Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

Czy w maju 2002 r. Ojciec Święty odwiedzi Bułgarię? Papieża zaprosił tamtejszy Episkopat i władze centralne. Zamiar ten nie został jeszcze oficjalnie potwierdzony przez Watykan, ale nuncjusz apostolski w Sofii omawiał już szczegóły organizacyjne z przewodniczącym bułgarskiego parlamentu. Przypuszcza się, że podróż papieska zbiegnie się z uroczystością świętych Cyryla i Metodego, obchodzoną 24 maja. Bułgarskie władze już wielokrotnie zapraszały Papieża, dotąd jednak wizyta nie była możliwa ze względu na podziały w Cerkwi prawosławnej i jej niejednolite stanowisko w tej kwestii. Katolicy są w Bułgarii dwuprocentową mniejszością. 85 proc. ludności stanowią prawosławni, a 13 proc. muzułmanie. Cerkiew nie zaprosi Papieża, ale nie jest też przeciwna jego wizycie.

Nieodpowiedzialność i nielojalność strony żydowskiej były przyczyną zawieszenia prac żydowsko-katolickiej komisji, która badała postawę Watykanu i Piusa XII wobec Holocaustu – oświadczył o. Peter Gumpel SJ. Jezuicki historyk został upoważniony przez Stolicę Apostolską do oficjalnego wyjaśnienia jej stanowiska w tej sprawie. Nieprawdą jest, twierdzi o. Gumpel, jakoby Archiwum Watykańskie celowo odmawiało dostępu do dokumentów z okresu po 1922 r.: ich studiowanie jest niemożliwe, ponieważ ten ogromny materiał, liczący ponad 3 mln kart, nie został jeszcze skatalogowany. Dwustronny zespół historyków, który powołano w 1999 r., miał oprzeć badania na 12-tomowej publikacji „Actes et Documents du Saint-Siege relatifs a la seconde guerre mondiale”. Niektórzy przedstawiciele strony żydowskiej zapoznali się z nią pobieżnie, a publicznie dawali wyraz podejrzeniu, że Stolica Apostolska ukrywa kompromitujące – ich zdaniem – dokumenty. W konsekwencji „inicjatywa, która miała polepszyć stosunki między Kościołem katolickim a społecznością żydowską, nie powiodła się z winy tych, którzy wbrew elementarnym zasadom akademickim i ogólnoludzkim dopuścili się zachowań nieodpowiedzialnych”.

• Niespodziewany zwrot w sprawie abpa Milingo, zambijskiego egzorcysty, któremu Kongregacja Nauki Wiary zagroziła ekskomuniką, jeśli do 20 sierpnia nie unieważni zawartego w obrządku Moona małżeństwa i nie zerwie kontaktów z tą sektą. Duchowny miał też złożyć publiczną deklarację wierności nauczaniu Kościoła i posłuszeństwa Papieżowi. 6 sierpnia wieczorem były arcybiskup Lusaki pojawił się w papieskiej rezydencji w Castel Gandolfo. Przez ok. pół godziny rozmawiał z bpem Stanisławem Dziwiszem. Następnego dnia odbył prawie dwugodzinną rozmowę z Papieżem, najpierw w obecności bpa Dziwisza i sekretarza Kongregacji Nauki Wiary abpa Bertone, a następnie w cztery oczy. Tego samego dnia wicedyrektor watykańskiego Biura Prasowego stwierdził, że spotkanie było „początkiem dialogu, który – mamy nadzieję – przyniesie pozytywne rezultaty” i dodał, że data 20 sierpnia „przestaje mieć charakter ultymatywny, ponieważ rozmowa abpa Milingo z Papieżem zmieniła sytuację”. Sam arcybiskup, który do tej pory odrzucał stawiane mu warunki, powiedział po spotkaniu z Papieżem, że musi ponownie przemyśleć swoją sytuację. Nie może jednak podejmować żadnych decyzji samodzielnie, lecz tylko w porozumieniu z żoną. Odrzucił też sugestię, jakoby jego małżeństwo było nieważne. Na pytanie, czy dwa pierścienie, które nosi na serdecznych palcach, są znakiem godności biskupiej czy też zawartego małżeństwa, odparł: „Obydwa są moje”. 11 sierpnia watykańskie Biuro Prasowe poinformowało, że po spotkaniu z Papieżem abp Milingo „postanowił poświęcić pewien czas na refleksję i modlitwę”. Jedyną sankcją, jaka dotknęła go do tej pory, był mandat za nieprawidłowe parkowanie w Castel Gandolfo.

Podczas środowej audiencji generalnej Papież kontynuował cykl rozważań poświęconych psalmom brewiarzowym. Psalm 33 jest „trylogią uwielbienia” Bożej Opatrzności. Ukazuje Boga jako jedynego Stwórcę wszechświata i Władcę ludzkiej historii, który nie pozostaje obojętny na arogancję możnych i wspiera słabość człowieka, jeśli ten Mu ufa. „Kto nie polega na własnych dokonaniach i nie oczekuje, że zostanie usprawiedliwiony przez własne dzieła, znajduje w Bożym miłosierdziu jedyną nadzieję na zbawienie” – powiedział Papież, cytując św. Bazylego.

Postaci świętego króla Stefana poświęcony jest papieski list „Millennio Hungarico”, skierowany do kard. László Paskaia, prymasa Węgier. List został opublikowany z okazji kończących się 15.08 obchodów tysiąclecia chrześcijaństwa w tym kraju. Stefan był władcą „niezwykłej roztropności, obdarzonym wyjątkową inteligencją i wielką mądrością”, a jedną z jego zalet była troska o wychowanie potomków. Mimo upływu dziesięciu stuleci – napisał Papież – jego przykład „nadal jest dla naszego pokolenia napomnieniem, aby cnoty życia rodzinnego były jak najwyżej cenione oraz by nie zaniedbywano misji wychowania dzieci”.

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

Prezydent USA, George W. Bush zgodził się na finansowanie ze środków publicznych badań nad embrionami. Federalne dotacje będą jednak przeznaczone wyłącznie na badania nad komórkami macierzystymi już uzyskanymi z embrionów. Nie będzie można wykorzystywać embrionów uzyskanych w wyniku aborcji oraz ok. 100 tys. zapłodnionych komórek, które zamrożone są w amerykańskich klinikach leczenia niepłodności. W pierwszym od objęcia prezydentury oficjalnym wystąpieniu telewizyjnym Bush nazwał tę decyzję „wyjątkowo trudną i złożoną”. Podkreślił, że finansowanie badań przez rząd federalny dotyczy tylko sytuacji, gdzie decyzja o „życiu i śmierci została już podjęta”, więc hamowanie rozwoju medycyny byłoby w tym przypadku nieuzasadnione. W amerykańskich laboratoriach jest obecnie ok. 60 kolonii komórek uzyskanych z embrionów. Niektórzy naukowcy uważają jednak, że oferują one zbyt małe zróżnicowanie genetyczne i nie umożliwią rzetelnych badań.

Decyzję Busha skrytykował bp Joseph Anthony Fiorenza, przewodniczący Episkopatu Stanów Zjednoczonych. „Ta decyzja jest moralnie nie do zaakceptowania. Rząd amerykański po raz pierwszy w historii poprze badania, które wymagają niszczenia bezbronnych istot ludzkich” – stwierdził na łamach „New York Times” ordynariusz diecezji Galvestone-Houston. Biskup udzielił komentarza również Radiu Watykańskiemu: „Mamy uznanie dla prezydenta Busha za to, że postawił tym badaniom pewne warunki. Uważamy jednak, że należy zachować najwyższą ostrożność. Mówiło się, że do doświadczeń wystarczy 60 komórek macierzystych, wielu naukowców twierdzi jednak, że potrzeba ich znacznie więcej. Obawiamy się więc, że kiedy skończą się te komórki, zacznie się szukanie nowych, a więc trzeba będzie zabić kolejne embriony”. Bp Fiorenza podkreślił, że Kościół nie ma nic przeciwko używaniu komórek macierzystych pochodzących od osób dorosłych, np. z łożyska czy pępowiny.

Rządzący Afganistanem talibowie aresztowali w Kabulu 24 oskarżonych o nawracanie muzułmanów na chrześcijaństwo. Aresztowani są pracownikami międzynarodowej organizacji charytatywnej „Shelter Now International”. „Organizacja ta szerzyła chrześcijaństwo wśród Afgańczyków, znaleźliśmy Biblię w budynku jej afgańskiego personelu” – podała podporządkowana talibom agencja Bachtar. Ośmioro zatrzymanych to obcokrajowcy (sześć kobiet i dwaj mężczyźni), pozostali są Afgańczykami. Rzecznik prasowy talibów oświadczył, że aresztowani „przyznali się do zbrodni” przeciw szariatowi, czyli surowemu prawu islamskiemu, które obowiązuje w Afganistanie. Szariat przewiduje karę śmierci dla tych, którzy nawracają muzułmanów. Muzułmanina, który zdecyduje się na przejście z islamu na inną religię, również czeka śmierć.

Mimo nasilającego się terroru islamskiego czterech misjonarzy klaretynów nie opuści filipińskiej wyspy Basilan. Brat Cesar Solas, kleryk ze Społecznego Klaretyńskiego Domu Teologicznego zapewnił, że „żaden z misjonarzy nie ma zamiaru ewakuować się ze swego posterunku na Basilanie”. „Misjonarze proszą o modlitwę, która wesprze ich odważną decyzję” – powiedział ks. Martin Jomuad, jeden z mieszkających na wyspie klaretynów.

Wyspa Basilan leży 900 km na południe od stolicy Filipin, Manili. Jest jednym z dwóch głównych bastionów muzułmańskich terrorystów z ugrupowania Abu Sayyaf. Partyzanci walczą o utworzenie na południu Filipin niezależnego, teokratycznego państwa islamskiego. Dla okupu porywają miejscowych chrześcijan i obcokrajowców. W styczniu tego roku, na wyspie Jolo zamordowali 41-letniego księdza, Benjamina Inocencio. W maju uprowadzili 21 zagranicznych turystów. W sierpniu porwali 27 chrześcijan ze wsi Lamitan. 10 zakładnikom obcięli głowy.

Exodus palestyńskich chrześcijan z terenów okupowanych przez Izrael budzi niepokój Światowej Rady Kościołów. Według statystyk co tydzień trzy rodziny chrześcijańskie opuszczają to terytorium. Światowa Rada Kościołów obawia się, że święte miejsca chrześcijaństwa zamienią się niebawem w zwykłe muzeum. Dlatego też postuluje ścisłą koordynację działań w dziedzinie pomocy humanitarnej i obrony praw człowieka w Palestynie, ze szczególnym uwzględnieniem współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych. W lipcu tego roku Rada wysłała do Ziemi Świętej specjalną komisję, która ma opracować program inicjatyw ekumenicznych na rzecz przywrócenia pokoju na Bliskim Wschodzie.

Światowa Rada Kościołów powstała w 1948 r. Zrzesza ona 342 Kościoły i wspólnoty kościelne z ponad 120 krajów świata. Kościół katolicki ma status obserwatora posiedzeń Rady.

Archidiecezja bostońska poparła ustawę, która nakazuje duchownym informowanie władz o molestowaniu seksualnym dzieci. Nowe przepisy wykluczają jednak łamanie tajemnicy spowiedzi. Poparcie projektu ustawy przez Kościół zwiększa szansę na jego zatwierdzenie przez Zgromadzenie Stanowe, bowiem mieszkańcy stanu Massachusetts, a więc i deputowani do lokalnego parlamentu, są w większości katolikami. Poza księżmi do informowania władz o molestowaniu nieletnich zobowiązani będą również lekarze, psychiatrzy, pielęgniarki, dentyści, nauczyciele i opiekunki do dzieci.

• „Aktywny sprzeciw wobec zła i oparcie życia na zasadach ewangelicznych dyktuje konieczność zjednoczenia wysiłków wszystkich chrześcijan” – powiedział Aleksy II, prawosławny patriarcha Moskwy i Wszechrusi, w wywiadzie udzielonym czarnogórskiemu dziennikowi „Dan”. Hierarcha podkreślił, że obok „katolickiego prozelityzmu na kanonicznym terytorium naszej Cerkwi” w XX wieku nie brakowało też momentów, kiedy dialog katolicko-prawosławny miał konstruktywny charakter i „chciałoby się mieć nadzieję, że ten potencjał nie zostanie roztrwoniony”. Zatem „nasze Kościoły mogłyby zjednoczyć swoje wysiłki w działaniach na rzecz pokoju, dobroczynności i w służbie społecznej” i w ten sposób dawać współczesnemu światu „świadectwo chrześcijańskich wartości, odpowiadać na aktualne problemy nurtujące ludzi, walczyć z przejawami grzechu” – dodał zwierzchnik Patriarchatu Moskiewskiego.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• Caritas Polska zebrała prawie 20 mln zł dla powodzian. Do najbardziej potrzebujących wysłano dotychczas 250 transportów o łącznej wadze 1,3 tys. ton i wartości 3 mln zł. Na apel o pomoc dla polskich powodzian odpowiedziały Caritas Niemiecka, która przekazała 300 tys. marek, Caritas Austriacka – 75 tys. euro i Caritas Luxemburg. Dyrektorzy diecezjalnych ośrodków Caritas z całej Polski, którzy spotkali się w Warszawie 3 sierpnia, ustalili, że zebrane środki zostaną przeznaczone głównie na pomoc długofalową: przy odbudowie zniszczonych domów, mieszkań i gospodarstw.

• List pasterski przygotowujący wiernych do wyborów parlamentarnych opublikował 6 sierpnia w KAI metropolita lubelski abp Józef Życiński. Znaczna część listu została poświęcona uświadomieniu wiernym, że „istnieją programy partyjne, których nie można pogodzić z katolicką nauką społeczną”. Wśród nich wymienione są te programy, „w których głosi się pogardę dla jakiejś grupy społecznej albo też wyżej ceni się jakość życia niż jego nienaruszalność”, ideologia „życiowego »luzu«, w której podważa się dotychczasowy model rodziny, uważając za małżeństwo także związek osób tej samej płci”, programy, proponujące „taki system wychowania, w którym naczelną wartością jest kariera, sukces, przyjemność”. Arcybiskup przypomina też „zachowanie środowisk, które opowiadały się przeciw nauczaniu religii w szkole” oraz „osób, które zaczynały swą karierę polityczną w atmosferze antysemickich działań w 1968 r.”, a dziś „usiłują znowu przemawiać językiem jedynych nauczycieli wolności i sprawiedliwości”. Nawiązując do zjawiska korupcji zachęca: „Dołóżmy wszelkich starań, aby troski o dobro wspólne nie powierzyć tym środowiskom, które unikają pytania o moralną odpowiedzialność za bolesne karty polskiej historii zaś barwne hasła przedwyborcze cenią wyżej niż elementarne pytanie o uczciwość polityków”. Ostrzega wreszcie przed tymi, którzy, „powoływali się na swój chrześcijański rodowód... i rozczarowali nas bardzo szybko, wikłając się w głębokie konflikty i tworząc podziały, świadczące o braku umiejętności solidarnej współpracy” oraz innymi, którzy „mimo dobrych intencji, ośmieszali chrześcijaństwo broniąc poglądów, które były wyrazem przekonań niewielkich radykalnych grup a nie miały nic wspólnego ze stanowiskiem Kościoła”. „Niedopuszczalnym grzechem zaniedbania byłaby rezygnacja z udziału w wyborach” – konkluduje arcybiskup i zarządza w archidiecezji specjalne modły w intencji Ojczyzny.

• Zmarł biskup senior Piotr Bednarczyk. Zmarły miał 87 lat i przez 22 lata (od 1968 roku) był biskupem pomocniczym diecezji tarnowskiej.

• 4 sierpnia zmarł ks. prof. dr hab. Władysław Piwowarski, wybitny socjolog religii, znawca katolickiej nauki społecznej, autor podręczników, wieloletni kierownik Katedry Socjologii Religii na Wydziale Nauk Społecznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, redaktor działu „Nauki i organizacje społeczne” Encyklopedii Katolickiej. Był kapłanem archidiecezji warmińskiej. Ukończył studia w Instytucie Teologicznym w Tarnowie i na Sekcji Filozofii Praktycznej Wydziału Filozofii KUL i dopiero potem wstąpił do seminarium. W 1961 obronił doktorat i został zatrudniony w KUL. W 1967 – habilitował się, w 1973 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1982 – zwyczajnego. W latach 1971-72 był prodziekanem Wydziału Teologii, rok później – Wydziału Filozofii, dwukrotnie pełnił funkcję kierownika Instytutu Teologii Pastoralnej oraz Sekcji Społecznej. Jego zainteresowania naukowe skupiały się wokół socjologii religii i katolickiej nauki społecznej. Wśród jego publikacji znalazły się dzieła o charakterze podręcznikowym i encyklopedycznym oraz wiele opracowań i analiz, m.in. „Religijność wiejska w warunkach urbanizacji”, „Religijność miejska w rejonie uprzemysłowionym”, „Religijność ludowa – ciągłość i zmiana” i in. Z pasją starał się poznać i opisać prawdę o religijności Polaków. Jego diagnozy nieraz prowokowały kontrowersje. Zmarł w wieku 72 lat.

• Wspólnota Emanuel zorganizowała w Wadowicach II Międzynarodowe Forum Młodzieży (22-28 lipca). Przybyło ok. 700 osób, w tym 170 z Ukrainy i 160 ze Słowacji. Pierwsze Forum było przygotowaniem do Światowych Dni Młodzieży w Rzymie. Wspólnota postanowiła kontynuować spotkania. W tym roku uczestnicy rozważali zagadnienia związane ze swoim powołaniem i misją w Kościele. Forum ma postać rekolekcji z codzienną Mszą świętą, konferencjami, warsztatami i adoracją.

Wspólnotę Emanuel założył w 1976 roku Pierre Goursat w oparciu o grupy modlitewne Odnowy w Duchu Świętym. W 1992 Wspólnota została zatwierdzona przez Stolicę Apostolską jako katolickie prywatne stowarzyszenie wiernych, asystentem kościelnym został kard. Jean Marie Lustiger z Paryża. Wspólnota liczy ok. 6 tys. członków i jest obecna w 60 krajach. W Polsce, gdzie pojawiła się w 1993 roku, zrzesza ok. 160 osób. Trzonami charyzmatu Wspólnoty są: adoracja, ewangelizacja i empatia („współodczuwanie”), a jej charakterystyczną cechą jest organizowanie otwartych spotkań i wyjazdów o charakterze ewangelizacyjnym. „Kiedyś pewien dominikanin powiedział mi, że nie widzi w tej wspólnocie jakiegoś rysu charakterystycznego, że to jest normalne życie chrześcijańskie – mówi Sylwester Szefer, organizator Forum odpowiedzialny za region krakowski Wspólnoty, redaktor naczelny pisma „Jezus Żyje!” – a ja się z tym zgodziłem. Jest to prowadzenie najzwyczajniejszego życia chrześcijańskiego, w którym jest modlitwa i apostolstwo. Życie jednak tak mocno wciąga człowieka, że jeśli jest sam, to starzeje się w wierze”. (MU)

• O perspektywie klonowania człowieka powiedzieli: Ks. prof. Andrzej Szostek, rektor KUL i członek papieskiej Akademii Pro Vita, że „Klonowanie ludzi to zupełnie co innego niż klonowanie zwierząt, więc nie można tutaj stosować tych samych reguł”. Klonowanie jest niedopuszczalne przede wszystkim dlatego, że narusza godność człowieka. Człowiek będąc istotą duchowo-cielesną, ma w sobie pierwiastek nadprzyrodzony, powinien więc – także w przypadku eksperymentów medycznych – być traktowany jako cel, a nie jako narzędzie. Ks. Witold Bock, który w zeszłym roku zorganizował w Gdańsku happening z podpisywaniem „Społecznej Listy Niepowtarzalnych”, czyli osób, które nie chcą być klonowane, stwierdził: „alternatywą dla klonowania jest ludzka niepowtarzalność”. W rozmowie z KAI ks. Bock powiedział, że walka z klonowaniem nie ma sensu. Należy promować ludzką niepowtarzalność: „Ci, którzy mają ochotę być niepowtarzalni i uważają swój los za niepowtarzalny, nawet nie pomyślą o sklonowaniu”. „Społeczna lista niepowtarzalnych” podpisana przez ponad 5 tysięcy osób została rozesłana do laboratoriów prowadzących badania genetyczne, m. in. do ośrodka, w którym sklonowana została owca Dolly.

 

 

 

 

 

 



 

Nr 33, 19 sierpnia 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl