Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

Jan Paweł II zachęcał młodych ludzi z wszystkich zakątków Ziemi, by wzięli udział w XVII. Światowym Dniu Młodzieży w Toronto, który odbędzie się w lipcu 2002 r. W rozważaniach przed niedzielną modlitwą „Anioł Pański” Papież pozdrowił Konferencje Episkopatów, stowarzyszenia i ruchy kościelne, które już uczestniczą w przygotowaniu spotkania. Podziękował także Papieskiej Radzie Świeckich i Komitetowi kanadyjskiemu za ich wkład zarówno duszpasterski, jak i organizacyjny. Papież mówił do młodych, by przygotowywali się do tego spotkania poprzez różnego rodzaju przedsięwzięcia formacyjne i misyjne. „Z upragnieniem oczekuję kolejnego spotkania z wami. Pozostawcie wszelki lęk i niepewność. Pamiętajcie, że to właśnie wy powinniście być »strażnikami świtu«, zawsze gotowymi, by ogłaszać nadejście nowego dnia, że Chrystus zmartwychwstał” – mówił Papież.

Jan Paweł II nawiązał również do porannej ceremonii, podczas której udzielił chrztu 20 dzieciom z czterech krajów. „W uroczystość Chrztu Pańskiego miałem radość ochrzczenia kilkanaścioro dzieci – mówił. Ewangelie sytuują to wydarzenie na początku publicznego życia Jezusa. Co więcej, jest to pierwsze objawienie Jezusa jako Syna Bożego posłanego przez Ojca, aby wziął na siebie i zgładził wszystkie grzechy świata”.

• Jana Pawła II spotkał się z przedstawicielami Korpusu Dyplomatycznego. Papież przemawiając do ambasadorów przy Watykanie powiedział, że jednoczenie się Europy, którego najświeższym symbolem stało się przyjęcie przez dwanaście państw wspólnej waluty, jest powodem do zadowolenia. „Bardzo ważne jest również, aby poszerzenie Unii Europejskiej nadal było priorytetem. Jednocześnie wiem, że rodzą się pytania, co do stosowności Konstytucji Unii. W związku z tym podstawową sprawą jest coraz lepsze wyjaśnianie celów tej budowli europejskiej i wartości, na których winna się ona wspierać. Dlatego z pewnym smutkiem przyjąłem do wiadomości fakt, że wśród partnerów, którzy winni przyczynić się do refleksji nad »Konwencją« ustanowioną podczas szczytu w Laeken w ubiegłym miesiącu, nie wspomniano wyraźnie o wspólnotach ludzi wierzących” – wyjaśniał Papież. Dodał, że „marginalizacja religii, która przyczynia się do rozwijania kultury i humanizmu, którymi Europa słusznie się szczyci, wydaje się zarówno niesprawiedliwością, jak i błędną perspektywą”. Jan Paweł II mówił także o napięciach, które po raz kolejny przeciwstawiają sobie Indie i Pakistan. Tłumaczył, aby wezwać odpowiedzialnych liderów politycznych tych wielkich krajów do nadania bezwzględnego pierwszeństwa dialogowi i negocjacjom w rozwiązywaniu konfliktu.

Papież zwrócił również uwagę na dzisiejsze wypaczenia religii, która niszczy ludzkie życie. „Pragnę podkreślić tutaj, wobec całej wspólnoty międzynarodowej, iż zabijanie w imię Boga jest bluźnierstwem i wypaczeniem religii. Chciałbym dzisiaj powtórzyć tutaj to, co napisałem w swym Orędziu na 1 Stycznia: »Jest profanacją religii ogłaszanie się terrorystami w imię Boga, zabijanie i gwałcenie człowieka w imię Boże. Terrorystyczna przemoc bowiem jest przeciwna wierze w Boga, Stwórcy człowieka, w Boga, który troszczy się o człowieka i go kocha«” – przekonywał Jan Paweł II.

Jan Paweł II podczas pobytu w Bułgarii (23-25 maj) odwiedzi Sofię i Płowdiw oraz narodowe sanktuarium tego narodu – Klasztor Rylski. Uzgodnili to w rozmowach z przedstawicielami władz bułgarskich przedstawiciele Watykanu – abp Leonardo Sandri i prał. Renato Boccardo w czasie dwudniowego pobytu w tym kraju. Spotkali się także 10 stycznia z patriarchą Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego (BKP) Maksymem, członkami Świętego Synodu i premierem Symeonem Sakskoburggotskim. Według źródeł watykańskich Papież chce uczestniczyć w nabożeństwie prawosławnym (molebnie) i obrzędzie święcenia wody, które odbędą się 24 maja, w święto św. Cyryla i Metodego, w katedrze św. Aleksandra Newskiego w Sofii.

• „Nasze wołanie do Boga o pokój” – to tytuł artykułu przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego, kard Francis Arinze, który został opublikowany na łamach watykańskiego dziennika „L’Osservatore Romano”. Nigeryjski kardynał podkreśla w nim znaczenie spotkania, które odbędzie się w Asyżu 24 stycznia 2002 r. i przypomniał, że przyjadą tam przedstawiciele różnych religii, by na zaproszenie Jana Pawła II modlić się w intencji pokoju na świecie. Kard. Arinze zwrócił uwagę, że wiele wydarzeń napawa niepokojem, dlatego „ludzkość bardziej niż kiedykolwiek dotąd potrzebuje pokoju...”. Dodał, że w tej trudnej sytuacji dla świata „przedstawiciele różnych religii pielgrzymują do Asyżu, by prosić Boga o dar pokoju”.

• „Psalm 150 przypominam słynną pieśń »Alleluja« z oratorium »Mesjasz« Josepha Haendla” – mówił Jan Paweł II podczas katechezy ogólnej w Watykanie. Papież wrócił w ten sposób do rozpoczętego w ub. r. cyklu poświęconego modlitwie Kościoła – Psałterzowi. „Uwielbienie Boga staje się jakby nieustannym tchnieniem duszy – przekonywał Jan Paweł II komentując psalm. Napisano: »radosne wysławianie, zdolność celebrowania jest jednym z przywilejów człowieka«. Znakomicie wyraża to powiedzenie rabbiego Akiby do swoich uczniów: »Codziennie jedna pieśń / jedna pieśń na każdy dzień«”.

Jan Paweł II został doktorem honoris causa SGGW. 11 stycznia z rąk rektora SGGW w Warszawie – prof. Włodzimierza Klucińskiego – Papież przyjął w Watykanie wyróżnienie tej uczelni w uznaniu za wkład budowania w świecie „cywilizacji miłości”. Na specjalną audiencję papieską z tej okazji przybył senat, profesorowie i studenci SGGW.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

Rebelianci z „Ruchu na rzecz Demokratycznego Konga” prześladują tamtejszych katolików. Pod koniec grudnia ubiegłego roku zaatakowali parafię w miejscowości Mbingi. Rebelianci obrabowali miejscowy kościół; zniszczyli tabernakulum, naczynia i szaty liturgiczne oraz sprofanowali hostie. Plądrowali też okoliczne domy. Zgwałcili kilka kobiet, w tym jedną w ciąży, a niektórych mieszkańców uwięzili i torturowali. W Boże Narodzenie zastrzelili katechetę, który biciem w dzwon zwoływał wiernych na Mszę św. Inny oddział Ruchu spalił ponad 150 chat w wioskach położonych na terenie parafii Mbingi. Biskup Melchisedec Sikuli Paluku poinformował, że do podobnych aktów przemocy dochodzi też w innych częściach zarządzanej przez niego diecezji Butembo.

• Pierwszy zjazd katolików Europy Środkowej odbędzie się w roku 2003 i 2004. Decyzję taką podjęli na styczniowym spotkaniu w Budapeszcie przewodniczący i sekretarze generalni Konferencji Biskupów z ośmiu krajów: Austrii, Republiki Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Czech, Polski, Słowacji, Słowenii oraz Węgier. Spotkaniu w stolicy Węgier przewodniczył abp Wiednia, kard. Christoph Schönborn. Ze strony Episkopatu Polski za przygotowania do zjazdu odpowiada bp Jan Tyrawa z Wrocławia.

Pierwsza część zjazdu katolików będzie mieć charakter narodowy, ale odbędzie się we wszystkich krajach jednocześnie – w pierwszy weekend po Wniebowstąpieniu Pańskim (31 maja i 1 czerwca 2003 r.) Rok później wierni z Europy Środkowej spotkają się na wspólnej „pielgrzymce narodów” do austriackiego sanktuarium maryjnego Mariazell ( także w pierwszy weekend po Wniebowstąpieniu Pańskim, czyli 22 i 23 maja 2004 r.). Na rozpoczęcie zjazdu biskupi z ośmiu krajów Europy Środkowej ogłoszą wspólny list pasterski. Trwające rok uroczystości będą przebiegać pod hasłem „Chrystus – nadzieją Europy”, a „pielgrzymce narodów” będą towarzyszyć słowa z Ewangelii według św. Jana : „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie”.

Honorowy zwierzchnik światowej Wspólnoty Anglikańskiej i abp Canterbury, George Carey ustępuje z urzędu. 66-letni hierarcha poinformował, że z końcem października zakończy „trudną, ale jednocześnie niezwykle fascynującą i wdzięczną kadencję”.

Arcybiskup Canterbury jest duchowym zwierzchnikiem ok. 70 milionów wyznawców anglikanizmu w ponad 160 krajach świata. Godność prymasa Wspólnoty Anglikańskiej abp Carey przyjął w 1991 r. W ostatnim czasie brytyjska opinia publiczna obarczała go odpowiedzialnością za gwałtowny spadek liczby wiernych w Kościele Anglii. Wśród ewentualnych następców wymieniani są m.in. pochodzący z Pakistanu bp Rochesteru, Michael Nazir-Ali; abp Rowan Williams z Walii oraz bp Richard Chartres z Londynu.

Kandydaturę nowego prymasa Wspólnoty Anglikańskiej zaproponuje 12-osobowa komisja, w której skład wejdą zastępca abp Careya, arcybiskup Yorku, trzej księża, trzech świeckich oraz czterech przedstawicieli archidiecezji Canterbury. Komisja wyznaczy dwóch kandydatów. Ostatecznego wyboru dokona brytyjski premier, który może też zażądać od komisji nowej listy kandydatur. Procedurę wyboru kończy wygłoszenie przez królową oficjalnej formuły nominacji.

Przewodniczący Komisji Biskupów Wspólnoty Europejskiej, bp Josef Homeyer spotkał się w Moskwie ze zwierzchnikiem Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, patriarchą Aleksym II. Głównymi tematami rozmowy były integracja europejska oraz aktualna sytuacja na świecie. Obaj hierarchowie podkreślili, że po ataku terrorystycznym na USA z września ubiegłego roku niezbędne są „wspólne działania tradycji chrześcijańskich”. Wraz z innymi religiami wyrastającymi z tradycji Abrahama – judaizmem i islamem – chrześcijaństwo musi udowadniać, że „globalizacja ma na celu sprawiedliwość, a nie doraźne korzyści jednostek”. Zdaniem bp Homeyera świadectwo chrześcijańskie będzie wiarygodne dopiero wtedy, gdy przezwyciężone zostaną podziały między wyznawcami Chrystusa. „Zastanawialiśmy się, czy nie nadszedł czas, by znaleźć wspólny język” – oświadczył Homeyer.

Izraelski rząd wstrzymał budowę meczetu w sąsiedztwie Bazyliki Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Nazarecie. Decyzja zapadła jednogłośnie na posiedzeniu gabinetu bezpieczeństwa. W uzasadnieniu powołano się m.in. na protesty ze strony Kościołów w Ziemi Świętej oraz społeczności międzynarodowej. Władze powołały też komisję z wicepremierem Natanem Szczarańskim na czele, która w ciągu dwóch tygodni opracuje alternatywne rozwiązanie konfliktu między chrześcijanami a muzułmanami.

Metropolita Bostonu, kard. Bernard Law przeprosił 130 dzieci molestowanych seksualnie przez kapłana z jego archidiecezji. W liście otwartym hierarcha zapowiedział też podjęcie zdecydowanych działań w celu wyeliminowania takich incydentów. „Będziemy w takich przypadkach stosować zasadę zera tolerancji” – napisał metropolita. List został opublikowany w związku ze sprawą ks. Johna Geoghana. W 1984 r. kapłan – choć już wcześniej zarzucano mu niemoralne zachowanie – został mianowany proboszczem parafii w archidiecezji Bostonu. Kard. Law wyraził żal za tę decyzję – tłumaczy w liście, że kierował się wtedy pozytywną opinią lekarza psychiatry. Przeciwko Geoghanowi skierowano 84 pozwy sądowe podpisane przez 130 ofiar. Po przeprowadzeniu przez archidiecezję dochodzenia, kard. Law natychmiast zdymisjonował księdza z pełnionych funkcji, a następnie wystąpił do Watykanu o zwolnienie go ze ślubów kapłańskich i wykluczenie z szeregów Kościoła. Stolica Apostolska przychyliła się do prośby kardynała – przeprowadziła postępowanie poza normalnie obowiązującymi procedurami (patrz komentarz na str. 3).

Białoruskie radio państwowe zlikwidowało niedzielną transmisję Mszy św. Audycję „Głos duszy” nadawano od ośmiu lat. Słuchało jej kilkaset tysięcy z ok. 2 mln białoruskich katolików. Zamiast Mszy św. nadawane będą przeboje rosyjskiej muzyki popularnej.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• Prymas Polski kard. Józef Glemp spotkał się z prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim (9 stycznia). Spotkanie odbyło się w Pałacu Prezydenckim i trwało ok. godziny. Rozmowa dotyczyła m.in. aktualnego stanu stosunków państwo-Kościół, sytuacji w kraju, zwłaszcza problemu bezrobocia i społecznej biedy oraz integracji z Unią Europejską.

• Prawie 4,5 mln świec rozprowadzono podczas tegorocznej akcji „Wigilijnego Dzieła Pomocy Dzieciom 2001”, przebiegającej pod hasłem „Poznaj miłość”. Uczestniczyły w niej 42 diecezjalne Caritas, a także organizacje charytatywne Kościołów prawosławnego i ewangelicko-augsburskiego. Zebrane pieniądze będą przeznaczone na pomoc dzieciom najuboższym w kraju i za granicą.

• „Dziesięć lat działalności Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy pozwala sformułować jednoznaczną ocenę, że służy ona dobrym celom” – powiedział abp Józef Życiński, komentując dla KAI tegoroczny finał charytatywnej akcji Jórka Owsiaka. Metropolita lubelski uważa za zrozumiałe, że przy działaniach o tak wielkim zasięgu występują „lokalne iskrzenia i zgrzyty”. „Dlatego wydaje mi się czymś bardzo ważnym, byśmy nie przeakcentowywali tych ostatnich, nie obrażali się i nie gorszyli – powiedział abp Życiński. – Ale żebyśmy starali się tę Wielką Orkiestrę przekształcić w wielką symfonię ludzkiej dobroci i wielkiej solidarności ducha zatroskanego o wspólne wartości”. Także biskup tarnowski Wiktor Skworc uważa, że Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy zasługuje na uznanie i poparcie.

Zróżnicowane zdanie o Orkiestrze Owsiaka mają natomiast proboszczowie. W sondażu zorganizowanym przez KAI wśród 60 proboszczów z 6 diecezji i archidiecezji w Polsce, na pytanie: „Czy zgodziłby się ksiądz proboszcz na kwestowanie przed kościołem w niedzielę 13 stycznia przez wolontariuszy z Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy?” – 65 proc. proboszczów odpowiedziało „nie” lub „raczej nie”.

• Śladów judaizmu na krakowskim Kazimierzu szukali uczestnicy spaceru zorganizowanego w ramach zbliżającego się V Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce. Spacer, z udziałem Tadeusza Jakubowiecza, przewodniczącego Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Krakowie, został zorganizowany 13 stycznia przez Międzywydziałowy Instytut Ekumenii i Dialogu Papieskiej Akademii Teologicznej oraz ojców franciszkanów przy współudziale Żydowskiej Gminy Wyznaniowej i Fundacji Laudera w Krakowie.

Główne obchody V Dnia Judaizmu odbędą się 17 stycznia w Lublinie. Rozpocznie je o godz. 14.00 modlitwa na Majdanku, którą poprowadzi rabin Hajfy, Yeshuv Cohen. Następnie o godz. 15.00 odbędzie się dyskusja panelowa na temat teologicznego sensu ofiary z Izaaka. Wezmą w niej udział: rabin Yeshuv Cohen, ks. prof. Michał Czajkowski, ks. prof. Ryszard Rubinkiewicz i ks. prof. Henryk Witczyk. Dyskusja odbędzie się w Centrum Dialogu Katolicko-Żydowskiego w auli Seminarium Metropolitalnego. W tym samym miejscu o 17.00 zaplanowane jest nabożeństwo biblijne: wspólna modlitwa i medytacja z udziałem Żydów i katolików. Wieczorem w kościołach Lublina sprawowane będą Msze św. w intencjach dialogu katolików i żydów.

W Krakowie 17 stycznia pod przewodnictwem kard. Franciszka Macharskiego sprawowane będzie nabożeństwo Słowa Bożego o godz. 17.00 w bazylice ojców franciszkanów. Godzinę później w budynku Papieskiej Akademii teologicznej przy ul. Franciszkanskiej 1 odbędzie się dyskusja pt. „Religijna nadzieja Żydów i chrześcijan wobec problemów współczesnego świata”. Uczestniczyć w niej będą: rabin Sacha Pečarič z Fundacji Laudera, ks. prof. Łukasz Kamykowski z PAT oraz Stefan Wilkanowicz, przewodniczący Fundacji Kultury Chrześcijańskiej ZNAK.

• Dziewiątego stycznia minęła 100. rocznica urodzin bł. Josemarii Escriva, założyciela Opus Dei. Z tej okazji Prymas Polski kard. Józef Glemp odprawił 8 stycznia Mszę św. w bazylice archikatedralnej św. Jana w Warszawie. W tym samym dniu w południe w sekretariacie Episkopatu Polski odbył się panel pt. „Świętość na co dzień”. W dyskusji uczestniczyli m.in.: bp Piotr Libera – sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski, ks. dr Stefan Moszoro-Dąbrowski z prałatury Opus Dei oraz członkowie Dzieła.

Ks. Escriva zmarł w 1975 roku. W chwili jego śmierci Opus Dei liczyło ponad 60 tys. członków i było obecne na pięciu kontynentach. W 1992 roku założyciel Dzieła został beatyfikowany przez Jana Pawła II. Dziś do Opus Dei należy 84 tys. osób. Ośrodki dzieła w naszym kraju znajdują się w sześciu miastach: Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Lublinie, Szczecinie i Gdańsku. W Polsce jest 200 członków Opus Dei oraz ok. 600 współpracowników.

• „To dla mnie oczywiste” – powiedział kard. Franciszek Macharski, zapytany przez KAI: czy Jan Paweł II poświęci Bazylikę Miłosierdzia Bożego w krakowskich Łagiewnikach? W sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Krakowie-Łagiewnikach trwają prace wykończeniowe nowej bazyliki. Z nieoficjalnych informacji wynika, że budowa zostanie ukończona w połowie roku. Kard. Macharski zastrzegł jednak, że zaproszenie z Krakowa może zostać wystosowane do Papieża dopiero wtedy, gdy znany będzie ostateczny termin ukończenia prac budowlanych.

• Jedyne na świecie relikwie św. Maksymiliana Kolbego znajdują się w Pabianicach w archidiecezji łódzkiej, gdzie święty mieszkał przez 10 lat. Zachowały się dzięki fryzjerowi z Niepokalanowa, który zachował włosy z brody ojca Maksymiliana. Podczas II wojny światowej – z uwagi na gestapo poszukujące Żydów ukrywających się w polskich klasztorach – bracia postanowili zgolić brody. To jedyna pozostałość po św. Maksymilianie, którego ciało zostało spalone w Oświęcimiu.

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 3, 20 stycznia 2002

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl