Kronika religijna
Stolica Apostolska •
Kościół w Świecie • ...i w Polsce
STOLICA APOSTOLSKA
• Jan
Paweł II zachęcał młodych ludzi z wszystkich zakątków
Ziemi, by wzięli udział w XVII. Światowym Dniu Młodzieży w
Toronto, który odbędzie się w lipcu 2002 r. W rozważaniach
przed niedzielną modlitwą „Anioł Pański” Papież
pozdrowił Konferencje Episkopatów, stowarzyszenia i ruchy kościelne,
które już uczestniczą w przygotowaniu spotkania. Podziękował
także Papieskiej Radzie Świeckich i Komitetowi kanadyjskiemu
za ich wkład zarówno duszpasterski, jak i organizacyjny. Papież
mówił do młodych, by przygotowywali się do tego spotkania
poprzez różnego rodzaju przedsięwzięcia formacyjne i
misyjne. „Z upragnieniem oczekuję kolejnego spotkania z wami.
Pozostawcie wszelki lęk i niepewność. Pamiętajcie, że to właśnie
wy powinniście być »strażnikami świtu«, zawsze
gotowymi, by ogłaszać nadejście nowego dnia, że Chrystus
zmartwychwstał” – mówił Papież.
Jan Paweł II nawiązał również
do porannej ceremonii, podczas której udzielił chrztu 20
dzieciom z czterech krajów. „W uroczystość Chrztu Pańskiego
miałem radość ochrzczenia kilkanaścioro dzieci – mówił.
Ewangelie sytuują to wydarzenie na początku publicznego życia
Jezusa. Co więcej, jest to pierwsze objawienie Jezusa jako Syna
Bożego posłanego przez Ojca, aby wziął na siebie i zgładził
wszystkie grzechy świata”.
• Jana
Pawła II spotkał się z przedstawicielami Korpusu
Dyplomatycznego. Papież przemawiając do ambasadorów przy
Watykanie powiedział, że jednoczenie się Europy, którego najświeższym
symbolem stało się przyjęcie przez dwanaście państw wspólnej
waluty, jest powodem do zadowolenia. „Bardzo ważne jest również,
aby poszerzenie Unii Europejskiej nadal było priorytetem.
Jednocześnie wiem, że rodzą się pytania, co do stosowności
Konstytucji Unii. W związku z tym podstawową sprawą jest
coraz lepsze wyjaśnianie celów tej budowli europejskiej i
wartości, na których winna się ona wspierać. Dlatego z
pewnym smutkiem przyjąłem do wiadomości fakt, że wśród
partnerów, którzy winni przyczynić się do refleksji nad
»Konwencją« ustanowioną podczas szczytu w Laeken w
ubiegłym miesiącu, nie wspomniano wyraźnie o wspólnotach
ludzi wierzących” – wyjaśniał Papież. Dodał, że
„marginalizacja religii, która przyczynia się do rozwijania
kultury i humanizmu, którymi Europa słusznie się szczyci,
wydaje się zarówno niesprawiedliwością, jak i błędną
perspektywą”. Jan Paweł II mówił także o napięciach,
które po raz kolejny przeciwstawiają sobie Indie i Pakistan. Tłumaczył,
aby wezwać odpowiedzialnych liderów politycznych tych wielkich
krajów do nadania bezwzględnego pierwszeństwa dialogowi i
negocjacjom w rozwiązywaniu konfliktu.
Papież zwrócił również
uwagę na dzisiejsze wypaczenia religii, która niszczy ludzkie
życie. „Pragnę podkreślić tutaj, wobec całej wspólnoty
międzynarodowej, iż zabijanie w imię Boga jest bluźnierstwem
i wypaczeniem religii. Chciałbym dzisiaj powtórzyć tutaj to,
co napisałem w swym Orędziu na 1 Stycznia: »Jest
profanacją religii ogłaszanie się terrorystami w imię Boga,
zabijanie i gwałcenie człowieka w imię Boże. Terrorystyczna
przemoc bowiem jest przeciwna wierze w Boga, Stwórcy człowieka,
w Boga, który troszczy się o człowieka i go kocha«”
– przekonywał Jan Paweł II.
• Jan
Paweł II podczas pobytu w Bułgarii (23-25 maj) odwiedzi Sofię
i Płowdiw oraz narodowe sanktuarium tego narodu –
Klasztor Rylski. Uzgodnili to w rozmowach z przedstawicielami władz
bułgarskich przedstawiciele Watykanu – abp Leonardo
Sandri i prał. Renato Boccardo w czasie dwudniowego pobytu w
tym kraju. Spotkali się także 10 stycznia z patriarchą Bułgarskiego
Kościoła Prawosławnego (BKP) Maksymem, członkami Świętego
Synodu i premierem Symeonem Sakskoburggotskim. Według źródeł
watykańskich Papież chce uczestniczyć w nabożeństwie prawosławnym
(molebnie) i obrzędzie święcenia wody, które odbędą się
24 maja, w święto św. Cyryla i Metodego, w katedrze św. Aleksandra
Newskiego w Sofii.
• „ Nasze
wołanie do Boga o pokój” – to tytuł artykułu
przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego,
kard Francis Arinze, który został opublikowany na łamach
watykańskiego dziennika „L’Osservatore Romano”.
Nigeryjski kardynał podkreśla w nim znaczenie spotkania, które
odbędzie się w Asyżu 24 stycznia 2002 r. i przypomniał, że
przyjadą tam przedstawiciele różnych religii, by na
zaproszenie Jana Pawła II modlić się w intencji pokoju na świecie.
Kard. Arinze zwrócił uwagę, że wiele wydarzeń napawa
niepokojem, dlatego „ludzkość bardziej niż kiedykolwiek dotąd
potrzebuje pokoju...”. Dodał, że w tej trudnej sytuacji
dla świata „przedstawiciele różnych religii pielgrzymują
do Asyżu, by prosić Boga o dar pokoju”.
• „Ps alm
150 przypominam słynną pieśń »Alleluja« z
oratorium »Mesjasz« Josepha Haendla” – mówił
Jan Paweł II podczas katechezy ogólnej w Watykanie. Papież wrócił
w ten sposób do rozpoczętego w ub. r. cyklu poświęconego
modlitwie Kościoła – Psałterzowi. „Uwielbienie Boga
staje się jakby nieustannym tchnieniem duszy – przekonywał
Jan Paweł II komentując psalm. Napisano: »radosne wysławianie,
zdolność celebrowania jest jednym z przywilejów człowieka«.
Znakomicie wyraża to powiedzenie rabbiego Akiby do swoich uczniów:
»Codziennie jedna pieśń / jedna pieśń na każdy dzień«”.
• Jan
Paweł II został doktorem honoris causa SGGW. 11 stycznia z rąk
rektora SGGW w Warszawie – prof. Włodzimierza Klucińskiego
– Papież przyjął w Watykanie wyróżnienie tej uczelni
w uznaniu za wkład budowania w świecie „cywilizacji miłości”.
Na specjalną audiencję papieską z tej okazji przybył senat,
profesorowie i studenci SGGW.
KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE
• Rebelianci
z „Ruchu na rzecz Demokratycznego Konga” prześladują
tamtejszych katolików. Pod koniec grudnia ubiegłego roku
zaatakowali parafię w miejscowości Mbingi. Rebelianci
obrabowali miejscowy kościół; zniszczyli tabernakulum,
naczynia i szaty liturgiczne oraz sprofanowali hostie. Plądrowali
też okoliczne domy. Zgwałcili kilka kobiet, w tym jedną w ciąży,
a niektórych mieszkańców uwięzili i torturowali. W Boże
Narodzenie zastrzelili katechetę, który biciem w dzwon zwoływał
wiernych na Mszę św. Inny oddział Ruchu spalił ponad 150
chat w wioskach położonych na terenie parafii Mbingi. Biskup
Melchisedec Sikuli Paluku poinformował, że do podobnych aktów
przemocy dochodzi też w innych częściach zarządzanej przez
niego diecezji Butembo.
• Pierwszy zjazd kato lików
Europy Środkowej odbędzie się w roku 2003 i 2004. Decyzję
taką podjęli na styczniowym spotkaniu w Budapeszcie
przewodniczący i sekretarze generalni Konferencji Biskupów z ośmiu
krajów: Austrii, Republiki Bośni i Hercegowiny, Chorwacji,
Czech, Polski, Słowacji, Słowenii oraz Węgier. Spotkaniu w
stolicy Węgier przewodniczył abp Wiednia, kard. Christoph Schönborn.
Ze strony Episkopatu Polski za przygotowania do zjazdu odpowiada
bp Jan Tyrawa z Wrocławia.
Pierwsza część zjazdu
katolików będzie mieć charakter narodowy, ale odbędzie się
we wszystkich krajach jednocześnie – w pierwszy weekend
po Wniebowstąpieniu Pańskim (31 maja i 1 czerwca 2003 r.) Rok
później wierni z Europy Środkowej spotkają się na wspólnej
„pielgrzymce narodów” do austriackiego sanktuarium
maryjnego Mariazell ( także w pierwszy weekend po Wniebowstąpieniu
Pańskim, czyli 22 i 23 maja 2004 r.). Na rozpoczęcie zjazdu
biskupi z ośmiu krajów Europy Środkowej ogłoszą wspólny
list pasterski. Trwające rok uroczystości będą przebiegać
pod hasłem „Chrystus – nadzieją Europy”, a „pielgrzymce
narodów” będą towarzyszyć słowa z Ewangelii według
św. Jana : „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie”.
• Honorowy
zwierzchnik światowej Wspólnoty Anglikańskiej i abp
Canterbury, George Carey ustępuje z urzędu. 66-letni hierarcha
poinformował, że z końcem października zakończy „trudną,
ale jednocześnie niezwykle fascynującą i wdzięczną kadencję”.
Arcybiskup Canterbury jest
duchowym zwierzchnikiem ok. 70 milionów wyznawców anglikanizmu
w ponad 160 krajach świata. Godność prymasa Wspólnoty
Anglikańskiej abp Carey przyjął w 1991 r. W ostatnim czasie
brytyjska opinia publiczna obarczała go odpowiedzialnością za
gwałtowny spadek liczby wiernych w Kościele Anglii. Wśród
ewentualnych następców wymieniani są m.in. pochodzący
z Pakistanu bp Rochesteru, Michael Nazir-Ali; abp Rowan Williams
z Walii oraz bp Richard Chartres z Londynu.
Kandydaturę nowego
prymasa Wspólnoty Anglikańskiej zaproponuje 12-osobowa
komisja, w której skład wejdą zastępca abp Careya,
arcybiskup Yorku, trzej księża, trzech świeckich oraz
czterech przedstawicieli archidiecezji Canterbury. Komisja
wyznaczy dwóch kandydatów. Ostatecznego wyboru dokona
brytyjski premier, który może też zażądać od komisji nowej
listy kandydatur. Procedurę wyboru kończy wygłoszenie przez
królową oficjalnej formuły nominacji.
• Przewodniczący
Komisji Biskupów Wspólnoty Europejskiej, bp Josef Homeyer
spotkał się w Moskwie ze zwierzchnikiem Rosyjskiego Kościoła
Prawosławnego, patriarchą Aleksym II. Głównymi tematami
rozmowy były integracja europejska oraz aktualna sytuacja na świecie.
Obaj hierarchowie podkreślili, że po ataku terrorystycznym na
USA z września ubiegłego roku niezbędne są „wspólne działania
tradycji chrześcijańskich”. Wraz z innymi religiami
wyrastającymi z tradycji Abrahama – judaizmem i islamem
– chrześcijaństwo musi udowadniać, że „globalizacja
ma na celu sprawiedliwość, a nie doraźne korzyści
jednostek”. Zdaniem bp Homeyera świadectwo chrześcijańskie
będzie wiarygodne dopiero wtedy, gdy przezwyciężone zostaną
podziały między wyznawcami Chrystusa. „Zastanawialiśmy się,
czy nie nadszedł czas, by znaleźć wspólny język”
– oświadczył Homeyer.
• Izraelski
rząd wstrzymał budowę meczetu w sąsiedztwie Bazyliki
Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Nazarecie. Decyzja
zapadła jednogłośnie na posiedzeniu gabinetu bezpieczeństwa.
W uzasadnieniu powołano się m.in. na protesty ze strony Kościołów
w Ziemi Świętej oraz społeczności międzynarodowej. Władze
powołały też komisję z wicepremierem Natanem Szczarańskim
na czele, która w ciągu dwóch tygodni opracuje alternatywne
rozwiązanie konfliktu między chrześcijanami a muzułmanami.
• Metropolita
Bostonu, kard. Bernard Law przeprosił 130 dzieci molestowanych
seksualnie przez kapłana z jego archidiecezji. W liście
otwartym hierarcha zapowiedział też podjęcie zdecydowanych
działań w celu wyeliminowania takich incydentów. „Będziemy
w takich przypadkach stosować zasadę zera tolerancji”
– napisał metropolita. List został opublikowany w związku
ze sprawą ks. Johna Geoghana. W 1984 r. kapłan – choć
już wcześniej zarzucano mu niemoralne zachowanie – został
mianowany proboszczem parafii w archidiecezji Bostonu. Kard. Law
wyraził żal za tę decyzję – tłumaczy w liście, że
kierował się wtedy pozytywną opinią lekarza psychiatry.
Przeciwko Geoghanowi skierowano 84 pozwy sądowe podpisane przez
130 ofiar. Po przeprowadzeniu przez archidiecezję dochodzenia,
kard. Law natychmiast zdymisjonował księdza z pełnionych
funkcji, a następnie wystąpił do Watykanu o zwolnienie go ze
ślubów kapłańskich i wykluczenie z szeregów Kościoła.
Stolica Apostolska przychyliła się do prośby kardynała
– przeprowadziła postępowanie poza normalnie obowiązującymi
procedurami (patrz komentarz na str. 3).
• Białoruskie
radio państwowe zlikwidowało niedzielną transmisję Mszy św.
Audycję „Głos duszy” nadawano od ośmiu lat. Słuchało
jej kilkaset tysięcy z ok. 2 mln białoruskich katolików.
Zamiast Mszy św. nadawane będą przeboje rosyjskiej muzyki
popularnej.
... I W POLSCE
• Prymas Polski kard. Józef
Glemp spotkał się z prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim (9
stycznia). Spotkanie odbyło się w Pałacu Prezydenckim i trwało
ok. godziny. Rozmowa dotyczyła m.in. aktualnego stanu stosunków
państwo-Kościół, sytuacji w kraju, zwłaszcza problemu
bezrobocia i społecznej biedy oraz integracji z Unią Europejską.
• Prawie 4,5 mln świec
rozprowadzono podczas tegorocznej akcji „Wigilijnego Dzieła
Pomocy Dzieciom 2001”, przebiegającej pod hasłem „Poznaj
miłość”. Uczestniczyły w niej 42 diecezjalne Caritas,
a także organizacje charytatywne Kościołów prawosławnego i
ewangelicko-augsburskiego. Zebrane pieniądze będą
przeznaczone na pomoc dzieciom najuboższym w kraju i za granicą.
• „Dziesięć lat działalności
Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy pozwala sformułować
jednoznaczną ocenę, że służy ona dobrym celom”
– powiedział abp Józef Życiński, komentując dla KAI
tegoroczny finał charytatywnej akcji Jórka Owsiaka.
Metropolita lubelski uważa za zrozumiałe, że przy działaniach
o tak wielkim zasięgu występują „lokalne iskrzenia i
zgrzyty”. „Dlatego wydaje mi się czymś bardzo ważnym,
byśmy nie przeakcentowywali tych ostatnich, nie obrażali się
i nie gorszyli – powiedział abp Życiński. – Ale
żebyśmy starali się tę Wielką Orkiestrę przekształcić w
wielką symfonię ludzkiej dobroci i wielkiej solidarności
ducha zatroskanego o wspólne wartości”. Także biskup
tarnowski Wiktor Skworc uważa, że Wielka Orkiestra Świątecznej
Pomocy zasługuje na uznanie i poparcie.
Zróżnicowane zdanie o
Orkiestrze Owsiaka mają natomiast proboszczowie. W sondażu
zorganizowanym przez KAI wśród 60 proboszczów z 6 diecezji i
archidiecezji w Polsce, na pytanie: „Czy zgodziłby się ksiądz
proboszcz na kwestowanie przed kościołem w niedzielę 13
stycznia przez wolontariuszy z Wielkiej Orkiestry Świątecznej
Pomocy?” – 65 proc. proboszczów odpowiedziało „nie”
lub „raczej nie”.
• Śladów judaizmu na
krakowskim Kazimierzu szukali uczestnicy spaceru zorganizowanego
w ramach zbliżającego się V Dnia Judaizmu w Kościele
katolickim w Polsce. Spacer, z udziałem Tadeusza Jakubowiecza,
przewodniczącego Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Krakowie,
został zorganizowany 13 stycznia przez Międzywydziałowy
Instytut Ekumenii i Dialogu Papieskiej Akademii Teologicznej
oraz ojców franciszkanów przy współudziale Żydowskiej Gminy
Wyznaniowej i Fundacji Laudera w Krakowie.
Główne obchody V Dnia
Judaizmu odbędą się 17 stycznia w Lublinie. Rozpocznie je o
godz. 14.00 modlitwa na Majdanku, którą poprowadzi rabin
Hajfy, Yeshuv Cohen. Następnie o godz. 15.00 odbędzie się
dyskusja panelowa na temat teologicznego sensu ofiary z Izaaka.
Wezmą w niej udział: rabin Yeshuv Cohen, ks. prof. Michał
Czajkowski, ks. prof. Ryszard Rubinkiewicz i ks. prof. Henryk
Witczyk. Dyskusja odbędzie się w Centrum Dialogu Katolicko-Żydowskiego
w auli Seminarium Metropolitalnego. W tym samym miejscu o 17.00
zaplanowane jest nabożeństwo biblijne: wspólna modlitwa i
medytacja z udziałem Żydów i katolików. Wieczorem w kościołach
Lublina sprawowane będą Msze św. w intencjach dialogu katolików
i żydów.
W Krakowie 17 stycznia pod
przewodnictwem kard. Franciszka Macharskiego sprawowane będzie
nabożeństwo Słowa Bożego o godz. 17.00 w bazylice ojców
franciszkanów. Godzinę później w budynku Papieskiej Akademii
teologicznej przy ul. Franciszkanskiej 1 odbędzie się dyskusja
pt. „Religijna nadzieja Żydów i chrześcijan wobec problemów
współczesnego świata”. Uczestniczyć w niej będą:
rabin Sacha Pečarič z Fundacji Laudera, ks. prof. Łukasz
Kamykowski z PAT oraz Stefan Wilkanowicz, przewodniczący
Fundacji Kultury Chrześcijańskiej ZNAK.
• Dziewiątego stycznia
minęła 100. rocznica urodzin bł. Josemarii Escriva, założyciela
Opus Dei. Z tej okazji Prymas Polski kard. Józef Glemp odprawił
8 stycznia Mszę św. w bazylice archikatedralnej św. Jana w
Warszawie. W tym samym dniu w południe w sekretariacie
Episkopatu Polski odbył się panel pt. „Świętość na co
dzień”. W dyskusji uczestniczyli m.in.: bp Piotr Libera
– sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski, ks.
dr Stefan Moszoro-Dąbrowski z prałatury Opus Dei oraz członkowie
Dzieła.
Ks. Escriva zmarł w 1975 roku.
W chwili jego śmierci Opus Dei liczyło ponad 60 tys. członków
i było obecne na pięciu kontynentach. W 1992 roku założyciel
Dzieła został beatyfikowany przez Jana Pawła II. Dziś do
Opus Dei należy 84 tys. osób. Ośrodki dzieła w naszym kraju
znajdują się w sześciu miastach: Warszawie, Krakowie,
Poznaniu, Lublinie, Szczecinie i Gdańsku. W Polsce jest 200 członków
Opus Dei oraz ok. 600 współpracowników.
• „To dla mnie
oczywiste” – powiedział kard. Franciszek Macharski,
zapytany przez KAI: czy Jan Paweł II poświęci Bazylikę Miłosierdzia
Bożego w krakowskich Łagiewnikach? W sanktuarium Miłosierdzia
Bożego w Krakowie-Łagiewnikach trwają prace wykończeniowe
nowej bazyliki. Z nieoficjalnych informacji wynika, że budowa
zostanie ukończona w połowie roku. Kard. Macharski zastrzegł
jednak, że zaproszenie z Krakowa może zostać wystosowane do
Papieża dopiero wtedy, gdy znany będzie ostateczny termin ukończenia
prac budowlanych.
• Jedyne na świecie
relikwie św. Maksymiliana Kolbego znajdują się w Pabianicach
w archidiecezji łódzkiej, gdzie święty mieszkał przez 10
lat. Zachowały się dzięki fryzjerowi z Niepokalanowa, który
zachował włosy z brody ojca Maksymiliana. Podczas II wojny światowej
– z uwagi na gestapo poszukujące Żydów ukrywających się
w polskich klasztorach – bracia postanowili zgolić brody.
To jedyna pozostałość po św. Maksymilianie, którego ciało
zostało spalone w Oświęcimiu.
|