Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

„Po tragicznym zamachu z 11 września 2001 r., który wciąż mamy w pamięci, oraz w obliczu groźby nowych konfliktów, wierzący pragną wzmóc gorliwą modlitwę o pokój, albowiem jest on przede wszystkim darem Boga” – mówił Jan Paweł II przed niedzielną modlitwą „Anioł Pański”. „W takim kontekście sytuuje się Dzień modlitwy i postu 14 grudnia ub. r., do którego przyłączyło się bardzo dużo osób, jak również Dzień modlitwy o pokój, który odbędzie się w Asyżu 24 stycznia – wyjaśniał Papież. Wezmą w nim udział przedstawiciele rozlicznych wyznań chrześcijańskich i innych religii. W ten sposób powtórzy się doświadczenie z 27 października 1986 r., gdy po raz pierwszy w murach miasta św. Franciszka zebrali się przedstawiciele religii świata, aby zanosić do Nieba żarliwe błaganie o pokój”.

I dalej: „Od tamtej pory nowy duch – nazywany często »duchem Asyżu« – ożywia dialog między religiami i wiąże go w sposób nierozerwalny z zaangażowaniem na rzecz sprawiedliwości, ochrony stworzenia i pokoju. Dzień modlitwy o pokój nie jest w żadnej mierze wyrazem synkretyzmu religijnego. Każda grupa religijna bowiem modlić się będzie w oddzielnym miejscu, zgodnie z własną wiarą, swoim językiem, tradycją i przy pełnym poszanowaniu dla innych”. Ale tym, co zjednoczy wszystkich uczestników, podkreślał Jan Paweł II jest pewność, że pokój jest darem Boga. Każdy wierzący wie, iż został wezwany do tego, ażeby być budowniczym pokoju. Na tej podstawie mężczyźni i kobiety należący do różnych religii nie tylko mogą ze sobą współpracować, ale muszą coraz bardziej się angażować w obronę i promocję faktycznego uznania praw ludzkich, co jest niezbędnym warunkiem autentycznego i trwałego pokoju. „W obliczu przemocy – przekonywał Papież – która w tych dniach szaleje w tak wielu regionach Ziemi, odczuwają oni potrzebę ukazania, że religie są czynnikiem solidarności, zadając kłam i izolując tych, którzy instrumentalizują imię Boga do celów, które w rzeczywistości Go obrażają”.

Abp Tarcisio Bertone, sekretarz watykańskiej Kongregacji Nauki Wiary wypowiedział się krytycznie na temat tych nurtów teologii, które w imię rzekomego „pluralizmu” dążą do zrównania poszczególnych religii. Kongregacja rozpoczęła 15 stycznia plenarne zgromadzenie, a przedmiotem obrad są sprawy poszukiwań teologicznych, a konkretnie – odniesienia do Pisma Świętego i stosunku do Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. W wypowiedzi dla Radia Watykańskiego zwrócił on uwagę na niebezpieczeństwo zbyt płytko pojmowanego „pluralizmu religijnego” w niektórych nurtach współczesnej teologii, prowadzącego do twierdzenia, iż pluralizm ten ustanowił sam Pan Bóg, a jedyna, prawdziwa religia, w której się On objawił, jest tylko jedną z wielu. Należy walczyć z tymi tendencjami, oświadczył włoski arcybiskup kurialny. Podkreślił przy tym, że nauczycielami wiary są z jednej strony Papież i biskupi, z drugiej zaś teologowie, którzy nie mogą jednak obyć się bez Urzędu Nauczycielskiego.

Joaquín Navarro-Valls nie chce na razie komentować wypowiedzi prezydenta Putina na temat ewentualnej wizyty Jana Pawła II w Moskwie. Przypomniał jednocześnie, że 1 stycznia br., z okazji uroczystości Matki Bożej i XXXV Światowego Dnia Pokoju, śpiewał w Watykanie chór żeński „Iubileum” Patriarchatu Moskiewskiego. „Przybył on nie tylko za zgodą Aleksego II, ale i jego wyraźnym błogosławieństwem”, podkreślił rzecznik Watykanu. Uważa on, że „świadczy to o jakiejś poprawie klimatu wzajemnych stosunków i zasługuje na uwagę”.

Psalm 41 – mówiący o duszy ludzkiej pragnącej Boga – był tematem katechezy Jana Pawła II podczas audiencji ogólnej. „W psalmie tym, mówi Papież, mamy przedstawiony symbol głębokiej duchowości – prawdziwą perłę wiary i poezji. Według badaczy Psałterza, Psalm ten jest ściśle związany z następnym, 42., z którego został wyodrębniony, kiedy porządkowano Psalmy, by stanowiły księgę modlitw Ludu Bożego”. Oba bowiem Psalmy, wyjaśniał Papież, będąc związane wspólnym tematem i rozwinięciem akcji, są przetkane tą samą antyfoną: „Czemu jesteś zgłębiona, moja duszo, i czemu jęczysz we mnie. Ufaj Bogu, bo jeszcze Go będę wysławiać: zbawienie mego oblicza i mojego Boga”. Wezwanie to, dwukrotnie powtórzone w naszym Psalmie, a trzeci raz w następnym, stanowi zaproszenie, które modlący się kieruje do samego siebie, pragnąc odsunąć melancholię przez ufność w Bogu, który zapewne ponownie ukaże się jako Zbawiciel – mówił Jan Paweł II.

Czy możliwa jest spowiedź przez internet? Abp John Foley, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu uważa, że nie jest możliwa. „Internet nie daje możliwości spowiedzi, która zawsze musi się odbywać w sakramentalnym kontekście osobowego spotkania” – stwierdził abp Foley w przesłaniu na Światowe Dni Komunikacji, które odbyły się w czerwcu 2001 w Wiedniu. Abp Foley zapowiedział ponadto wydanie w tym roku dwóch dokumentów Rady na temat internetu – poświęconego etyce i duszpasterstwu w sieci. W Kodeksie Prawa Kanonicznego czytamy, że właściwym miejscem do przyjmowania spowiedzi jest kościół lub kaplica. Nie należy spowiadać poza konfesjonałem – zaleca Kodeks Prawa kanonicznego – „z wyjątkiem uzasadnionej przyczyny” (kan. 964).

Papież spotkał się z policjantami pracującymi na posterunku przy Watykanie. Papież powiedział, że często widzi policjantów z okna swego apartamentu, jak „skutecznie i z dyskrecją” pełnią swoją służbę. Czuwając, „aby wszystko odbyło się bezpiecznie i w spokoju”. „Wasza służba stała się trudniejsza po tragicznych zamachach terrorystycznych, które 11 września ubiegłego roku wstrząsnęły sumieniem całego świata. Czujność stała się bardziej wzmożona, ażeby zapobiec wszelkiemu ewentualnemu zagrożeniu” – powiedział Papież.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

Caritas Internationalis apeluje o pomoc dla ofiar wybuchu wulkanu Nyiragongo w Demokratycznej Republice Konga. Ok. 400 tys. uciekinierów z zagrożonego obszaru koczuje przy granicy z Ruandą. Większość z nich to mieszkańcy całkowicie zniszczonego przez lawę półmilionowego miasta Goma, które spłonęło zalane lawą. Misjonarze i misjonarki, między innymi polscy pallotyni, organizują pomoc dla poszkodowanych. Sytuacja jest dramatyczna: brakuje przede wszystkim wody pitnej i środków czystości, ONZ obawia się wybuchu epidemii.

O pomoc dla dotkniętych kataklizmem zaapelował Jan Paweł II podczas modlitwy na Anioł Pański. „O mej duchowej bliskości zapewniam również ofiary wybuchu wulkanu Nyiragongo, w Demokratycznej Republice Konga, który od paru dni wznowił swą działalność z niesłychaną mocą. Niechaj tym, którzy cierpią z powodu tej katastrofy, nie zabraknie naszej konkretnej pomocy” – powiedział Papież.

Pieniądze na pomoc ofiarom można wpłacać na konto: Caritas Polska, Skwer Kard. S. Wyszyńskiego 6, Warszawa – PKO BP SA I O/Centrum w Warszawie nr 90 10201013 122640130 z dopiskiem „Wybuch wulkanu”. Oddziały PKO BP S.A. nie pobierają prowizji od tych wpłat. Posiadacze kart kredytowych Visa i MasterCard mogą wpłacać pieniądze w internecie pod adresem „www.caritas.pl”.

• „W każdej chwili gotów jestem zaprosić Papieża” – powiedział prezydent Rosji Władimir Putin w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”. Jego zdaniem Papież chce, by jego wizyta była „pełnowartościowa”, co z kolei wymaga nawiązania pełnych stosunków z Rosyjską Cerkwią Prawosławną. „A to już, niestety, ode mnie nie zależy” – dodał Putin. Prezydent zapewnił jednak, że zachęca do normalizacji stosunków między Stolicą Apostolską a Patriarchatem Moskwy i wierzy, że jeszcze za jego kadencji Papież przyjedzie do Rosji. Putin jest dumny z tego, że obecny Papież jest Polakiem, a więc Słowianinem.

Ks. Andriej Jelisiejew, który kieruje Sekretariatem ds. Stosunków Międzychrześcijańskich w Patriarchacie Moskiewskim, podkreślił, że prezydent Putin wie, iż wizyta papieska „nic nie da, jeśli nie poprawią się stosunki między Kościołem rzymskokatolickim a Rosyjskim Kościołem Prawosławnym”. Zdaniem duchownego przyjazd Papieża do Moskwy w obecnej sytuacji pozbawiony byłby sensu, gdyż miałby wyłącznie charakter polityczny.

• Zwierzchnik Greckiego Kościoła Prawosławnego, abp Christodoulos nie przyjął zaproszenia Jana Pawła II do odwiedzenia Watykanu. Miała być to rewizyta za pielgrzymkę Papieża do Grecji w maju 2001 r. Negatywną odpowiedź na papieskie zaproszenie ogłosił Święty Synod Greckiego Kościoła Prawosławnego. Zdaniem jego członków, mimo polepszenia się stosunków z Kościołem katolickim, wizyta ateńskiego arcybiskupa w Watykanie byłaby przedwczesna. Metropolita Christodoulos oświadczył, że osobiście był skłonny przyjechać do Rzymu, ale podporządkował się decyzji Synodu.

Kapłani i wierni z brazylijskiej wspólnoty lefebrystów pod wezwaniem św. Jana Marii Vianney powrócili do Kościoła katolickiego. W lipcu 1991 r. Jan Paweł II obłożył ekskomuniką wszystkich zwolenników francuskiego abp Marcela Lefebvre. W sierpniu 2001 r. o zdjęcie ekskomuniki z brazylijskiej wspólnoty zwrócił się do Papieża jej przełożony, prałat Licinio Rangel. Na Boże Narodzenie Jan Paweł II powiadomił go w odręcznym liście o zdjęciu ekskomuniki i przywróceniu wspólnoty do pełnej jedności ze wspólnotą katolicką. Papież postawił też ks. Rangela na czele personalnej Administratury Apostolskiej św. Jana Marii Vianneya w Brazylii, która podlega bezpośrednio Stolicy Apostolskiej. Obejmuje ona terytorium diecezji Campos.

Uroczysta ceremonia odbyła się w połowie stycznia tego roku w Brazylii pod przewodnictwem kard. Darío Castrillón Hoyosa, przewodniczącego Papieskiej Komisji Ecclesia Dei, która zajmuje się kontaktami byłych zwolenników abp Lefebvre’a ze Stolicą Apostolską. Ks. Rangel złożył wyznanie wiary oraz ślubował wierność Papieżowi. Zapewnił też, że w całości podziela nauczanie Soboru Watykańskiego II.

Biuro prasowe Stolicy Apostolskiej opublikowało list Jana Pawła II do członków brazylijskiej wspólnoty. Papież wyraża w nim radość z ich powrotu na łono Kościoła i woli „współpracy ze Stolicą Piotrową w szerzeniu Wiary i Nauki Katolickiej, zobowiązania do oddawania czci świętemu Kościołowi i walki z tymi, którzy próbują rozbić Łódź Piotrową – nadaremnie, albowiem bramy piekielne jej nie przemogą (Mt 16, 18)”. Wspólnota będzie miała prawo celebrować Eucharystię i Liturgię godzin według przedsoborowego rytuału rzymskiego św. Piusa V.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• Pod hasłem „Jeden drugiego brzemiona noście” (Ga 6,2) 18 stycznia Kościół katolicki w Polsce obchodził V Dzień Judaizmu. (Zob. reportaż Jędrzeja Morawieckiego z centralnych obchodów w Lublinie oraz relacja Anny Matei z Krakowa na str. 11.)

• „Droga do prawdy i jedności prowadzi przez pokutę” – mówił abp Sawa podczas centralnego nabożeństwa Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan, które odbyło się 20 stycznia w warszawskiej katedrze prawosławnej św. Marii Magdaleny. Abp Sawa, zwierzchnik Kościoła prawosławnego w Polsce prowadził spotkanie modlitewne zorganizowane przez Polską Radę Ekumeniczną. Hierarcha wymienił błędy chrześcijan, które przyczyniły się do rozłamów w łonie chrześcijaństwa – egoizm, przewrotność i pychę. Przeszkody, które stoją na drodze do pojednania – zdaniem abp. Sawy – to przede wszystkim „zbytnia pewność siebie, gadatliwość, uprawianie dyplomacji”. Prawosławny arcybiskup podkreślił, że jedność może nastąpić dopiero wtedy, kiedy wierni poszczególnych Kościołów uświadomią sobie własną słabość. Obchody Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan potrwają do 27 stycznia.

• Kapituła Nagrody „Ślad” im. bp. Jana Chrapka ogłosiła nominacje do jej pierwszej edycji. Nominację otrzymali: Ewa Krystyna Czaczkowska z „Rzeczpospolitej” – „za profesjonalizm dziennikarski w trudnym dziele przybliżania problematyki religijnej współczesnemu odbiorcy”; Wojciech Jagielski z „Gazety Wyborczej” – „za pasję, dociekliwość i odwagę, z jaką stara się wyjaśnić skomplikowane mechanizmy dzisiejszego świta” oraz ks. Stanisław Obirek, były redaktor naczelny jezuickiego kwartalnika „Życie Duchowe” – „za budowanie mostów między Kościołem a niewierzącymi poprzez liczne inicjatywy i publikacje”.

Główną ideą nagrody jest promowanie osób, których działalność w szeroko rozumianej sferze mediów przyczyniła się do budowania kultury prawdy, porozumienia i dialogu. Pomysł nagrody narodził się po tragicznej śmierci bp. Chrapka, którego dewizą były słowa: „Idź przez życie tak, aby ślady twoich stóp przetrwały Cię!”. „Jest ona godna poparcia i uznania z dwóch powodów: po pierwsze, podtrzymanie pamięci wyjątkowej postaci Biskupa Jana Chrapka, po drugie, promowanie ludzi uczciwej posługi prawdzie, na czym tak zależało Zmarłemu. W ten sposób »ślady...przetrwają...«” – napisał o nagrodzie bp Stanisław Dziwisz.

Kapitułę nagrody tworzą m.in.: abp Józef Życiński, bp Tadeusz Pieronek, ks. Adam Boniecki, Barbara Czajkowska, Jarosław Gowin, Andrzej Grajewski, Karol Klauza, Katarzyna Kolenda-Zaleska, Zbigniew Nosowski, Marcin Przeciszewski, Jan Turnau, Krzysztof Zanussi i Jacek Żakowski. Jej przewodniczącym jest Krzysztof Piesiewicz.

• Powołanie wydziału teologicznego na uniwersytecie w Gdańsku i Szczecinie było m.in. tematem spotkania Rady Naukowej Konferencji Episkopatu Polski (14 stycznia). W spotkaniu w Warszawie uczestniczyli rektorzy katolickich uczelni i dziekani wydziałów teologicznych. Podczas zebrania zaprezentowano też Radzie opinie 7 profesorów teologii na temat życia wiecznego nieochrzczonych dzieci. Takie opinie przygotowywane są na prośbę kard. Ratzingera, prefekta Kongregacji Nauki Wiary w Watykanie.

• W zakopiańskiej Księżówce obradowała Komisja Duszpasterstwa Episkopatu Polski (15-16 stycznia). Komisja zastanawiała się m.in. nad posługą duszpasterską wśród ludzi biednych i bezrobotnych, używaniem nowego języka w głoszeniu Ewangelii i uczeniem ludzi dobrego korzystania z wolności. Hasłem programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce na lata 2002–2004 jest „Poznać Chrystusa, pokochać i naśladować”. W sierpniu 2002 r. do duszpasterzy i katolickich liderów trafi program duszpasterski pt. „Kochać Chrystusa”. Rozdziały tej książki poświęcone będą m.in. liturgii, okresom liturgicznym, niedzielnej Eucharystii, modlitwie, kontemplacji i świętowaniu niedzieli.

• Święto Jordanu, czyli uroczystość Objawienia Pańskiego, obchodzili grekokatolicy (19 stycznia). Główne uroczystości odbyły się w Przemyślu. Abp Jan Martyniak, metropolita przemysko-warszawski, duchowy zwierzchnik grekokatolików w Polsce, przewodniczył uroczystej liturgii pontyfikalnej w katedrze pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Przemyślu. Do katedry greckokatolickiej przybył także m.in. rzymskokatolicki metropolita przemyski abp Józef Michalik. Na zakończenie liturgii, wierni udali się z procesją nad rzekę San, gdzie odbył się obrzęd poświęcenia wody.

• Biskup Polowy Wojska Polskiego gen. dyw. Sławoj Leszek Głódź uczestniczył w Watykanie w II Konferencji Europejskich Ordynariuszy Wojskowych. Bp Głódź wygłosił referat o polskich regulacjach prawnych funkcjonowania duszpasterstwa w siłach zbrojnych. Trzydniowe obrady zakończyły się 19 stycznia br. Mszą św., której przewodniczył kard. Giovanni Battista Re.

• Nominacje. Jarosław Kalinowski, szef PSL, wicepremier oraz minister rolnictwa i rozwoju wsi został współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu, zaś wicepremier Marek Pol został przewodniczącym Rządowej Komisji Konkordatowej.

Cieszę się, że przewodnictwo komisji ze strony rządu obejmuje wicepremier, ponieważ daje to możliwość rozmawiania na właściwym szczeblu” – powiedział KAI bp Tadeusz Pieronek, przewodniczący Kościelnej Komisji Konkordatowej. „Nie miałem kontaktów z panem premierem Kalinowskim, ale jestem przekonany, że współpraca z nim będzie się dobrze układała” – tak abp Tadeusz Gocłowski, współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu, skomentował nominację Kalinowskiego.

• Dwudziestu mieszkańców Tarnowa wystosowała protest do Wydziału Edukacji Urzędu Miasta przeciwko rozpowszechnianiu w kinach filmu „Harry Potter i kamień filozoficzny”. Zdaniem sygnatariuszy protestu „obraz ten propaguje wiarę w magię i godzi w wartości katolickie”. Nie zgadza się z taką opinią ks. Janusz Królikowski, wykładowca w Wyższym Seminarium Duchownym w Tarnowie i w tarnowskim Wydziale Teologicznym PAT w Krakowie. W rozmowie z KAI podkreślił, że przeczytał książkę, która – jego zdaniem – zawiera elementy fantazji, jak każda bajka, ale również i takie elementy, które mogą budzić złe skojarzenia u dzieci. Dlatego ks. Królikowski zachęca, by książkę rodzice czytali wspólnie z dziećmi i dyskutowali jej temat. Teolog uważa, że książka ma wiele zalet – potrafi zainteresować czytelnika, budzi wyobraźnię i pozwala kształtować właściwe postawy dzieci i młodzieży.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 4, 27 stycznia 2002

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl