Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Zakończyła się papieska pielgrzymka śladami św. Pawła Apostoła. „Wiele drzwi się otworzyło, żadne nie zamknęły” – tak rzecznik Watykanu, Joaquin Navarro-Valls, skomentował pielgrzymkę. Także prezydent Włoch Carlo Azeglio Ciampi, który powitał Papieża na lotnisku „Ciampino”, mówił o „szlachetności i mocy ducha, jasności intencji i dalekowzroczności, z jaką Jan Paweł II realizował swój program”. (O pielgrzymce czytaj także komentarz ks. Adama Bonieckiego s. 1 oraz relację Aleksandry Bajki z ostatniego etapu pielgrzymki, s. 10.)

• Przeciw przemocy. W rozważaniach przed niedzielną modlitwą „Regina caeli” Jan Paweł II nawiązał do swojej podróży śladami św. Pawła: „w sercu noszę odciśnięte ślady tych miejsc, które misja Apostoła Narodów związała nierozerwalnie z historią chrześcijaństwa. Niestety, pielgrzymowanie to zakłócił smutek bolesnych wiadomości z Ziemi Świętej. W rzeczywistości stoimy wobec absurdalnej spirali przemocy, a posiew śmierci wciąż niepokoi ludzkie umysły i opóźnia błogosławiony dzień, w którym wszyscy mogliby spojrzeć sobie w twarze i iść razem, tak jak bracia. Wszyscy zatem, a zwłaszcza ci, którzy przewodzą wspólnocie międzynarodowej, zobowiązani są pomóc stronom konfliktu w przerwaniu łańcucha prowokacji i represji. Należy też przypomnieć, jak wielokrotnie to powtarzałem, że język i kultura pokoju powinny przezwyciężyć podsycanie nienawiści i niezgody”.

• Nowi kapłani diecezji rzymskiej. Jan Paweł II w bazylice św. Piotra wyświęcił 34 nowych kapłanów dla diecezji rzymskiej. W homilii Papież powiedział, że „święcenia kapłańskie to moment, gdy Chrystus, za sprawą konsekracji w Duchu Świętym, włącza prezbiterów w swoje kapłaństwo dla zbawienia świata”.

• Tragedia w Akrze. Jan Paweł II wysłał list kondolencyjny do abp Dominica Kodwo Andoha i prezydenta Ghany, Johnai Agyekuma Kufourowa, w związku z tragedią na stadionie w Akrze. Na 5 minut przed końcem meczu, kiedy kibice przegrywającej jedną bramką drużyny Assante Kotoko zaczęli rzucać na płytę boiska butelki i krzesełka, powstała panika, w wyniku której tłum zadeptał co najmniej 100 osób, a wiele innych zostało rannych.

• Watykan przedstawił na forum OBWE projekt „Pokój Olimpijski 2004”. Prałat Leo Boccardi zaprezentował członkom Rady Stałej Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy Europejskiej propozycję Jana Pawła II i zwierzchnika Greckiego Kościoła Prawosławnego Christodoulosa, by na wzór starożytnej tradycji Rozejmu Olimpijskiego w roku „Igrzysk Olimpijskich 2004” wszystkie kraje świata przerwały działania wojenne i zaniechały aktów terroryzmu. Apel ten był częścią wspólnej deklaracji obu hierarchów, którą odczytano podczas papieskiej wizyty na ateńskim Aeropagu 4 maja br.

• Nowe wytyczne dotyczące tłumaczeń tekstów liturgicznych. Stolica Apostolska ogłosiła wytyczne w sprawie katolickich tekstów liturgicznych. Dokument „Liturgiam authenticam” zezwala na używanie we Mszy św. dialektów miejscowych, ale zabrania tłumaczeń „feministycznych” (np. „Ojcze i Matko nasz” zamiast tradycyjnego „Ojcze nasz” lub nadawania żeńskiego rodzaju Duchowi Świętemu).

Obejmujący 133 paragrafy dokument, zatwierdzony 20 marca przez Jana Pawła II, opracowała Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, której prefektem jest kard. Jorge Medina Estévez. Obecnie gotowe są wersje w języku łacińskim, angielskim i francuskim. Wraz z dokumentem Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej ogłosiło 8-stronicowy komentarz. Czytamy w nim, że celem wytycznych jest zagwarantowanie na całym świecie tożsamości rytu łacińskiego. Dokument zobowiązuje wszystkie konferencje biskupie i wspólnoty zakonne, by w ciągu pięciu lat przedłożyły w Watykanie plan tłumaczeń wszystkich ksiąg liturgicznych i przystosowały dotychczasowe tłumaczenia do nowych wytycznych. Odpowiedzialność za teksty, czytamy dalej w komentarzu spoczywa ostatecznie w rękach biskupów, którzy osobiście powinni się ubiegać o „nihil obstat” Kongregacji. Natomiast tłumaczom i komisjom fachowym przypada rola służebna, a nie decydująca.

W komentarzu jest także odniesienie do dyskusji toczącej się głównie w krajach anglosaskich i niemieckojęzycznych na temat takiego języka w liturgii, który nie uwzględniałby płci (tzw. język inkluzywny). W komentarzu watykańskim czytamy, że w tekstach liturgicznych nie ma dyskryminacji kogokolwiek ani podważania równej godności wszystkich ludzi. Watykański komentarz do „Liturgiam authenticam” zwraca też uwagę, że nie jest rzeczą „ani mądrą, ani konieczną” zaniechanie dawnych sformułowań językowych, odnoszących się do płci męskiej i żeńskiej, np. „człowiek”, ale automatyczne zastępowanie takich pojęć określeniami podwójnymi („kobieta i mężczyzna”) jest niewłaściwe. Zdaniem autorów komentarza, takie rozszczepianie pojęć „nie jest właściwym środkiem” dla osiągnięcia „inkluzywności” języka liturgicznego. Dokument zdecydowanie odrzuca możliwość zmiany rodzaju gramatycznego przy tłumaczeniu „Ojciec, Syn i Duch Święty”, czego domagały się m.in. feministki z USA. Nowy dokument zastępuje obowiązującą dotychczas instrukcję z 1969 roku. Zdaniem specjalistów dawała ona tłumaczom większe możliwości interpretacyjne niż obecny dokument, który zaleca, by tłumaczenie tekstów liturgicznych było bardzo dokładne i identyczne z łacińskim oryginałem.

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

• W Gwatemali zamordowano amerykańską szarytkę s. Barbarę Ann Ford. Policja zatrzymała trzech podejrzanych o dokonanie zbrodni. Zdaniem miejscowych działaczy praw człowieka zabójstwo 64-letniej zakonnicy miało charakter polityczny. Od wielu lat s. Barbara zaangażowana była w pomoc na rzecz ubogich i ofiar 36-letniej wojny domowej w Gwatemali. Uczyła czytania i pisania kobiety z diecezji Santa Cruz del Quiché oraz prowadziła programy doprowadzania wody i elektryfikacji. Pracowała przy wydobywaniu ciał ofiar wojny domowej z masowych grobów i ustalaniu ich tożsamości. Uczestniczyła też w projektach pomocy psychologicznej dla tych, którzy przeżyli wojnę. Od 1990 r. s. Barbara była odpowiedzialna za służbę zdrowia w diecezji Santa Cruz del Quiché.

• Syria zgodziłaby się na mediację Watykanu w konflikcie bliskowschodnim – zasugerował w wywiadzie dla „Corriere della Sera” minister obrony tego kraju, gen. Mustafa Tlass. „Jan Paweł II jest wielkim przywódcą religijnym, niewzruszenie wierzy w pokój i sprawiedliwość. Powszechnie znana jest jego ogromna siła oddziaływania i dlatego mam na myśli jego pośrednią mediację w konflikcie” – wyjaśnił 69-letni generał, który od 33 lat stoi na czele syryjskich sił zbrojnych.

• „Papież jest moim przyjacielem i zawsze popierał naród żydowski” – powiedział Wielki Rabin Izraela Meir Israel Lau na konferencji prasowej w Madrycie. Dziennikarze pytali, czy wypowiedzi Papieża w czasie pielgrzymki do Syrii można interpretować jako krytykę stanowiska Izraela w konflikcie bliskowschodnim. Lau stwierdził, że nie będzie dokonywał ich oceny, ponieważ Jan Paweł II zawsze był przyjazny żydowskiemu państwu i potępiał Holocaust, a jego ostatnie deklaracje „były manipulowane przez Syryjczyków”. Za antyizrelskie wypowiedzi rabin skrytykował natomiast prezydenta Syrii: „W obecności Papieża Baszar Al-Assad zanegował istnienie Holocaustu, a nawet mówił o »zdradzie« Chrystusa przez żydów”. Lau przypomniał w tym miejscu o swoim uścisku dłoni z Janem Pawłem II podczas wizyty Papieża w Ziemi Świętej. Jego zdaniem ten gest „powinien przekonać wszystkich, że takie opinie są kłamliwe”.

Arcybiskup Paryża kard. Jean-Marie Lustiger nazwał wystąpienie syryjskiego prezydenta „tragicznie śmiesznym”. „Dlaczego Baszar Al-Assad zdecydował się wygłosić tak nieumiarkowane i w pewnym sensie prymitywne słowa, apelując do chrześcijan o stworzenie frontu antyżydowskiego, skoro argumenty, których używał, już dawno zostały przez Papieża odrzucone?” – pytał kardynał w wywiadzie udzielonym francuskiemu radiu Europe 1. Jego zdaniem „jeśli Baszar Al-Assad faktycznie myśli to, co powiedział, to wszyscy negocjujący pokój na Bliskim Wschodzie dyplomaci francuscy, amerykańscy i rosyjscy powinni wrócić do siebie, bo tracą czas”.

• Chrześcijańskie Kościoły Niemiec potępiły rasizm. Wspólne oświadczenie podpisali przewodniczący katolickiej Niemieckiej Konferencji Biskupiej kard. Karl Lehmann, przewodniczący Rady Kościołów Ewangelickich w Niemczech Manfred Kock i prawosławny metropolita Niemiec (Patriarchat Konstantynopola) Augustyn. Hierarchowie zaapelowali do obywateli o odwagę cywilną oraz o zdecydowane przeciwstawienie się wrogości i atakom na cudzoziemców. Przedstawiciele Kościołów chrześcijańskich podkreślili, że wszyscy ludzie mają przed Bogiem tę samą godność, rasizm natomiast podważa godność innych, a tym samym ich podobieństwo do Boga. Ich zdaniem najlepszym lekarstwem na rasowe uprzedzenia są wzajemne kontakty, poznawanie innych oraz dążenie do życia w jednej wspólnocie ludzkiej.

• Transmisję z egzekucji Timothy’ego McVeigha zobaczą rodziny jego ofiar. Skazany podłożył w 1995 r. ładunek wybuchowy pod budynek federalny w Oklahoma City; zginęło wtedy 168 osób. Wstrzyknięcie trucizny w więzieniu Terre Haute w stanie Indiana ma oglądać tylko 10 osób, wyłonionych spośród rodzin ofiar i tych, którzy przeżyli wybuch. Pozostali zobaczą zamknięty pokaz telewizyjny.

„Transmisja wzbudzi uczucia sadyzmu i chęci zemsty, podczas gdy ludzie wierzący powinni uczyć się przebaczania” – napisał teolog moralny ks. Gino Concetti na łamach „L’Osservatore Romano”. Projekt skrytykował również Mario Marazziti z rzymskiej Wspólnoty św. Idziego: „Mam nadzieję, że rodziny ofiar zdołają odnaleźć wartość życia raczej w pojednaniu niż w nienawiści. Jeśli ktoś myśli, że obserwowanie egzekucji wynagrodzi mu stratę bliskich, ten oszukuje samego siebie”. Podobnego zdania jest Bud Welch, którego córka zginęła w zamachu. Po śmierci dziecka stał się on przeciwnikiem kary śmierci, w szczególności wykonania jej na McVeighu, choć ten nigdy publicznie nie wyraził skruchy.

• Kobiety mogłyby być kardynałami i uczestniczyć w konklawe – stwierdził na łamach katolickiego tygodnika „Famiglia Christiana” włoski teolog Severino Dianich. Jego zdaniem byłoby to możliwe w przypadku dopuszczenia kobiet do stałego diakonatu. Dianich sugeruje też, że Papież lub sobór mogliby również zezwolić na powoływanie świeckich w skład Kolegium Kardynalskiego. Przez kilka stuleci godność kardynalską, która nie jest związana z sakramentem, piastowali również świeccy – podkreślił włoski teolog.


 

 

 

... I W POLSCE

• Kilkadziesiąt tysięcy osób uczestniczyło w Krakowie w tradycyjnej procesji z relikwiami św. Stanisława z katedry na Wawelu do klasztoru oo. paulinów Na Skałce (13 maja). Tegorocznym uroczystościom przewodniczył łaciński metropolita Lwowa kard. Marian Jaworski. Krakowianie modlili się w intencji Jana Pawła II w 20. rocznicę zamachu na jego życie oraz o owoce papieskiej pielgrzymki na Ukrainę.

• Na Zamku Ostrogskich odbyło się sympozjum „Żydzi o chrześcijanach, chrześcijanie o Żydach” poświęcone żydowskiej deklaracji nt. chrześcijaństwa „Dabru emet” (9 maja). Spotkanie zorganizował miesięcznik „Więź” we współpracy z Polską Radą Chrześcijan i Żydów. Uczestniczyli w nim m.in.: prof. David Novak z Uniwersytetu w Toronto – współautor deklaracji „Dabru emet”, rabin Irving Greenberg – przewodniczący Rady Muzeum Holocaustu, min. Władysław Bartoszewski, ks. Michał Czajkowski – współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów oraz ks. Romuald Weksler-Waszkinel z KUL.

Deklaracja „Dabru emet” (Mówcie prawdę) na temat chrześcijan i chrześcijaństwa została ogłoszona 10 września 2000 r. Podpisało ją ponad stu rabinów i żydowskich intelektualistów. Zawarte w niej zostało m.in. stwierdzenie, że „nazizm nie był nieuniknionym rezultatem chrześcijaństwa”. „Gdyby hitlerowcom udało się wymordować Żydów, ich mordercza pasja bardziej bezpośrednio skierowałaby się przeciw chrześcijanom” – głosi deklaracja. (Zob. tekst Michała Okońskiego obok.)

• Nikt z nas, biskupów i kapłanów łomżyńskich nie weźmie udziału w prezydenckim programie przeprosin w Jedwabnem – zapowiedział ordynariusz tej diecezji bp Stanisław Stefanek podczas rejonowego dnia skupienia kapłanów rejonu łomżyńskiego (11 maja). „Od samego początku wiadomo było, że Kościół nie będzie uczestniczył w prezydenckim programie przeprosin w dniu 10 lipca w Jedwabnem” – powiedział bp Stefanek. „Prymas już wcześniej zaznaczył, że nikt nie może narzucić Kościołowi formy postępowania w związku z wydarzeniami w Jedwabnem i wszędzie indziej” – tłumaczył bp łomżyński. „Dlatego powtarzam: w lipcu nie będziemy obecni w Jedwabnem. Kościół nie weźmie udziału w nieuczciwej grze pewnych ośrodków” – dodał.

• Nabożeństwo ekumeniczne z okazji Święta Biblii odbyło się w praskiej katedrze św. Floriana w Warszawie (12 maja). Przedstawiciele Kościołów: katolickiego, ewangelicko-augsburskiego, ewangelicko-metodystycznego i adwentystów dnia siódmego modlili się o wzajemny dar miłości, odczytali fragmenty Biblii, a także wygłosili posłania o „umiłowanie Pisma Świętego i przylgnięcie do Słowa Bożego”. W nabożeństwie uczestniczył ambasador Izraela w Polsce prof. Szewach Weiss, zaś pieśniarka Towa Ben Zwi z Izraela zaśpiewała po hebrajsku fragmenty psalmów.

• Intelektualiści katoliccy z 13 krajów Europy zrzeszeni w PAX ROMANA uczestniczyli w Konstancinie k. Warszawy w konferencji nt. problemów migracji w Europie (10-13 maja). Owocem spotkania jest deklaracja końcowa, która zostanie przedstawiona światowej konferencji pod egidą ONZ, poświęconej problemowi rasizmu i migracji. Katoliccy intelektualiści zaapelowali do rządów państw przyjmujących imigrantów, aby rozwijały programy, pomagające im w integracji z nowym środowiskiem. Ich zdaniem kraje te powinny zapewnić imigrantom możliwość zachowania tożsamości kulturalnej i religijnej.

• Krajowa Rada Katolików Świeckich wystosowała apel, w którym zachęca do zaangażowania się w pomoc bezrobotnym (12 maja). Rada zaproponowała m.in. przeprowadzanie w parafiach ankiet, zawierających trzy pytania: „czy potrzebujecie państwo pomocy? czy znacie kogoś, kto potrzebuje pomocy? czy sami możecie pomóc?”. Odpowiedzi mogłyby umożliwić lepsze poznanie potrzeb oraz możliwości niesienia pomocy przez ludzi dobrej woli.

• Bp Stanisław Dziwisz, osobisty sekretarz Jana Pawła II, otrzymał doktorat honoris causa KUL (13 maja). W ceremonii uczestniczyło ponad 150 osób, w tym nuncjusz apostolski abp Józef Kowalczyk, przeszło 30 biskupów z Polski, Austrii i Ukrainy, marszałek Senatu Alicja Grześkowiak, minister spraw zagranicznych RP Władysław Bartoszewski, przedstawiciele uczelni lubelskich i z wielu innych miast Polski oraz władz wojewódzkich i miejskich. Laudację wygłosił kierownik Zakładu Teologii Fundamentalnej KUL-u ks. prof. Stanisław Nagy. Bp Dziwisz otrzymał wyróżnienie za „pełne oddania i odpowiedzialne pełnienie posługi sekretarza Ojca Świętego Jana Pawła II, przyczynienie się do upowszechnienia nauczania papieskiego, pomoc w kształceniu młodzieży z krajów postkomunistycznych”.

• Telewizja Puls będzie mogła nadawać reklamy przez 15 proc. czasu antenowego – taką decyzję podjęła jednogłośnie 10 maja Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Jej przewodniczący Juliusz Braun wyjaśnił, że wzięto pod uwagę potrzebę większego pluralizmu na rynku mediów. Wcześniej (15 marca) KRRiT odrzuciła wniosek właścicieli koncesji – ojców franciszkanów o powiększenie limitu reklam z 2 proc. na 15.

 

 

 

 

 

 

 



 

Nr 20, 20 maja 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Rekolekcje Wielkopostne

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl