Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

STOLICA APOSTOLSKA

• 22 września, w niespełna dwa tygodnie po ataku islamskich terrorystów na USA, Papież rozpoczął wizytę apostolską w Kazachstanie, kraju w większości muzułmańskim. Odprawiając w niedzielę 23 września Mszę św. na Placu Ojczyzny w Astanie skierował „naglący apel do wszystkich, chrześcijan i wyznawców innych religii, aby budowali świat bez przemocy, świat, który miłuje życie”. „Nie możemy dopuścić – powiedział – aby to, co się stało, doprowadziło do pogłębienia podziałów. Nie wolno czynić z religii przyczyny konfliktów. (...) Z całego serca błagam Boga, aby zachował świat w pokoju”. Z Kazachstanu 25 września Jan Paweł II uda się z trzydniową wizytą do Armenii.

• „W obliczu tchórzostwa tych, którzy uciekają się do przemocy, aby uniknąć konfrontacji z odmiennymi poglądami, trzeba mieć odwagę i siłę, aby doprowadzić do zwycięstwa słowa nad orężem – czytamy w komentarzu watykańskiego dziennika „L’Osservatore Romano” po ataku terrorystycznym na USA. – Dialog pozostaje jedynym narzędziem zdolnym zagwarantować pokojowe współistnienie narodów, czekających od dziesięcioleci na polityczne i ostateczne rozwiązanie konfliktu, który stał się przyczyną żałoby i zniszczenia”. W kolejnym komentarzu, opublikowanym po ogłoszeniu amerykańskich planów interwencji militarnej, organ Stolicy Apostolskiej przypomniał słowa Jana Pawła II z Orędzia na Dzień Pokoju 1993 r.: akcje militarne „nigdy nie służą dobru ludzkiej społeczności, przemoc niszczy niczego nie budując, rany przez nią zadane długo się nie goją, a konflikty pogarszają tylko i tak trudne warunki życia ubogich i tworzą nowe formy ubóstwa”. Na życzenie Papieża kard. Sodano, sekretarz stanu, nie udał się wraz z Janem Pawłem II do Kazachstanu i Armenii, ale pozostał w Rzymie, aby utrzymywać stałe kontakty z władzami różnych krajów i informować je o stanowisku Stolicy Apostolskiej na temat obecnej sytuacji. Agencje prasowe rozpowszechniły wiadomość, że ewentualny atak amerykański na Afganistan nie nastąpi w czasie papieskiej wizyty w Kazachstanie i Armenii.

• Ufność w Bożą sprawiedliwość nie pozwala ulec zniechęceniu ani poddać się przemocy – powiedział Papież podczas audiencji środowej, komentując Psalm 57. Opisuje on doświadczenie, które często staje się udziałem wierzących: przejście od lęku do radości, od nocy do świtu, od grozy do pokoju, od błagania o pomoc do dziękczynienia. „Po stronie wierzących prędzej czy później staje Bóg, który krzyżuje plany bezbożnych i sprawia, że sami padają ofiarą swoich złowieszczych zamysłów”.

• Prawodawstwo kościelne nie przewiduje możliwości udzielania święceń diakonackich kobietom – przypomina nota Kongregacji Nauki Wiary, opublikowana 17 września. Nota przedstawia stanowisko Kościoła w tej sprawie w związku z informacjami, napływającymi z różnych krajów, o planowanych lub już odbywających się kursach, bezpośrednio lub pośrednio przygotowujących kobiety do przyjęcia święceń diakonatu. Podejmowanie takich inicjatyw jest niedozwolone, ponieważ „wzbudza się w ten sposób oczekiwania pozbawione solidnych podstaw doktrynalnych, co może prowadzić do nieporozumień duszpasterskich”. Nota wyjaśnia też, że autentyczna promocja kobiet w Kościele, zgodna z jego niezmiennym nauczaniem, otwiera przed nimi inne, rozległe możliwości posługi i współpracy. Dokument kończy się wezwaniem do biskupów, aby wyjaśnili wiernym sens tych zaleceń i skrupulatnie wprowadzili je w życie.

• Dwoje Polaków weszło do grona ekspertów, którzy w październiku wezmą udział w X Synodzie Biskupów: redaktor naczelny „Więzi” Zbigniew Nosowski i przełożona generalna urszulanek s. Jolanta Olech USJK. Papież mianował członkiem Synodu również metropolitę lubelskiego abp. Józefa Życińskiego. Z Polski pojadą do Rzymu także: zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu abp Józef Michalik, biskup drohiczyński Antoni Dydycz oraz biskup pomocniczy archidiecezji łódzkiej Adam Lepa.

• Nie ma związku między emisjami elektromagnetycznymi, wytwarzanymi przez Centrum Transmisyjne Radia Watykańskiego w Santa Maria di Galeria pod Rzymem, a zachorowaniami dzieci na białaczkę w okolicznych miejscowościach – stwierdza raport komisji ekspertów powołanej przez włoskie ministerstwo zdrowia. Wiosną tego roku (przed wyborami parlamentarnymi we Włoszech) papieska rozgłośnia stała się przedmiotem ataków ze strony różnych ugrupowań ekologicznych i politycznych, które twierdziły, że „elektrosmog” wytwarzany przez watykańską stację przekaźnikową stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Po publikacji raportu dyrektor radia zapowiedział, że niezależnie od konkluzji komisji ekspertów rozgłośnia będzie nadal przestrzegać umowy zawartej z władzami włoskimi, w której zobowiązała się do znacznej redukcji emisji elektromagnetycznych, m.in. przez rozpowszechnianie części programów drogą satelitarną i przez Internet.

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• „Jesteśmy zaszokowani i zdezorientowani, ale nie jesteśmy załamani” – powiedział kard. Edward Egan, arcybiskup Nowego Jorku, podczas Mszy św. w Katedrze św. Patryka. Msza celebrowana była w intencji ofiar ataku terrorystów islamskich na Nowy Jork i Waszyngton.

Kardynał dziękował mieszkańcom miasta za bohaterską postawę jaką przyjęli w obliczu katastrofy. Prosił o modlitwy za ekipy ratunkowe oraz służby porządkowe. Prosił też o rozwagę w szukaniu sprawiedliwości: „Jestem pewny, że będziemy dochodzić sprawiedliwości jako społeczność, która pod opieką Boga nie dopuści, aby ślepa zemsta stała się częścią naszego działania. Jestem pewny, że żadna grupa w naszym tak zróżnicowanym społeczeństwie nie będzie oskarżana i atakowana z powodu nieracjonalnych działań pojedynczych osób. Mam nadzieję, że nie będziemy dążyli do wojny bez głębokiego zastanowienia się nad jej konsekwencjami”. Na Mszy obecni byli m.in.: gubernator Nowego Jorku, George Pataki, burmistrz Rudolf Guliani, Sekretarz Generalny ONZ Kofi Annan oraz szef policji nowojorskiej Bernard Kerick. Około 2000 osób uczestniczyło w liturgii trzymając w rękach flagi i symbole amerykańskie. Odczytano też list Jana Pawła II skierowany do nowojorczyków, w którym Papież zwrócił się do mieszkańców tego miasta, „aby nie dali się zwyciężyć przez zło, a starali się zwyciężyć zło za pomocą dobra”.

• „Nie istnieje teologia terroru ani w wierze chrześcijańskiej, ani w judaizmie ani też w wierze muzułmańskiej” – uważa Komisja Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (ComECE), która opublikowała oświadczenie na temat zamachu w USA. „Świat okrył się głęboką żałobą po wydarzeniach z 11 września w USA – czytamy w oświadczeniu. – U progu nowego tysiąclecia okazało się, że zło jest stałym towarzyszem ludzkości. Mieszkańcy Europy w różnoraki sposób wyrażali swoje współczucie rodzinom ofiar oraz łączność ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki. O swej wielkiej solidarności z USA zapewniła Unia Europejska.

Jako biskupi stajemy pod krzyżem wraz z ogarniętymi żałobą i zwątpieniem; w obliczu ofiar wzywamy do modlitwy i solidarności. Sprawcom zamachów w Ameryce nie wolno powoływać się na religię i wiarę. Nikt, kto dokonuje zagłady życia ludzkiego, kto te czyny osłania lub na nie zezwala, nie może się przyznawać do Boga. Dla przemocy i zagłady nie ma żadnego usprawiedliwienia, nie istnieje teologia terroru ani w wierze chrześcijańskiej, ani w judaizmie ani też w wierze muzułmańskiej. Potępiamy te czyny.

Pogrążeni w głębokim bólu i wielkiej trosce zwracamy się – jako prezydium Komisji Episkopatów Wspólnoty Europejskiej – do wszystkich odpowiedzialnych członków Unii Europejskiej i jej państw członkowskich z gorącym apelem o sprawiedliwość, odpowiedzialność i nawrócenie”.

• „Przeżywamy ogromny szok spowodowany tragicznymi masakrami w Nowym Jorku i Waszyngtonie. Wyrażamy ból z powodu tysięcy zabitych i poszkodowanych. Łączymy się w bólu z rodzinami i bliskimi ofiar” – napisali członkowie szczytu katolicko-islamskiego w Sarajewie. Jego uczestnicy byli zgodni, że łączy ich wiara w Boga, jako wspólnego Ojca żydów, chrześcijan i muzułmanów oraz że religia nie może być usprawiedliwieniem dla aktów przemocy i terroru. W konferencji na temat „Chrześcijanie i muzułmanie w Europie – odpowiedzialność i zaangażowanie w pluralistycznym społeczeństwie” zorganizowanej pod patronatem katolickiej Rady Konferencji Biskupów Europy (CCEE) i ekumenicznej Konferencji Kościołów Europy (KEK) uczestniczyło ponad stu wysokich przedstawicieli hierarchii religijnej europejskich wyznań chrześcijańskich i islamu.

W końcowym dokumencie czytamy także, iż należy „bacznie uważać, by w imię religii nie dokonywano żadnych czynów przemocy. Przyszłość powinien cechować przede wszystkim duch przyjaźni między religiami, zwłaszcza wśród młodzieży, aby w ten sposób stawić opór wszelkim nietolerancyjnym prądom w szerokich rzeszach społecznych”. Zaproponowano też wymianę nauczycieli akademickich z wydziałów teologii chrześcijańskiej i islamskiej. Obrady duchownych i ekspertów z 25 państw Europy rozpoczęły się modlitwami z Biblii i Koranu.

• „Na bezprawie nie wolno odpowiadać bezprawiem, nakręca to bowiem spiralę przemocy” – uważa kard. Karl Lehmann z Niemiec. Przewodniczący Konferencji Biskupów Niemieckich podkreślił, że wierzy w rozsądne działania USA i społeczności międzynarodowej w walce z terroryzmem. „Przede wszystkim muszę wyrazić zrozumienie dla tego, że społeczność międzynarodowa nie może pasywnie przyjmować czegoś tak okrutnego, jak ostatnie ataki terrorystyczne w Nowym Jorku i Waszyngtonie. Należy podejmować odpowiednie środki gdy wiadomo, gdzie znajdują się odpowiedzialni za tę masakrę”.

• „Nie ma jednego islamu a ludzie Zachodu nie są w stanie zrozumieć wielu jego wariantów i odmian” – uważa metropolita Mediolanu, kard. Carlo M. Martini. „Na razie Amerykanie postępują rozsądnie, unikając pospiesznego odwetu, co jest dowodem, że myślą i próbują zrozumieć, co się stało” – twierdzi kard. Martini. Zwracając uwagę na znaczne różnice w łonie islamu podkreślił, że „historia się powtarza”. Chodzi o problem rozwoju, z którym katolicyzm i w ogóle chrześcijaństwo zachodnie borykały się przez ostatnie trzysta lat. Najprawdopodobniej postęp techniczny zmusi w końcu islam do podjęcia podobnego procesu. Trudno dokładnie przewidzieć przyszłość, jeśli jednak pomyślimy, że my również, cztery czy pięć wieków temu, mieliśmy trudności z odróżnieniem tego, co należy do społeczeństwa i ludzi sprawujących władzę, od tego, co leży w kompetencjach Kościoła, zdajemy sobie sprawę, że inni mogą mieć podobne kłopoty – uważa metropolita Mediolanu.

... I W POLSCE

• Episkopat po wyborach. Biskupi wyrazili zaniepokojenie niską frekwencją wyborczą. Według wstępnych sondaży w wyborach uczestniczyło ok. 40 proc. Polaków uprawnionych do głosowania. „To jest wielka porażka całego narodu. Naród sam wyeliminował się z życia publicznego” – powiedział KAI metropolita gdański abp Tadeusz Gocłowski. Dla bpa Tadeusza Pieronka „niepokojące jest to, że partie, które tworzyły koalicję rządzącą i przeprowadziły jednak bardzo poważne reformy, zostały poza parlamentem”. Rektor PAT zwrócił także uwagę, że do parlamentu wchodzą dwie dość skrajne partie – Samoobrona i Liga Polskich Rodzin; wobec „wielkiego zwycięstwa Sojuszu Lewicy Demokratycznej i Unii Pracy nie daje to żadnych gwarancji, że dyskusja w Sejmie będzie się toczyła na właściwym poziomie”. Sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski bp Piotr Libera wyraził nadzieję, że „wśród ludzi przejmujących odpowiedzialność za losy narodu nie zabraknie ludzi sumienia”.

„Zwycięstwo lewicy stawia przed nią bardzo trudne zadanie wywiązania się z obietnic polepszenia życia materialnego najbiedniejszych oraz mniej zamożnej części społeczeństwa, a także pokierowania transformacjami gospodarczymi w Polsce tak, aby dalej się mogły dokonywać reformy naszego systemu – napisał w komentarzu do wyborów rzecznik prasowy Episkopatu ks. Adam Schulz SJ. – Mam nadzieję, że będzie to dokonywane we współpracy z innymi partiami i ludźmi, którzy dzisiaj nie głosowali”.

• Muzułmanie polscy zasłużyli nie na kamienie, a na szacunek i podziw – napisał Zdzisław Bielecki, współprzewodniczący ze strony katolickiej Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów do imama meczetu w Gdańsku Selima Chazbijewicza. W ten sposób odniósł się do wybicia przez nieznanych sprawców szyb w gdańskim meczecie w nocy z 14 na 15 września. „Myślę, że ten barbarzyński czyn jest raczej wybrykiem chuligańskim popełnionym ze strachu przed obcą i nieznaną religią, a przez media często utożsamianą z okrutnym terroryzmem, aniżeli przemyślanym i wyrafinowanym działaniem” – napisał Bielecki.

• Na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim odbył się II Międzynarodowy Kongres Teologii Fundamentalnej (18-21 września). Nad chrześcijaństwem jutra zastanawiali się teolodzy z Austrii, Szwajcarii, Hiszpani, Czech, Holandii oraz Stanów Zjednoczonych. Wykłady wygłosili m.in. księża profesorowie: Jacques Dupuis SJ z Belgii, Hans Waldenfels SJ z Niemiec, Bruno Forte z Włoch oraz Polacy: Andrzej Szostek, Stanisław Nagy, Marian Rusecki, Czesław Bartnik, Waldemar Chrostowski, a także ks. Adam Boniecki, który mówił o szansach i zagrożeniach dla chrześcijaństwa, jakie niesie z sobą medialna cywilizacja jutra.

„Teologia fundamentalna jest strażniczką tożsamości chrześcijaństwa” – napisał w przesłaniu do uczestników Kongresu Jan Paweł II. Papież zaapelował do teologów o szukanie pozytywnych uzasadnień prawd wiary dostosowanych do mentalności człowieka początku XXI wieku. Mają one być wyrażane zrozumiałym dla niego językiem i przemawiać trafnością argumentów – postuluje Papież. Dynamicznie rozwijające się gałęzie wiedzy, demokratyzacja życia społecznego, która pociąga za sobą również negatywny skutek w postaci relatywizacji zasad sprawia, że człowiek wierzący staje wobec nowych pytań i nowych wyzwań, które go niepokoją i często są powodem wątpliwości, a nawet niewiary. Ta rzeczywistość nie może nie prowokować teologów do wzmożonej pracy – wzywa Jan Paweł II.

• Lata pracy katechetów świeckich i sióstr zakonnych w punktach katechetycznych przed rokiem 1990 powinny być zaliczone przy przechodzeniu na emeryturę – mówił przewodniczący Komisji Wychowania Katolickiego Episkopatu Polski bp Kazimierz Nycz podczas ogólnopolskiego spotkania katechetów w radomskim seminarium (19 września). – Niestety, nie zawsze tak jest, choć od pensji katechetów odprowadzane były składki ZUS. Bp Nycz zapowiedział, że sprawa uznania stażu katechetów zostanie wniesiona na forum Komisji Wspólnej Episkopatu i Rządu, gdyż przekracza ona kompetencje władz oświatowych. Według bp. Nycza staż pracy w punktach katechetycznych nie jest uznawany, ponieważ niejednoznaczna jest interpretacja art. 88 Karty Nauczyciela. Mówi on, że do pracy nauczycielskiej zalicza się naukę w instytucjach oświatowo-wychowawczych, ale nie jest jasne, czy można do nich zaliczyć punkty katechetyczne. „Nie jest to żadna rewindykacja, lecz zwykła sprawiedliwość wobec katechetów, którzy pracowali już przed rokiem 1990” – powiedział bp Nycz.

• Księża wraz z policją udaremnili kradzież z białostockiej katedry (21 września). Łupem złodzieja miały paść pieniądze ze skarbonki ustawionej przy ołtarzu św. Antoniego, gdzie zbierane są ofiary pieniężne dla najuboższych parafian. Do katedry złodziej dostał się przez szybę w jednym z bocznych okien świątyni. Policjanci zaalarmowani nad ranem przez miejscowych duchownych zatrzymali dwudziestoletniego mężczyznę który miał już przygotowany do wyniesienia worek wypełniony pieniędzmi pochodzącymi z kościelnej skarbonki. Znaleziono przy nim także plecak z narzędziami do włamań.

• Aby nie doszło do III wojny światowej modlił się Prymas Polski podczas trzeciej pielgrzymki rowerowej na Polach Wilanowskich w Warszawie (22 września). Razem z nim modliło się kilka tysięcy młodych osób. Kard. Józef Glemp przyjechał spod wilanowskiego kościoła św. Anny na rowerze, zaś bp Piotr Jarecki przyjechał aż spod archikatedry św. Jana.

Hasłem spotkania były słowa: „Wypłyń na głębię łodzią Opatrzności”. Na Polach Wilanowskich, gdzie stanąć ma Świątynia Opatrzności Bożej, wybudowano kilkunastometrową łódź. O swoim życiu i pracy opowiadali młodym Marek Kotański – założyciel „Monaru”, stowarzyszenia pomagającego narkomanom, Jagoda Polasik – niepełnosprawna mistrzyni świata w szermierce oraz przedstawiciel Biura Ochrony Rządu.

Każdy uczestnik otrzymał kartę pokładową, na której można było wypisać postanowienia oraz zadeklarować chęć „wypłynięcia na głębię”. Podczas spotkania wylosowano także doręczycieli pocztówki dla Jana Pawła II, pod którą podpisali się prawie wszyscy uczestnicy zjazdu. Spotkanie na Polach Wilanowskich zakończył koncert zespołu Gospel Rain.

do góry