Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Wzór zaufania – to według Jana Pawła II postać św. Józefa. Papież przypomniał tego świętego w czasie modlitwy Anioł Pański, z racji obchodzonej 19 marca uroczystości oblubieńca Maryi Panny. „Święty Józef – zdaniem Papieża – jest dla nas przede wszystkim wzorem wiary. Podobnie jak Abraham żył on zawsze w postawie całkowitego zdania się na Bożą Opatrzność, dlatego też stanowi dla nas zachęcający wzór, zwłaszcza gdy mamy zaufać Bogu »na słowo«, to jest nie widząc wyraźnie Jego planów”. „Jesteśmy wezwani – wyjaśniał dalej – by go naśladować w pokornym wypełnianiu posłuszeństwa... Jakże cenna jest ta »szkoła Nazaretu« dla współczesnego człowieka, osaczonego przez kulturę, która jakże często gloryfikuje pozory i sukces, niezależność i fałszywe pojmowanie wolności jednostki”.

• „Kościołowi potrzebna jest świętość kobiet” – pisze Jan Paweł II w posłaniu do 600 uczestniczek obradującego od 17 marca w Rzymie zgromadzenia ogólnego światowej unii katolickich organizacji kobiecych. Tematem czterodniowych obrad jest „Prorocza misja kobiety”. Papież w swym liście wysoko ocenia postęp emancypacji kobiet. Wiele jest jeszcze do zrobienia – uważa Jan Paweł II – przypominając o zjawisku turystyki seksualnej i masowej sterylizacji. W liście czytamy też, że dominująca kultura narzuca takie wzory życia, które sprzeczne są z najintymniejszą naturą kobiety. Przykładem tego jest aborcja, będąca bezpośrednim rezultatem mentalności gloryfikującej egoizm ze szkodą dla poszanowania przede wszystkim najsłabszych. Papież apeluje o materialną i moralną pomoc kobietom, które są ofiarami ubóstwa i przemocy.

• Maryja jako eschatologiczna ikona Kościoła – to temat katechezy Jana Pawła II podczas audiencji. „Już teraz – tłumaczył Jan Paweł II – patrząc na Pannę Wniebowziętą, Kościół doznaje przedsmaku radości, która w pełni będzie mu dana na końcu czasów. W pielgrzymce wiary przez historię Maryja towarzyszy Kościołowi jako wzorzec komunii eklezjalnej w wierze, w miłości i w zjednoczeniu z Chrystusem. Zawsze obecna w misterium Chrystusa jest Ona, pośród Apostołów, w samym sercu rodzącego się Kościoła i Kościoła wszystkich czasów. Kościół był bowiem zgromadzony w górnej części wieczernika z Maryją, która była Matką Jezusa, i z Jego braćmi”.

• Nowa edycja Wielkiego Słownika Religii. „Kiedy zaniosłem Papieżowi nowe wydanie »Wielkiego słownika religii«, powiedziałem: »Ojcze Święty, to bardzo niebezpieczne dla kardynała odpowiadać za publikację, w której jest hasło Wojtyła”. Papież popatrzył na mnie i odpowiedział: »Tylko Karol Wojtyła mógłby się wypowiedzieć na ten temat«” – to jedna z anegdot jaką w wywiadzie dla mediolańskiego dziennika „Corriere della Sera” opowiedział kard. Paul Poupard, przewodniczący Papieskiej Rady Kultury związany ze słownikiem, którego redakcję powierzono mu w 1978 r. Jego kolejne wydanie ukazało się właśnie we Włoszech.

Francuski kardynał podkreśla, że w słowniku mowa jest o wszystkich religiach, o „nauczycielach podejrzliwości” – Marksie, Nietzschem i Freudzie, zaś on sam pisze o nowych formach pobożności i neopogaństwie. Jego zdaniem istnieje poważne niebezpieczeństwo konfrontacji między sprowadzanym coraz bardziej do sfery prywatnej chrześcijaństwem i islamem, dla którego wiara i jej przykazania mają odbicie w życiu codziennym i polityce.

Autorem hasła poświęconego Karolowi Wojtyle jest wykładający od lat na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim krakowski filozof Stanisław Grygiel. W swoim szkicu skoncentrował się on na najważniejszym jego zdaniem dziele przyszłego Papieża, mianowicie na pracy „Osoba i czyn”.

• Czy będzie nowa kanonizacja? Jan Paweł II zamierza kanonizować włoskiego kapłana, za którego przyczyną został uzdrowiony młody Afrykańczyk, ciężko chory na AIDS. Ks. Scrosoppi (1804-1884), urodzony w Udine na północy Włoch, był założycielem żeńskiego Zgromadzenia Sióstr Bożej Opatrzności. Zakładał też wiele szkół, ośrodek dla głuchoniemych, a także prowadził działalność charytatywną dla biednych.

Do uznanego za cud uzdrowienia doszło w październiku 1996 r. Według informacji Kongregacji ds. Świętych, młody Afrykańczyk, który był nosicielem HIV, zachorował na polyneuritis. Jest to choroba, która uszkadza system komórek nerwowych i prowadzi do niemal całkowitego paraliżu kończyn. Gdy Afrykańczyk został wypisany ze szpitala jako nieuleczalnie chory, wspólnota katolicka jego rodzinnego miasta Oudtshoorn w RPA modliła się o pomoc do błogosławionego ks. Scrosoppiego. W kilka miesięcy później paraliż ustąpił. Uzdrowienie, do którego doszło w niewyjaśniony dla medycyny sposób, potwierdzili dwaj lekarze – niekatolicy.

• Watykan a konflikt bliskowschodni. Od 12 marca z wizytą „ad limina” w Stolicy Apostolskiej przebywają biskupi z Bliskiego Wschodu skupieni w Konferencji biskupów łacińskich regionu arabskiego (CELRA). Na czele delegacji stoi przewodniczący konferencji, patriarcha łaciński Jerozolimy abp Michel Sabbah. W wywiadzie dla Radia Watykańskiego stwierdził, że mieszkańcy terenów Autonomii Palestyńskiej zostali pozbawieni w praktyce swobody poruszania się. „Od Izraelczyków zależy ich własne bezpieczeństwo, polega ono bowiem na tym, ażeby nie mieć wrogów; to oni powinni przekształcić Palestyńczyków ze swych adwersarzy w przyjaciół, zwracając im ich prawa cywilne, a przede wszystkim obszary okupowane od 1976 roku” – uważa abp Sabbah. Patriarcha zaapelował, by pomóc „obu stronom określić swe stanowisko i wziąć pod uwagę zarówno prawo Izraela do bezpieczeństwa, jak i prawo Palestyńczyków do wolności i do obrony, w obliczu militarnej potęgi Izraela są oni bowiem praktycznie bezbronni”.

Wśród przyjętych przez Ojca Świętego hierarchów nie było ojca Jean-Baptiste Gouriona OSB, wikariusza patriarchalnego dla wspólnoty języka hebrajskiego.

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

• Przed „wydrążeniem od wewnątrz” ostrzegł niemiecki Kościół Jan Paweł II. W adresowanym do tamtejszych kardynałów liście Papież wyraził uznanie dla Kościoła katolickiego w Niemczech, ale jednocześnie skrytykował niektóre przejawy jego działalności. Zdaniem Papieża niemiecki Kościół – mimo „solidnej struktury organizacyjnej” i aktywnego udziału w życiu publicznym – ulega zeświecczeniu, a wielu katolików selektywnie traktuje papieskie nauczanie. Świeccy często przejmują „istotne dla życia Kościoła” formy posługi duszpasterskiej, co sprzeczne jest ze wskazówkami zawartymi w ogłoszonej w 1997 r. „Instrukcji dotyczącej niektórych kwestii współpracy świeckich w posłudze kapłanów”. Zdecydowanej postawy w kwestiach seksualności, małżeństwa i rodziny oczekuje Papież od tych niemieckich biskupów, którzy pod znakiem zapytania stawiali nauczanie zawarte np. w encyklice Pawła VI „Humanae vitae” (zob. komentarz Jarosława Makowskiego, s. 3).

• Jan Paweł II został oficjalnie zaproszony do Syrii. Tamtejszy minister spraw zagranicznych Faruk el-Szaraa wręczył przebywającemu w Damaszku kard. Roberto Tucciemu zaproszenie wystosowane przez prezydenta Syrii Baszara el-Asada. Syryjska pielgrzymka Jana Pawła II odbędzie się w dniach 5-8 maja tego roku. Jan Paweł II po raz pierwszy w historii papiestwa odwiedzi muzułmańską świątynię. W meczecie Omajadów Papież wygłosi przemówienie, a także obejrzy w milczeniu znajdujący się w meczecie grobowiec Jana Chrzciciela, którego muzułmanie uważają za proroka. Nie dojdzie jednak do wspólnej modlitwy chrześcijan i muzułmanów, bowiem sprzeciwiła się temu grupa konserwatywnych muzułmanów. „Muzułmanom i chrześcijanom nie są potrzebne wspólne modlitwy. Współistnienie wyznawców tych religii zależy od poważnych i zasadniczych działań, których celem jest wspieranie prześladowanych na świecie i ochrona ludzkości przed zagrożeniami”– powiedział wielki mufti Ahmed Kaftaro, przywódca religijny syryjskich muzułmanów, który od lat zaangażowany jest w międzyreligijne pojednanie.

• „Ponad 200 mln chrześcijan jest dziś prześladowanych z powodu wiary” – powiedział Attilio Tamburini, dyrektor międzynarodowej organizacji charytatywnej „Kirche in Not” („Kościół w potrzebie”). Coroczny raport przygotowywany przez tę instytucję dokumentuje przejawy nietolerancji, dyskryminacji i prześladowań chrześcijan. „Tylko w 2000 r. w starciach na tle religijnym albo etnicznym w Sudanie, Timorze Wschodnim, Indiach i Egipcie zginęło 165 tys. chrześcijan” – poinformował Tamburini. Jego zdaniem rolą ONZ powinno być monitorowanie wolności religijnej na świecie. Przypadki jej łamania mają miejsce nie tylko w państwach Trzeciego Świata, ale również w krajach wysoko rozwiniętych.

• „W katolickich mediach nasilają się tendencje fundamentalistyczne” – stwierdzili biskupi i medioznawcy, którzy w Rzymie uczestniczyli w dorocznej sesji Komisji Episkopatów Europy ds. Mediów (16-18 marca). W tej sytuacji zaniepokojenie hierarchów budzi fakt, że prawo kanoniczne nie definiuje zasad określania jako „katolickie” mediów elektronicznych. Prowadzi to do częstych nadużyć – bez wiedzy i akceptacji władz kościelnych powstają „katolickie” rozgłośnie radiowe, stacje telewizyjne czy strony internetowe. W dobie globalnego zasięgu mediów elektronicznych kontrowersje budzi również kwestia, kto odpowiada za potwierdzenie zgodności szerzonych w mediach poglądów z nauką Kościoła. „Trzeba jasno powiedzieć, że bez względu na zasięg danej stacji radiowej lub telewizyjnej, biskup ordynariusz tego miejsca, gdzie znajduje się stacja nadawcza, posiada nie tylko pełne prawo, ale i obowiązek czuwania nad katolickim charakterem nadawanych treści” – wyjaśnił abp John Foley, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu.

• „Koniec jako początek” – tak zatytułowana jest 40-stronicowa broszura, w której pastorzy bawarskiego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego przedstawiają projekt kościelnego „rytuału rozstania się małżonków”. Jego centralnym punktem jest zdanie: „Zraniono mnie i ja raniłem. Wyznaję Bogu moją winę i proszę o przebaczenie”. Rytuał nie powinien być „w żadnym wypadku” traktowany jak sakrament lub kościelny rozwód, jednak „nie można przymykać oczu na to, że małżeństwa się rozpadają” – tłumaczył niemieckiej gazecie „Die Welt” bawarski duchowny Gerhard Monninger.

• „Teologia w knajpie”. W waszyngtońskim barze „Lulu” kazanie wygłosił stołeczny metropolita kard. Theodore McCarrick. 500 młodych katolików słuchało kardynała, który przekonywał ich do pracy nad sobą oraz „upewnienia się, że stają się takimi, jakimi chce Bóg”. Przeplatane anegdotami i żartami kazanie uzupełniał osobistymi wspomnieniami i doświadczeniami. Zebrani usłyszeli np. o tym, jak arcybiskup McCarrick został z powodów dyscyplinarnych wyrzucony ze szkoły. „Muszę być tam, gdzie są ludzie. Wielu ze zgromadzonych w barze jest prawdopodobnie świętymi. Gdybym był świętszy, może mógłbym wskazać te osoby” – wyjaśniał. „Dla przeciętnej osoby miejsce rozmowy o Bogu nie jest ważne” – odpowiedział hierarcha pytany o zastrzeżenia niektórych katolików co do tej formy ewangelizacji. Program „Teologia w barze” realizowany jest w diecezji waszyngtońskiej od ponad 20 lat.


 

 

 

... I W POLSCE

• Problem bezrobocia zdominował obrady 310. zebrania Episkopatu Polski w Warszawie (14-15 marca). Biskupi wystosowali specjalny komunikat w tej sprawie, zapowiedzieli ogłoszenie w maju listu pasterskiego o bezrobociu w Polsce. Postanowili też, że w tym roku 1 maja będzie dniem modlitwy za bezrobotnych. Jeszcze przed rozpoczęciem obrad Episkopatu metropolita katowicki abp Damian Zimoń opublikował obszerny list na temat bezrobocia na Śląsku. W komunikacie biskupi wyrazili solidarność z bezrobotnymi i wezwali wszystkich ludzi dobrej woli do walki z tym społecznym nieszczęściem ponad wszelkimi podziałami. Zaapelowali także do władz państwowych, aby poprzez odpowiednie ustawodawstwo, struktury i podejmowane decyzje kierowały się zasadą pierwszeństwa człowieka przed rzeczą i pracy przed kapitałem. Przestrzegli przed instrumentalnym wykorzystywaniu problemu bezrobocia w rozgrywkach międzypartyjnych czy walce o władzę. Biskupi zwrócili się także do pracodawców, by nie ulegali pokusie poświęcenia człowieka i jego miejsca pracy dla większego zysku.

Biskupi zastanawiali się również nad programem duszpasterskim Kościoła w Polsce. Jego podstawą mają być doświadczenia Wielkiego Jubileuszu, list Jana Pawła II „Tertio millenio ineunte” oraz dokumenty II Synodu Plenarnego. Biskupi zgodzili się, aby każda diecezja opracowała własny program pracy duszpasterskiej na najbliższe lata.

Oceniając pracę Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu i Episkopatu, biskupi przyznali, że są zaniepokojeni powolnością strony rządowej w rozwiązywaniu niektórych problemów kościelnych. Chodzi m.in. o kłopoty w refundowaniu przez kasy chorych leczenia polskich misjonarzy, pomimo płacenia przez nich składek na ubezpieczenie zdrowotne, a także o traktowanie parafii przy naliczaniu opłat za energię elektryczną jak małych przedsiębiorstw. „Trudno to zrozumieć, bo przecież żadna parafia nie jest instytucją dochodową, co najwyżej, użyteczności publicznej” – stwierdził abp Tadeusz Gosłowski.

Episkopat zastanawiał się także nad – proponowanym w dyskusji społecznej – pomysłem przeznaczania przez obywateli 2 proc. z podatku dochodowego na utrzymanie Kościoła bądź innych organizacji i dzieł społecznych. Bp Tadeusz Pieronek podkreślił, że gdyby wprowadzono taki system finansowania, pieniądze w ten sposób uzyskane przez Kościoły nie byłyby przeznaczane na utrzymanie osób duchownych.

Konferencja Episkopatu Polski uznała za obowiązującą najnowszą wersję przykazań kościelnych w brzmieniu z „Corrigendy” Katechizmu Kościoła Katolickiego i dokumentów II Polskiego Synodu Plenarnego (zob. tekst bp. Tadeusza Pieronka oraz „Krótką historię przykazań kościelnych” na str. 4).

Episkopat zdecydował, że nie wyda specjalnego listu w sprawie zbrodni w Jedwabnem. Biskupi uznali, że dotychczasowe wypowiedzi Księdza Prymasa i biskupów wyrażają refleksję Kościoła wobec tego bolesnego problemu. W kuluarach biskupi dyskutowali na temat Jedwabnego, szczególnie pozytywnie odebrali wypowiedź rabina Michaela Schudricha dla KAI.

• Opinie. „Z polskim antysemityzmem ani nie jest tak źle, jak mówią Żydzi, ani tak dobrze jak myślą o sobie Polacy. Prawda leży pośrodku. Dla mnie problemem nie są antysemici, ale ludzie, którzy milczą, gdy pojawiają się antysemickie ekscesy. Papież mówi, że antysemityzm to grzech, nie powinniście więc milczeć w takich sytuacjach. Wyobraźmy sobie, że ktoś opowiada w towarzystwie rasistowski dowcip, musimy wtedy reagować, powiedzieć – ja nie chcę tego słyszeć, to jest nie dla mnie” (rabin Warszawy i Łodzi Michael Schudrich w rozmowie dla KAI).

• Czy będzie można zawierać śluby ekumeniczne? – na to pytanie próbowała odpowiedzieć Komisja Episkopatu Polski ds. Dialogu oraz Polska Rada Ekumeniczna (PRE). Podczas spotkania 15 marca podkreślono, że w tej kwestii najpierw muszą zostać opracowane urzędowe dokumenty poszczególnych Kościołów. Pozwoli to na wypracowanie projektu, który będzie przedmiotem dyskusji ekumenicznej. Takie stanowiska mają być ustalone do jesieni. Obrady prowadził przewodniczący Komisji ds. Dialogu z PRE abp Alfons Nossol wraz z prezesem PRE bp Janem Szarkiem.

• Abp Tadeusz Gocłowski ogłosił nominacje do nowej nagrody Konferencji Episkopatu Polski: „TOTUS” (13 marca). Nagroda przyznawana jest przez związaną z Episkopatem Fundację „Dzieło Nowego Tysiąclecia” w wysokości 50 tys. zł w dwóch kategoriach: kultury chrześcijańskiej oraz pracy charytatywno-edukacyjnej. Zostanie wręczona 28 marca na Zamku Królewskim w Warszawie. W kategorii „kultura chrześcijańska” nominowani zostali: zespół dziecięcy Arka Noego; prawosławny malarz Jerzy Nowosielski; Stowarzyszenie Wydawców Katolickich – organizator Targów Wydawców Katolickich; teatr „Logos” z Łodzi, który stworzył już prawie 1000 przedstawień rapsodycznych i choreograficznych oraz Zamojski Przegląd Filmów Religijnych „Sacrofilm”.

W grupie nominowanych za pracę charytatywną znalazły się ruch „Wiara i Światło” i Katolickie Stowarzyszenie Niepełnosprawnych Archidiecezji Warszawskiej oraz trzech świeckich: prof. Andrzej Wojciechowski z Torunia, artysta-rzeźbiarz i pedagog, który od 20 pracuje na rzecz upośledzonych umysłowo; poseł Ewa Tomaszewska zaangażowana w pomoc dzieciom z Czarnobyla i dzieciom z porażeniem mózgowym oraz ks. Władysław Wanags z Łotwy, zaangażowany w odzyskiwanie kościołów na Ukrainie zamienionych przez komunistów na magazyny i zakłady pracy.

• Wyróżnienia. Halina Birebaum, urodzona w Warszawie izraelska pisarka, poetka i tłumaczka otrzymała 13 marca tytuł Człowieka Pojednania 2001 (tytuł ten przyznaje Polska Rada Chrześcijan i Żydów osobom spoza Polski, które szczególnie przyczynili się do dialogu chrześcijańsko-żydowskiego w Polsce).

Doktorat honoris causa KUL otrzymał prof. Giovanni Reale, historyk filozofii starożytnej z uniwersytetu w Mediolanie.

• Internauci, poszukujący informacji religijnych, mogą skorzystać z nowej wyszukiwarki pod adresem www.theoseek.eu.org. Aplikacja przeszukuje wyłącznie polskojęzyczne zasoby o tematyce chrześcijańskiej. Dotychczas wyszukiwarka zindeksowała ponad 70 tys. adresów. Oferuje także możliwość przeszukiwania Biblii.

 

 

 

 

 



 

Nr 12, 25 marca 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Rekolekcje Wielkopostne

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl