Kronika religijna
Stolica Apostolska •
Kościół w Świecie •
...i w Polsce
STOLICA APOSTOLSKA
• Jan Paweł II i uczestnicy Synodu
Biskupów modlą się za Afganistan oraz o pokój na świecie
– poinformowała watykańska agencja „Fides”. „Wczoraj
wieczorem zapoznaliśmy się z pierwszymi wydarzeniami w
Afganistanie, które bardzo nas poruszyły. Prosimy Pana, niech
oświeci przywódców narodów, aby znaleźli drogę
pokoju” – powiedział włoski kardynał Giovanni
Battista Re. Nazajutrz po pierwszych nalotach na Afganistan
Papież oraz 280 biskupów modliło się przed rozpoczęciem
obrad Synod o pokój między narodami.
• W Watykanie trwa X zgromadzenie zwyczajne Synodu
Biskupów poświęcone roli biskupa w nowym tysiącleciu („Biskup
sługą Ewangelii Jezusa Chrystusa dla nadziei świata”).
Z dotychczasowych wypowiedzi wynika, że zdaniem Ojców
Synodalnych większa kolegialność w kierowaniu Kościołem nie
może wiązać się z umniejszaniem autorytetu Papieża. Bp José
Riuz Navas, przewodniczący Konferencji Biskupów Ekwadoru oraz
bp Amédée Grab z Chur w Szwajcarii postulują jednak, by
poszerzyć kompetencje episkopatów narodowych oraz samego
Synodu. Kard. Lászlo Paskai, arcybiskup Budapesztu powiedział,
że czuje się zobowiązany do wystąpienia w obronie urzędu
Biskupa Rzymu – jego zdaniem jest to szczególnie
potrzebne dziś, gdy wszelka hierarchia budzi niechęć
jednostki. Również abp Morales Reyes bronił prymatu Papieża:
„Wierność temu prymatowi jest jedną z najistotniejszych i
nie dających się niczym zastąpić części wiary chrześcijańskiej.”,
a „kwestia kolegialności biskupów w prowadzeniu Kościoła
musi być postrzegana w świetle samego Objawienia, a nie tylko
w perspektywie ludzkiej czy społecznej”.
Duże zainteresowanie wzbudziło przemówienie
kard. Josepha Ratzingera. „Kościół za bardzo zajmuje się
samym sobą, zamiast mówić o Chrystusie z niezbędną mocą i
radością” – powiedział prefekt Kongregacji Nauki
Wiary. Tymczasem „świat pragnie poznać nie nasze wewnętrzne
problemy, lecz orędzie, ogień, który przyniósł Chrystus
(...) Dlatego musimy pomóc ludziom i środowiskom szukającym
Boga, ale również bez obaw demaskować fałszowanie Ewangelii
i naszej nadziei” – podkreślił kardynał. (Zob.
relacja z Synodu Zbigniewa Nosowskiego na str. 10.)
• Podróży do Kazachstanu i Armenii poświęcona
była papieska katecheza wygłoszona podczas audiencji
generalnej. Jan Paweł II powiedział, że pielgrzymka ta miała
dwojaki charakter. W Kazachstanie Papież odwiedził tamtejszą
wspólnotę katolicką, która zamieszkuje kraj zdominowany
przez muzułmanów i dopiero nieco ponad 10 lat temu wyzwoliła
się od represyjnego reżimu sowieckiego. „Natomiast do
Armenii przybyłem jako pielgrzym, by złożyć hołd Kościołowi
starożytnego pochodzenia” – dodał Papież.
Polakom, licznie zgromadzonych na Placu św. Piotra, Jan Paweł
II przypomniał, że Kazachstan i Armenia są ściśle związane
z historią ich narodu: „Chrześcijaństwo w Kazachstanie
zawdzięcza zesłańcom polskim, w szczególności ks. Bukowińskiemu,
przetrwanie i odrodzenie. Ormianie zaś zawsze mieli w Polsce
miejsce uprzywilejowane przez historię. Ja sam byłem z nimi w
bliskim kontakcie, mając ich w tej samej klasie, do której
chodziłem”.
• Jan Paweł II ogłosił siedmiu nowych
błogosławionych. „Ci nasi bracia, wyniesieni dzisiaj do chwały
ołtarzy, potrafili przełożyć swą niezłomną wiarę na
nadzwyczajne doświadczenie miłości do Boga i służby bliźniemu”
– powiedział Papież podczas niedzielnej Mszy św. na
Placu św. Piotra. Nowi błogosławieni to: Ignace Maloyan
(1869-1915) – ormiański biskup i męczennik; Nikolaus
Gross (1898-1945) – Niemiec, ojciec rodziny i męczennik;
Alfonso Maria Fusco (1839-1910) – włoski kapłan, założyciel
zgromadzenia sióstr św. Jana Chrzciciela; Tommaso Maria Fusco
(1831-1891) – włoski redemptorysta, założyciel
instytutu córek miłości Najdroższej Krwi; Émilie Tavernier
Gamelin (1800-1851) – kanadyjska zakonnica, założycielka
zgromadzenia sióstr Opatrzności w Montréalu; Eugenia Picco
(1867-1921) – Włoszka, siostra ze zgromadzenia małych córek
Przenajświętszych Serc Jezusa i Maryi; Maria Euthymia Üffing
(1914-1955) – Niemka, siostra ze zgromadzenia św.
Klemensa. W uroczystościach uczestniczyła delegacja Ormiańskiego
Kościoła Apostolskiego.
• Prezydent Iranu Mohammed Chatami
rozmawiał z Papieżem o sytuacji międzynarodowej po atakach
terrorystycznych na USA. Chatami zadzwonił do Jana Pawła II 4
października. Papież i irański prezydent zgodzili się co do
tego, że dialog jest fundamentem budowy świata sprawiedliwości
i pokoju. „Inicjatywa prezydenta Chatamiego świadczy o tym,
że Iran uważa Watykan za autorytet i kluczowego uczestnika międzynarodowej
debaty nad rozwiązaniem obecnego kryzysu” –
powiedział KAI o. Ciro Benedettini, zastępca dyrektora biura
prasowego Stolicy Apostolskiej.
• Jan Paweł II przyjął na prywatnej
audiencji byłego prezydenta USA Georga Busha. Papież zapewnił
go o solidarności z narodem amerykańskim i zapowiedział, że
11 października będzie dniem modlitwy w intencji ofiar ataku
na Nowy Jork i Waszyngton oraz o pokój na świecie.
• W Biurze Prasowym Stolicy Apostolskiej
zaprezentowano nowe wydanie Martyrologium Rzymskiego.
Martyrologium to księga zawierająca katalog świętych i błogosławionych,
których wspomnienie liturgiczne przewiduje oficjalny kalendarz
Kościoła. Po raz pierwszy katalog przygotowano w 1586 r.
Poprzednie wydanie pochodzi z 1956 r.
Prefekt Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny
Sakramentów, kard. Jorge Arturo Medina Estévez poinformował
dziennikarzy, że w nowej edycji uwzględniono 6538 świętych i
błogosławionych, w tym ponad 1200 beatyfikowanych i 400
kanonizowanych przez Jana Pawła II. Sekretarz Kongregacji, abp
Francesco Pio Tamburrino wyjaśnił, że Martyrologium nie
stanowi „pełnej listy wszystkich świętych, począwszy od
Abla po dzień dzisiejszy”, a „obecność w książce
danego świętego oznacza jedynie pewność, że istnieje jego
kult zaaprobowany przez Kościół; jego nieobecność jest
znakiem braku takiego kultu”. W wyniku weryfikacji –
przede wszystkim świętych z pierwszych wieków chrześcijaństwa
– wielu z nich pominięto „ze względu na wątpliwości
co do ich tożsamości”.
• Synod w anegdocie. Ojcowie synodalni
najczęściej posługują się językiem hiszpańskim,
angielskim i włoskim. Nikt poza kard. Janisem Pujatsem,
arcybiskupem Rygi nie używa na Synodzie łaciny. Podczas obrad
Papież zażartował: „Tu w auli nikt nie mówi po łacinie,
na szczęście używa się jej jeszcze na Łotwie”.
KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE
• „Nasz kraj rozpoczął oczekiwane i nieodzowne działania
w odpowiedzi na okrutny atak z 11 września” –
czytamy w oświadczeniu wydanym przez arcybiskupa Waszyngtonu,
kard. Theodore’a McCarricka po ataku na Afganistan.
Hierarcha oświadczył, że będzie modlił się o trzy rzeczy.
Po pierwsze, „o bezpieczeństwo żołnierzy, aby spełnili
wyznaczoną im misję z odwagą i honorem”. Po drugie, by „cel
Ameryki, czyli ukaranie winnych i zniszczenie sieci zła, został
osiągnięty”. I najważniejsze, by operacja „odbyła się
bez ofiar wśród niewinnej ludności, z zachowaniem zasad
moralnych i z poszanowaniem godności ludzkiej”.
• „Przy całym szacunku dla niewinnych
ofiar w USA; wraz z wojną można utracić wszystko – przy
zachowaniu pokoju wszystko jest możliwe” –
powiedział kard. Joseph Ratzinger w wywiadzie udzielonym
rzymskiemu dziennikowi „La Repubblica” jeszcze przed
atakiem na Afganistan. Dziennikarze poprosili prefekta
Kongregacji Nauki Wiary o skomentowanie wypowiedzi premiera Włoch
Silvio Berlusconiego, który stwierdził, że cywilizacja
Zachodu góruje nad islamem. Zdaniem kard. Ratzingera „trudno
mówić o absolutnej wyższości jakiejś kultury nad inną”,
bowiem „wartość społeczno-kulturalna społeczeństw na płaszczyźnie
empirycznej zmienia się w ciągu dziejów”. Prawidłowość
ta „dotyczy chrześcijaństwa, islamu, judaizmu –
wszystkich”. Prefekt przypomniał, że do roku tysięcznego
kultura islamu wywierała wielki wpływ na zachodnioeuropejską
matematykę, medycynę, architekturę i sztukę. Jednak „w
drugim tysiącleciu kultura islamu uległa dekadencji, a kultura
zachodnia wzniosła się na wyższy poziom”.
• Przedstawiciele największych religii
USA wydali wspólne oświadczenie na temat terroryzmu. Dokument
zatytułowany „Nie dajmy im cieszyć się zwycięstwem –
religijna odpowiedź na terroryzm” wspólnie przygotowali
amerykańscy katolicy, protestanci, prawosławni, muzułmanie i
żydzi. Kościół rzymskokatolicki reprezentował ks. William
Fay, sekretarz generalny Konferencji Biskupów Katolickich w
USA.
„Nasze świątynie, nasze domy wiary powinny
stać się publicznymi miejscami modlitw, rozważań, leczenia
ran i przebaczenia” – podkreślają sygnatariusze oświadczenia.
Domagają się też ukarania winnych: „W imię Boga, żądamy,
aby złoczyńcy zostali odnalezieni i doprowadzeni przed oblicze
sprawiedliwości”. Nie wolno jednak działać „w sposób,
który może spowodować śmierć jeszcze większej liczby
niewinnych ludzi. Modlić się będziemy za prezydenta i członków
kongresu, aby szukali mądrości w Bogu, podejmując decyzję o
właściwej odpowiedzi na atak”. „Wszczepiając strach w
nasze serca, terroryści muszą czuć się zwycięzcami. Nie
dajmy więc im cieszyć się zwycięstwem, nie akceptujmy świata,
jaki chcą zbudować” – zaapelowali do wiernych
amerykańscy duchowni.
• W stolicy Rwandy, Kigali zastrzelono
świeckiego misjonarza, Giuliano Berizziego. 60-letni Włoch od
kilku lat pracował w prowadzonym przez salezjanów ośrodku młodzieżowym
w dzielnicy Gatenga. Gdy do budynku wdarli się dwaj mordercy,
Giuliano zdążył jeszcze ostrzec swych wychowanków. Włoska
agencja misyjna MISNA wykluczyła motyw rabunkowy.
• Trzy świątynie zostały zniszczone w
wyniku wybuchu w zakładach chemicznych w Tuluzie. Władze
oficjalnie zaprzeczyły, że eksplozja była wynikiem ataku
terrorystycznego, jednak wielu ekspertów nie wyklucza takiej możliwości.
Nawa główna kościoła Świętej Trójcy, położonego w pobliżu
fabryki, runęła w 24 godziny po wybuchu. Ze świątyni,
zbudowanej w 1950 r. przez wolontariuszy (w większości
pracowników zakładów chemicznych), ocalał jedynie marmurowy
ołtarz i drewniany krucyfiks. W dwóch innych kościołach
wybite są wszystkie okna. Połowa datków przekazywanych na
odbudowę świątyń trafi do ofiar eksplozji i ich rodzin.
• „Państwo czeskie zamierza ograniczyć
wolność Kościoła katolickiego” – stwierdził
kard. Miloslav Vlk w wywiadzie dla austriackiej agencji
informacyjnej Kathpress. Według nowej ustawy o Kościołach i
związkach wyznaniowych będą one podlegać Ministerstwu
Kultury. Ministerstwo będzie więc decydować o legalizacji
powstających instytucji kościelnych. „Przypomina nam to
sytuacje z czasów komunizmu” – powiedział
arcybiskup Pragi.
Zdaniem kard. Vlka jeszcze przed przystąpieniem
do Unii Europejskiej państwo powinno zwrócić Kościołowi majątek
skonfiskowany przez komunistów. Dopóki tego nie uczyni,
duchowieństwo będzie musiało być nadal opłacane ze środków
publicznych. Kościół chce, by w przyszłości księża byli
utrzymywani z jego własnych funduszy.
• Katolicy i anglikanie dyskutują o
dogmatach maryjnych. Dogmaty te były przedmiotem dublińskiego
spotkania katolicko-anglikańskiej komisji teologicznej „Arcic”
– instytucji, która od lat działa na rzecz doktrynalnego
porozumienia obu Kościołów. Ks. Don Bolen, współsekretarz
komisji ze strony katolickiej oświadczył, że teologowie wstępnie
uzgodnili stanowiska, co pozwoli na wydanie wspólnej deklaracji
poświęconej roli Maryi w życiu i nauczaniu Kościoła.
Dogmaty o Niepokalanym Poczęciu i Wniebowzięciu to jedne z
najpoważniejszych różnic doktrynalnych między Kościołem
anglikańskim i katolickim.
... I W POLSCE
• To wojna sprawiedliwa – mówią
biskupi i przedstawiciele polskiego Kościoła o ataku Stanów
Zjednoczonych na Afganistan. „Powinniśmy wyrosnąć z
terroryzmu, tak jak wyrośliśmy z niewolnictwa” –
powiedział KAI abp Józef Życiński. Na pytanie, czy w tej
sytuacji można mówić o wojnie sprawiedliwej, odpowiedział krótko:
„Oczywiście!”. Bp Tadeusz Pieronek zauważył, że
operację wojskową w Afganistanie poprzedziły działania, których
celem było przygotowanie uderzenia jak najmniej tragicznego dla
ludności cywilnej. „Jestem o tyle spokojny, że wybrano
wariant, który najbardziej gwarantuje sprawiedliwą rozprawę z
terroryzmem” – powiedział rektor PAT.
„To jest wojna z międzynarodowym imperium
terroryzmu, a nie z Afganistanem. Dlatego reakcja Amerykanów
mieści się w kategorii wojny sprawiedliwej” – uważa
etyk ks. prof. Andrzej Szostek. Rektor KUL przypomniał trzy
istotne cechy takiej wojny. Po pierwsze operacja wojskowa musi
być odpowiedzią na niesprawiedliwą agresję. Po drugie
– można się uciekać do użycia siły wtedy, gdy
wyczerpało się już inne możliwości działań. Po trzecie
– odpowiedź musi być proporcjonalna do prowokacji.
Zdaniem ks. Szostka Amerykanie spełnili wszystkie te warunki.
• Analiza problemów społecznych w
Polsce oraz sytuacja po zamachu terrorystycznym na USA to główne
tematy 314. zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski w
Warszawie (3 i 4 października). Biskupi potępili ataki
terrorystyczne na USA. O potrzebie nowego, integralnego programu
rozwoju dla świata u progu XXI stulecia mówił podczas obrad
Episkopatu Marcin Przeciszewski, prezes Katolickiej Agencji
Informacyjnej. Odnosząc się do zwycięstwa lewicy w wyborach
parlamentarnych biskupi podkreślali, że trzeba razem pracować
dla dobra wspólnego. „Kościół zna lewicę, nieraz już
przyszło mu pracować w okresach długiego sprawowania rządów
przez tę formację i nie obawia się jej rządów”
– powiedział Prymas Polski kard. Józef Glemp. Episkopat
przyjął również list o bezrobociu, który zostanie ogłoszony
przed końcem października. W specjalnym komunikacie biskupi
wezwali do obchodzenia Dnia Papieskiego (przewidzianego w tym
roku na 14 października). W związku z Tygodniem Miłosierdzia
biskupi ogłosili list na temat wolontariatu.
Episkopat ocenił również stan katechezy w
Polsce. W polskich szkołach uczy dziś około 36 tys. katechetów,
w tym około 19 tys. świeckich, 3 tys. sióstr, 13 tys. księży.
Od przyszłego roku szkolnego obowiązywać będzie we
wszystkich diecezjach nowa podstawa programowa. Programy ogólnopolskie
będzie zatwierdzała Komisja Wychowania, a autorskie –
biskup diecezjalny.
Ustalono, że druga niedziela Adwentu będzie
od tego roku Dniem Pomocy Katolikom na Wschodzie. W dniu tym we
wszystkich kościołach odbędzie się zbiórka ofiar i
modlitwa. O pracy Zespołu Pomocy Kościelnej Katolikom na
Wschodzie poinformował biskupów ks. Józef Kubicki, dyrektor
Zespołu.
Biskupi wysłuchali relacji z prac Komisji
Konferencji Episkopatów Europy (ComECE), która zaprosiła
Episkopat Polski do dyskusji nad przyszłością Unii
Europejskiej, a także zapoznali się z funkcjonowaniem
Instytutu Dzieł Religijnych – Banku Watykańskiego.
Podczas dyskusji o mediach katolickich
zastanawiali się, czy po dojściu lewicy do władzy przedsiębiorstwa
państwowe zaangażowane w TV Puls będę renegocjonawać umowy.
Rzecznik Episkopatu o. Adam Schulz poinformował, że biskupi mówili
również o sytuacji Radia Plus. Jego zdaniem Episkopat
dostrzega wiele dobrych rzeczy w działalności radia, ale
niepokój budzi dotychczasowy sposób kierowania spółką i
stan jej finansów, stąd zmiany personalne w kierownictwie rozgłośni.
Biskupi zapoznali się także z wydaną w ub.
r. watykańską instrukcją na temat modlitwy o uzdrowienie
przez Boga. „Instrukcja wprowadza ład w modlitwę o
uzdrowienie, kładąc akcent na uwielbienie Boga, bo na
Eucharystię przychodzi się, by uwielbić dzieło zbawienia
dokonane przez Jezusa Chrystusa, a nie po uzdrowienie”
– powiedział dla KAI bp Bronisław Dembowski, który omówił
ten watykański dokument na zebraniu plenarnym. Zdaniem bp.
Dembowskiego, najważniejsze jest uzdrowienie wewnętrzne, w którym
zawarta jest także zgoda na „powołanie do chorowania”,
bo wielu ludzi ma takie właśnie powołanie. Krajowy
duszpasterz Odnowy w Duchu Świętym uważa, że należy pytać
człowieka proszącego o modlitwę o uzdrowienie: „Co ty
zrobisz ze swoim zdrowiem, dokąd pójdziesz?”.
Biskupi zapoznali się również z dokumentem
Kongregacji Doktryny Wiary na temat nieważności chrztu u
mormonów. „Chrzest przyjęty u mormonów nie może być
uznany przez Kościół, gdyż nie wyznają oni wiarę w Trójjedynego
Boga” – stwierdził abp Alfons Nossol, przewodniczący
Rady Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu.
Kościół mormonów założył w Stanach
Zjednoczonych w 1830 r Joseph Smith. Do Polski mormoni przybyli
z Niemiec. Pierwszy ośrodek założyli we wsi Zełwągi na
Mazurach. Obecnie siedziba tego Kościoła mieści się w
Warszawie. W 1999 r. wspólnota mormonów w Polsce liczyła 1,1
tys. członków.
• Rzeszowska policja zatrzymała włamywaczy
do cerkwi i kościołów rzymskokatolickich na Podkarpaciu. Włamywacze
działali na terenie Podkarpacia i województwa lubelskiego. Udało
się odzyskać kielichy, monstrancje, puszki, pateny, szaty
liturgiczne oraz inne dewocjonalia skradzione podczas kilkunastu
włamań do cerkwi i kościołów. Aresztowano również jednego
z rzeszowskich paserów.
• W nietypowy sposób zbiera dary dla najuboższych łódzka
Caritas. Od 7 października w katedrze rozłożone są puste
reklamówki ze znakiem Caritas. Parafianie mogą je wypełnić i
oddać z powrotem. Na pomysł przeprowadzenia takiej akcji wpadł
ks. Ireneusz Kulesza, dyrektor Caritas. „Tydzień Miłosierdzia
to nie tylko modlitwa. To także ofiara. Myślę, że ta
niedziela jest dobrą okazją, aby zachęcić parafian do
ofiarności, nie tylko w postaci datków pieniężnych”
– powiedział KAI ks. Kulesza.
|
