W najnowszym numerze

 

On-line: Obraz tygodnia •  Kronika religijna •  Komentarze  


 

Tadeusz Borowski – nieznane wiersze poety odnalezione w archiwum
Jerzego Turowicza

                             

Tadeusz Drewnowski:

Niespodziewana przesyłka z Krakowa

 

Cóż za odkrycie! Ponad sto oryginałów Borowskiego, przeważnie w maszynopisach, z odręcznymi poprawkami poety. Ten ogromny zbiór nie był przez redaktora gromadzony stopniowo. To jedna przesyłka pochodząca z Monachium niedługo po wojnie.

Nie wiadomo, dlaczego red. Turowicz nie sięgał już później do przesyłki z Monachium. 

Borowski poza pierwszymi wierszami i pierwszą po przyjeździe wizytą nie pojawił się więcej w „Tygodniku” i odszedł od niego daleko. A w ostatnim okresie życia popadł w niepojęty obłęd socrealistyczny.

Wszystko to nie zmieniło stosunku Jerzego Turowicza do Tadeusza Borowskiego.


 Genom

Jacek Kubiak:

Myszy i ludzie
 

W genetyce upatruje się dziś lekarstwa na kłopoty zdrowotne ludzkości: od kataru po raka. Przyczyny wielu chorób są bowiem często związane z mutacjami genów. Rozpoznając te geny i ich mutacje, będziemy mogli przewidzieć występowanie tych chorób. A mogąc manipulować genami, będziemy mogli je leczyć.



Stanisław Lem:
Muzyka genów


  Genom nasz zawiera powtarzające się kopie rozmaitych genów powodujących choroby. Są to jakby cieniowe możliwości, które wszyscy w sobie nosimy. Warto by je wyeliminować: kłopot w tym, że na przykład niektórzy z największych twórców, jak Dostojewski, cierpieli na epilepsję albo inne podobne schorzenia i nie wiadomo wcale, czy były one z ich geniuszem rozłączne. Nie chciałbym być ekspresowo pospiesznym eugenicznym genochirurgiem – to zajęcie ryzykowne.



 

KOŚCIÓŁ

 

Bernd Schaefer

Ten przebiegły Wojtyła”.

Jak polska SB i NRD-owska bezpieka

walczyły z Kościołem

 

Między marcem a lipcem 1988 SB i „Stasi” podjęły kolejną próbę zintensyfikowania współpracy na ,,odcinku kościelnym”. Doszło do serii narad. Jej zwieńczeniem była wizyta w Berlinie gen. Kiszczaka, który odbył z szefem ,,Stasi” długą rozmowę, także o polityce wobec Kościoła. 

 



 

Ks. Roman E. Rogowski:

Czy Bogu potrzebne są ofiary? 


Często myli się ewangeliczny radykalizm ze skrajnością i potem w praktyce egzystuje fatalny model chrześcijanina, który z założenia musi być smutny i ponury! Dlatego mądrze pyta Claudel: „Gdyby Magdalena za pokutę obcięła sobie włosy, czym wytarłaby stopy Zbawicielowi?”

 

 



  Jarosław Makowski, Marek Zając:

Mediator. O kardynale Karlu Lehmannie

Niełatwo kierować Kościołem. Tym bardziej, jeśli ma się do czynienia, tak jak biskupi niemieccy, z ,,katolikami o twardych karkach”, którzy z równą namiętnością studiują pisma teologów balansujących na granicy ortodoksji, jak dokumenty watykańskie – i dalecy są od tego, by bez mrugnięcia okiem przyjmować dyrektywy swych duszpasterzy czy wskazania Stolicy Apostolskiej.

Lehmann kieruje niemieckim Kościołem między dwiema pułapkami: akcentowaniem Tradycji skierowanym zbyt mocno wstecz a niebezpieczeństwami nierozsądnych reform. Godzi rozgorączkowanych liberałów i zdeklarowanych tradycjonalistów.


 

 

Ks. Zdzisław Kijas, Aleksander Naumow:

O Katechizmie Kościoła Prawosławnego

 

Na polskim rynku księgarskim ukazała się ważna książka „Bóg żywy. Katechizm Kościoła Prawosławnego”, wydana przez Wydawnictwo Kairos i WAM Księży Jezuitów. Katechizm ten zredagowany został, podobnie jak Katechizm Kościoła Katolickiego, w języku francuskim. Pierwsze jego wydanie ukazało się w roku 1980. Autorem Katechizmu jest zespół wiernych prawosławnych i wiernych obrządku bizantyńskiego pochodzenia rosyjskiego i greckiego skupionych w Paryżu i Marsylii.





 

KRAJ I ŚWIAT

 

Marek Orzechowski:

Warszawski żar. O „wyścigu z czasem”

w negocjacjach Polski z UE


Ambitne zamierzenie rządu Jerzego Buzka, który zapowiada zakończenie negocjacji członkowskich z Unią Europejską jeszcze w tym roku, jest wyzwaniem nie tylko dla Polski, ale i problemem dla wspólnoty.

Choć agencyjne depesze z Brukseli najczęściej wymieniają Polskę, faworytem unijnych gabinetów jest ktoś inny. Zbyt cichy na pierwsze strony gazet, ale sumienny w przygotowaniach.






 

  Andrzej Zacharzewski:

Reprywatyzacja – procesy bez końca?

 

Jednym z argumentów zwolenników dyskutowanej właśnie w parlamencie ustawy reprywatyzacyjnej był „wątek amerykański”: że ustawa uczyni nieaktualnymi procesy wytaczane Polsce w USA. Problem polega jednak na tym, że choć ustawa jest to procesy najprawdopodobniej nie ustaną. Dlaczego?







Bartłomiej Sienkiewicz:

Ukraina na rozdrożu

Jeszcze nigdy w dziesięcioletniej historii niepodległej Ukrainy nie obserwowaliśmy sytuacji noszącej tak wyraźne cechy ostrego kryzysu politycznego. Od sposobów jego rozstrzygnięcia może zależeć nie tylko przyszłość demokracji w tym kraju, ale także pozycja Ukrainy wobec Rosji.

Jest za wcześnie, by jednoznacznie stwierdzić, że Ukraina reorientuje się na Moskwę. Od kategorycznych i przesądzających sądów w tej kwestii trzeba się wstrzymać m.in. dlatego, że Leonid Kuczma wielokrotnie w przeszłości dawał dowody wielkiej zręczności w politycznych manewrach z Moskwą. 







  KULTURA

 

Magda Heydel:

Szymborska i Miłosz jako poeci amerykańscy

 

Na amerykańskich listach poetyckich bestsellerów i w plebiscytach na najważniejsze tomiki wierszy pojawiają się ostatnio niezawodnie dwa nazwiska: Wisława Szymborska i Czesław Miłosz. Książki obojga polskich noblistów nie tylko zyskują wysokie oceny krytyki literackiej, ale również trafiają „pod amerykańskie strzechy”.







  Wojciech Kuczok:

O „Egoistach” Mariusza Trelińskiego

 
Bohaterowie „Egoistów” odurzają się już zupełnie bezrefleksyjnie. Żadna rewolta ich nie zdegraduje, ba: to oni sami, ich kariery są efektem niedawno dokonanej aksamitnej rewolucji, to oni są na szczycie społecznej hierarchii, mają pieniądze, stanowiska. Czegóż im więc brak, co im każe dokonywać histerycznego samozniszczenia? 

 



 



  HISTORIA


Maciej Janowski:

Wieczny kryzys naszych czasów.

O nowej książce Jerzego Jedlickiego

Jedlicki opowiada, jak w Europie przed ponad stu laty z trwogą odczuwano nadejście czegoś dziwnego i nieokreślonego. Co dla jednych było symptomem kryzysu, dla innych stanowiło budzący nadzieje znak wyzwolenia. Tak czy inaczej o kryzysie pisano i na zachodzie, i na wschodzie – tam, gdzie fabryki, koleje, wielkie miasta były już codziennością i tam, gdzie co najwyżej czytano o nich w gazetach.






Andrzej Romanowski:

Jak pisać o PRL?

 

Czym jest dla nas okres komunistycznej Polski? Co rozumiemy ze specyfiki tamtych lat? Jakim językiem opisujemy minioną rzeczywistość? Książka Ryszarda Terleckiego oraz kilka innych nowych książek są dobrą ilustracją kłopotów, z jakimi wciąż się borykamy.




 

 

FELIETONY



 

Dwanaście koszy ułomków                            

 

Stanisław Musiał SJ

Zasłona ze światła                     


Zasłoną ze światła, która pozwala nam „zobaczyć” rąbek tajemnicy Boga, jest między innymi obecność na tym świecie radości. Nie chodzi mi tutaj oczywiście ani o śmiech, ani o komizm. Dlaczego istnieje w ogóle radość w tym świecie?

 






  Votum Separatum                                    

  
  Józefa Hennelowa:      
  Uśmiech rzecznika


Od razu powiem: wolałabym nie dawać takiego tytułu. Bo fakt, że rzecznik interesu publicznego, mówiąc o najdrastyczniejszych procedurach lustracji uśmiecha się zawsze tak, jakby miał zaraz przystąpić do rozdawania prezentów świętomikołajowych albo nagród na koniec roku szkolnego, napawa mnie dreszczem. Wszystko co z lustracją związane, jest smutne i gorzkie, i stokroć lepiej rozumiałabym rzecznika, który w takiej roli jest smutny i nawet zgorzkniały. Powodów do uśmiechu nie widzę. 

 


 

 

 

  O wszystkim                                            

 

       

  Andrzeja Dobosz:
   Moje artystyczne począ
tki

 

Czytam właśnie, że organizowanie przez p. Julitę Wójcik obieranie ziemniaków w Zachęcie „daje możliwość edukowania odbiorców, przede wszystkim młodego pokolenia. Uświadamia, że dziś sztuka nie jest sferą odgrodzoną od codzienności...”. Tyle mówi nam artystka.

Natomiast Anda Rottenberg podkreśla, że „praca Wójcik należy do cyklu pokazów wskazujących na nowe zjawiska artystyczne w Polsce, zwracających uwagę na zjawiska niekonwencjonalne”.

 


 


  Marcin Król:
  Ordynacja jest ważna

 


  Podejmowanie przez parlament w Polsce technicznych przede wszystkim aspektów ordynacji wyborczej może obywateli prowadzić na manowce.

 

 

 

 

 


 

Z dziennika „Mój rok 2001”

 

 

Zbigniew Mentzel: 
 Twórca zbyt wrażliwy na swoją epokę     

 

Lubiłem go, ale też irytowało mnie w nim niejedno. Co, na przykład? Choćby to, że kompletnego bzika miał na punkcie Ernesta Brylla. Przepisywał do zeszytu wszystkie jego wiersze i próbował naśladować, bardzo zresztą zręcznie. Gdy czerwony ze wstydu dawał mi do przeczytania kilka linijek, nigdy nie umiałem się połapać, kto właściwie jest autorem: on czy Bryll?
,,Cicho cichutko. Stopy nam omiękły od takiego pełzania. Tak i dzisiaj lepiej przepływać bokiem. Żeby i nie szczękały ząbki o ząbki”.
– Niezłe, prawda? – szukał aprobaty.
– Złe?! – odpowiadałem.
Nie znosiłem Brylla.



 

„Rozmowy” nagrodzone!

Laureatami tegorocznej Nagrody im. Dariusza Fikusa zostali Katarzyna Janowska i Piotr Mucharski, autorzy telewizyjnych „Rozmów” – do niedawna „na koniec wieku”, a obecnie „na nowy wiek”. Przyznana po raz czwarty nagroda została ustanowiona w pierwszą rocznicę śmierci Dariusza Fikusa, pierwszego redaktora naczelnego niezależnej „Rzeczpospolitej”, by wypełnić jego duchowy testament dla polskiego dziennikarstwa, który streścić można w słowach „prawda i niezależność”. 
Nagroda przyznawana jest za „moralno-etyczny aspekt dokonań kandydata, jego niekwestionowany profesjonalizm oraz walory społeczne i ekonomiczne jego osiągnięć”. Jej jury tworzą: Magdalena Fikus, Hanna Krall, Stefan Bratkowski, Maciej Łukasiewicz (naczelny „Rzeczpospolitej”), Grzegorz Gauden i Ryszard Kapuściński jako głos doradczy, oraz dotychczasowi laureaci: Maria Wiernikowska, Renata Gorczyńska i Włodzimierz Kalicki. 10 tegorocznych nominacji wybrano z 33 zgłoszeń. Redakcja „Tygodnika”, przekonana o niezwykłej wartości dziennikarstwa prezentowanego w „Rozmowach”, po raz trzeci zgłosiła kandydaturę ich autorów.
„Rozmów” naszym Czytelnikom przedstawiać nie trzeba – ich zapisy od pięciu lat ukazują się systematycznie w „Tygodniku”, a następnie w tomach wydawanych przez Znak. Autorów także: Piotr Mucharski jest sekretarzem naszej redakcji, Katarzyna Janowska publikuje w „Polityce” i „TP”. Kasiu i Piotrze – serdecznie gratulujemy zasłużonej nagrody, cieszymy się Waszą radością, mamy skromną nadzieję, że odrobina splendoru spływa także i na nas... A Czytelnikom przypominamy, że „Rozmowy na nowy wiek” nadawane są w I programie TVP co dwa tygodnie, w środę o godz. 15.30, i powtarzane po północy.

                                                                    Redakcja



 

 

 

 

 

 

Nr 8, 25 lutego 2001

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl