Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Wielki Post to czas modlitwy i pokuty – mówił Jan Paweł II podczas rozważań poprzedzających modlitwę Anioł Pański. „Czas ten – uzasadniał Papież – wzywa nas, byśmy mierzyli się z wezwaniem Boskiego Mistrza, który mówi: »jeśli ktoś chce iść za mną, niech zaprze się samego siebie, weźmie swój krzyż i Mnie naśladuje«. Chrystus, przeciwnie niż fałszywi mistrzowie z wczoraj i dzisiaj, nie zawodzi”.

• Czym jest Środa Popielcowa – tłumaczył Papież podczas katechezy w Auli Pawła VI. „Jeśli bowiem jesteśmy prochem i w proch mamy się obrócić – mówił – to tym samym nie wszystko się kończy. Człowiek stworzony na obraz i podobieństwo Boga, przeznaczony jest do życia wiecznego. Jezus, umierając na krzyżu, otworzył do niego dostęp każdej istocie ludzkiej. Cała liturgia Środy Popielcowej pomaga nam skupić się na tej podstawowej prawdzie wiary i pobudza nas do podjęcia zdecydowanej drogi osobistej odnowy. Winniśmy zmienić sposób myślenia i działania, wpatrując się w twarz ukrzyżowanego Chrystusa i przyjmując Jego Ewangelię za codzienną regułę życia”.

• O przebaczenie i pojednanie – apelował Jan Paweł II w Środę Popielcową podczas Mszy św. w bazylice św. Sabiny na Awentynie. W homilii mówił: „W dzisiejszym świecie rośnie potrzeba wprowadzania pokoju i przebaczenia. W orędziu na tegoroczny Wielki Post stałem się wyrazicielem tego powszechnego pragnienia przebaczenia i pojednania. Kościół, opierając się na słowie Chrystusa, głosi przebaczenie i miłość do nieprzyjaciół. Czyniąc tak jest świadomy, że wnosi do dziedzictwa duchowego całej ludzkości nowy sposób relacji z innymi; sposób z pewnością trudny, ale bogaty w nadzieję”.

• Nowy przewodniczący. Jan Paweł II przyjął rezygnację kard. Edwarda I. Cassidy’ego, który ukończył 77 lat, ze stanowiska przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Jedności Chrześcijan. Zastąpił go dotychczasowy sekretarza, kard. Waltera Kasper, zaś sekretarzem został kanadyjski ksiądz Marc Ouellet, prowincjał zgromadzenia księży Męki Pańskiej.

• Belgijski teolog, Jacques Dupuis SI został upomniany przez Kongregację Nauki Wiary. Zastrzeżenia Kongregacji dotyczą „poważnych wieloznaczności i problematycznych tez” zawartych w książce „Od teologii chrześcijańskiej do pluralizmu religijnego”, które „mogą prowadzić do fałszywych i niebezpiecznych wniosków”. Zarzuty dotyczą w szczególności elementów „teologii pluralizmu religijnego”, wedle której w boskim planie zbawienia należy przyznać tę samą moc i tę samą skuteczność wszystkim religiom. Ks. Dupuis, ekspert w kwestii dialogu z religiami Dalekiego Wschodu, zobowiązał się do ponownego opracowania spornych zagadnień w nowym wydaniu swojego dzieła. W liście skierowanym do członków zakonu generał Towarzystwa Jezusowego, o. Peter-Hans Kolvenbach pisze, że notyfikacja Kongregacji „zgodnie z deklaracją »Dominus Iesus« jasno wyznacza granice nauczania, których autor starał się trzymać, nawet jeśli nie zawsze mu się to udawało”. Kolvenbach wyraził nadzieję, że „o. Dupuis będzie kontynuował swoje pionierskie badania na polu międzyreligijnego dialogu”, do którego w Liście Apostolskim „Nuovo Millennio Ineunte” wezwał Jan Paweł II.

• Zmarł abp Marcello Zago (l. 68), sekretarz watykańskiej Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów, wybitny specjalista od dialogu z religiami niechrześcijańskimi. Był głównym organizatorem Światowego Dnia Modlitw o Pokój w Asyżu w 1986 r. Jako generał oblatów doprowadził do pojednania z Kościołem ekskomunikowanego oblata Tissy Balasuryi.

• Spotkanie kapłanów diecezji rzymskiej z Papieżem. Tradycyjnie na początku Wielkiego Postu Jan Paweł II przyjął na audiencji w Watykanie kapłanów diecezji rzymskiej. Papież powiedział, że zawsze bardzo zależy mu na tych spotkaniach, ponieważ dają one możliwość osobistego kontaktu z tymi, którzy w pierwszej osobie zaangażowani są w pracę duszpasterską z wiernymi drogiego mu Kościoła Rzymu.

• W Watykanie rozpoczęły się rekolekcje wielkopostne. W związku z tym od 2 do 10 marca nie odbywają się audiencje papieskie. Tegoroczne ćwiczenia duchowe prowadzi kard. Francis Eugene George z Chicago. Tematem rekolekcji, w których zwykle uczestniczy również Jan Paweł II, jest „Nawrócenie, wolność i wspólnota w Chrystusie”.

• Życie zwycięży, ponieważ po stronie życia są prawda, dobro, radość i prawdziwy postęp – mówił Jan Paweł II do uczestników dorocznej, 7. sesji plenarnej Papieskiej Akademii Życia. Jej obrady w Rzymie przebiegały pod hasłem „Kultura życia, jej podstawy i wymiary”. „Najlepszym sposobem – mówił Jan Paweł II do członków Akademii – by pokonać i zwyciężyć niebezpieczną kulturę śmierci jest właśnie stworzenie solidnych podstaw i jasnych treści przeciwstawiającej się jej energicznie kultury życia”.

• Beatyfikacja kard. Johna Henry Newmanna? Jan Paweł II chce szybkiej beatyfikacji angielskiego konwertyty i teologa – kard. Newmanna. W liście z okazji 200. rocznicy jego urodzin Papież pisze o niezapomnianym „świadectwie Newmana” i jego dziele, będącym „godną uwagi syntezą wiary i rozumu”.

John Henry Newman urodził się w 1801 r. w Londynie, studiował w Oxfordzie teologię anglikańską, a w 1825 r. został pastorem w Kościele anglikańskim. Z Kościołem katolickim zetknął się przy okazji podróży do Włoch. Po powrocie do Anglii założył w 1833 r. tzw. Ruch Oksfordzki – anglikański ruch odnowy, którego głównym celem było odkrywanie na nowo dziedzictwa katolickiego w liturgii, teologii i strukturze kościelnej.

W 1845 r. Newman przeszedł na katolicyzm. Po studiach w Rzymie przyjął święcenia kapłańskie w 1847 r. Tytuł kardynała otrzymał dopiero pod koniec życia. Kard. Newmana pisał m.in. w liście do księcia Norfolku: „Jeśli – co wydaje mi się całkiem nieprawdopodobne – musiałbym wznieść toast za religię, wypiłbym zdrowie papieża. Ale wcześniej wypiłbym za sumienie, a potem dopiero za papieża”.

 

 

 

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

 

• „Kościół to nie muzeum, ale żywa społeczność. Liczy również na Ciebie. Pamiętaj, gdzie Twoje miejsce. Spis powszechny 2001” – tak brzmi radiowy spot przygotowany przez czeski Kościół katolicki. Jego nadawania zabroniła tamtejsza Rada ds. Emisji Radiowo-Telewizyjnej. Zdaniem wiceprzewodniczącego Rady Petra Sztiepanka tekst spotu „przypominał reklamę religii”, która jest w Czechach zakazana. Rzecznik Czeskiej Konferencji Biskupów, ks. Daniel Herman określił tę decyzję jako „skandaliczną”. Zakaz – podkreślił Herman – to rezultat „politycznych nacisków”.

Celem kościelnej kampanii było przekonanie Czechów, by w czasie powszechnego spisu ludności określali się jako katolicy. „Nasza odezwa skierowana była głównie do tych, którzy, choć ochrzczeni, nie chodzą do kościoła, żyją w nieformalnych związkach czy też są rozwiedzeni i często myślą, że z tego powodu już nie są katolikami. Chcemy, aby wiedzieli, że tak nie jest, że nadal pozostają w łączności z Kościołem i żeby nie bali się do tego przyznać” – powiedział „Gazecie Wyborczej” Stanislav Kosik z biura prasowego czeskiego Episkopatu (patrz komentarz strona 4).

• Do wytrwania i cierpliwości w czasie konfliktu izraelsko-palestyńskiego wezwał wiernych łaciński patriarcha Jerozolimy, abp Michel Sabbah (1 marca). „Przypomnijcie sobie trudne przykazanie miłości nieprzyjaciół” – napisał jerozolimski hierarcha w orędziu na Wielki Post. – Miłość nie jest słabością ani tym bardziej ucieczką, ale jest widzeniem Boga w każdym człowieku: w Palestyńczyku i Izraelczyku”.

• „Kościół musi na nowo przemyśleć sprawę kolegialności” – powiedział kard. Karl Lehmann w wywiadzie udzielonym agencji informacyjnej CIC. Zdaniem przewodniczącego niemieckiego Episkopatu kwestia ta wiąże się z pytaniem o kształt nowego Soboru, bowiem „już choćby gigantyczna liczba biskupów, którzy mieliby wziąć w nim udział, stanowi problem”. Należy więc „pomyśleć o innych formach kolegialności, która wzmacniałaby współpracę przewodniczących episkopatów, Kolegium Kardynalskiego i Synodu Biskupów”. Istotna jest zwłaszcza reforma Kolegium Kardynalskiego, ponieważ „kardynałowie rozmawiają dziś z Papieżem rzadziej niż w średniowieczu”.

• Komunistyczne władze Korei Północnej po raz pierwszy oficjalnie potwierdziły obecność w tym kraju katolików. Rządowy raport przygotowany dla Wysokiego Komisariatu Praw Człowieka ONZ wymienia Koreańskie Stowarzyszenie Katolików, które „kształci studentów” oraz 4 książki religijne dla katolików. Brak jest danych liczbowych i informacji o obiektach sakralnych. Według odwiedzających Koreę od końca lat 80. istnieje w Phenianie świątynia katolicka, wierni nie mają jednak księdza. Północnokoreańscy chrześcijanie muszą ukrywać swe wyznanie w obawie przed represjami władz.

• Wietnamskie władze zezwoliły na powrót kard. Françoisa Xaviera Nguyén Van Thuâna do ojczyzny. Od 1991 r. komunistyczny rząd uznawał go za „persona non grata”. Nguyén Van Thuân został w 1975 r. arcybiskupem-koadiutorem w Sajgonie. Lata 1975-1988 hierarcha spędził w wietnamskim więzieniu i areszcie domowym. Po zwolnieniu zabroniono mu pracy duszpasterskiej i uniemożliwiono przeniesienie do archidiecezji w Hanoi, więc wyjechał do Rzymu. W 1998 r. Jan Paweł II mianował go przewodniczącym Papieskiej Rady „Iustitia et Pax”.

• We lwowskiej katedrze odbył się kardynalski ingres metropolity Mariana Jaworskiego (3 marca).

• „Pius XII był człowiekiem prawdziwie i głęboko sprawiedliwym” – napisał nowojorski rabin David Dalin w amerykańskim periodyku „The Weekly Standard”. Dalin, czołowy przedstawiciel żydowskiej diaspory w USA, skrytykował ostatnie publikacje, w których oskarża się Papieża o obojętność wobec Holocaustu. Zdaniem rabina „otwarta krytyka Hitlera przez Papieża spowodowałaby, że obok 6 milionów Żydów, naziści prawdopodobnie wymordowaliby także 10 milionów katolików”. Abp Eugenio Pacelli, gdy przed wyborem na Stolicę Piotrową w marcu 1939 r. był nuncjuszem apostolskim w Niemczech, w 40 ze swoich 44 przemówień ostrzegał przed nazistowskim zagrożeniem, a „jeszcze w 1955 r. »Związek Wspólnot Izraelskich« świętował »Dzień Dziękczynienia« za pomoc okazaną Żydom przez Piusa XII w czasie II wojny światowej”, przypomniał amerykański rabin.

• Kard. Henryk Gulbinowicz odprawił pogrzeb francuskiego malarza Balthusa, a wokalista U2 Bono zaśpiewał nad jego trumną (26 lutego). Uroczystości odbyły się w szwajcarskiej miejscowości Rossiniere. „Należał do najwybitniejszych malarzy XX w., zawsze się przyznawał się do tego, że jest Polakiem i człowiekiem wierzącym” – powiedział kard. Gulbinowicz o tym ekscentrycznym artyście, który wywodził z polskiej arystokracji. W czasie Mszy św. pogrzebowej chrzest przyjęła żona Balthusa, japońska malarka i arystokratka Setsuko. „Życie męża upewniło ją, że chrześcijaństwo to wiara, w której progi warto wejść” – wyjaśnił kard. Gulbinowicz.

• Biblia zostanie przetłumaczona na „cockney”, slang ubogich dzielnic Londynu. Autorem przekładu jest nauczyciel religii z londyńskiego East Endu Mike Coles, który – jak sam przyznaje – chciałby uczynić Pismo św. „bardziej zabawnym”. Projekt popiera abp Canterbury i prymas Anglii George Carey, który napisze przedmowę do nowego tłumaczenia Biblii. Zdaniem hierarchy, Pismo św. wróci w ten sposób do swych korzeni, czyli na rynki i ulice. Abp Carey dobrze zna „cockney”; wychowywał się w Dagenham, ubogiej dzielnicy wschodniego Londynu.


 

 

 

... I W POLSCE

• Dokumenty II Synodu Plenarnego pokazują, czym żył Kościół pod koniec XX wieku – powiedział Prymas Polski kard. Józef Glemp podczas prezentacji dokumentów w Warszawie (27 lutego) po zatwierdzeniu ich przez Stolicę Apostolską. Dokumenty „nie tylko zamykają XX stulecie, ale też pokazują drogi rozwoju Kościoła w nowym stuleciu” – podkreślił kard. Glemp. „Zaczynamy teraz ostatni etap Synodu: mozolne wdrażanie w życie jego postanowień” – stwierdził bp Piotr Libera, sekretarz generalny Episkopatu Polski.

Bp Tadeusz Pieronek, który był sekretarzem Synodu, określił ten dokument jako podręcznik dla ludzi wierzących, którzy chcą się kierować nauczaniem Kościoła w różnych dziedzinach życia. Synod wypowiedział się bowiem nie tylko nt. liturgii, życia konsekrowanego i kultu Matki Bożej w Polsce, ale także poruszył problemy z życia politycznego i społeczno-gospodarczego. Każdy z 14 dokumentów składa się z trzech części: doktrynalnej – w której przedstawione zostało nauczanie Kościoła po Soborze Watykańskim II, socjologicznej – gdzie opisano stan faktyczny, i wniosków praktycznych. „Zabrakło czwartej części, prawniczej, w której Synod sformułował konkretne postanowienia” – mówił podczas prezentacji bp Pieronek. Takie były pierwotne plany, ale – jak tłumaczył bp Pieronek – Synod dość ostrożnie podszedł do reformowania Kościoła. Postulaty, których znalazło się wiele w dokumentach synodalnych, zostaną podjęte przez Konferencję Episkopatu Polski na najbliższym posiedzeniu, które odbędzie się w połowie marca – dodał Prymas Glemp.

W Polsce odbyły się dwa synody plenarne – pierwszy w 1936 r., a drugi w latach 1991–1999. Pierwszy służył zintegrowaniu Kościoła w odrodzonej Rzeczypospolitej. II Synod Plenarny podjął się wypracowana nowej wizji duszpasterskiej dla Kościoła w Polsce u progu nowego tysiąclecia. Miał też zmobilizować świeckich, by aktywniej włączali się w życie Kościoła.

Dokumenty synodalne wydało wydawnictwo Pallottinum. Są także dostępne na stronach internetowych: pallotynów, Opoki, Konferencji Episkopatu Polski i w serwisie KAI.

• Mord w Jedwabnem w 1941 roku – „spalenie żywcem ludności żydowskiej, spędzonej siłą przez Polaków do stodoły, jest niezaprzeczalny” – powiedział Prymas Polski kard. Józef Glemp w radiu „Józef” (4 marca). Jednocześnie zaznaczył, że nie chciałby, „aby politycy narzucali Kościołowi sposób, w jaki wypełni akt żalu za zbrodnie popełnione przez określone grupy ludzi wierzących, a moralnie zdziczałych”. Kard. Glemp zaproponował, żeby 60. rocznicę tego wydarzenia obchodzić wspólną modlitwą Polaków i Żydów w Warszawie. (Zob. obok tekst wystąpienia kard. Glempa oraz komentarz ks. Adama Bonieckiego na str. 4.)

Wcześniej kard. Glemp powiedział KAI, że nie wybiera się 10 lipca do Jedwabnego na uroczystości 60. rocznicy mordu, jak sugerował (26 lutego) ks. Michał Czajkowski w telewizyjnym programie „Kropka na i”. Prymas Glemp podkreślił, że stwierdzenie na temat jego uczestnictwa w uroczystościach w Jedwabnem było prywatną opinią ks. Czajkowskiego. „Nie jestem zwolennikiem generalizowania takich spraw i mówienia o winie całego narodu. Skrzywdzilibyśmy tych Polaków, którzy ratowali Żydów podczas II wojny światowej” – powiedział ks. Prymas.

• Opinie. „Można prowadzić w nieskończoność dyskusje, w jakim stopniu tamta barbarzyńska sytuacja była wynikiem nazistowskiej prowokacji, w jakim zaś wyrażała indywidualne odczucia polskich mieszkańców Jedwabnego. (…) Skłonny jestem sądzić, iż w pamiętnym dniu w Jedwabnem wśród tłumu gapiów, którzy patrzyli na przerażone postacie wijące się z bólu wśród płomieni ognia, krzyżowały się różnorodne odczucia. (...) Próby matematycznego określania proporcji tych odczuć są z góry skazane na niepowodzenie. Niewiele wnoszą one zresztą do moralnej oceny sytuacji, gdyż szalone byłyby sugestie, że mogą istnieć jakiekolwiek racje usprawiedliwiające zbiorowe palenie istot ludzkich w stodołach” (fragment wypowiedzi abpa Józefa Życińskiego o mordzie w Jedwabnem, zamieszczonej w marcowym numerze miesięcznika „Wieź”).

• Zmuszanie do pracy w niedzielę jest ciężkim grzechem – napisał w wielkopostnym liście abp Władysław Ziółek. Według łódzkiego ordynariusza, winny zaniedbania przykazania o święceniu niedzieli są nie tylko pracodawcy, ale również wszyscy ci, którzy kupują w niedziele. „Ze względu na powodzenie praktyki niedzielnego handlu właściciele wielkich domów handlowych, a nierzadko również właściciele małych sklepów zmuszają swoich pracowników do pracy w świętym dniu” – pisze abp Ziółek. Dzieje się to często pod groźbą utraty pracy przy dużym bezrobociu.

• Akcję pod nazwą „Jałmużna Wielkopostna” rozpoczęła w Środę Popielcową Caritas Polska. Za pośrednictwem parafii i katechetów rozprowadzonych zostanie kilkaset tysięcy skarbonek, do których dzieci i młodzież odkładać będą pieniądze zaoszczędzone na rezygnacji z drobnych przyjemności. „Jałmużnie Wielkopostnej” towarzyszy cykl katechez na temat sytuacji ludzi potrzebujących pomocy. Co roku Caritas zdobywa w ten sposób na projekty charytatywne kwotę przekraczającą 2 mln zł.

• Senat Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu zdecydował przez aklamację o nadaniu Papieżowi tytułu doktora honoris causa (26 lutego).

• Za pomocą internetowego portalu www.opoka.org.pl uczestniczyć można w interaktywnych rekolekcjach. Internauci mogą przeczytać wielkopostne rozważania, ale także zadać pytania prowadzącym je ojcom jezuitom.

 

 

 

 

 



 

Nr 11, 18 marca 2001

Szczegółowe omówienie


Obraz tygodnia


Kronika religijna


Komentarze

 

Rekolekcje Wielkopostne

 

Medytacja Biblijna

 

Liturgiczne czytania tygodnia

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl