Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II podsumował Wielki Jubileusz Roku 2000. Na spotkaniu z przedstawicielami władz kościelnych i cywilnych, odpowiedzialnych za obchody Roku Świętego, Papież powiedział: „Parafrazując Ewangelię możemy powiedzieć: »Po tym poznają, że mieliście Jubileusz, jeśli będziecie się wzajemnie miłowali«. – Mam jeszcze przed oczyma wzruszające sceny, które w jakimś sensie odbijają jego kolejne fazy. W szczególności myślę o ostatnim okresie i widzę niekończące się strumienie pielgrzymów, które z Placu św. Piotra przechodziły z wielkim nabożeństwem przez Drzwi Święte. Jakże można by zapomnieć tę żywą ikonę Ludu Bożego w marszu ku Chrystusowi, powszechnej drodze zbawienia?”. „Teraz – mówił Jan Paweł II – gdy Drzwi Święte zostały zamknięte, podjęliśmy na nowo »zwykłą« drogę... Rok Święty był opatrznościowym przypomnieniem ludzkości Dobrej Nowiny: »Bóg tak umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne« (J 3, 16). Na progu XXI wieku i trzeciego tysiąclecia Jubileusz ukazał Chrystusa, jedyne zbawienie i nadzieję ludzkości, jako trwały punkt, od którego należy raz jeszcze wyruszyć”.

• Pod wieloma względami obraz świata na progu nowego milenium nie nastraja optymistycznie: wojny, przemoc, niesprawiedliwość, ubóstwo, wyzysk, analfabetyzm – powiedział Jan Paweł II podczas pierwszego w tym wieku spotkania z korpusem dyplomatycznym akredytowanym przy Stolicy Apostolskiej (175 państw i organizacji międzynarodowych). Ale też dodał, że sytuacja ta nie stanowi fatum, gdyż każdy człowiek jest bratem. Zdaniem Papieża wiek XX przyniósł największe zdobycze nauki i techniki, ale był jednocześnie czasem brutalnej pogardy dla życia ludzkiego. Wyrażało się to wojnami w Europie, totalitaryzmami, które zniewoliły miliony istot ludzkich, ale również legalizacją aborcji i eutanazji, szerzeniem się wzorców kulturowych propagujących konsumpcjonizm i użycie za wszelką cenę, a poważnym problemem na skalę światową stało się zanieczyszczenie środowiska.

• Papieski apel o wolność i sprawiedliwość. O większym zaangażowaniu chrześcijan na rzecz wolności i sprawiedliwości mówił Jan Paweł II podczas katechezy środowej (10 stycznia). Już prorocy Starego Testamentu przypominali w swych pouczeniach, że wiara w Boga bez działań na rzecz pokoju, sprawiedliwości i wyzwolenia z ucisku jest daremna – mówił. Dodał, że podobne wymagania stawiał swym uczniom i zwolennikom Pan Jezus, gdy mówił: „Miłosierdzia chcę, a nie ofiary”. Zaangażowanie na rzecz sprawiedliwości nie jest więc dla chrześcijan formą filantropii, ale jest wymogiem ich wiary, która nie może zadowalać się udziałem w liturgii oddzielonej od praktykowania sprawiedliwości – tłumaczył Jan Paweł II. Taki jest właśnie prawdziwy sens całego Jubileuszu, który z biblijnego punktu widzenia jest świętowaniem solidarności – mówił Papież.

• Papież zaapelował o solidarność z ofiarami trzęsienia ziemi w Ameryce Środkowej. „W ostatnich godzinach nadeszła wiadomość o straszliwym trzęsieniu ziemi w Środkowej Ameryce – mówił Papież przed modlitwą „Anioł Pański” 14 stycznia – które pociągnęło za sobą, szczególnie w Salwadorze, liczne ofiary śmiertelne oraz ogromne szkody materialne. O swojej solidarności duchowej pragnę zapewnić mieszkańców tak drogiego mi regionu dotkniętego kataklizmem”. Według ostatnich doniesień, w kataklizmie śmierć poniosło 136 osób, 500 jest rannych, a ok. 1200 uznano za zaginione.

• Złoty Medal Kongresu USA otrzymał Jana Pawła II. Jest to najwyższe odznaczenie cywilne, przyznawane przez Kongres Stanów Zjednoczonych. Wręczyła go Papieżowi w Watykanie 50-osobowa delegacja kongresmenów amerykańskich. Dziękując za otrzymane wyróżnienie, Jan Paweł II określił je jako wyraz uznania, że jego słowa mogą dotrzeć do każdego ludzkiego serca. Dodał, że jego posługa polega na głoszeniu słowa Bożego: „Z tej prawdy wypływa wszystko, co Kościół mówi i czyni w obronie godności człowieka i na rzecz ludzkiego życia”.

W dotychczasowej historii Stanów Zjednoczonych medal otrzymało jedynie 250 osób, w tym pierwszy prezydent – Jerzy Waszyngton oraz Matka Teresa z Kalkuty.

• Papież przyjął zaproszenie brazylijskich biskupów do odwiedzenia tego kraju w lipcu br. Papież przyjedzie do Brazylii – jeśli tylko stan zdrowia mu na to pozwoli – już po raz czwarty. Miejscowi hierarchowie chcieliby, aby Ojciec Święty uczestniczył w obradach 14. Krajowego Kongresu Eucharystycznego, który odbędzie się w archidiecezji Săo Paulo w dniach 19-22 lipca. Jan Paweł II przewodniczyłby również uroczystościom 50-lecia Krajowej Konferencji Biskupów Brazylii w klasztorze w Itaici i uroczystemu zakończeniu obchodów 500-lecia odkrycia i ewangelizacji tego obecnie największego katolickiego kraju świata.

• Jan Paweł II odwiedzi w tym roku Maltę. Będzie to druga oficjalna wizyta Jana Pawła II na tej śródziemnomorskiej wyspie. Ogłosi on tam błogosławionym księdza Jerzego Precę (1880-1962), założyciela Stowarzyszenia Nauki Chrześcijańskiej, potocznie nazywanego „Museum Society”. Celem organizacji było nauczanie i przygotowanie maltańskich dzieci z ubogich rodzin do Pierwszej Komunii.

• Papież obejrzał film pt. „Prymas” (14 stycznia). Film opowiada o aresztowaniu i internowaniu Prymasa Tysiąclecia, kard. Stefana Wyszyńskiego. W projekcji uczestniczyli także reżyser Teresa Kotlarczyk i odtwórca roli tytułowej, Andrzej Seweryn oraz operator Piotr Wojtowicz.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Islamscy fundamentaliści zamierzali przeprowadzić ataki terrorystyczne podczas rzymskich uroczystości Roku Jubileuszowego. Taką informację ujawnił w wywiadzie udzielonym dziennikowi „Il Messaggero” włoski minister spraw zagranicznych Enzo Bianco. Szef włoskiej dyplomacji dodał, że zamachy przygotowywały również organizacje skrajnie prawicowe i lewackie. Bianco pochwalił włoskie służby bezpieczeństwa, które mimo „pewnych momentów napięcia” udaremniły wszelkie próby dokonania ataków terrorystycznych.

Według doniesień włoskiej prasy również w tym miesiącu islamscy ekstremiści planowali przeprowadzić w Watykanie zamach terrorystyczny, przed którym Stolicę Apostolską miał ostrzec amerykański wywiad. Włoscy dziennikarze wskazywali w tej sprawie na fakt czasowego zamknięcia ambasady Stanów Zjednoczonych w Rzymie i odwołania przez Papieża urlopu w Castel Gandolfo. Rzecznik Watykanu Joaquín Navarro-Valls zdementował te informacje.

• Młody muzułmanin zginął na skutek eksplozji ładunku wybuchowego ukrytego w jednym z jawajskich kościołów. Grupy muzułmańskiej młodzieży w Indonezji strzegły w czasie świąt Bożego Narodzenia chrześcijańskich świątyń przed zamachami bombowymi organizowanymi przez islamskich fundamentalistów. 25-letni Riyanto pilnował protestanckiego kościoła w rodzinnej miejscowości Mojokerto we wschodniej Jawie. W czasie nabożeństwa zauważył między ławkami podejrzany pakunek. Aby uniknąć masakry zgromadzonych w świątyni wiernych, wyniósł paczkę poza kościół. W tym momencie ładunek eksplodował zabijając młodego muzułmanina.

W liście do Kongregacji Ewangelizacji Narodów metropolita Dżakarty, kard. Julius Darmaatmadja napisał, iż większość muzułmanów nie popiera islamskich terrorystów, a niektórzy wręcz stali się męczennikami; poświęcili życie, by – jak Riyanto – ratować chrześcijan. W zamachach bombowych zginęło ponadto 15 chrześcijan, a wielu katolików, protestantów i muzułmanów zostało rannych. „Przyszłość Kościoła w Indonezji będzie zależała od tego, czy zdołamy utrzymać na drodze dialogu dobre stosunki z muzułmanami” – podkreślił kardynał.

• Wczesnoporonną pigułkę typu „dzień po” będą otrzymywać od szkolnych pielęgniarek nieletnie Brytyjki. Program pilotażowy obejmie te regiony, w których notuje się wysoką liczbę ciąż wśród nastolatek. Pigułkę będą mogły – bez uprzedniej zgody rodziców – otrzymać uczennice, które ukończyły 11 lat. Inicjatywę brytyjskich władz skrytykował rzecznik prasowy Konferencji Biskupów Anglii i Walii, ks. Kieran Conry: „Jest to raczej sposób na unikanie skutków zła niż próba uporządkowania istoty zagadnienia. To działanie antywychowawcze, które zachęca nieletnich do przypadkowych kontaktów seksualnych. Jest w nim zawarta informacja dla uczniów, że mogą robić, co zechcą, nie zważając na rodziców”.

• Federacja Kościołów Ewangelickich we Włoszech zaproponowała „nowy początek” w działalności ekumenicznej. W ogłoszonym na wydziale teologicznym rzymskiego Uniwersytetu Waldensów liście otwartym włoscy protestanci stwierdzili, że Rok Jubileuszowy przyniósł „obiektywne spowolnienie dialogu” między Kościołami chrześcijańskimi. Przyczynami tej „ekumenicznej zimy” są według autorów listu beatyfikacja Piusa IX, deklaracja „Dominus Iesus” i odrodzenie w związku z Rokiem Świętym tradycyjnej praktyki odpustów. Włoskie Kościoły ewangelickie zadeklarowały jednocześnie, iż gotowe są na nowo otworzyć „bramy ekumenizmu”. Ich zdaniem, nadszedł czas, by „z nowymi siłami pójść trudną drogą ekumenizmu”. Protestanci wezwali również do aktywnego uczestnictwa w rozpoczynającym się 18 stycznia Tygodniu Modlitw o Jedność Chrześcijan.

• Zmarł biskup Mateusz Tuan In-Min, ostatni w Chinach biskup oficjalnie nominowany przez papieża (10 stycznia). 92-letni hierarcha był ordynariuszem diecezji Wanxian, w której posługę biskupią pełnił od 1949 r. W latach 50. Tuan pracował jako przymusowy robotnik, a w czasie „rewolucji kulturalnej” trafił do „obozu reedukacyjnego”. Pod koniec lat 70. powrócił do swojej diecezji, gdzie pracował z wiernymi z prześladowanego przez władze Kościoła podziemnego, jak również z kontrolowanego przez Pekin Patriotycznego Stowarzyszenia Katolików Chińskich. W 1998 r. komunistyczne władze odmówiły biskupowi zezwolenia na wyjazd do Rzymu, gdzie na zaproszenie Jan Pawła II miał uczestniczyć w Synodzie Biskupów Azji.

• W internecie udostępniono tłumaczenie Biblii na współczesny język arabski. Pełny tekst znajduje się na stronie libańskiego Towarzystwa Biblijnego http://www.bibelsociety.org.lb. „Pięć procent ludności świata mówi po arabsku, z czego największą część stanowią ludzie w wieku poniżej 30 lat. To właśnie do młodego pokolenia pragniemy trafić ze współczesnym tłumaczeniem Biblii. Ponad połowa tych ludzi nie miała jej nigdy w ręku. Niektóre kraje arabskie zabraniają wwożenia Biblii, natomiast nie ma zakazu rozpowszechniania jej tekstu za pośrednictwem Internetu” – wyjaśnił zastępca sekretarza generalnego Światowego Towarzystwa Biblijnego, Mikael Bassous.

• Amerykański Kościół katolicki potępił „Wyspę pokus”. Ten najnowszy hit telewizji Fox należy do modnego ostatnio nurtu tzw. reality shows – programów, w których zwykli ludzie przeżywają przed telewizyjnymi kamerami autentyczne przygody. W „Wyspie pokus” cztery pary bez ślubu muszą spędzić kilka tygodni na tropikalnej wyspie, gdzie kuszone są do zdrady przez atrakcyjne modelki i modelów. Zwycięży ten, kto pozostanie wierny partnerowi.

 

... I W POLSCE

• Stolica Apostolska zaaprobowała dokumenty końcowe II Ogólnopolskiego Synodu Plenarnego. Konferencja Episkopatu Polski niebawem poda datę wejścia ich w życie w Kościele w Polsce.

Idea synodu narodziła się bezpośrednio po zakończeniu papieskiej pielgrzymki do Polski w 1987 r. II Polski Synod Plenarny otworzył osobiście Jan Paweł II 8 czerwca 1991 r. podczas swej czwartej pielgrzymki do ojczyzny. Papieżowi wręczono wówczas zbiór dokumentów roboczych Synodu, zawierających ocenę stanu polskiego duszpasterstwa i liczne propozycje reformy. Synod miał trzy etapy: przygotowawczy (1989–1991), pastoralny (1991–1997) i jurydyczny od 1997 roku. Poszczególne metropolie przygotowały 14 projektów dokumentów końcowych. Dokumenty były głosowane podczas kolejnych sesji statutowych, na przełomie 1998/99 r. kolejno: w Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu i w Gnieźnie. W czerwcu 1999 roku dokumenty zostały wręczone Papieżowi podczas jego pobytu w Polsce.

Dokumenty synodalne uwzględniają przemiany społeczne, gospodarcze, polityczne i mentalne, jakie dokonały się w naszym kraju zwłaszcza po przełomie 1989 r., a u progu trzeciego tysiąclecia chrześcijaństwa. Na gruncie tej diagnozy, sięgając do teologicznych korzeni, jakie daje tradycja oraz nauczanie soborowe i papieskie, Synod przedstawia konkretne wymagania i zadania, jakie stoją przed Kościołem w Polsce, tak by mogła się w nim dokonać nowa ewangelizacja. Synod zaznacza, że ewangelizacja ta nie ma być „powtórką historii” i wskrzeszaniem dawnego porządku świata. Konieczne jest nowe duszpasterstwo i nowy sposób głoszenia „dostosowany do mentalności każdego pokolenia”. Opis stanu faktycznego różnych dziedzin życia kościelnego ukazuje rzeczywistą słabość i siłę Kościoła. Wskazuje na poważne rezerwy duchowe i osiągnięcia duszpasterskie, ale nie szczędzi też słów krytyki pod adresem zarówno duchownych jak i świeckich, wytykając różne ich grzechy, błędy, wady i zaniedbania, czasem sięgające korzeniami do odległych czasów. Do najpilniejszych zadań należy w tej chwili określenie miejsca Kościoła w nowej sytuacji społecznej. Idzie za tym konieczność ewangelizacji kultury, większego zaangażowania świeckich w życie Kościoła, nowej formacji duchownych, większego ożywienia posługi charytatywnej, reformy liturgii i cały szereg innych zadań.

• Wspólne zmierzenie się z problemami społecznymi w Polsce zaproponował Konferencji Episkopatu Polski przewodniczący Polskiej Rady Ekumenicznej Jan Szarek, biskup Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Wnioski miałyby zostać przekazane rządzącym i wszystkim partiom politycznym. Propozycja padła podczas noworocznego spotkania Polskiej Rady Ekumenicznej w Warszawie (10 stycznia). Obecni byli przedstawiciele polskich Kościołów chrześcijańskich, prezydent Aleksander Kwaśniewski z żoną, marszałek Senatu Alicja Grześkowiak oraz biskupi rzymskakatoliccy: Piotr Libera – sekretarz generalny Episkopatu Polski oraz warszawski biskup pomocniczy Tadeusz Pikus. Bp Szarek powiedział, że Kościoły chrześcijańskie powinny wspierać korzystne zmiany, które dokonują się w Polsce, nie mogą jednak pozostać obojętne wobec pogłębiania się kontrastów społecznych i rozszerzania się strefy ubóstwa, która – jak powiedział – przekroczyła już granicę społecznej akceptacji.

Bp Piotr Libera w rozmowie z KAI z uznaniem wyraził się o pomyśle wspólnej refleksji nad problemami społecznymi. „Po liście polskich biskupów na temat niektórych problemów społecznych przyszedł czas na obszerniejszy dokument, przygotowany wspólnie z innymi Kościołami” – uważa bp Libera.

• Już od 24 lutego można będzie zobaczyć pierwsze zwiastuny Telewizji Puls nazywanej wcześniej Familijną. Od 19 marca rozpocznie się emisja całego programu. Bogdan Rymanowski, Krzysztof Skowroński, Wojciech Mann i Krzysztof Materna – to tylko niektóre z gwiazd nowej telewizji, które przedstawiono 11 stycznia podczas konferencji prasowej w Warszawie. Telewizja Puls ma być telewizją żywą i przyjazną widzom – zapowiadał pełniący obowiązki prezesa Maciej Pawlicki. Nowa stacja ma dawać poczucie stabilności i utwierdzać widzów w ich wyborach życiowych. Nie będzie epatowała przemocą ani pornografią.

Nowa telewizja będzie nadawała na dotychczasowych częstotliwościach naziemnych Telewizji Niepokalanów oraz drogą satelitarną. Spółka Telewizja Familijna została powołana przez franciszkanów, właścicieli koncesji na Telewizję Niepokalanów.

• Już po raz czwarty metropolita lubelski abp Józef Życiński przedstawił roczne omówienie wydatków i inwestycji Kurii Archidiecezjalnej w Lublinie. Dzięki sponsorom udało się zbilansować wydatki, które wyniosły w 2000 r. 9,1 mln zł z wpływami. Sponsorzy pokryli m. in. koszty związane z organizacją Kongresu Kultury Chrześcijańskiej oraz z utrzymaniem katolickiego Radia Plus w Lublinie.

• Abp Damian Zimoń odwiedził po kolędzie mieszkańców 10-piętrowego bloku na Osiedlu Sikorskiego w Żorach. Metropolita katowicki, który od kilku lat kolęduje w różnych parafiach archidiecezji katowickiej, tym razem wybrał Żory, ponieważ bezrobocie w tym typowo górniczym mieście należy do najwyższych w regionie i przekroczyło już 26 proc.

• Mimo przemian społecznych i gospadarczych polski katolicyzm cechuje stabilność – oceniają socjologowie. 9 stycznia w siedzibie Konferencji Episkopatu Polski została zaprezentowana publikacja Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego nt. „Kościół i religijność Polaków 1945-1999”. (Zob. omówienie publikacji na str. 11.)

• Kard. Franciszek Macharski został Małopolaninem Roku 2000. Tytuł ten przyznawany jest przez Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski. Małopolscy samorządowcy uznali metropolitę krakowskiego za „odważnego i rozważnego przewodnika Polaków”.

Tytuł Małopolanina Roku przyznawany jest od pięciu lat. Do tej pory otrzymali go m.in. Zbigniew Brzeziński, Czesław Miłosz, Andrzej Wajda, bp Ignacy Tokarczuk. Pierwszym i jedynym Małopolaninem Wszechczasów został Jan Paweł II.

• Ks. Andrzej Tuszyński z Radomia jest pierwszym kapłanem w Polsce, który zgodził się zostać kapelanem agencji ochroniarskiej. Z propozycją wystąpił prezes jednej z radomskich firm ochroniarskich. „W rozmowie ze mną zdradził, że istnieje wielka potrzeba, abym podjął się tej posługi – powiedział KAI ks. Tuszyński. – Ludzie pracują w trudnych warunkach, broniąc innych narażeni są na stresy, nawet na utratę życia” – dodał.

 



 

Nr 3, 21 stycznia 2001

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl