuli minores”). Relatorzy
poszczególnych zespołów postulowali m.in., aby „sprawowanie
posługi Piotrowej było w większej mierze wspomagane przez
Synod Biskupów” oraz by relacje między Kurią a
konferencjami episkopatów kształtowane były przez „współodpowiedzialność,
konsultacje, wzajemne zaufanie i miłość”. Opracowane
przez zespoły „propositiones” (tajne wnioski,
przekazane na piśmie sekretariatowi Synodu) staną się podstawą
papieskiej adhortacji posynodalnej. W piątek na 21. sesji
plenarnej biskupi głosowali nad pierwszym projektem końcowego
orędzia Synodu do Ludu Bożego. (Zob. relacja Zbigniewa
Nosowskiego na str. 11.)
• W 23. rocznicę wyboru na Stolicę
Piotrową, Jan Paweł II przyjął gratulacje i życzenia od
biskupów zgromadzonych na porannej sesji Synodu (16 października).
„Prawdę mówiąc są one trochę przedwczesne –
powiedział – bo o tej godzinie nie wszystko było jeszcze
jasne. Decyzja zapadła około siedemnastej, osiemnastej po południu.
Bardzo dziękuję i polecam się waszej modlitwie”. Obecny
pontyfikat jest – jak dotąd – siódmym pod względem
długości w całych dziejach Kościoła.
• „Kiedy słabnie przekonanie, że
niedopuszczalna jest żadna forma równouprawnienia rodziny
opartej na małżeństwie z innymi postaciami związków
uczuciowych, zagrożona zostaje sama struktura społeczeństwa i
jego fundamenty prawne” – powiedział Papież w
przemówieniu do kilkunastu tysięcy włoskich rodzin,
zgromadzonych w sobotę na Placu św. Piotra w związku z
obchodami 20-lecia adhortacji „Familiaris consortio”.
Spotkanie poprzedzone było kilkudniową konferencją nt. „Rodzina
podmiotem życia społecznego”, która zgromadziła w
podrzymskim sanktuarium Divino Amore 1200 delegatów,
reprezentujących włoskie diecezje i stowarzyszenia rodzin. W
liście skierowanym z tej okazji do wikariusza Rzymu kard.
Camillo Ruiniego Papież napisał, że „należy odejść od
wizji rodziny jako jednego z wielu sektorów życia społecznego
i uczynić ją probierzem wszelkiej działalności
politycznej”. W niedzielę Jan Paweł II dokonał
pierwszej w dziejach Kościoła beatyfikacji dwojga małżonków
– Alojzego Beltrame Quattrocchi (1880–1951) i Marii
Corsini (1884–1965) – zob. tekst Józefa Majewskiego
obok.
• Do dialogu między wyznawcami różnych
religii i do wzajemnej tolerancji wezwał Jan Paweł II w orędziu
na Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy 2002. „Wyrażam
nadzieję, że ideał solidarnego współistnienia urzeczywistni
się także w krajach, gdzie większość mieszkańców wyznaje
religię inną niż chrześcijańska, ale gdzie żyją chrześcijańscy
imigranci, którzy nie zawsze niestety cieszą się prawdziwą
wolnością religii i sumienia”. Komentując orędzie
podczas konferencji prasowej, o. Paolo Negri z Papieskiej Rady
ds. Duszpasterstwa Migrantów zaproponował, aby w krajach chrześcijańskich
kalendarze podawały również daty ważnych świąt
obchodzonych przez muzułmanów i wyznawców innych religii oraz
by mass media, także kościelne, informowały o życiu
imigranckich społeczności religijnych.
• Podczas środowej audiencji generalnej
Papież modlił się za zabitych i rannych w starciach między
chrześcijanami a muzułmanami w Nigerii, nazywając je „kolejnym
epizodem śmiercionośnej przemocy”, do jakiego doszło w „tragicznej
sytuacji międzynarodowej ostatnich dni”. Walki wybuchły
w mieście Kano w północnej Nigerii po demonstracji muzułmanów
przeciw amerykańskiej interwencji militarnej w Afganistanie. W
głównej części katechezy Papież komentował Psalm 48
– „hymn dziękczynienia za wybawienie ludu”: „Człowiek
ukryty w cieniu Bożej opieki zachowuje niewzruszoną pewność,
że ostatnie słowo nie należy do zła, ale do dobra; Bóg
triumfuje nad wrogimi mocarstwami, nawet gdy wydają się potężne
i niezwyciężone”.
• O nadal dramatycznej sytuacji w Ziemi
Świętej wspomniał Jan Paweł II podczas niedzielnej Mszy
beatyfikacyjnej przed końcową modlitwą „Anioł Pański”:
„Przemoc i śmierć wtargnęły nawet na plac przed Bazyliką
Narodzenia w Betlejem. W imię Boga powtarzam: przemoc uwłacza
Bożej świętości i godności człowieka”.
• Choć ubóstwo nie jest samoistną
przyczyną terroryzmu, nie można skutecznie zwalczać
terroryzmu, nie podejmując problemu pogłębiających się nierówności
między bogatymi a ubogimi – stwierdził na forum 56.
sesji Zgromadzenia Generalnego ONZ stały obserwator Stolicy
Apostolskiej abp Renato Martino. „Musimy uznać, że globalne
nierówności są absolutnie nie do pogodzenia z globalnym
bezpieczeństwem”. Również Papież w liście skierowanym
do dyrektora FAO z okazji Światowego Dnia Wyżywienia (16 października)
napisał, że refleksja nad problemem głodu „wydaje się
szczególnie aktualna po tragicznych atakach terrorystycznych na
Stany Zjednoczone. (...) Te dramatyczne wydarzenia każą nam
zastanowić się wnikliwie nad najgłębszymi motywami naszych
wspólnych działań na rzecz ubogich”.
• Przekonanie, że Papież odwiedzi Rosję
w przyszłym roku, wyraził abp Tadeusz Kondrusiewicz,
administrator apostolski europejskiej części Rosji, w
wywiadzie dla miesięcznika „Inside the Vatican”. Z
ostatnich sondaży wynika, że ok. 60 proc. obywateli Rosji jest
przychylnych papieskiej wizycie (o 10 proc. więcej niż przed
podróżą Jana Pawła II do Kazachstanu i Armenii).
KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE
• O. Celestino Digiovambattista został
zamordowany w Wagadugu, stolicy Burkina Faso. 67-letni
kamilianin pracował jako kapelan w jednym z tamtejszych więzień.
Podczas wizyty duszpasterskiej w zakładzie karnym zasztyletował
go psychicznie chory więzień.
• Ks. Tadeus Nguyen Van Ly z Wietnamu został skazany
na 15 lat więzienia za sabotaż. Oskarżono go o opuszczenie
aresztu domowego, który nałożyły na niego komunistyczne władze.
Była to z kolei kara za to, że wietnamski duchowny wystosował
list do rządu USA, w którym apelował o nieratyfikowanie układu
handlowego z Wietnamem, dopóki władze w Hanoi nie będą
respektować praw człowieka. Kapłan nie miał prawa
opuszczania diecezji i odprawiania Mszy św. W 80-milionowym
Wietnamie żyją ok. 2 mln katolików.
• W miejscowości Dimataling na filipińskiej wyspie
Mindanao uprowadzono o. Giuseppe Pierantoniego z zakonu sercanów.
15 uzbrojonych mężczyzn wdarło się na plebanię parafii
Matki Bożej Fatimskiej, gdzie obezwładnili 44-letniego
misjonarza z Włoch. Następnie sprawcy odpłynęli motorówką
na sąsiednią wyspę. Ordynariusz diecezji Pagadian, bp
Zacharias Jimenez zaprzeczył doniesieniom, że sercanin został
porwany przez islamskich separatystów z ugrupowania Abu Sayyaf.
Jego zdaniem „akt ten ma podłoże finansowe, a porywacze są
pospolitymi przestępcami”. Chrześcijanie i muzułmanie „wspólnie
protestują na ulicach, manifestując solidarność z porwanym
misjonarzem” – dodał biskup.
• „W Rosji nie ma pełnej wolności
sumienia i wyznania, choć sytuacja jest o wiele lepsza niż
dawniej” – uważają członkowie Zgromadzenia
Parlamentarnego Rady Europy, którzy spotkali się w Moskwie z
przedstawicielami tamtejszych wspólnot religijnych. Na pierwsze
spotkanie przybyli reprezentanci Armii Zbawienia i Świadków
Jehowy – obie wspólnoty mają trudności z rejestracją.
Od ponad dwóch lat ciągnie się proces przeciw Świadkom, a
moskiewski sąd niedawno zdelegalizował Armię Zbawienia. W
drugim spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Kościołów
katolickiego, staroobrzędowego, Prawdziwie Prawosławnego,
adwentystów i kilku wspólnot protestanckich. Duchowni zgodnie
stwierdzili, że źródłem ich problemów z rejestracją i działalnością
są: „niedoskonała ustawa o wolności sumienia” z 1997
r. oraz „rosyjska mentalność, której obca jest idea wolności
sumienia”. Poza tym władze państwowe często kierują się
nie prawem, ale „życzeniami Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego”.
Większość uczestników spotkania wypowiedziała się także
przeciw nauczaniu religii w szkołach – jest ono ich
zdaniem sprzeczne z zasadą świeckości wychowania.
• Gruziński Kościół katolicki ma
trudności z odzyskaniem świątyń przejętych przez Cerkiew
prawosławną – poinformowała administratura apostolska w
Tbilisi. W miastach Gori, Kutaisi, Batumi, Ude i Ivlita prawosławni
nie zgadzają się na zwrot kościołów ich prawowitym właścicielom.
Trudno jest też uzyskać zgodę na budowę nowych świątyń. W
Kutaisi wspólnota rzymskokatolicka nabyła parcelę, jednak władze
nie zgadzają się na budowę kościoła ze względu, jak
poinformowano nieoficjalnie, na sprzeciw tamtejszego biskupa
prawosławnego. W leżącym na południu Gruzji mieście
Abchalciche burmistrz twierdzi, że zgoda na wznoszenie budynków
kościelnych musi być konsultowana z Cerkwią prawosławną.
Administrator apostolski w Gruzji, bp Giuseppe Pasotto
zapowiedział, że Kościół katolicki zaskarży te incydenty
do sądu.
• Bez udziału przedstawicieli Watykanu
odbyło się w Pekinie międzynarodowe sympozjum z okazji 400.
rocznicy przybycia do Chin jezuickiego misjonarza Matteo
Ricciego. Spotkanie zorganizowano dzięki współpracy Ricci
Institute Uniwersytetu San Francisco w Kalifornii oraz Instytutu
Studiów nad Religiami Chińskiej Akademii Nauk Społecznych.
Zdaniem agencji Ucan fakt, że na sympozjum nie zaproszono
delegacji Stolicy Apostolskiej, świadczy o pogorszeniu stosunków
między Pekinem i Watykanem.
W 1957 r. powstało Patriotyczne
Stowarzyszenie Katolików Chińskich, które nie uznaje
zwierzchności Papieża. W tym samym roku Pekin zerwał stosunki
z Watykanem. Wierni Stolicy Apostolskiej katolicy tworzą prześladowany
przez komunistyczne władze tzw. Kościół podziemny. Prasa
spekulowała ostatnio, że w najbliższym czasie dojdzie do
porozumienia między Pekinem i Watykanem: papieska dyplomacja
miała rozważać zamknięcie nuncjatury apostolskiej na
Tajwanie (Stolica Apostolska to ostatni kraj europejski, który
utrzymuje stosunki dyplomatyczne z Tajpej). Dziennikarze „Far
Eastern Economic Review” twierdzą też, że Michael Fu
Tieshan, biskup Pekinu i zwierzchnik Kościoła patriotycznego
przyjedzie do Rzymu na obchody rocznicy urodzin Ricciego.
• Grupa franciszkanów zamierza udać się
z misją pokojową do Afganistanu. Zakonnicy w wieku 35-40 lat
pochodzą z różnych kontynentów. Chcą oni nawiązać do
wizyty, jaką 800 lat temu, podczas V wyprawy krzyżowej św.
Franciszek złożył sułtanowi Malek El-Kamilowi. Przełożony
generalny Zakonu Braci Mniejszych, o. Giacomo Bini nazwał tę
inicjatywę „gestem profetycznym”, całkowicie zgodnym z
charyzmatem założyciela ich zakonu. „Posiadamy szczególną
metodologię pokoju i pojednania. Zmusza nas ona do pokojowego
zaangażowania i obecności w miejscach objętych konfliktami,
podziałami i napięciem. Przebywamy tam po prostu jako chrześcijanie”
– powiedział o. Bini. Przełożony zalecił jednak
zakonnikom uwzględnienie sytuacji pakistańskich franciszkanów,
którzy mogliby ponieść „bezpośrednie konsekwencje”
inicjatywy ich współbraci.
• Prawosławny arcybiskup Wincenty
zabronił podległym mu duchownym korzystania z samochodów
zagranicznych marek. Zwierzchnik eparchii jekaterynburskiej i
wierchoturskiej wydał w tej sprawie specjalny okólnik. Abp
Wincenty zakazuje w nim „zakupów, wymiany, sprzedaży (...)
samochodów osobowych i mikrobusów zagranicznych marek dla
potrzeb zarówno parafialnych, jak i osobistych”.
Zakupione już auta należy zamienić „na marki
krajowe”. W przyszłości kupno, zamiana lub sprzedaż
samochodów i mikrobusów dla parafii lub kapłana wymagać będzie
zgody arcybiskupa.
... I W POLSCE
• W Radomiu odbyły się uroczystości pogrzebowe bp.
Jana Chrapka (22 października). Biskup radomski zginął w
wypadku samochodowym 18 października. „Bólem napełniła
mnie wiadomość o śmierci bp. Jana ordynariusza radomskiego.
Odszedł pasterz dobry” – napisał w telegramie
kondolencyjny Jan Paweł II. Papież zacytował fragment z Księgi
Mądrości: „»I będą przyjemne dzieła moje, będę
rozsądzał lud Twój sprawiedliwie i stanę się godnym tronu
mego Ojca«. Prawdziwie dzieła bp. Jana były »przyjemne«
– spełniane z pełnym pogody uśmiechem i kompetencją.
Takim go wspominam. Takim go znałem, gdy przewodził
michalickiej wspólnocie w Castel Sant’Elia, a potem całemu
zgromadzeniu. Tak pełnił swoją posługę jako biskup w
Drohiczynie, potem w Toruniu, a w końcu jako ordynariusz
radomski. A jak nie wspomnieć tych »przyjemnych dzieł«,
jakimi były ostatnie papieskie pielgrzymki do Ojczyzny,
przygotowywane w dużej mierze przez biskupa Jana”.
Mszy św. pogrzebowej, odprawionej przed
radomską katedrą, przewodniczył nuncjusz apostolski abp Józef
Kowalczyk, homilię wygłosił biskup sosnowiecki Adam Śmigielski.
Liturgię koncelebrowało blisko 500 księży i ok. 65 biskupów,
m.in. Prymas Polski kard. Józef Glemp, kard. Franciszek
Macharski i kard. Henryk Gulbinowicz oraz 65 biskupów i
arcybiskupów. Jak poinformowała KAI, w pogrzebie uczestniczyło
ok. 50 tys. osób. (Zob. teksty o bp. Chrapku na str. 3 i 10.)
• W kościele parafialnym w Nieszawie
odbyło się nabożeństwo pokutne za zbrodnię, jakiej wiosną
1945 r. dopuściła się na cywilnej ludności niemieckiej ówczesna
Milicja Obywatelska. W nurtach Wisły utopiono wtedy kilkanaście
osób pochodzenia niemieckiego (zob. reportaż Jędrzeja
Morawieckiego pt. „Cichociemno” w „TP” nr
9/2001). Na Mszy św. odprawianej przez biskupa włocławskiego
Bronisława Dembowskiego byli obecni duchowni wspólnot
protestanckich, m.in. biskup ewangelicko-augsburski z Warszawy
Mieczysław Cieślar.
• W Polsce przebywa z kilkudniową wizytą
Zwierzchnik Serbskiego Kościoła Prawosławnego patriarcha Paweł
(20-24 października). Patriarcha odprawił 21 października
liturgię w warszawskiej katedrze prawosławnej św. Marii
Magdaleny. Wraz z nim sprawowali ją zwierzchnik Polskiego
Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego metropolita Sawa oraz
6 innych biskupów polskich. Po Mszy abp Sawa udekorował
patriarchę orderem św. Marii Magdaleny I stopnia.
Podczas pobytu w naszym kraju patriarcha Paweł
spotka się z prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim oraz z
prymasem Polski kard. Józefem Glempem. Odwiedzi Chrześcijańską
Akademię Teologiczną w Warszawie oraz uda się w podróż po
Polsce: odwiedzi Świętą Górę Grabarkę, Bielsk Podlaski,
Klejniki i Białystok.
• Metropolita Paryża kard. Jean-Marie
Lustiger wygłosił wykład podczas zorganizowanej w Warszawie
konferencji „Kościół i Unia Europejska: jaka rola wobec
jakich wartości?” (16 października). Spotkanie, w którym
uczestniczył także Tadeusz Mazowiecki i ks. Adam Boniecki,
zorganizowane zostało przez Polską Fundację Roberta Schumana,
Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej, Ambasadę Francji,
Fundację Francja-Polska i Instytut Francuski w Warszawie.
• Zarząd Spółki Producenckiej Plus złożył
do sądu gospodarczego wniosek o upadłość spółki –
poinformował KAI prezes Rady Nadzorczej Spółki ks. Mirosław
Piesiur. Ks. Piesur tłumaczy, że złożenie wniosku 17 października
było konieczne, ponieważ zadłużenie aktywów Spółki
przekroczyło 50 proc. Na 24 października zaplanowane jest
walne zgromadzenie akcjonariuszy Spółki Producenckiej Plus.
96,6 proc. udziałów w Spółce posiada Konferencja Episkopatu
Polski, która jednak przekazała je 21 sierpnia br. w umowne użytkowanie
firmie Silesia Agencja Reklamowa Sp. z o.o. w Katowicach. 15 października
dziennikarze Radia Plus w Warszawie, których zatrudnia Spółka,
zostali przez zarząd Spółki zwolnieni z obowiązku świadczenia
pracy. W informacji dla prasy prezes Zarządu Spółki
Producenckiej Plus ks. Joachim Oleś tłumaczył swoją decyzję
brakiem płatności przez Agencję Reklamową PLUS.
• Dziewięć nowych prac
architektonicznych wpłynęło na drugi zamknięty konkurs na
projekt Świątyni Opatrzności Bożej. Nowy konkurs ogłoszono
po rezygnacji z projektu prof. Marka Budzyńskiego. Prace oceni
Prymas Polski kard. Józef Glemp oraz zespół ekspertów powołanych
przez Zarząd Fundacji Budowy Świątyni Opatrzności Bożej.
• Do Świątyni Bożej Opatrzności, która
ma powstać na warszawskim Wilanowie, zostanie być może
sprowadzona Monastyczna Wspólnota Jerozolimska –
poinformował pochodzący z Polski członek Wspólnoty br.
Ireneusz-Maria. Do rozmowy na ten temat z Prymasem Polski kard.
Józefem Glempem doszło 15 października. Członkowie Wspólnoty
odwiedzili polskie miasta: Poznań, Warszawę, Lublin, Katowice
i Kraków.
Monastyczna Wspólnota Jerozolimska jest to
instytut zakonny, zaliczany do tzw. nowych wspólnot
francuskich. Jej powołaniem jest życie rytmem wielkiego
miasta, a jednocześnie prowadzenie głębokiego życia
modlitwy. Pierwsza Wspólnota Jerozolimska została założona
26 lat temu w Paryżu przez o. Pierre-Marie Delfieux. Dziś
podobne grupy działają m.in. w Strasburgu, Florencji i
Brukseli. Zrzeszają 160 członków z blisko 30 krajów, w tym
także z Polski. Wspólnoty tworzone są przez braci i siostry,
którzy składają śluby posłuszeństwa, ubóstwa i czystości.
Kobiety i mężczyźni mieszkają osobno w wynajętych
mieszkaniach, ale trzy razy dziennie modlą się razem, śpiewając
liturgię zawierającą elementy chrześcijańskiego Wschodu i
Zachodu. Na swoje utrzymanie pracują w świeckich zawodach, ale
tylko na pół etatu, by nie bogacić się i mieć czas na
modlitwę.
• Nuncjusz apostolski abp Józef
Kowalczyk otrzymał doktorat honoris causa KUL (21 października).
Uroczystość odbyła się podczas inauguracji nowego roku
akademickiego na lubelskiej uczelni.
• Piłkarska Reprezentacja Księży
zwyciężyła Reprezentację Artystów Polskich 2:1. Całkowity
dochód ze spotkania, które zostało rozegrane 21 października
na stadionie warszawskiej Legii, będzie przeznaczony na budowę
Domu Dziecka w Wąwolnicy, prowadzonego przez siostry kapucynki.
W drużynie artystów grał m.in. Cezary Pazura, Olaf Lubaszenko
i Paweł Deląg. Mecz sędziował Michał Listkiewicz, niegdyś
sędzia międzynarodowy, obecnie prezes PZPN.
|
