Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Zakończyła się papieska pielgrzymka na Ukrainę. Papieską wizytę opisuje ks. Adam Boniecki, s. 1, 17 i 18.

• Dwa płuca Kościoła. Odwiedzenie Ukrainy, historycznego pomostu między Wschodem i Zachodem – mówił Jan Paweł II przed modlitwą Anioł Pański w święto apostołów Piotra i Pawła – było od dawna moim celem. Teraz jego osiągnięcie stanowi kolejne potwierdzenie opatrznościowych planów, by Kościół w Europie mógł znowu oddychać swoimi dwoma płucami i aby cały kontynent objęła nowa ewangelizacja. Przyjęcie, jakie zgotowali mi wierni ukraińscy, było naprawdę gorące i wzruszające. Wszystkim serdecznie dziękuję – mówił Papież.

• Papieski apel o pokój. „Ogarniam dziś myślą Sri Lankę – mówił Jan Paweł II podczas modlitwy »Anioł Pański« – gdzie z okazji święta Najświętszej Maryi Panny z Madou wspólnota katolicka tego kraju gromadzi się na modlitwie w tym sanktuarium, aby wypraszać tak bardzo upragniony dar pokoju. Oby grupy, uwikłane w konflikt etniczny od 20 lat, będący posiewem gwałtu i okrutnych wydarzeń w tym drogim mi narodzie, mogły odnaleźć drogę dialogu i prawdziwego pojednania. Tylko rozwiązanie polegające na wzajemnych negocjacjach może być jedyną drogą do przezwyciężenia poważnych problemów i ostatecznego zaprzestania tego straszliwego konfliktu”.

• Rehabilitacja włoskiego teologa-reformatora Antonio Rosminiego (1797–1855). Specjalną notę w tej sprawie podpisał kard. Joseph Ratzinger. W 1849 r., w czasie pontyfikatu Piusa IX, dzieła ks. Rosminiego znalazły się na indeksie ksiąg zabronionych. Natomiast w opublikowany obecnie – za zgodą Jana Pawła II piśmie – kard. Ratzingera stwierdza, że z biegiem czasu motywy, które przed laty doprowadziły do potępienia 40 tez Rosminiego, zostały usunięte. Podkreślono, że potępione wówczas tezy nie należały do autentycznej myśli włoskiego teologa, lecz jedynie „są to możliwe konsekwencje wynikające z lektury jego pism”. W dokumencie Kongregacji czytamy, że dzieło tego teologa mimo pewnych „ryzykownych sformułowań” jest śmiałą i odważną próbą, która otworzyła przed nauką katolicką nowe możliwości wobec nowoczesnej filozofii (w jednym z najbliższych numerów „TP” opublikujemy esej o ks. Antonio Rosminim).

• 50 lat święceń kapłańskich obchodzi kard. Joseph Ratzinger. Z tej okazji Jan Paweł II przekazał wyrazy uznania, życząc wielu łask Bożych w służbie Kościoła. W specjalnym liście przesłanym Prefektowi Kongregacji Nauki Wiary Papież wyraził wielką radość i podkreślił zbieżność rocznicy z liturgiczną uroczystością świętych Apostołów Piotra i Pawła. Zwrócił też uwagę na szerokie horyzonty duchowe i kościelne Kardynała oraz jego osobistą świętość. Napisał, że jest to bodziec do najwyższych poświęceń; zaangażowania misyjnego połączonego ze stałą troską o jedność oraz niezbędnego zespolenia charyzmatu duchowego z posługą instytucjonalną. Cechy te znajdują odbicie w pracach teologicznych jubilata – czytamy w liście.

• Papież poświęcił ziemię z grobu Norwida. Podczas porannej Mszy św. w swojej prywatnej kaplicy w Pałacu Apostolskim Papież poświęcił 1 lipca ziemię z paryskiego grobu Cypriana Kamila Norwida. Norwid jest ulubionym poetą Jana Pawła II. Jego utwory Papież cytuje nie tylko w przemówieniach do Polaków, ale także w wielu wystąpieniach, a nawet w oficjalnych dokumentach. Podczas uroczystości 2 lipca w rzymskim klasztorze św. Trójcy na Trinita dei Monti odsłonięta zostanie tablica ku czci poety, który jeden ze swych wierszy poświęcił znajdującemu się tam obrazowi Madonny del Giglio. W Rzymie Norwid otrzymał sakrament bierzmowania i przyjął imię Kamil.

• 36 metropolitów otrzymało paliusze. W uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła, patronów Wiecznego Miasta, Jan Paweł II nałożył paliusze 36 arcybiskupom-metropolitom w czasie Mszy św. z 21 krajów. Wśród nich był metropolita białostocki, abp Wojciech Ziemba. Tradycyjnie w tym dniu do Rzymu przyjechał delegacja Patriarchatu Ekumenicznego z Konstantynopola, której przewodniczył metropolita Francji i egzarcha Hiszpanii Jeremiasz.

W homilii Papież nawiązał do słów Szymona Piotra: „»Ty jesteś Chrystus, Syn Boga żywego« (Mt 16,16). Ileż to razy powtarzaliśmy to wyznanie wiary... Ileż razy ja sam znajdowałem w nich wewnętrzne wsparcie, by kontynuować misję powierzoną mi przez Bożą Opatrzność!”. Papież nawiązał także w swym kazaniu do postaci i dzieła św. Pawła: „Wiarę należy zachować i przekazywać ją innym”. Takie jest nauczanie apostoła Pawła. Tak jest, od kiedy uczniowie w dniu Pięćdziesiątnicy, prowadzeni przez Ducha Świętego wyruszyli z Wieczernika w różnych kierunkach. Ta misja ewangelizacyjna trwa w czasie i jest normalnym sposobem, w jaki Kościół zarządza skarbem wiary. Wszyscy musimy aktywnie uczestniczyć w tej misji.

• 140 lat działalności świętuje „L’Osservatore Romano”. Z tej okazji Jan Paweł II życzył pracownikom redakcji „odważnej wytrwałości w obronie wartości ludzkich i chrześcijańskich, na których bazuje każda prawdziwa cywilizacja”.

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

• Na Jamajce zamordowano 41-letniego jezuitę z Kanady. O. Martina Royackersa, proboszcza kościoła św. Teresy w Annotto Bay, zastrzelili przed biurem parafialnym nieznani sprawcy. O. Royackers był współtwórcą projektu przekazania ubogim rolnikom nieuprawianych gruntów państwowych. Na początku czerwca organizatorzy akcji otrzymali anonimowy telefon: grożono im, że dwóch księży zostanie zabitych. Cztery dni przed morderstwem o. Royackers wygłosił kazanie, w którym potępił kryminalizację życia społecznego na Jamajce. Według danych opublikowanych przez tamtejszy rząd od początku roku na wyspie zamordowano 453 osoby, w tym trzech księży.

• Co dziesiąty chrześcijanin jest prześladowany z powodu swojej wiary – wynika z raportu międzynarodowej organizacji „Kirche in Not” (Kościół w potrzebie). Różne formy społecznej dyskryminacji, często również przemocy dotykają 200 mln z prawie 2 mld wyznawców Chrystusa. Raport wyróżnia trzy typy państw, prześladujących chrześcijan. Pierwszy to kraje islamskie (Sudan, Nigeria, Arabia Saudyjska), które narzucają obywatelom surowe prawo koraniczne. Drugi to reżimy komunistyczne i postkomunistyczne (Kuba, Chiny, Korea Północna, Birma, Laos, Wietnam), które represjonują niepodporządkowane władzom wspólnoty religijne. Trzeci typ to kraje, w których większość mieszkańców wyznaje buddyzm lub hinduizm (Indie, Nepal), a mniejszości religijne są w nich dyskryminowane. Raport wymienia również Francję i Szwajcarię. Niepokój organizacji „Kirche in Not” budzi przyjęta przez francuski parlament ustawa wymierzona w sekty, która umożliwia prawne ściganie np. szkolnych katechetów i wspólnot zakonnych. Natomiast Szwajcaria dopiero w czerwcu tego roku zniosła obowiązujący jezuitów zakaz wjazdu do tego kraju.

• Patriarchat Moskiewski skrytykował projekt utworzenia na Ukrainie „Jednego Kościoła Lokalnego”. Rosyjska Agencja Informacyjna RIA „Nowosti” poinformowała, że przedstawiciele Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego (UKP PK) i Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (UAKP) zostali przyjęci w Patriarchacie Konstantynopola, gdzie „porozumieli się w sprawie utworzenia komisji zjednoczeniowej pod przewodnictwem abp Wsiewołoda [z Patriarchatu Konstantynopola]”. 22 czerwca zwierzchnik Patriarchatu Kijowskiego Filaret i zwierzchnik Cerkwi Autokefalicznej Metody podpisali wstępne porozumienie w sprawie zjednoczenia obu Kościołów. Nowa wspólnota zostałaby ich zdaniem uznana przez Patriarchę Konstantynopola i przez inne Kościoły prawosławne. Zapowiedzieli też, że latem tego roku rozpoczną negocjacje na temat zjednoczenia z Ukraińskim Kościołem Prawosławnym Patriarchatu Moskiewskiego.

Protojerej Mikołaj Bałaszow, sekretarz Wydziału Zewnętrznych Stosunków Kościelnych Patriarchatu Moskiewskiego podkreślił, że „zarówno UKP KP jak i UAKP odłączyły się od Kościoła prawosławnego, naruszając postanowienia kanonów. Dlatego nie mają oni kościelnej jedności ani z nami, ani z innymi Kościołami prawosławnymi”. Jego zdaniem Patriarchat Konstantynopola nie powiadomił o planach zjednoczenia Patriarchatu Moskiewskiego i podległego mu Kościoła ukraińskiego, a „perspektywa utworzenia na Ukrainie »Jednego Kościoła Lokalnego« przy naruszeniu kanonów kościelnych może spowodować kryzys światowego prawosławia”. Dla narodu ukraińskiego oznaczałyby ona „ostre nasilenie konfliktów na gruncie religijnym, narastanie tendencji do dezintegracji różnych regionów Ukrainy” – dodał Bałaszow.

• W wieku 91 lat zmarł w Cortemaggiore koło Piacenzy kard. Silvio Oddi (29 czerwca). W telegramie kondolencyjnym do arcybiskupa tego miasta Jan Paweł II wspomina pracę kard. Oddiego w Stolicy Apostolskiej u boku pięciu kolejnych papieży. Był on m.in. nuncjuszem apostolskim w Libanie, Libii, Francji, Ziemi Świętej, Jugosławii i krajach Beneluksu, a następnie prefektem Kongregacji ds. Duchowieństwa. Po śmierci kard. Oddiego kolegium kardynalskie liczy 180 purpuratów. 132 z nich ma prawo do udziału w konklawe.

• W wieku 93 lat zmarł w Bejrucie emerytowany patriarcha Kościoła Grecko-Melchickiego, Maximos V Hakim. W latach 1967–2000 piastował on godność melchickiego patriarchy Antiochii, Jerozolimy, Aleksandrii i Całego Wschodu Katolickiego Kościoła Grecko-Melchickiego. Na ręce jego następcy, Grzegorza II, Jan Paweł II przesłał depeszę kondolencyjną, w której podkreśla wysiłki zmarłego na rzecz jedności chrześcijan na Bliskim Wschodzie.

Katolicki Kościół Grecko-Melchicki jest jednym z ponad 30 Kościołów wschodnich, które uznają władzę papieską i w kwestii doktryny nie różnią się od Kościoła rzymskokatolickiego. Natomiast liturgia, odprawiana w języku arabskim, przypomina obrzędy prawosławne. Grekomelchici uznali potępiające monofizytyzm (pogląd, że w Chrystusie jest tylko jedna natura – boska i ludzka zarazem) uchwały Soboru Chalcedońskiego z 451 r. Określenie „melchicki” pochodzi od syryjskiego „malcha” (król), które zdaniem monofizytów charakteryzowało chrześcijan wiernych cesarzowi Bizancjum (stąd też określenie „grecki”). Ocenia się, że grekomelchitów jest dzisiaj nieco ponad 1,2 mln, głównie na Bliskim Wschodzie oraz w rozproszeniu w Europie, Ameryce i Australii.

• Rwandyjski Kościół katolicki uroczyście uznał objawienia maryjne z miejscowości Kibeho. Matka Boża ukazała się tam w listopadzie 1981 r. trzem dziewczętom. Maryja nazwała siebie „Nyina wa Jambo”, co w miejscowym języku kirwanda znaczy „Matka Słowa”. Widzenia ustały w 1983 r.

Oficjalne uznanie przez Kościół objawień maryjnych w rwandyjskim miasteczku jest dwunastym tego rodzaju orzeczeniem w ciągu ostatnich 90 lat. W 284 innych przypadkach hierarchia kościelna wydała opinie negatywne lub nie podjęła rozstrzygających decyzji.


 

 

 

 

... I W POLSCE

• Do chrześcijańskiego przebaczenia wezwał Prymas Polski podczas uroczystości upamiętniających 45. rocznicę krwawo stłumionego przez władze buntu poznańskich robotników. Do Poznania przybył premier Jerzy Buzek oraz legendarny kurier z Warszawy Jan Nowak Jeziorański. Pod pomnikiem upamiętniającym ofiary Czerwca ’56, kard. Józef Glemp przewodniczył 28 czerwca Mszy św. w intencji poległych. „Nie wszystkie krzywdy są do naprawienia, dlatego tak ważne jest chrześcijańskie przebaczenie” – mówił w homilii Prymas Polski. Nawiązał też do niedoli robotników przymusowych w III Rzeszy, krytykując zwlekanie z wypłatą odszkodowań. Kard. Glemp odniósł się również do plagi bezrobocia w Polsce, podkreślając, że nie zwalczy się go bez społecznej solidarności. „Nie znajdzie się gotowej recepty na otwarcie nowych miejsc pracy. To, co możemy w trudnych sytuacjach zrobić, to wzajemna życzliwość i zainteresowanie. Nie ma rzeczy nie do pokonania, ale tylko przy pomocy Bożej” – powiedział kard. Glemp.

• Kard. Józef Glemp obchodził jubileusz 20 lat posługi prymasowskiej (29 czerwca). Z tej okazji odprawił Mszę św. w archikatedrze warszawskiej, w której uczestniczy nuncjusz apostolski abp Józef Kowalczyk oraz siedmiu biskupów. Obecny był także biskup ewangelicko-augsburski Janusz Jagucki.

W rozmowie z KAI po zakończeniu uroczystości jako swoje największe marzenie na przyszłość kard. Glemp wymienił rozpoczęcie budowy Świątyni Opatrzności Bożej. Do najtrudniejszych chwil swej 20-letniej posługi zaliczył przede wszystkim stan wojenny i „liczne trudności dnia codziennego, z którymi borykają się Polacy”.

• Nie idealizujmy kard. Wyszyńskiego, powiedział dr Antoni Dudek podczas konferencji o Prymasie Tysiąclecia zorganizowanej przez Instytut Dziedzictwa Narodowego. Spotkanie pt. „Intelektualna i duchowa spuścizna Prymasa Wyszyńskiego” odbyło się w dniach 27-28 czerwca w Jadwisinie nad Zalewem Zegrzyńskim. Według A. Dudka z Instytutu Pamięci Narodowej, nie należy tworzyć wyidealizowanej legendy Prymasa, gdyż zawsze znajdzie się ktoś, kto znajdzie na niej skazę i zburzy ten „narodowy pomnik”. Jego zdaniem, trzeba wypracować prawdziwy obraz Prymasa Tysiąclecia, aby przekazać prawdę o tym wielkim człowieku następnym pokoleniom. Według Dudka, na prawdę o Prymasie składają się zarówno dobre decyzje, jak i błędy; sukcesy i porażki.

O koncepcji narodu u kard. Wyszyńskiego mówił ks. dr Piotr Mazurkiewicz. Zauważył on, że Prymas przemawiał w imieniu wszystkich Polaków, także niewierzących. Podkreślając jego wielkie przywiązanie do historycznych korzeni narodu zacytował wypowiedziane przez niego słowa: „sercem i pazurami trzeba trzymać się dziedzictwa”. Dla Prymasa Tysiąclecia historia narodu sprzężona jest w mistyczny sposób z historią Kościoła – naród, tak jak Chrystus, cierpi, umiera i zmartwychwstaje. Może też grzeszyć, a wtedy potrzebny mu jest rachunek sumienia, przebaczenie i pokuta. Dzięki takiemu nawróceniu naród może się przekształcić w naród Boży. Prymas używał nawet pojęcia sakramentów narodu, który może zostać ochrzczony, bierzmowany i karmić się Eucharystią.

O zarzutach, jakie można postawić wyznawanej przez kard. Wyszyńskiego koncepcji narodu, mówił Jarosław Gowin, redaktor naczelny „Znaku”. Według niego, pluralizmu światopoglądowego nie da się pogodzić z „ochrzczonym narodem”. Wyznawcy innych religii, a także ludzie niewierzący czuliby się wtedy obywatelami drugiej kategorii. Jego zdaniem także „wcielenie Kościoła w kulturę” związane jest z ryzykiem – forma może ograniczyć, a nawet zniszczyć treść przekazu wiary. W dyskusji nt. kultury i nowoczesności w myśli kard. Wyszyńskiego uczestniczył m.in. ks. Zdzisław Król, kanclerz Kurii za czasów Prymasa Tysiąclecia. Powiedział on, że nie można traktować wszystkich wypowiedzi Prymasa, jakby były tezami naukowymi, bo większość z nich to były sformułowania homiletyczne.

• Odzyskano koronowany obraz Matki Bożej Staroskrzyńskiej, który został skradziony w nocy z 24 na 25 czerwca z Sanktuarium Maryjnego w Skrzyńsku. Stało się to dzięki anonimowej informacji otrzymanej przez policję. Wizerunek Matki Bożej odnalazł się w Warszawie. Nieuszkodzony obraz policja znalazła w mieszkaniu na warszawskiej Pradze-Południe. Zatrzymano dwie osoby: 31-letnią Joannę S. i 26-letniego Krzysztofa K. Obraz był koronowany przez Prymasa Polski kard. Józefa Glempa w 1998 roku.

• Prawie 20 tys. młodych bawiło się podczas największego festiwalu muzyki chrześcijańskiej w Polsce – Song of Songs Festival. W ciągu dwóch dni 29-30 czerwca w fosie toruńskiego zamku wystąpiło prawie 30 najlepszych zespołów chrześcijańskich z Polski i z zagranicy, m.in.: Arka Noego, 2TM2,3, legenda reggae z Jamajki Michael Black oraz grupa hip-hopowa W4C.

• Piłkarska Reprezentacja Polskich Księży zremisowała z Reprezentacją Piłkarską Watykanu 2:2. W drużynie Watykanu wystąpili świeccy pracownicy Stolicy Apostolskiej. „Wynik nie jest najważniejszy. Cieszę się ze wspaniałej atmosfery, gry fair play, doskonałej zabawy” – skomentował spotkanie trener Polaków, jeden z najlepszych piłkarzy świata lat 70., Robert Gadocha. Mecz rozegrano 26 czerwca na warszawskim Torwarze.

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 27, 8 lipca 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl