Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

Rasizm jest grzechem, który jest ciężką obrazą Boga – powiedział Jan Paweł II w rozważaniach przed modlitwą Anioł Pański w Castel Gandolfo (26 sierpnia). Papież nawiązał do zbliżającej się światowej konferencji przeciwko dyskryminacji rasowej zorganizowanej przez ONZ, która odbędzie się w Durbanie w dniach 31 sierpnia – 7 września br. Papież podkreślił, że i na tym posiedzeniu Kościół „wzniesie swój głos w obronie podstawowych praw człowieka zakorzenionych w jego godności, stworzonego na obraz i podobieństwo Boże”. Zdaniem Jana Pawła II mimo tylu doświadczeń w przeszłości rasizm ciągle pojawia się w „nowych i nieoczekiwanych formach, obrażając i degradując rodzinę ludzką”.

Stolica Apostolska gotowa jest udostępnić historykom Archiwum Watykańskie, gdy tylko zostanie zakończony proces porządkowania i katalogowania zasobów – zadeklarował 24 sierpnia przewodniczący watykańskiej Komisji ds. Kontaktów Religijnych z Judaizmem kard. Walter Kasper. W komunikacie, który jest kolejnym głosem w polemice wszczętej po zawieszeniu prac przez katolicko-żydowski zespół historyków, mający zbadać postawę Stolicy Apostolskiej i Piusa XII wobec Holokaustu i nazizmu, kardynał obarczył stronę żydowską odpowiedzialnością za przerwanie prac zespołu. Zarzucił jej brak dyskrecji, publikowanie polemicznych wypowiedzi w mediach, rozsiewanie krzywdzących podejrzeń i podsycanie wzajemnej nieufności. Przypomniał, że nigdy nie obiecywano członkom zespołu swobodnego dostępu do watykańskich zbiorów archiwalnych dotyczących okresu po r. 1922. Przyznał jednak, że postulat ich ujawnienia jest uzasadniony. Komunikat podkreśla też, że „Komisja (...) pragnie rozproszyć wszelkie wątpliwości co do nieodwracalnego charakteru podjętych już działań na rzecz porozumienia między żydami a chrześcijanami”, tym bardziej że „również niektórzy miarodajni przedstawiciele społeczności żydowskiej stwierdzili, iż nie pragną tego rodzaju otwartej polemiki, i ponownie wyrazili wolę kontynuowania i pogłębienia dialogu”. W najbliższych miesiącach Komisja będzie poszukiwała możliwości podjęcia dalszych badań na nowych zasadach.

Łaskawość, wierność, sprawiedliwość i sąd – rozważaniu tych czterech „słów teologicznych” poświęcona była papieska katecheza środowa, komentująca Psalm 36.

• Opublikowany został program papieskiej wizyty do Kazachstanu i Armenii. Jan Paweł II przez niespełna trzy dni (22-25 września) przebywać będzie w nowej stolicy Kazachstanu Astanie, gdzie spotka się z prezydentem państwa, ze światem kultury, nauki i sztuki oraz z miejscową społecznością katolicką, liczącą 180 tys. wiernych (1,2 proc. ludności). Wygłosi łącznie osiem przemówień i homilii (ma przemawiać po rosyjsku). Kolejne trzy dni (25-27 września) spędzi w Armenii, obchodzącej w tym roku 1700-lecie chrześcijaństwa. Program przewiduje m.in. nabożeństwo ekumeniczne w erewańskiej katedrze św. Grzegorza Oświeciciela z udziałem katolikosa wszystkich Ormian Karekina I (zwierzchnika Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego) oraz Mszę św. w rycie łacińskim w Eczmiadzynie. Tymczasem minister spraw zagranicznych sąsiadującego z Armenią Azerbejdżanu oświadczył w rozmowie z nuncjuszem apostolskim w krajach kaukaskich abpem Peterem Zurbriggenem, że społeczeństwo jego kraju żywi „mieszane uczucia” wobec papieskiej wizyty w Armenii ze względu na wciąż nierozstrzygnięty konflikt azersko-ormiański o Nagorny Karabach.

W wywiadzie dla włoskiej prasy i telewizji abp Milingo potwierdził w piątek 24 sierpnia wolę pełnego pojednania się z Kościołem. Zapowiedział, że spotka się z Marią Sung (43-letnią Koreanką, którą poślubił 27 maja), aby osobiście zakomunikować jej swoją decyzję. Odczytał przed kamerami list do niej, w którym nazywa ją „siostrą” i wyjaśnia, że po rozmowie z Papieżem uświadomił sobie na nowo odpowiedzialność, jaka spoczywa na nim jako arcybiskupie i założycielu zgromadzeń zakonnych. W rozmowie z dziennikarzami przyznał, że zawarł ślub „w chwili samotności”. W oczekiwaniu na wyniki negocjacji, które mają ustalić czas, miejsce i warunki spotkania, Maria Sung kontynuuje głodówkę. Dwa dni wcześniej dyrektor watykańskiego Biura Prasowego oświadczył, że abp Milingo ma całkowitą swobodę podejmowania decyzji, jako że „Stolica Apostolska nie może ani nie chce niczego narzucać sumieniu arcybiskupa”.

Jan PawełII został pierwszym laureatem międzynarodowej nagrody „Perdonanza”, przyznawanej za szczególne zasługi na rzecz pokoju i pojednania. Nagroda, ustanowiona w ubiegłym roku, nawiązuje do tradycji odpustu zupełnego, jaki można uzyskać nawiedzając opactwo Collemaggio w L’Aquila, w Abruzji. Przywilej ten został udzielony w 1294 r. przez papieża Celestyna V wszystkim, którzy „pojednają się ze Stwórcą, ze stworzeniami i z samymi sobą”. „Jest to właściwa »terapia« także dla dzisiejszych chrześcijan” – powiedział Papież do członków jury nagrody, spotykając się z nimi 23 sierpnia. Laureat nagrody otrzymuje 100 tys. dolarów.

Papież mianował 32 biskupów członkami X Zwyczajnego Zgromadzenia Synodu Biskupów, które będzie obradować od 30 września do 27 października br. na temat roli biskupa w Kościele. Biskupi mianowani przez Papieża uczestniczą w Synodzie wraz z delegatami Episkopatów krajowych i członkami „z urzędu”, do których należą m.in. prefekci watykańskich kongregacji. Wśród nominatów papieskich jest abp Józef Życiński.

W przeddzień uroczystości Matki Boskiej Częstochowskiej Papież odprawił rano Mszę św. po polsku na dziedzińcu rezydencji w Castel Gandolfo. Uczestniczyło w niej m.in. ok. 100 członkiń Instytutu Świeckiego Pomocnic Maryi Jasnogórskiej Matki Kościoła – zgromadzenia założonego przez kard. Stefana Wyszyńskiego. „W tym roku Kościół w Polsce uroczyście obchodzi 100-lecie jego urodzin – powiedział Jan Paweł II. – Pragnę dzisiaj w sposób szczególny włączyć się w te obchody, dziękując Bogu za wszelkie dobro, jakiego doświadczałem od niezapomnianego Prymasa Tysiąclecia”.

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

Albańscy partyzanci uszkodzili XIII-wieczny klasztor prawosławny w macedońskiej wsi Lesok. Wybuch bomby całkowicie zniszczył ikonostas oraz kilka ikon w zabytkowym kościele św. Atanazego. Atak rebeliantów z Armii Wyzwolenia Narodowego (UCK) był prawdopodobnie odwetem za zamach na meczet w Prilepie, który Macedończycy spalili na początku sierpnia, by pomścić śmierć 10 żołnierzy macedońskich zastrzelonych przez Albańczyków.

Kościół prawosławny w Serbii od wielu miesięcy ostrzegał przed groźbą napadu „terrorystów z terytorium Kosowa” na prawosławne świątynie i klasztory w Macedonii. Według informacji Patriarchatu w Belgradzie od chwili wejścia sił NATO do Kosowa w 1999 r. albańscy partyzanci zniszczyli i ograbili ponad 100 kościołów i klasztorów. „Wiele z obiektów kościelnych pochodzi z czasów średniowiecza i przetrwało nawet okupację turecką” – podkreślił patriarcha Paweł I, zwierzchnik Serbskiego Kościoła Prawosławnego.

• „Procesy rwandyjskich księży katolickich i zakonnic zawierają wiele znaków zapytania” – twierdzi ks. Henryk Hoser, polski palotyn mianowany w 1994 r. wizytatorem apostolskim w Rwandzie. Zdaniem zakonnika na karę więzienia skazywani są obok zbrodniarzy również ludzie niewinni. „Plagą Rwandy jest fala donosicielstwa i niesłusznych oskarżeń”, a niesprawiedliwe wyroki nakręcają „spiralę zemsty”. Przykładem takich wątpliwych zarzutów są m.in. oskarżenia wobec ks. Emmanuela Rukundo, wojskowego kapelana dawnego reżimu rwandyjskiego. Międzynarodowy Trybunał ds. Zbrodni w Rwandzie aresztował go i oskarżył o udział w ludobójstwie. „Ten ksiądz uratował chociażby nasze siostry palotynki, Polki i Rwandyjki. Uwolnił je z rąk siepaczy dosłownie na minutę przed śmiercią” – opowiada ks. Hoser.

Palotyn skomentował też wyroki 12 i 15 lat więzienia dla dwóch rwandyjskich benedyktynek skazanych przez sąd w Brukseli: „W akcie oskarżenia zarzuca się dwom nieuzbrojonym zakonnicom, że wydały na śmierć 7 tys. ludzi. Tymczasem nie miały one prawie żadnego wpływu na wydarzenia. Same były ofiarami tamtej sytuacji”. Ks. Hoser dodał, że całe dochodzenie nosiło znamiona „procesu politycznego”.

W 1994 r. w Rwandzie wybuchła wojna domowa między plemionami Tutsi i Hutu. Zginęło w niej ok. 800 tys. ludzi, w tym 6 biskupów, 123 księży i ponad 300 zakonnic. Dalsze 400 tys. mieszkańców Rwandy zmarło na skutek epidemii i pogromów uchodźców w Zairze.

Zwierzchnik Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, patriarcha Aleksy II, jest gotów spotkać się z Janem Pawłem II. Informację taką podał podczas internetowej konferencji prasowej metropolita Cyryl, kierownik urzędu ds. kontaktów zagranicznych Patriarchatu Moskiewskiego. Spotkanie to musi jednak doprowadzić do postępu w przełamywaniu trudności w stosunkach Stolicy Apostolskiej i rosyjskiego prawosławia, w przeciwnym razie zamieni się, zdaniem metropolity, w „medialny spektakl” i upublicznienie złudzeń pojednania między oboma Kościołami. Patriarchat Moskiewski zarzuca katolikom prowadzenie agresywnej akcji misyjnej na terenie b. ZSRR oraz wspieranie Kościoła greckokatolickiego na Ukrainie.

Kalifornijski Kościół wypłaci odszkodowanie człowiekowi molestowanemu przez duchownego. W 1997 r. ksiądz Michael Harris został oskarżony przez 23-letniego Ryana DiMaria, że sześć lat wcześniej molestował go seksualnie. Zakończony w tym roku proces dowiódł winy księdza. Archidiecezja Los Angeles oraz podległa jej diecezja Orange zdecydowały się na ugodę i wypłacą pokrzywdzonemu 5,2 mil. dolarów. Choć wysokość odszkodowania nie stanowi precedensu, to jednak fakt publicznego ogłoszenia ugody oraz działania prewencyjne podjęte przez Kościół katolicki, spotkały się z aprobatą mediów i opinii publicznej. Wprowadzony zostanie bezpłatny numer telefonu, pod który będzie można anonimowo zgłaszać przypadki molestowania przez duchownych. Informacje te będzie też można przekazywać za pomocą internetu. Seminarzyści zostaną poddani testom psycho-seksualnym. Do szkół i parafii trafią ulotki z hasłem „Nigdy to nie jest OK. Kapłaństwo nigdy nie łączy się z seksem”.

• „Pius XII był wielkim przyjacielem Żydów i zasługuje na to, by został ogłoszony Sprawiedliwym wśród Narodów Świata” – powiedział David Dalin, rabin Nowego Jorku. Dyskusja wokół książki „Pius XII, papież Żydów” zdominowała spotkanie włoskiego ruchu „Comunione e liberazione” na rzecz przyjaźni między narodami, które odbyło się w Rimini. „Papież uratował od nazistowskiej eksterminacji, według niektórych danych, przynajmniej 800 tys. naszych współbraci” – dodał rabin. Dalin przypomniał, że zaraz po wojnie Pius XII otrzymał setki podziękowań od żydów m.in. premier Izraela Goldy Meir czy rabina Jerozolimy Ichaka Herzoga.

Arcybiskup Sydney, George Pell zaproponował wprowadzenie podatku dla osób, które zdecydują się na rozwód. Zdaniem hierarchy podatek miałby służyć pokryciu szkód społecznych spowodowanych przez rozbite małżeństwa. Pary z nieletnimi dziećmi, które zdecydują się na pozostanie razem mimo zasądzonej separacji, powinny zdaniem hierarchy otrzymać specjalne ulgi.


 

 

 

 

... I W POLSCE

Zachować godność każdego człowieka – to wskazanie dla katolików na nadchodzące wybory parlamentarne – mówił Prymas Polski kard. Józef Glemp do ponad 250 tys. pielgrzymów na Jasnej Górze w uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej. Podczas Mszy św. na jasnogórskim szczycie, której przewodniczył abp Józef Michalik, odnowiono napisane przez Prymasa Wyszyńskiego Jasnogórskie Śluby Narodu sprzed 45 lat. Pielgrzymi wysłuchali też nagrania z modlitwy Anioł Pański Jana Pawła II, podczas której Papież zapewnił o duchowej łączności z Jasną Górą.

Programy, które dopuszczają aborcję, partnerstwo płciowe, manipulacje genetyczne, eutanazję, jako przejaw postępu albo tolerancji są nie tylko – jak stwierdził Prymas – wysoce bałamutne, ale prowadzą do społecznego upadku. „Głosując za programem z takimi elementami, katolik popada w sprzeczność ze sobą samym” – podkreślił Prymas. Kard. Glemp przypomniał, że Kościół nie identyfikuje się z żadną grupą polityczną. Zalecił też zwłaszcza księżom lekturę dokumentów II Synodu Plenarnego. „Świeccy włączają się w autonomię spraw doczesnych, podczas gdy dla duchownych pozostaje zadanie obserwowania etycznych wymiarów działania” – podkreślił Prymas.

W życiu społecznym zbyt często mamy do czynienia z korupcją, patrzeniem przez pryzmat partykularnych interesów na sprawy społeczne – napisali członkowie Rady Stałej Episkopatu Polski w komunikacie, który zostanie odczytany w kościołach 2 września. Biskupi “z bólem przyjęli” zawetowanie przez prezydenta ustawy o dodatku rodzinnym oraz odrzucenie przez Sejm zakazu handlu w niedzielę. Wzywają też do pójścia do wyborów i do dalszej pomocy ofiarom powodzi. Zdaniem biskupów los Polski należy powierzyć „osobom, które nie tylko obiecują, ale będą rzeczywiście w stanie wziąć na siebie ciężar rozwiązywania nabrzmiałych problemów”. „Nasz kraj potrzebuje polityków, którzy będą potrafili kontynuować rozpoczęte przemiany społeczno-gospodarcze – czytamy w komunikacie. –Dlatego zachęcamy wszystkich do wzięcia udziału w wyborach. Wyboru każdy musi dokonać sam, zgodnie ze swoim sumieniem. Kościół nie będzie wskazywał na jakie ugrupowanie głosować, zachęca jednak, aby wybierać tych ludzi i te partie, które w życiu społecznym kierują się zasadami etyki chrześcijańskiej, broniąc m.in. życia ludzkiego od poczęcia do naturalnej śmierci, troszczą się o dobro rodziny, zwłaszcza wielodzietnej”.

Rada Stała Konferencji Episkopatu Polski składa się z przewodniczącego KEP, jego zastępcy, sekretarza generalnego oraz ośmiu wybranych przez Konferęcję Episkopatu biskupów diecezjalnych.

Opinie. „Jest wielu ludzi, którzy nie mają łaski wiary, ale są wewnętrznie uczciwi. Mówią, że będą bronić życia, pamiętać o biednych, przeciwstawiać się manipulacjom genetycznym czy małżeństwom jednopłciowym i nie pozostają na deklaracjach jak wielu chrześcijan, ale autentycznie to realizują. Na takiego człowieka warto zagłosować. Choćby był nieochrzczony wodą jest ochrzczony duchem” (metropolita przemyski abp Józef Michalik w rozmowie z KAI o oświadczeniu Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski z 25 sierpnia).

Ponad 35 mln zł przeznaczyła już Caritas Polska na pomoc ofiarom tegorocznej powodzi. Dotychczas na tereny dotknięte powodzią wyjechało ok. 300 transportów humanitarnych, ok. 2 tys. dzieci powodzian Caritas przyjęła na kolonie. Na pomoc długoterminową przeznaczono ponad 25 mln zł. Nadal można wpłacać pieniądze na konto: Caritas Polska, Skwer Kard. S. Wyszyńskiego 6, Warszawa. PKO BP I O/Centrum w Warszawie nr 90 10201013 122640130 z dopiskiem „Powódź”.

• Rzeszowska policja pracuje nad portretem pamięciowym włamywaczy, którzy podążają trasą peregrynacji kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej. Sprawcy z premedytacją wykorzystują pobożność mieszkańców – gdy wierni modlą się przed obrazem w kościele, złodzieje okradają ich domy z pozostawionych pieniędzy i biżuterii. Przypadki kradzieży stwierdzono w Pilźnie, Stasiówce, Zawadzie, Głowaczowej i Siedliskach–Bogusz.

Prawie 20 tys. osób uczestniczyło w pogrzebie bp Mieczysława Jaworskiego (23 sierpnia). Liturgii żałobnej w kieleckiej katedrze przewodniczył metropolita krakowski kard. Franciszek Macharski. „Biskup Mieczysław pozostanie w mojej pamięci jako człowiek pełen Bożej radości i dobroci. Dzięki serdecznej życzliwości dla ludzi potrafił z apostolskim zapałem dawać świadectwo o Bożym Miłosierdziu, zgodnie ze swoim biskupim zawołaniem: »Kochać miłosierdzie«” – napisał w telegramie Jan Paweł II. Bp Jaworski zmarł 19 sierpnia. Znany był z wrażliwości na ludzką biedę, z humoru i z łatwości nawiązywania kontaktu z ludźmi.

• Zmarł Wacław Skomorucha

(l. 86) – biskup pomocniczy diecezji siedleckiej. Urodził się w 1915 roku w miejscowości Chądzyn. W 1940 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Biskupem pomocniczym diecezji siedleckiej został w 1963 r. Uczestniczył m.in. w II i IV sesji Soboru Watykańskiego II. W 1992 roku, po 30 latach pełnienia posługi biskupiej przeszedł na emeryturę.

Jak ewangelizować na osiedlu, przez radio i przy pomocy komputera, osoby żyjące w związkach niesakramentalnych i koleżanki w pracy? – to m.in. tematy Duszpasterskich Wykładów Akademickich, które odbędą się w dniach 30-31 sierpnia na KUL-u. Wśród prelegentów znajdą się m.in.: Janusz Poniewierski – redaktor wydawnictwa „Znak”, ks. Józef Kudasiewicz, ks. Henryk Witczyk, o. Jacek Salij, Zbigniew Nosowski – redaktor naczelny miesięcznika „Więź” oraz o. Mirosław Paciuszkiewicz SJ. Podczas warsztatów biblijnych i ewangelizacyjnych prezentowane będą metody działania kilku ruchów religijnych i style pracy duszpasterskiej. Wykłady, organizowane w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim od 1935 roku, mają charakter otwarty i co roku gromadzą wielu mieszkańców Lublina.

 

 

 

 

 

 



 

Nr 35, 2 września 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl