Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II i uczestnicy Synodu Biskupów modlą się za Afganistan oraz o pokój na świecie – poinformowała watykańska agencja „Fides”. „Wczoraj wieczorem zapoznaliśmy się z pierwszymi wydarzeniami w Afganistanie, które bardzo nas poruszyły. Prosimy Pana, niech oświeci przywódców narodów, aby znaleźli drogę pokoju” – powiedział włoski kardynał Giovanni Battista Re. Nazajutrz po pierwszych nalotach na Afganistan Papież oraz 280 biskupów modliło się przed rozpoczęciem obrad Synod o pokój między narodami.

• W Watykanie trwa X zgromadzenie zwyczajne Synodu Biskupów poświęcone roli biskupa w nowym tysiącleciu („Biskup sługą Ewangelii Jezusa Chrystusa dla nadziei świata”). Z dotychczasowych wypowiedzi wynika, że zdaniem Ojców Synodalnych większa kolegialność w kierowaniu Kościołem nie może wiązać się z umniejszaniem autorytetu Papieża. Bp José Riuz Navas, przewodniczący Konferencji Biskupów Ekwadoru oraz bp Amédée Grab z Chur w Szwajcarii postulują jednak, by poszerzyć kompetencje episkopatów narodowych oraz samego Synodu. Kard. Lászlo Paskai, arcybiskup Budapesztu powiedział, że czuje się zobowiązany do wystąpienia w obronie urzędu Biskupa Rzymu – jego zdaniem jest to szczególnie potrzebne dziś, gdy wszelka hierarchia budzi niechęć jednostki. Również abp Morales Reyes bronił prymatu Papieża: „Wierność temu prymatowi jest jedną z najistotniejszych i nie dających się niczym zastąpić części wiary chrześcijańskiej.”, a „kwestia kolegialności biskupów w prowadzeniu Kościoła musi być postrzegana w świetle samego Objawienia, a nie tylko w perspektywie ludzkiej czy społecznej”.

Duże zainteresowanie wzbudziło przemówienie kard. Josepha Ratzingera. „Kościół za bardzo zajmuje się samym sobą, zamiast mówić o Chrystusie z niezbędną mocą i radością” – powiedział prefekt Kongregacji Nauki Wiary. Tymczasem „świat pragnie poznać nie nasze wewnętrzne problemy, lecz orędzie, ogień, który przyniósł Chrystus (...) Dlatego musimy pomóc ludziom i środowiskom szukającym Boga, ale również bez obaw demaskować fałszowanie Ewangelii i naszej nadziei” – podkreślił kardynał. (Zob. relacja z Synodu Zbigniewa Nosowskiego na str. 10.)

• Podróży do Kazachstanu i Armenii poświęcona była papieska katecheza wygłoszona podczas audiencji generalnej. Jan Paweł II powiedział, że pielgrzymka ta miała dwojaki charakter. W Kazachstanie Papież odwiedził tamtejszą wspólnotę katolicką, która zamieszkuje kraj zdominowany przez muzułmanów i dopiero nieco ponad 10 lat temu wyzwoliła się od represyjnego reżimu sowieckiego. „Natomiast do Armenii przybyłem jako pielgrzym, by złożyć hołd Kościołowi starożytnego pochodzenia” – dodał Papież. Polakom, licznie zgromadzonych na Placu św. Piotra, Jan Paweł II przypomniał, że Kazachstan i Armenia są ściśle związane z historią ich narodu: „Chrześcijaństwo w Kazachstanie zawdzięcza zesłańcom polskim, w szczególności ks. Bukowińskiemu, przetrwanie i odrodzenie. Ormianie zaś zawsze mieli w Polsce miejsce uprzywilejowane przez historię. Ja sam byłem z nimi w bliskim kontakcie, mając ich w tej samej klasie, do której chodziłem”.

• Jan Paweł II ogłosił siedmiu nowych błogosławionych. „Ci nasi bracia, wyniesieni dzisiaj do chwały ołtarzy, potrafili przełożyć swą niezłomną wiarę na nadzwyczajne doświadczenie miłości do Boga i służby bliźniemu” – powiedział Papież podczas niedzielnej Mszy św. na Placu św. Piotra. Nowi błogosławieni to: Ignace Maloyan (1869-1915) – ormiański biskup i męczennik; Nikolaus Gross (1898-1945) – Niemiec, ojciec rodziny i męczennik; Alfonso Maria Fusco (1839-1910) – włoski kapłan, założyciel zgromadzenia sióstr św. Jana Chrzciciela; Tommaso Maria Fusco (1831-1891) – włoski redemptorysta, założyciel instytutu córek miłości Najdroższej Krwi; Émilie Tavernier Gamelin (1800-1851) – kanadyjska zakonnica, założycielka zgromadzenia sióstr Opatrzności w Montréalu; Eugenia Picco (1867-1921) – Włoszka, siostra ze zgromadzenia małych córek Przenajświętszych Serc Jezusa i Maryi; Maria Euthymia Üffing (1914-1955) – Niemka, siostra ze zgromadzenia św. Klemensa. W uroczystościach uczestniczyła delegacja Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego.

• Prezydent Iranu Mohammed Chatami rozmawiał z Papieżem o sytuacji międzynarodowej po atakach terrorystycznych na USA. Chatami zadzwonił do Jana Pawła II 4 października. Papież i irański prezydent zgodzili się co do tego, że dialog jest fundamentem budowy świata sprawiedliwości i pokoju. „Inicjatywa prezydenta Chatamiego świadczy o tym, że Iran uważa Watykan za autorytet i kluczowego uczestnika międzynarodowej debaty nad rozwiązaniem obecnego kryzysu” – powiedział KAI o. Ciro Benedettini, zastępca dyrektora biura prasowego Stolicy Apostolskiej.

• Jan Paweł II przyjął na prywatnej audiencji byłego prezydenta USA Georga Busha. Papież zapewnił go o solidarności z narodem amerykańskim i zapowiedział, że 11 października będzie dniem modlitwy w intencji ofiar ataku na Nowy Jork i Waszyngton oraz o pokój na świecie.

• W Biurze Prasowym Stolicy Apostolskiej zaprezentowano nowe wydanie Martyrologium Rzymskiego. Martyrologium to księga zawierająca katalog świętych i błogosławionych, których wspomnienie liturgiczne przewiduje oficjalny kalendarz Kościoła. Po raz pierwszy katalog przygotowano w 1586 r. Poprzednie wydanie pochodzi z 1956 r.

Prefekt Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, kard. Jorge Arturo Medina Estévez poinformował dziennikarzy, że w nowej edycji uwzględniono 6538 świętych i błogosławionych, w tym ponad 1200 beatyfikowanych i 400 kanonizowanych przez Jana Pawła II. Sekretarz Kongregacji, abp Francesco Pio Tamburrino wyjaśnił, że Martyrologium nie stanowi „pełnej listy wszystkich świętych, począwszy od Abla po dzień dzisiejszy”, a „obecność w książce danego świętego oznacza jedynie pewność, że istnieje jego kult zaaprobowany przez Kościół; jego nieobecność jest znakiem braku takiego kultu”. W wyniku weryfikacji – przede wszystkim świętych z pierwszych wieków chrześcijaństwa – wielu z nich pominięto „ze względu na wątpliwości co do ich tożsamości”.

• Synod w anegdocie. Ojcowie synodalni najczęściej posługują się językiem hiszpańskim, angielskim i włoskim. Nikt poza kard. Janisem Pujatsem, arcybiskupem Rygi nie używa na Synodzie łaciny. Podczas obrad Papież zażartował: „Tu w auli nikt nie mówi po łacinie, na szczęście używa się jej jeszcze na Łotwie”.

 

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

• „Nasz kraj rozpoczął oczekiwane i nieodzowne działania w odpowiedzi na okrutny atak z 11 września” – czytamy w oświadczeniu wydanym przez arcybiskupa Waszyngtonu, kard. Theodore’a McCarricka po ataku na Afganistan. Hierarcha oświadczył, że będzie modlił się o trzy rzeczy. Po pierwsze, „o bezpieczeństwo żołnierzy, aby spełnili wyznaczoną im misję z odwagą i honorem”. Po drugie, by „cel Ameryki, czyli ukaranie winnych i zniszczenie sieci zła, został osiągnięty”. I najważniejsze, by operacja „odbyła się bez ofiar wśród niewinnej ludności, z zachowaniem zasad moralnych i z poszanowaniem godności ludzkiej”.

• „Przy całym szacunku dla niewinnych ofiar w USA; wraz z wojną można utracić wszystko – przy zachowaniu pokoju wszystko jest możliwe” – powiedział kard. Joseph Ratzinger w wywiadzie udzielonym rzymskiemu dziennikowi „La Repubblica” jeszcze przed atakiem na Afganistan. Dziennikarze poprosili prefekta Kongregacji Nauki Wiary o skomentowanie wypowiedzi premiera Włoch Silvio Berlusconiego, który stwierdził, że cywilizacja Zachodu góruje nad islamem. Zdaniem kard. Ratzingera „trudno mówić o absolutnej wyższości jakiejś kultury nad inną”, bowiem „wartość społeczno-kulturalna społeczeństw na płaszczyźnie empirycznej zmienia się w ciągu dziejów”. Prawidłowość ta „dotyczy chrześcijaństwa, islamu, judaizmu – wszystkich”. Prefekt przypomniał, że do roku tysięcznego kultura islamu wywierała wielki wpływ na zachodnioeuropejską matematykę, medycynę, architekturę i sztukę. Jednak „w drugim tysiącleciu kultura islamu uległa dekadencji, a kultura zachodnia wzniosła się na wyższy poziom”.

• Przedstawiciele największych religii USA wydali wspólne oświadczenie na temat terroryzmu. Dokument zatytułowany „Nie dajmy im cieszyć się zwycięstwem – religijna odpowiedź na terroryzm” wspólnie przygotowali amerykańscy katolicy, protestanci, prawosławni, muzułmanie i żydzi. Kościół rzymskokatolicki reprezentował ks. William Fay, sekretarz generalny Konferencji Biskupów Katolickich w USA.

„Nasze świątynie, nasze domy wiary powinny stać się publicznymi miejscami modlitw, rozważań, leczenia ran i przebaczenia” – podkreślają sygnatariusze oświadczenia. Domagają się też ukarania winnych: „W imię Boga, żądamy, aby złoczyńcy zostali odnalezieni i doprowadzeni przed oblicze sprawiedliwości”. Nie wolno jednak działać „w sposób, który może spowodować śmierć jeszcze większej liczby niewinnych ludzi. Modlić się będziemy za prezydenta i członków kongresu, aby szukali mądrości w Bogu, podejmując decyzję o właściwej odpowiedzi na atak”. „Wszczepiając strach w nasze serca, terroryści muszą czuć się zwycięzcami. Nie dajmy więc im cieszyć się zwycięstwem, nie akceptujmy świata, jaki chcą zbudować” – zaapelowali do wiernych amerykańscy duchowni.

• W stolicy Rwandy, Kigali zastrzelono świeckiego misjonarza, Giuliano Berizziego. 60-letni Włoch od kilku lat pracował w prowadzonym przez salezjanów ośrodku młodzieżowym w dzielnicy Gatenga. Gdy do budynku wdarli się dwaj mordercy, Giuliano zdążył jeszcze ostrzec swych wychowanków. Włoska agencja misyjna MISNA wykluczyła motyw rabunkowy.

• Trzy świątynie zostały zniszczone w wyniku wybuchu w zakładach chemicznych w Tuluzie. Władze oficjalnie zaprzeczyły, że eksplozja była wynikiem ataku terrorystycznego, jednak wielu ekspertów nie wyklucza takiej możliwości. Nawa główna kościoła Świętej Trójcy, położonego w pobliżu fabryki, runęła w 24 godziny po wybuchu. Ze świątyni, zbudowanej w 1950 r. przez wolontariuszy (w większości pracowników zakładów chemicznych), ocalał jedynie marmurowy ołtarz i drewniany krucyfiks. W dwóch innych kościołach wybite są wszystkie okna. Połowa datków przekazywanych na odbudowę świątyń trafi do ofiar eksplozji i ich rodzin.

• „Państwo czeskie zamierza ograniczyć wolność Kościoła katolickiego” – stwierdził kard. Miloslav Vlk w wywiadzie dla austriackiej agencji informacyjnej Kathpress. Według nowej ustawy o Kościołach i związkach wyznaniowych będą one podlegać Ministerstwu Kultury. Ministerstwo będzie więc decydować o legalizacji powstających instytucji kościelnych. „Przypomina nam to sytuacje z czasów komunizmu” – powiedział arcybiskup Pragi.

Zdaniem kard. Vlka jeszcze przed przystąpieniem do Unii Europejskiej państwo powinno zwrócić Kościołowi majątek skonfiskowany przez komunistów. Dopóki tego nie uczyni, duchowieństwo będzie musiało być nadal opłacane ze środków publicznych. Kościół chce, by w przyszłości księża byli utrzymywani z jego własnych funduszy.

• Katolicy i anglikanie dyskutują o dogmatach maryjnych. Dogmaty te były przedmiotem dublińskiego spotkania katolicko-anglikańskiej komisji teologicznej „Arcic” – instytucji, która od lat działa na rzecz doktrynalnego porozumienia obu Kościołów. Ks. Don Bolen, współsekretarz komisji ze strony katolickiej oświadczył, że teologowie wstępnie uzgodnili stanowiska, co pozwoli na wydanie wspólnej deklaracji poświęconej roli Maryi w życiu i nauczaniu Kościoła. Dogmaty o Niepokalanym Poczęciu i Wniebowzięciu to jedne z najpoważniejszych różnic doktrynalnych między Kościołem anglikańskim i katolickim.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• To wojna sprawiedliwa – mówią biskupi i przedstawiciele polskiego Kościoła o ataku Stanów Zjednoczonych na Afganistan. „Powinniśmy wyrosnąć z terroryzmu, tak jak wyrośliśmy z niewolnictwa” – powiedział KAI abp Józef Życiński. Na pytanie, czy w tej sytuacji można mówić o wojnie sprawiedliwej, odpowiedział krótko: „Oczywiście!”. Bp Tadeusz Pieronek zauważył, że operację wojskową w Afganistanie poprzedziły działania, których celem było przygotowanie uderzenia jak najmniej tragicznego dla ludności cywilnej. „Jestem o tyle spokojny, że wybrano wariant, który najbardziej gwarantuje sprawiedliwą rozprawę z terroryzmem” – powiedział rektor PAT.

„To jest wojna z międzynarodowym imperium terroryzmu, a nie z Afganistanem. Dlatego reakcja Amerykanów mieści się w kategorii wojny sprawiedliwej” – uważa etyk ks. prof. Andrzej Szostek. Rektor KUL przypomniał trzy istotne cechy takiej wojny. Po pierwsze operacja wojskowa musi być odpowiedzią na niesprawiedliwą agresję. Po drugie – można się uciekać do użycia siły wtedy, gdy wyczerpało się już inne możliwości działań. Po trzecie – odpowiedź musi być proporcjonalna do prowokacji. Zdaniem ks. Szostka Amerykanie spełnili wszystkie te warunki.

• Analiza problemów społecznych w Polsce oraz sytuacja po zamachu terrorystycznym na USA to główne tematy 314. zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie (3 i 4 października). Biskupi potępili ataki terrorystyczne na USA. O potrzebie nowego, integralnego programu rozwoju dla świata u progu XXI stulecia mówił podczas obrad Episkopatu Marcin Przeciszewski, prezes Katolickiej Agencji Informacyjnej. Odnosząc się do zwycięstwa lewicy w wyborach parlamentarnych biskupi podkreślali, że trzeba razem pracować dla dobra wspólnego. „Kościół zna lewicę, nieraz już przyszło mu pracować w okresach długiego sprawowania rządów przez tę formację i nie obawia się jej rządów” – powiedział Prymas Polski kard. Józef Glemp. Episkopat przyjął również list o bezrobociu, który zostanie ogłoszony przed końcem października. W specjalnym komunikacie biskupi wezwali do obchodzenia Dnia Papieskiego (przewidzianego w tym roku na 14 października). W związku z Tygodniem Miłosierdzia biskupi ogłosili list na temat wolontariatu.

Episkopat ocenił również stan katechezy w Polsce. W polskich szkołach uczy dziś około 36 tys. katechetów, w tym około 19 tys. świeckich, 3 tys. sióstr, 13 tys. księży. Od przyszłego roku szkolnego obowiązywać będzie we wszystkich diecezjach nowa podstawa programowa. Programy ogólnopolskie będzie zatwierdzała Komisja Wychowania, a autorskie – biskup diecezjalny.

Ustalono, że druga niedziela Adwentu będzie od tego roku Dniem Pomocy Katolikom na Wschodzie. W dniu tym we wszystkich kościołach odbędzie się zbiórka ofiar i modlitwa. O pracy Zespołu Pomocy Kościelnej Katolikom na Wschodzie poinformował biskupów ks. Józef Kubicki, dyrektor Zespołu.

Biskupi wysłuchali relacji z prac Komisji Konferencji Episkopatów Europy (ComECE), która zaprosiła Episkopat Polski do dyskusji nad przyszłością Unii Europejskiej, a także zapoznali się z funkcjonowaniem Instytutu Dzieł Religijnych – Banku Watykańskiego.

Podczas dyskusji o mediach katolickich zastanawiali się, czy po dojściu lewicy do władzy przedsiębiorstwa państwowe zaangażowane w TV Puls będę renegocjonawać umowy. Rzecznik Episkopatu o. Adam Schulz poinformował, że biskupi mówili również o sytuacji Radia Plus. Jego zdaniem Episkopat dostrzega wiele dobrych rzeczy w działalności radia, ale niepokój budzi dotychczasowy sposób kierowania spółką i stan jej finansów, stąd zmiany personalne w kierownictwie rozgłośni.

Biskupi zapoznali się także z wydaną w ub. r. watykańską instrukcją na temat modlitwy o uzdrowienie przez Boga. „Instrukcja wprowadza ład w modlitwę o uzdrowienie, kładąc akcent na uwielbienie Boga, bo na Eucharystię przychodzi się, by uwielbić dzieło zbawienia dokonane przez Jezusa Chrystusa, a nie po uzdrowienie” – powiedział dla KAI bp Bronisław Dembowski, który omówił ten watykański dokument na zebraniu plenarnym. Zdaniem bp. Dembowskiego, najważniejsze jest uzdrowienie wewnętrzne, w którym zawarta jest także zgoda na „powołanie do chorowania”, bo wielu ludzi ma takie właśnie powołanie. Krajowy duszpasterz Odnowy w Duchu Świętym uważa, że należy pytać człowieka proszącego o modlitwę o uzdrowienie: „Co ty zrobisz ze swoim zdrowiem, dokąd pójdziesz?”.

Biskupi zapoznali się również z dokumentem Kongregacji Doktryny Wiary na temat nieważności chrztu u mormonów. „Chrzest przyjęty u mormonów nie może być uznany przez Kościół, gdyż nie wyznają oni wiarę w Trójjedynego Boga” – stwierdził abp Alfons Nossol, przewodniczący Rady Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu.

Kościół mormonów założył w Stanach Zjednoczonych w 1830 r Joseph Smith. Do Polski mormoni przybyli z Niemiec. Pierwszy ośrodek założyli we wsi Zełwągi na Mazurach. Obecnie siedziba tego Kościoła mieści się w Warszawie. W 1999 r. wspólnota mormonów w Polsce liczyła 1,1 tys. członków.

• Rzeszowska policja zatrzymała włamywaczy do cerkwi i kościołów rzymskokatolickich na Podkarpaciu. Włamywacze działali na terenie Podkarpacia i województwa lubelskiego. Udało się odzyskać kielichy, monstrancje, puszki, pateny, szaty liturgiczne oraz inne dewocjonalia skradzione podczas kilkunastu włamań do cerkwi i kościołów. Aresztowano również jednego z rzeszowskich paserów.

• W nietypowy sposób zbiera dary dla najuboższych łódzka Caritas. Od 7 października w katedrze rozłożone są puste reklamówki ze znakiem Caritas. Parafianie mogą je wypełnić i oddać z powrotem. Na pomysł przeprowadzenia takiej akcji wpadł ks. Ireneusz Kulesza, dyrektor Caritas. „Tydzień Miłosierdzia to nie tylko modlitwa. To także ofiara. Myślę, że ta niedziela jest dobrą okazją, aby zachęcić parafian do ofiarności, nie tylko w postaci datków pieniężnych” – powiedział KAI ks. Kulesza.


 

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 41, 14 października 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl