Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II ogłosił nazwiska 37 nowych kardynałów. Wśród nominatów, którzy do kolegium kardynalskiego zostaną przyjęci 21 lutego, jest 32 arcybiskupów oraz 5 duchownych. Jan Paweł II powiedział, że nowi kardynałowie pochodzą z różnych części świata, a ich grono odzwierciedla uniwersalizm Kościoła. Wraz z nowymi nominacjami Kolegium Kardynalskie liczyć będzie 178 członków, z czego 129 mających poniżej 80 lat będzie uprawnionych do wyboru papieża w razie zwołania konklawe.

Jedynym Polakiem w tym gronie jest abp Zenon Grocholewski. Urodził się 11 października 1939 r. w Bródkach w archidiecezji poznańskiej. Święcenia kapłańskie otrzymał 27 maja 1963 w Polsce. Od 1966 r. studiował na Wydziale Prawa Kanonicznego Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego, gdzie w 1972 roku uzyskał doktorat odznaczony złotym medalem. Dzisiaj jest wielkim kanclerzem tej uczelni. Po studiach rozpoczął pracę w Najwyższym Trybunale Sygnatury Apostolskiej, a od listopada 1999 r. sprawuje urząd prefekta Kongregacji Wychowania Katolickiego (Seminariów i Instytutów Naukowych). 21 grudnia 1982 Jan Paweł II mianował go biskupem tytularnym Acropolis i osobiście udzielił mu sakry 6 stycznia następnego roku.

Wśród nowo mianowanych kardynałów znaleźli się m.in.: abp Crescenzio Sepe, sekretarz Komitetu Wielkiego Jubileuszu; abp François Xavier Nguyen Van Thuan przewodniczący Papieskiej Rady „Iustitia et Pax”, który był wieloletnim więźniem reżimu komunistycznego w Wietnamie; abp Giovanni Battista Re, prefekt watykańskiej Kongregacji Biskupów; Ignace Moussa I Daoud, prefekt Kongregacji Kościołów Wschodnich, reprezentujący obrządek syryjski: abp Juan Luis Cipriani Thorne, pierwszy w historii członek Opus Dei, który otrzyma kapelusz kardynalski; bp Walter Kasper, wybitny niemiecki teolog i ekumenista, sekretarz Papieskiej Rady ds. Jedności Chrześcijan (bp Kasper po nominacji powiedział: „bardzo się cieszę z tej nominacji i postrzegam ją jako wyraz zaufania, jakim darzy mnie Jan Paweł II. Kapelusz kardynalski oznacza dla mnie zachętę do pogłębienia pracy ekumenicznej, a ekumenizm stanowi wielkie wyzwanie dla Kościoła”). Kardynałami zostali także dwaj inni teolodzy: ks. Leo Scheffczyk z archidiecezji Monachium-Fryzynga, przewodniczący rady nadzorczej Radia Watykańskiego oraz Avery Dulles SJ, emerytowany profesor Fordham University w Nowym Jorku.

• Rozpoczął się Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan. Hasłem w tym roku są słowa Chrystusa: „Ja jestem Drogą, Prawdą i Życiem” (J. 14,6). Tegoroczne obchody mają szczególną wartość – mówił Jan Paweł II przed modlitwą „Anioł Pański” – ponieważ odbywają się tuż po zakończeniu Wielkiego Jubileuszu, podczas którego wyznaliśmy z radością, że Chrystus jest jedynym zbawicielem świata „wczoraj, dziś i na wieki”. Zdaniem Papieża poszukiwanie jedności jest jednym z najważniejszych zadań, do jakich uczniowie Chrystusa są powołani u progu nowego tysiąclecia.

• Jan Paweł II spotkał się z ministrem spraw zagranicznych Rosji (15 stycznia). Według źródeł watykańskich, minister Iwanow nie rozmawiał z Papieżem o ewentualnej wizycie głowy Kościoła katolickiego w Moskwie. Spotkał się natomiast z sekretarzem stanu Stolicy Apostolskiej, kard. Angelo Sodano oraz szefem dyplomacji abp. Jean-Louis Tauranem. Rozmawiano o stosunkach dwustronnych, w tym o sytuacji społeczności katolickiej w Federacji Rosyjskiej. Stanowisko Watykanu i Moskwy jest w wielu kwestiach zbieżne, przede wszystkim w – jak powiedział rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej Joaquín Navarro-Valls – sytuacji na Bliskim Wschodzie.

• Zatwierdzono termin wizyty Papieża na Ukrainie. Jan Paweł II pojedzie na Ukrainę w dniach 23-27 czerwca. Poinformował o tym rzecznik Stolicy Apostolskiej Joaquín Navarro-Valls. Dodał też, że ostateczne ustalenia zapadły podczas wizyty na Ukrainie delegacji watykańskiej pod kierownictwem o. Roberto Tucciego SI w dniach 8-13 stycznia. Natomiast watykańska agencja misyjna „Fides” napisała, że Patriarchat Moskiewski robi wszystko, by nie dopuścić do przyjazdu Papieża na Ukrainę. W tej sprawie miał pisać do Watykanu patriarcha Włodzimierz, stojący na czele Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.

• Jan Paweł II apeluje o szacunek dla dzieła stworzenia. „Hymn chwały, kierowany pod adresem Stwórcy przez cały wszechświat wskazuje, że harmonia człowieka z jego bliźnim, z całym stworzeniem i z Bogiem jest zgodna z planem nakreślonym przez Stwórcę – powiedział Papież podczas środowej audiencji ogólnej. – Bóg wzywając ludzi, aby byli płodni i rozmnażali się oraz napełniali ziemię i czynili ją sobie poddaną, powierzył im kierowanie stworzeniem i rozwijanie w nim wszystkich jego możliwości. Niestety, grzech człowieka zakłócił to szczytne powołanie, zwłaszcza przez nieposzanowanie stworzenia i sprowadzając ludzkość na drogę ogromnej katastrofy ekologicznej”. Dlatego „chrześcijanie winni troszczyć się nie tylko o »ekologię fizyczną« nastawioną na zachowanie środowiska istot żywych – uważa Jan Paweł II – ale także o »ekologię ludzką«, czyli dbać o godniejsze życie wszystkich stworzeń”.

Nawiązując do obchodzonego 17 stycznia we Włoszech Dnia Przyjaźni Żydowsko-Chrześcijańskiej Papież życzył, „aby przyczynił się on do rozwoju prawdziwego dialogu żydowsko-katolickiego”.

• Rodzina centrum polityki socjalnej. Należy respektować fundamentalny charakter rodziny – powiedział Jan Paweł II do władz miejskich Rzymu – „przejawiający się w trwałym związku mężczyzny z kobietą. Nigdy nie można jej zrównywać z innymi formami związków”. Mówiąc o inicjatywach władz miejskich podejmowanych na rzecz rodzin, zwłaszcza młodych, Jan Paweł II zwrócił też uwagę na problemy osób starszych: „Właśnie starzenie się ludności ukazuje, jak bardzo konieczne są kultura, polityka i system społeczny rzeczywiście sprzyjające życiu. Na szczere poparcie zasługują propozycje i przedsięwzięcia na korzyść macierzyństwa i obrony życia od poczęcia aż do naturalnego końca. Chodzi tu o sprawę zasadniczą dla naszej przyszłości”.

• Papieskie gratulacje dla Georga’a Busha – nowego prezydenta USA. „Modlę się o to – napisał Jan Paweł II –- by naród amerykański pod Pana przywództwem odkrył w swym bogatym dziedzictwie religijnym i politycznym wartości duchowe, stanowiące solidną podstawę etyczną dla budowy społeczeństwa, które cechuje sprawiedliwość i wolność; dla społeczeństwa, które w sposób tak zdecydowany występuje o poszanowanie godności i praw każdego człowieka, zwłaszcza biednego, bezbronnego i pozbawionego głosu”.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Kościół katolicki niesie pomoc ofiarom trzęsienia ziemi w Salwadorze. Ponad 600 zabitych, 2300 rannych, 4 tys. zaginionych, 11 tys. bez dachu nad głową, 8 tys. budynków zrównanych z ziemią, a 17 tys. (w tym 89 kościołów) poważnie uszkodzonych – to tragiczny bilans kataklizmu, który 13 stycznia nawiedził Salwador. Włoscy biskupi przeznaczali 1,5 mln dolarów na pomoc dla poszkodowanych Salwadorczyków. Jednocześnie zaapelowali do wiernych o pomoc materialną oraz modlitwę w intencji zmarłych, zaginionych i cierpiących. Pomoc zorganizowano też w USA, Austrii, Niemczech i Meksyku. Caritas Austria wysłała do Salwadoru materiały budowlane, leki i żywność. „Będziemy próbowali dotrzeć z pomocą do ludzi całkowicie odciętych od świata” – powiedział szef austriackiej organizacji, Franz Küberl. Zbiórkę na pomoc ofiarom ogłosiła też Caritas Polska.

• W wypadku samochodowym na Syberii zginął polski misjonarz, ks. Dariusz Łysakowski (19 stycznia). 35-letni redemptorysta jechał z wizytą duszpasterską do wiosek położonych w okolicach Kemerowa. Ks. Łysakowski pracował na Syberii od 4 lat. Był duszpasterzem młodzieży w administraturze nowosybirskiej. Wiosną planował rozpoczęcie budowy kościoła w liczącym ponad milion mieszkańców Kemerowie.

• Patriarchowie Kościołów chrześcijańskich w Jerozolimie zaapelowali do pielgrzymów, by nie rezygnowali z podróży do Ziemi Świętej (17 stycznia). Posłanie wystosowali wspólnie łaciński patriarcha Jerozolimy, abp Michel Sabbah oraz prawosławny patriarcha Ormian Torkom II. „Wasza obecność między nami, wasza modlitwa z nami w miejscach świętych, przyniesie nowe nadzieje w trudnych czasach dramatycznego konfliktu. Zdajemy sobie sprawę, że decyzja o udaniu się do Ziemi Świętej, nie należy dziś do łatwych. Jesteśmy jednak przekonani, że obecność pielgrzymów może przynieść wznowienie wysiłków na rzecz pokoju i sprawiedliwości” – głosi apel skierowany do pielgrzymów całego świata.

• Metropolita Mediolanu, kardynał Carlo Maria Martini zaproponował zwołanie nowego soboru powszechnego (17 stycznia). „Zdaję sobie sprawę, że sobór zawsze był w historii trudnym przedsięwzięciem, jednak są w dziejach Kościoła problemy wymagające omówienia w jak najszerszym gronie i w duchu kolegialnym. Nie wykluczam więc soboru powszechnego dla trzeciego tysiąclecia w odpowiednim czasie i gdy Papież uzna to za stosowne” – powiedział hierarcha w wywiadzie udzielonym włoskiemu dziennikowi „Corriere della Sera”. Zdaniem kardynała, zanim dojdzie do zwołania soboru ekumenicznego, należy w Kościele korzystać z dotychczasowych i rozwijać nowe formy kolegialnego sprawowania władzy i zbiorowych konsultacji.

• W 10. rocznicę reaktywowania struktur Kościoła katolickiego na Ukrainie odbyło się we Lwowie uroczyste nabożeństwo dziękczynne (16 stycznia). Mszy św. koncelebrowanej w tamtejszej katedrze prawie ze wszystkimi kapłanami archidiecezji lwowskiej przewodniczył jej metropolita, abp Marian Jaworski. Senior lwowskich duszpasterzy, ks. infułat Ludwik Rutyna podkreślił w homilii, że dzięki decyzji podjętej przez Jana Pawła II przed 10 laty „kościoły na Ukrainie odradzają się, w seminariach kształcą się szeregi nowych kapłanów, odnawia się życie zakonne, a świeccy rozpoznają swoje powołanie w Kościele w duchu II Soboru Watykańskiego”.

Kościół rzymskokatolicki na Ukrainie podzielony jest na pięć jednostek administracyjnych: archidiecezję lwowską, diecezję kamienieckopodolską, kijowskożytomierską, łucką i administraturę apostolską Zakarpacia. Działają też trzy Wyższe Seminaria Duchowne: we Lwowie, Gródku i Worzelu. Ukraińska Konferencja Episkopatu liczy ośmiu członków, przewodniczy jej abp Marian Jaworski.

• „Rosja na zawsze rozstała się z epoką nihilizmu i ubóstwa moralnego, z wiekiem zaciętej walki o prawo człowieka do wiary” – stwierdził rosyjski prezydent Władimir Putin (16 stycznia). Wręczył on w Moskwie nagrody państwowe 346 duchownym z Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego i innych wyznań chrześcijańskich. „Wkraczając w nowe tysiąclecie wierzymy, że będzie to czas historycznych i duchowych przeobrażeń Rosji. Wzajemne zrozumienie i konstruktywny dialog Kościoła i państwa służy wspólnym celom: stworzeniu moralnego bogactwa i pomyślności Rosji” – dodał Putin.

• Kubańscy więźniowie polityczni zgłosili chrześcijańską działaczkę, Maritzę Lugo Fernandez do Pokojowej Nagrody Nobla. „Maritza Lugo Fernandez jest żywym przykładem stałości, poświęcenia i pokojowej walki o prawa człowieka i demokrację. Byliśmy świadkami, jak wiele razy była ona zatrzymywana, więziona czy zastraszana nie popełniwszy żadnego przestępstwa; widzieliśmy, jak po przejściu przez te zawieruchy nienawiści, Maritza wychodziła z nich umocniona, z nową odwagą do głoszenia kubańskiemu narodowi demokracji, pokoju, miłości i wolności” – napisali kubańscy opozycjoniści w przesłanym z więzienia Valle Grande grypsie.

Maritza Lugo Fernandez, chrześcijańska działaczka i przewodnicząca opozycyjnej Partii Demokratycznej, więziona jest obecnie w zakładzie karnym dla kobiet w Manto Negro, w zachodniej części Kuby.


 

... I W POLSCE

• Już po raz czwarty Kościół katolicki w Polsce obchodził Dzień Judaizmu (17 stycznia). Centralne obchody odbyły się w Łodzi. Podczas spotkania w łódzkiej synagodze bp Stanisław Gądecki, przewodniczący Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego, zapewnił, że Kościół nie jest przeciwko żydom, ale stara się być razem z nimi, zdając sobie sprawę z ofiar, jakie poniósł naród żydowski w czasie Holocaustu. Rabin Warszawy i Łodzi Michael Szudrich stwierdził, że w Polsce nie ma antysemityzmu. Podczas nabożeństwa w łódzkiej katedrze wspólnie śpiewano psalmy oraz dokonano ich interpretacji. Komentarze ze strony katolickiej wygłosił ks. Michał Czajkowski, a z żydowskiej Stanisław Krajewski (tekst drukujemy na str. 11) – obaj współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów.

W niektórych diecezjach zorganizowane zostały nabożeństwa i spotkania katolików z przedstawicielami gmin żydowskich. W Lublinie abp Józef Życiński wezwał do modlitwy za Żydów zamordowanych w Jedwabnem w 1941 roku. „Nie potrafimy po latach – powiedział metropolita lubelski – zrekonstruować w pełni dramatu, który miał miejsce na polskiej ziemi przy udziale Polaków w 1941 roku. Ale niech nasza modlitwa wypełni to miejsce, którego nie potrafią wypełnić rekonstrukcje historyczne, byśmy byli świadomi jak bolesne formy przyjmował dramat cierpiących Żydów na naszej ziemi”.

• Rozpoczął się kolejny Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan (18 stycznia). Podczas centralnego nabożeństwa w katolickim kościele św. Anny w Warszawie luterański biskup senior Jan Szarek, prezes Polskiej Rady Ekumenicznej odniósł się m.in. do watykańskiej deklaracji „Dominus Iesus”. „Ucieszyła ona tylko przeciwników ruchu ekumenicznego z dwóch skrajnych stron, na nowo dały znać o sobie uprzedzenia i brak miłości” – stwierdził bp Szarek. Niemniej – jego zdaniem – po chwilowym wyhamowaniu z powodu tego dokumentu dialog ekumeniczny ruszył dalej.

• Zakończono prace nad podstawą programową nauczania katechezy w szkole. Podczas spotkania w zakopiańskiej „Księżówce” zespół pod kierownictwem bp. Kazimierza Nycza opracował ostateczną wersję programu, który zostanie przedstawiony do akceptacji Komisji Wychowania Katolickiego Episkopatu Polski. Dokument przeznaczony jest do użytku w parafii i szkole. Określa podstawowe zadania nauki religii, formułuje kryteria oceniania osiągnięć ucznia, jego zasobów wiedzy i postaw moralnych. W niezbędnym minimum dostarcza treści nauczania, które mają być dopracowane w konkretnych programach. Twórcy podstawy programowej podkreślają, iż uwzględnia ona etapy rozwoju psychicznego, społecznego i emocjonalnego młodego człowieka. Oparta jest na najważniejszym przesłaniu reformy systemu oświaty w Polsce: uczeń jest podmiotem.

• W siedzibie Konferencji Episkopatu w Warszawie odbyła się sesja podsumowująca Wielki Jubileusz Roku 2000 (15-16 stycznia). W sesji uczestniczyli m.in. abp Crescenzio Sepe, sekretarz generalny Głównego Komitetu Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 oraz biskupi z Białorusi, Ukrainy, Czech i Słowacji, odpowiedzialni za Jubileusz w ich krajach. (Zob. komentarz ks. Adama Bonieckiego na s. 4.)

• W katedrze polowej w Warszawie została odprawiona Msza św. z okazji 10. rocznicy przywrócenia w Polsce Ordynariatu Polowego (20 stycznia). Liturgię sprawował kard. Franciszek Macharski, a uczestniczyli w niej m.in. prezydent i marszałek Sejmu.

• Ekumeniczna „Misja Dworcowa” Kościołów chrześcijańskich powstała w Krakowie na Dworcu Głównym. W jej tworzenie zaangażowali się katolicy, prawosławni oraz protestanci z Krakowa. Misja będzie zatrudniała specjalistów, którzy mogą udzielić fachowych porad uzależnionym, zwolnionym z zakładów karnych, ubiegającym się o azyl polityczny oraz cudzoziemcom i ofiarom przemocy. Stowarzyszenie Socjalne „Misja Dworcowa” powstało na wzór podobnych organizacji działających w Europie Zachodniej.

• 71 proc. Polaków darzy zaufaniem Kościół katolicki, zaś brak zaufania deklaruje 26 proc. Polaków – wynika z najnowszego sondażu OBOP. Bardzo duże zaufanie do tej instytucji deklaruje 36 proc. respondentów, tj. czterokrotnie więcej osób niż deklarujących bardzo silną nieufność (9 proc.). Mimo tak dużego zaufania trzy piąte Polaków (62 proc.) uważa, że udział Kościoła w życiu politycznym kraju jest za duży, w sposób zdecydowany opinię taką wyraziło 26 proc. badanych. Przeciwnego zdania była jedna osoba na dwadzieścia pięć. Natomiast zdaniem trzech na dziesięciu pytanych, udział Kościoła katolickiego w życiu publicznym jest dokładnie taki, jaki być powinien.

• Krakowska prowincja karmelitów bosych przygotowała Internetową Szkołę Modlitwy. Na stronie www.karmel.pl znaleźć można m.in. teorię modlitwy, praktyczne porady oraz propozycje tekstów do medytacji na każdy dzień, w oparciu o Biblię i duchowość karmelitańską.

• Jeden z tarnowskich proboszczów odwiedził „po kolędzie” nie tylko mieszkania parafian, ale także firmy i instytucje. Ks. Jerzy Berdychowski odwiedził m.in. banki, firmy, biura, przedsiębiorstwa i sklepy, znajdujące się na terenie parafii pw. Św. Rodziny w Tarnowie. Propozycję takiej „kolędy” zaproponowali członkowie tarnowskiego koła Polskiego Stowarzyszenia Chrześcijańskich Przedsiębiorców. „Uważam, że ta wizyta pozwoliła pracownikom inaczej na siebie spojrzeć, zobaczyli siebie modlących się i śpiewających kolędy” – powiedział KAI duszpasterz.

 

 

 



 

Nr 4, 28 stycznia 2001

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl