Klonowanie człowieka: możliwe? dopuszczalne?

 


26 czerwca 2000 – międzynarodowy Human Genome Project ogłasza, że odcyfrował 97 proc. kodu genetycznego człowieka. W krajach zachodnich trwa dyskusja nie tylko o granicach korzystania z technologii genetycznych, ale także – w obliczu np. perspektywy przeprowadzania testów genetycznych przez pracodawców bądź firmy ubezpieczeniowe – o potrzebie ochrony „genetycznej prywatności” człowieka.


sierpień 2000 – grupa ekspertów, powołana przez rząd Wielkiej Brytanii, opowiada się za dopuszczeniem w tym kraju klonowania ludzkich komórek macierzystych do celów terapeutycznych; prace takie powinny podlegać ścisłej kontroli – uznają brytyjscy eksperci – zaś klonowanie całego człowieka powinno być zakazane.


sierpień 2000 – po wielu latach wahań władze Stanów Zjednoczonych postanawiają, że ze środków publicznych mogą być finansowane badania przy użyciu embionalnych komórek macierzystych, jednak pod warunkiem, że naukowcy będą wykorzystywać do tego celu jedynie komórki zamrożonych embrionów (z klinik zajmujących się sztucznym zapłodnieniem), które nie będą użyte do sztucznego zapłodnienia i już wcześniej zostały przeznaczone do zniszczenia.

29 sierpnia 2000 – w Stanach Zjednoczonych przychodzi na świat Adam Nash. To pierwszy w USA przypadek, kiedy rodzice wybrali sobie dziecko spośród wielu embrionów, spłodzonych w laboratorium, kierując się jego kodem genetycznym i wynikającymi zeń cechami: chodziło o to, że Adam posiadał takie komórki, których lekarze potrzebowali do uratowania jego siostry, cierpiącej na dziedziczną chorobę (niedobór) szpiku kostnego.

wrzesień 2000 – amerykański noblista z dziedziny medycyny James Watson wywołuje falę oburzenia w środowiskach naukowych wypowiedzią, że rodzice powinni mieć prawo do podejmowania decyzji o aborcji dziecka, jeśli testy genetyczne wykażą jakąś ułomność płodu lub embrionu; wzburzenie wywołują też słowa Watsona, iż w przyszłości może nastąpić taka przemiana pojęcia moralności, że za niemoralne uważane będzie dopuszczenie do przyjścia na świat dziecka niepełnosprawnego.

12 grudnia 2000 – Arabidopsis Genome Initiative ogłasza, że odcyfrowała cały, kompletny kod genetyczny Arabidopsis thaliana, czyli rzodkiewnika (niewielkiej rośliny z rodziny krzyżowych, od lat służącej do badań genetycznych).

13 grudnia 2000 – parlament Estonii podejmuje decyzję o utworzeniu narodowego banku danych genetycznych. Celem jest, po pierwsze, przeanalizowanie danych genetycznych wszystkich mieszkańców Estonii – półtora miliona osób – dla uzyskania nowej wiedzy o chorobach dziedzicznych i, po drugie, umożliwienie szybkiego rozwoju biotechnologii. Do tej pory na całym świecie – obok Estonii – jedynie Islandia zdecydowała się na stworzenie centralnego banku takich danych (na bazie rejestrów DNA).


19 grudnia 2000 – izba niższa brytyjskiego parlamentu podejmuje decyzję o dopuszczalności klonowania embrionów do celów terapeutycznych. Tym samym Wielka Brytania staje się pierwszym krajem europejskim, w którym możliwe jest klonowanie ludzkich embrionów, liczących jednak nie więcej niż 14 dni.

12 lutego 2001 – amerykański genetyk Craig Venter oraz Human Genome Project prezentują dokładną mapę ludzkiego kodu genetycznego.

marzec 2001 – grupa naukowców, skupionych wokół Włocha Severino Antinori ogłasza, że chce możliwie najszybciej sklonować człowieka. Wcześniej, w grudniu 1998, prof. Richard Seed z Chicago zapowiadał, że zamierza skolonować człowieka, wzorem słynnej owcy Dolly.


marzec 2001 – komisja Bundestagu, zajmująca się kwestiami etyki i genetyki, domaga się od rządu Niemiec stworzenia jednoznacznej regulacji ustawowej całej sfery związanej z tzw. diagnostyką preimplantacyjną, tj. możliwości przeprowadzania kontrowersyjnych testów na embionach, spłodzonych „w probówce”, w celu dokonania potem wyboru „najlepszego” embrionu, który miałby być wszczepiony przyszłej matce.


czerwiec 2001 – w Japonii (kraju należącym obok USA i Wielkiej Brytanii do światowej czołówki w dziedzinie badań genetycznych) wchodzi w życie ustawa, przyjęta pod koniec 2000 roku, o zakazie klonowania ludzi oraz komórek ludzko-zwierzęcych (ten ostatni zakaz wynika stąd, że półtora roku wcześniej japońskie media poinformowały, że naukowcy z Akademii Rolniczej w Tokio stworzyli embriona-hybrydę z połączenia komórek ludzkich i zwierzęcych). Klonowanie ludzi japońska ustawa nazywa „działaniem antyspołecznym, które ma poważne, zasadnicze skutki dla zachowania godności człowieka”. Japońscy komentatorzy, którzy popierają tę ustawę, podkreślają, że jest ona tym bardziej potrzebna, gdyż w Azji nie ma takich historycznych czy kulturowych zastrzeżeń wobec badań genetycznych jak w Europie. 


31 lipca 2001 – Izba Reprezentantów USA przegłosowuje zakaz klonowania w celach terapeutycznych i reprodukcyjnych. Przyjęta ustawa ma wielkie szanse również w Senacie. 


9 sierpnia 2001 – rządy Francji i Niemiec zwracają się do sekretarza generalnego ONZ, by Zgromadzenie Ogólne NZ jak najszybciej zajęło się zakazem klonowania ludzi. Równocześnie Komisja Europejska zapowiada, że nie da ani jednego euro na badania związane z klonowaniem ludzkich komórek. 


10 sierpnia 2001 – prezydent USA George W. Bush zgadza się na finansowanie ze środków publicznych badań nad embrionami, pod warunkiem, że chodzi o badania nad komórkami macierzystymi już uzyskanymi z embrionów. Nie będzie można wykorzystywać do takich badań embrionów uzyskanych w wyniku aborcji oraz ok. 100 tys. zapłodnionych komórek, które zamrożone są w amerykańskich klinikach leczących niepłodność.


Oprac. WP 

 

 

 

 

 

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl