Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

KOŚCIOŁY PO ATAKU NA AMERYKĘ

Tragedii w Nowym Jorku Jan Paweł II poświęcił w całości przemówienie podczas środowej audiencji ogólnej (12 września). Papież powiedział:

„Nie mogę rozpocząć tej audiencji bez wyrażenia głębokiego bólu z powodu krwawych terrorystycznych ataków na Amerykę, których ofiarą są tysiące zabitych i ogromna liczba rannych. Kieruję do Prezydenta Stanów Zjednoczonych i wszystkich amerykańskich obywateli słowa mojego współczucia. Te wydarzenia o niewymiernej wręcz grozie są wstrząsające. Przyłączam się do tych, którzy w tych godzinach wyrazili swe pełne oburzenia potępienie i raz jeszcze powtarzam, że nigdy drogi przemocy nie doprowadzą do prawdziwego rozwiązania problemów ludzkości.

Dzień wczorajszy był mrocznym dniem w dziejach ludzkości, straszliwie znieważono godność ludzką. Od chwili, kiedy dotarły do mnie pierwsze wiadomości o tym, co się stało, z przejęciem śledziłem rozwój sytuacji, gorąco modląc się do Boga. Jak możliwe są akty tak dzikiego okrucieństwa? Serce ludzkie jest otchłanią, w której czasem powstają pomysły nieprawdopodobnie okrutne, zdolne w jednym momencie zburzyć spokojne i pracowite życie całego narodu. Ale w tych momentach, w których żaden komentarz nie jest stosowny, z pomocą przychodzi nam wiara. Tylko słowo Chrystusa może być odpowiedzią na pytania, które miotają duszę. Człowiek wierzący wie, że nawet kiedy moce ciemności zdają się zwyciężać, śmierć i zło nie mają ostatniego słowa. Na tym opiera się chrześcijańska nadzieja, z tego w tym momencie czerpie siły nasza pełna ufności modlitwa.

W tej godzinie cierpienia i trwogi zwracam się z pełną współczucia miłością do umiłowanego narodu Stanów Zjednoczonych, do tych niezliczonych kobiet i mężczyzn dobrej woli, których odwaga została wystawiona na ciężką próbę. Szczególnie obejmuję sercem rodziny zabitych i rannych i zapewniam, że duchowo jestem z nimi. Miłosierdziu Najwyższego powierzam bezbronne ofiary tej tragedii, w intencji których odprawiłem dziś rano Mszę św., prosząc dla nich o wieczny odpoczynek. Niech Bóg obdarzy męstwem ocalałych, niech wspomaga chwalebne wysiłki ratowników i licznych woluntariuszy, którzy w tej chwili poświęcają wszystkie swoje siły, aby stawić czoło tej dramatycznej sytuacji. Was także, drodzy bracia i siostry wzywam, byście połączyli się ze mną w modlitwie.

Błagajmy Boga, aby się nie nasilała spirala nienawiści i przemocy. Najświętsza Dziewico, Matko miłosierdzia wzbudź we wszystkich sercach myśli mądre i pragnienie pokoju”.

• „Najświętsza Pani niech przyniesie otuchę i nadzieję cierpiącym z powodu tragicznych zamachów, które w ostatnich dniach głęboko zraniły umiłowany naród amerykański” – powiedział Papież 16 września na zakończenie Mszy św. sprawowanej z okazji wizytacji duszpasterskiej we Frosinone we Włoszech. „Świat szczególnie dziś potrzebuje tego radosnego orędzia (...) W naszych czasach trzeba bezzwłocznie przepowiadać Chrystusa, Odkupiciela człowieka, ażeby Jego miłość znana była wszystkim i dotarła wszędzie”.

Jan Paweł II wystosował do prezydenta George’a W. Busha telegram, w którym wyraził solidarność całego Kościoła z amerykańskim przywódcą i całym narodem w tej chwili cierpienia i próby. O telegramie poinformował rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej Joaquin Navarro-Valls. Podkreślił on, że Papież na bieżąco informowany jest o tej „ogromnej tragedii”, jaka rozegrała się w USA. „Od pierwszej też chwili kieruje do Boga modlitwy o wieczny odpoczynek dla licznych ofiar oraz odwagę i pociechę dla ich rodzin”. W telegramie Papież mówi o „niewysłowionej grozie” jaką wywołał w nim nieludzki zamach terrorystyczny i potępia zdecydowanie przemoc.

Do wytrwania w wierności takim wartościom, jak wolność i powszechna równość wszystkich obywateli, zachęcił Stany Zjednoczone Jan Paweł II w przemówieniu do nowego ambasadora tego kraju przy Stolicy Apostolskiej, Jamesa Nicholsona. Papież przypomniał, że podczas niedawnej rozmowy z prezydentem USA i rządu amerykańskiego wyraził „głęboki szacunek dla bogatego dziedzictwa wartości ludzkich, religijnych i moralnych, które utworzyły charakter amerykański”. „Wyraziłem przekonanie, że dalsze utrzymywanie się moralnego przywództwa Ameryki w świecie zależy od jej wierności zasadom, które ją ukształtowały” – powiedział Jan Paweł II.

Serię zamachów terrorystycznych w Stanach Zjednoczonych potępił watykański Komitet Łączności Islamsko-Katolickiej. We wspólnej deklaracji ogłoszonej w Watykanie komitet wyraża wielki smutek z powodu liczby ofiar zamachów i składa kondolencje ich rodzinom. „Tego rodzaju akty przemocy nie są drogą do pokoju na świecie. Jako przywódcy religijni pragniemy podkreślić, że prawdziwym fundamentem pokoju jest sprawiedliwość i wzajemny szacunek” – napisali prof. Hamid Ahmad ar-Rifaie, przewodniczący Międzynarodowego Islamskiego Forum Dialogu i biskup Michael L. Fitzgerald, sekretarz Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego.

Tuż po ataku terrorystycznym Konferencja Biskupów Stanów Zjednoczonych Ameryki wydała oświadczenie (11 września). „To jest dzień narodowej tragedii – napisali biskupi. – Wprawdzie nie znamy jeszcze jej ostatecznych rozmiarów, ale opłakujemy tych, którzy stracili życie, modlimy się za ich zbawienie i za ich rodziny. Modlimy się za tych, którzy przetrwali, aby wiedzieli, że Bóg ich nie opuścił w cierpieniu. Modlimy się za tych, którzy uczestniczą w akcji ratunkowej i tych, którzy pomagają rannym, aby Bóg dał im siłę w ich bohaterskiej, a jednocześnie przygnębiającej pracy. Modlimy się za nasze społeczeństwo, aby wspierało się w najbliższych dniach, kiedy to w pełni uświadomimy sobie rozmiar tego, co się wydarzyło.

Wyrażamy nasze poparcie dla Prezydenta oraz przywódców władz krajowych i samorządów lokalnych, na których spadł ciężar konsekwencji tych tragicznych wydarzeń. Nasze modlitwy w ich intencji mają specjalny wymiar.

Jeżeli, a wszystko na to wskazuje, tragedia ta była wynikiem aktu terroru, to modlimy się za tych, których nienawiść stała się tak wielka, że byli w stanie dokonać zbrodni przeciwko ludzkości. Niech zrozumieją wreszcie, że taki gwałt nie jest dochodzeniem sprawiedliwości, ale źródłem jeszcze większej niesprawiedliwości.

W piątek przypada uroczystość Podwyższenia Krzyża Świętego, a w sobotę będziemy składać hołd Matce Bożej Bolesnej. To dla katolików najodpowiedniejsze dni, by zastanowić się nad tym, jak nosimy na swych barkach krzyż i jak podążamy za Panem.

Zwracamy się do wszystkich, by nie tracili wiary w Boga i nie ulegli pokusie nienawiści, która była przecież źródłem tej tragedii. Nie pozwólmy uwikłać się w etniczne, religijne czy narodowościowe stereotypy, jakimi kieruje się wielu terrorystów w swoich irracjonalnych działaniach (...)”.

O. Micheal F. Judge, kapelan nowojorskich strażaków zginął pod gruzami World Trade Center. 68-letni franciszkanin przybył pod wieżowiec wraz z pierwszym oddziałem straży pożarnej. Udzielał rozgrzeszenia rannym wynoszonym z płonącego budynku. Kilka minut później waląca się wieża WTC przygniotła grupę, w której znajdował się duchowny. Po trzech dniach jego ciało wydobyto spod gruzów i przewieziono do kościoła św. Piotra na Manhattanie. „O. Michael zginął, robiąc to, co kochał. Zginął wraz z ludźmi, których kochał najbardziej – z potrzebującymi” – czytamy w oświadczeniu Prowincji Franciszkańskiej Świętego Imienia w Nowym Jorku.

O. Michael pochodził z Irlandii. Mieszkał w klasztorze w centrum Manhattanu. Opiekował sie rodzinami strażaków, którzy zginęli w trakcie akcji ratowniczych.

• „Nie ma takiej tragedii, która mogłaby zachwiać naszą wiarą” – napisał abp Nowego Jorku, kard. Michael Egan w liście pasterskim skierowanym do podległych mu parafii. „Oddajemy łasce Boga Wszechmogącego wszystkich tych, którzy zginęli w wyniku przemocy, jaka dotknęła nasz ukochany Nowy Jork, Waszyngton i Pittsburg. Módlmy się za tych, którzy zostali ranni. Podziękujmy Bogu za siłę, jakiej udzielił On policjantom, strażakom, lekarzom i sanitariuszom, a także naszym przywódcom” – zaapelował kardynał. Arcybiskup podkreślił też, że każdy „żąda sprawiedliwości dla tych, którzy byli częścią tej niewyobrażalnej zbrodni, popełnionej na nas wszystkich”, ale jednocześnie „nie możemy nigdy dopuścić do szerzenia nienawiści i rozbudzać chęci zemsty”.

W Narodowej Katedrze Protestanckiej w Waszyngtonie odbyło się nabożeństwo żałobne w intencji ofiar ataku na USA. W uroczystości uczestniczył prezydent George W. Bush oraz jego poprzednicy na tym urzędzie: Bill Clinton, George Bush, Jimmy Carter i Gerald Ford. Nabożeństwo miało charakter ekumeniczny – za ofiary ataku, ich rodziny i tych, którzy niosą im pomoc wspólnie modlili się protestanci, katolicy i muzułmanie.

W wielu polski miastach odprawiono Msze św. w intencji ofiar zamachów terrorystycznych w Stanach Zjednoczonych. W Mszy św., odprawionej w katedrze polowej 13 września przez bp. Sławoja Leszka Głodzia, uczestniczyli m.in. prezydent, premier, marszałkowie Sejmu i Senatu, pracownicy ambasady amerykańskiej, attachés wojskowi kilkunastu krajów oraz biskupi: prawosławny – Miron i ewangelicki – Ryszard Borski.

14 września Msze św. w intencji ofiar zamachów odprawili także dominikanie w Warszawie i Krakowie. Po liturgii wierni przeszli w milczących pochodach pod ambasadę amerykańską w Warszawie i konsulat tego kraju w Krakowie. Na znak solidarności z cierpiącymi Amerykanami większość osób wpięła w klapy ubrań żółtą wstążkę i niosła zapalone świece.

Biskupi polscy potępili zamach terrorystyczny na USA i wezwali do modlitwy. „Brak słów, aby wyrazić potępienie dla tego barbarzyństwa, to atak zła na dobro! 11 września 2001 to tragiczne memento dla świata” – powiedział KAI Prymas Polski kard. Józef Glemp. Zdaniem kard. Franciszka Macharskiego, wydarzenia w USA są wołaniem do ludzkości o opamiętanie i powrót do miłości. Metropolita krakowski, wstrząśnięty rozmiarami tragedii, zgotowanej przez „ludzi opętanych ideologią”, zaapelował o ducha solidarności z rodzinami ofiar. Abp Józef Życiński uważa, że to co się wydarzyło, uświadamia nam, że jeśli mamy tworzyć kulturę na miarę ludzkich aspiracji, musi to być kultura takiej aktywności, w której godność człowieka nie jest jedynie sloganem, lecz przekłada się na bardzo konkretne wartości. „Człowiek czuje się bezradny wobec zła, które nagle dało o sobie znać z taką siłą – powiedział KAI sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski bp Piotr Libera. – Jednak nawet zło apokaliptyczne nie ma ostatniego słowa w życiu chrześcijanina”. Dla bp. Libery znakiem obecności Boga nawet w takiej sytuacji był np. utrwalony przez kamery telewizyjne ksiądz, który na ruinach wieżowca posługiwał umierającym.

Przewodniczący Rady ds. Środków Przekazu Episkopatu Polski bp Jan Chrapek uważa, że tragedię w USA trzeba rozważyć w kontekście religijnym. W specjalnym oświadczeniu stwierdził, że zamach w USA jest znakiem wielkiego kryzysu moralnego współczesnego świata i wołaniem o „umieszczenie Boga w centrum naszego myślenia”. Metropolita gdański abp Tadeusz Gocłowski przestrzegał przed formułowaniem pochopnych zarzutów pod adresem wyznawców islamu i wezwał chrześcijan do dialogu, także z islamem. Podając przykłady dobrych kontaktów chrześcijan z muzułmanami w Gdańsku, abp Gocłowski zaznaczył, że skrajne myślenie fundamentalistyczne nie odzwierciedla myślenia religii muzułmańskiej.

W całej Polsce 14 września wieczorem w oknach zapłonęły świece na znak solidarności z ofiarami zamachów terrorystycznych w Stanach Zjednoczonych. Inicjatywę Polskiej Akcji Humanitarnej i Radia Plus poparł Jan Paweł II, który również zapalił świeczkę w oknie swojej rezydencji w Castel Gandolfo. W Krakowie, w oknie Pałacu Arcybiskupów Krakowskich świecę zapalili konsul generalny USA Siria Lopez wraz z metropolitą krakowskim kard. Franciszkiem Macharskim.

 

 

 

 

 

 

... I W POLSCE

Rada Stała Episkopatu Polski przestrzegła przed głosowaniem na partię „nawiązującą do ciągłości ideowej z partią komunistyczną”. „Katolickie społeczeństwo nie może popierać ugrupowania politycznego, które wprost deklaruje zamiar wprowadzania ustaw godzących w podstawowe prawo do życia” – napisali biskupi w „Słowie Pasterskim Rady Stałej Episkopatu Polski przed Wyborami Parlamentarnymi”, które zostało odczytane w kościołach w niedzielę, 16 września. Biskupi podkreślili, że „w systemie demokratycznym katolicy zdają egzamin ze swych etycznych postaw w momencie, gdy trzeba jasno odróżniać dobro i zło, nie ograniczając się do czysto politycznej czy gospodarczej wizji państwa”. Wśród kwestii, które powinny być poddane przez katolików szczególnej ocenie etycznej biskupi wymienili stosunek partii do ustaw o dopuszczalności aborcji, eutanazji, związków homoseksualnych oraz regulujących eksperymenty biotechnologiczne. Z niepokojem zauważyli, że program jednej z partii zawiera rozwiązania tych kwestii niezgodne z nauką Kościoła.

Biskupi po raz kolejny przypomnieli, że udział w wyborach parlamentarnych jest obywatelskim obowiązkiem wierzących. Wybierać jednak należy takich ludzi, którzy „odznaczają się prawością charakteru, poczuciem odpowiedzialności, dostrzegają nadrzędność dobra wspólnego narodu i państwa i wreszcie kierują się sumieniem, które stoi na straży Prawa Bożego”. „Trzeba strzec takich wartości, jak życie ludzkie, chrześcijańskie wychowanie młodego pokolenia zwłaszcza z myślą o życiu rodzinnym. Nie gwarantują tego ugrupowania, które do wspomnianych wartości podchodzą w duchu całkowicie laickim, wskazując na rozwiązanie jawiących się problemów w duchu etyki liberalnej” – napisali biskupi.

Do Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski należą: przewodniczącego KEP kard. Józef Glemp, zastępca przewodniczącego abp Józef Michalik, sekretarz generalny KEP bp Piotr Libera oraz ośmiu biskupów diecezjalnych, którzy są do niej wybierani przez zebranie plenarne KEP. Obecnie są to: kard. Franciszek Macharski, abp Tadeusz Gocłowski, abp Henryk Muszyński, abp Alfons Nossol, abp Juliusz Paetz, bp Kazimierz Ryczan, abp Damian Zimoń i abp Józef Życiński.

Kościół katolicki Niemiec przekazał Polsce przedwojenne księgi metrykalne. Przebywający w Polsce przewodniczący Konferencji Biskupów Niemieckich kard. Karl Lehmann i sekretarz generalny ks. Hans Langerdörfer SI oraz Prymas Polski kard. Józef Glemp podpisali 17 września porozumienie w sprawie zwrotu polskim diecezjom ksiąg metrykalnych z parafii, do czasów II wojny światowej należących do Rzeszy Niemieckiej.

Księgi parafialne i metrykalne, z których najstarsze liczą ponad 350 lat, były wywożone przez Niemców z terenów Pomorza i Prus Wschodnich począwszy od 1943 roku. Po II wojnie światowej oficerowie alianccy znaleźli je w kopalniach soli w Górach Harzu. Księgi katolickie zostały przekazane automatycznie do Berlina i Monachium, a dopiero przed dziesięciu laty znalazły się w Archiwum Diecezjalnym w Ratyzbonie. Natomiast księgi z parafii protestanckich znajdują się do dziś w Ewangelickim Archiwum Centralnym w Berlinie.

Zwrócone księgi otrzymają diecezje w Szczecinie, Gnieźnie, Gdańsku, Pelplinie, Włocławku, Toruniu, Olsztynie, Ełku, Elblągu i Płocku.

W Krakowie odbyła się dwudniowa międzynarodowa konferencja nt. roli Kościoła w integracji europejskiej (14-15 września). W zorganizowanym w Domu Prowincjalnym Księży Zmartwychwstańców w Krakowie spotkaniu uczestniczyli polscy księża, siostry zakonne i świeccy oraz zaproszeni goście z Austrii, Czech, Litwy, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Watykanu i Włoch. Przybył nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk. Pozdrowienia dla uczestników przesłali prymas Polski kard. Józef Glemp i metropolita krakowski kard. Franciszek Macharski oraz premier Jerzy Buzek.

Ks. Celestino Migliore z Sekretariatu Stanu Stolicy Apostolskiej przedstawił główne założenia watykańskiej wizji jedności Europy. Sekretarz generalny Komisji Episkopatów Unii Europejskiej (COMECE) ks. Noel Treanor przedstawił działalność tej organizacji, skupiającej obecnie biskupów wszystkich 15 krajów należących do Unii Europejskiej. O sytuacji Kościołów lokalnych i o wyzwaniach stojących przed nimi w nowej rzeczywistości mówili: abp Józef Życiński w odniesieniu do Polski, kard. Audrys J. Bačkis z Litwy, bp Péter Erdő z Węgier. Wystąpił także Tadeusz Mazowiecki. Konferencję „Świadomość tożsamości europejskiej. Rola Kościoła katolickiego w procesie integracji europejskiej” zorganizowały: Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie, Fundacje – Konrada Adenauera i Roberta Schumana, COMECE i gliwickie wydawnictwo „Wokół nas”.

Blisko tysiąc Romów przybyło do sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Limanowej w tradycyjnej pielgrzymce z Łososiny Górnej (16 września). Międzynarodową Pielgrzymkę Cyganów już po raz szesnasty zorganizowało Krajowe Duszpasterstwo Romów w Polsce. Podczas Mszy św. sprawowanej przez bp. Bernarda Bobera z Koszyc na Słowacji trzy pary cygańskie przyjęły sakrament małżeństwa. Bp Bober udzielił też sakramentu chrztu trzem dorosłym Romom, a kilkoro cygańskich dzieci przystąpiło do I Komunii św. Po Mszy św. na limanowskim rynku odbył się Przegląd Romskich Zespołów Folklorystycznych z kraju i zagranicy.

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 38, 23 września 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl