Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II zakończył uroczystości Wielkiego Jubileuszu, zamykając Drzwi Święte w Bazylice św. Piotra (6 stycznia). Dzień wcześniej Drzwi Święte zostały zamkniete przez papieskich legatów w trzech pariarchalnych bazylikach Rzymu. (Zob. tekst ks. Adama Bonieckiego s. 1 i 10.)

• Trzecie tysiąclecie otwiera się przed nami zaproszeniem do odpowiedzialnego i śmiałego przyjęcia daru pokoju – powiedział Jan Paweł II, rozpoczynając pierwszą Mszę św. w nowym tysiącleciu, sprawowaną 1 stycznia na placu św. Piotra. „W tym świętym dniu, przez cały nowy rok i całe trzecie tysiąclecie, w oczekiwaniu na chwalebne przyjście Pana Jezusa, imię Jego niech będzie wzywane, głoszone, wysławiane, niech będzie błogosławieństwem i zbawieniem dla wszystkich stworzeń, miłosierdziem i uświęceniem dla każdego, kto pokłada w Nim ufność” – mówił Papież.

Na zakończenie Eucharystii Jan Paweł II przypomniał, że dialog między kulturami jest drogą do cywilizacji miłości i pokoju. W tym dniu – mówił Papież – nie możemy nie myśleć o Ziemi Świętej, gdzie dwa tysiące lat temu aniołowie wyśpiewywali: „Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania” (Łk 2, 14)”. Jan Paweł II apelował o działania na rzecz dialogu i pokoju.

• Czas Bożego Narodzenia i jego znaczenie dla całego chrześcijaństwa – były tematem katechezy Jana Pawła II podczas pierwszej w nowym tysiącleciu środowej audiencji ogólnej. „Przed szopką Kościół adoruje podniosłą tajemnicę Wcielenia – mówił Papież. – Dziecię, które kwili w ramionach Maryi, jest Słowem przedwiecznym, które włączyło się w czas i przyjęło naturę ludzką zranioną przez grzech, aby ją w siebie wcielić i odkupić. Każda rzeczywistość ludzka, każde doczesne przeżycie zyskuje w ten sposób wieczne znaczenie: w osobie Słowa wcielonego stworzenie zostaje cudownie wyniesione. Św. Augustyn pisze: »Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek został Bogiem«. Między niebem a ziemią ostatecznie ustanowiony został most: w Człowieku-Bogu ludzkość odnajduje drogę do Nieba”.

• W Watykanie odbyło się spotkanie Jana Pawła II z dziećmi z całego świata (5 stycznia). Trzymajcie wysoko, drogie dziewczęta i chłopcy, lampę wiary, którą powierzam dziś symbolicznie wam i waszym rówieśnikom ze wszystkich stron świata – mówił Papież. „Drodzy przyjaciele – mówił dalej Jan Paweł II – wy, którzy jesteście dziś dziećmi i dorastającą młodzieżą, jutro będziecie należeć do pierwszego pokolenia dorosłych chrześcijan trzeciego tysiąclecia. Jak wielka spoczywa na was odpowiedzialność! Będziecie bohaterami następnego Jubileuszu, w roku 2025”. (Rok Święty obchodzony jest co 25 lat.)

Podczas spotkania odbył się koncert, w którym wystąpił m.in. polski zespół „Arka Noego”.

• Papież ochrzcił grupę noworodków. Zgodnie z tradycją w uroczystość Chrztu Pańskiego (7 stycznia) Papież ochrzcił grupę noworodków – sześć dziewczynek i dwunastu chłopców z Włoch, Portugalii i Francji.

• Sylwester na placu św. Piotra. O północy z 31 grudnia 2000 r. na 1 stycznia 2001 r. Papież spotkał się z wiernymi zebranymi na placu św. Piotra. W wygłoszonym do nich orędziu zwrócił uwagę, że mijający Rok Wielkiego Jubileuszu przypomniał postać Chrystusa, Zbawiciela człowieka, bez którego „życie nie osiąga swego ostatecznego przeznaczenia”. Wezwał do ciągłego odwoływania się do Niego i świadczenia o Jezusie przed światem.

• Papieskie życzenia dla wyznawców prawosławia. Podczas modlitwy Anioł Pański Jan Paweł II z okazji uroczystości Bożego Narodzenia, które dla prawosławnych zgodnie z kalendarzem juliańskim obchodzone jest 7 stycznia mówił: „Wszystkim braciom w wierze, którzy znają moje przychylne nastawienie, życzę radości i pokoju”. „Zjednoczony z nimi w wierze i w miłości do Chrystusa, powtarzam to, co powiedziałem 25 grudnia 2000 roku w przesłaniu Urbi et orbi: »Chryste, którego dzisiaj kontemplujemy w objęciach Maryi, bądź fundamentem naszej nadziei! W Tobie, tylko w Tobie człowiekowi ofiarowana została boskość, możliwość bycia stworzeniem nowym, które jest darem Jezusa Chrystusa«”.

• Opinie. Widok rzeszy pielgrzymów, oczekujących w ostatnich dniach Jubileuszu na przejście przez Drzwi Święte w bazylice watykańskiej, był dla Papieża zadośćuczynieniem za trudy, na jakie się naraził w ostatnich dwunastu miesiącach – uważa kard. Angelo Sodano. Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej podkreślił, że był to czas, gdy „obficiej niż kiedykolwiek doznaliśmy łaski”, czas „wielkiego zaangażowania, nowości, wartości, wspaniałych niespodzianek”.

Pytany, co zostanie po roku Wielkiego Jubileuszu, odpowiedział: „Bóg jeden wie”. I przyznał, że jego zakończenie przyjął z westchnieniem ulgi. Za najważniejsze wydarzenia Jubileuszu kard. Sodano uważa Światowe Dni Młodzieży oraz Jubileusz rodzin. Natomiast World Gay Pride, który odbył się w czasie obchodów Roku Świętego, był – jego zdaniem – „plamą na pięknym obrazie”.

• Lekarze o zdrowiu Papieża. „Papież powinien odpocząć – uważa prof. Gianfranco Fineschi, który operował Papieża w 1994 roku, gdy złamał szyjkę kości udowej. – Powinienem mu to nakazać, ale nic by to nie pomogło”. Lekarz podkreślił, że operacje, jakie Papież przeszedł oraz choroba Parkinsona, na którą cierpi, bardzo go wycieńczają. Nawiązując do obchodów Roku Świętego dodał: „Ojciec Święty ma ciało z silną muskulaturą pływaka, ale bez Bożej pomocy nie udałoby mu się zachować tak intensywnej aktywności”.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Członkowie sekty zamordowali na Karaibach zakonnicę i uczestniczącego we Mszy św. mężczyznę (31 grudnia). Do tragicznego zdarzenia doszło w czasie napadu na Bazylikę Matki Bożej w Castries, stolicy wyspy Saint Lucia. Napastnicy wdarli się w czasie Mszy św. do świątyni. Zgromadzonych w niej wiernych oblali łatwopalnym środkiem chemicznym i podpalili. 72-letnią zakonnicę oraz jednego z wiernych zabili maczetami. 14 osób, w tym odprawiający Mszę św. ksiądz, jest ciężko rannych. Policja zatrzymała na razie dwóch sprawców napadu. Są oni członkami sekty, która za cel stawia sobie niszczenie wszystkich kościołów chrześcijańskich. 80 proc. ludności wyspy Saint Lucia to katolicy.

• W Barcelonie zakończyły się 23. Europejskie Spotkania Młodych organizowane przez Wspólnotę z Taizé (1 stycznia). W spotkaniu uczestniczyło 80 tys. ludzi, w tym ponad 20 tys. z Polski. Miasto-gospodarz kolejnego spotkania zostanie ogłoszone w czasie najbliższych świąt wielkanocnych.

Podczas spotkania ogłoszono kolejny „List z Taizé” Brata Rogera. „Czy wchodząc w trzecie tysiąclecie, naprawdę rozumiemy, że dwa tysiące lat temu Chrystus przybył na ziemię nie po to, by tworzyć nową religię, ale po to, żeby każdemu człowiekowi ofiarować dar komunii w Bogu? (...) Chrystus wzywa nas – ewangelicznych ubogich – byśmy urzeczywistniali nadzieję komunii i nadzieję na pokój. Niech promieniuje wokół nas! Może się to udać nawet najskromniejszemu ze skromnych. Czy widzisz przed sobą szczęście? Tak, Bóg pragnie naszego szczęścia!... i jest szczęście w pokornym dawaniu siebie” – napisał założyciel ekumenicznej Wspólnoty z Taizé.

• Niemiecki Kościół wycofał się z państwowego poradnictwa antyaborcyjnego (1 stycznia). Do tej pory niemieckie diecezje prowadziły własne ośrodki poradnictwa działające w ramach systemu państwowego. Można było w nich otrzymać zaświadczenie o przeprowadzeniu odpowiednich konsultacji, które w Niemczech jest jednym z warunków legalnego usunięcia ciąży. Wydawanie tych zaświadczeń spotkało się z ostrym sprzeciwem ze strony Stolicy Apostolskiej. Jan Paweł II apelował w listopadzie 1999 do niemieckiego Episkopatu: „Ufam, że ta istotna działalność Kościoła w waszym kraju zostanie wkrótce uregulowana zgodnie z moimi wskazaniami”. Przewodniczący Konferencji Biskupów Niemieckich, bp Karl Lehmann podkreślił, że reorganizacja katolickiego systemu poradnictwa nie jest „kapitulacją wobec Rzymu”. Kościół niemiecki nadal będzie prowadził 258 ośrodków (tylko sześć zostanie zamkniętych), choć nie będą one już dotowane z funduszy państwowych i nie będą wydawać zaświadczeń. Ich działalność koncentrować się będzie przede wszystkim na przekonywaniu kobiet do rezygnacji z aborcji, pomocy materialnej i opiece podczas ciąży i po urodzenia dziecka”.

Decyzji niemieckiego Episkopatu nie podporządkowała się diecezja w Limburgu. Tamtejszy biskup, Franz Kamphaus stwierdził, że ośrodki w jego diecezji nie przestaną wydawać zaświadczeń umożliwiających legalne przerwanie ciąży dopóki, „ nie pojawi się przekonywająca alternatywa”. Natomiast założone przez świeckich katolików stowarzyszenie „Donum vitae” z początkiem roku otworzyło 45 nowych ośrodków pomocy dla ciężarnych kobiet. Tam również kobiety otrzymają stosowne zaświadczenia. Działalność stowarzyszenia nie jest akceptowana przez niemiecki Kościół.

• Papież zaprosił do Watykanu zwierzchnika Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego, patriarchę sofijskiego Maksyma (4 stycznia). Bułgarski hierarcha uczestniczyłby 25 stycznia w uroczystym zakończeniu Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan w bazylice św. Pawła za Murami. Sekretarz generalny Świętego Synodu, metropolita Gelazjusz powiedział, że patriarcha najprawdopodobniej nie przyjmie zaproszenia, a do Rzymu uda się niższej rangi przedstawiciel bułgarskiego Kościoła.

Patriarcha Maksym wielokrotnie – mimo oficjalnego zaproszenia ze strony władz państwa – sprzeciwiał się wizycie Jana Pawła II w Bułgarii. W ubiegłym miesiącu na spotkaniu z przewodniczącym Papieskiej Rady Popierania Jedności Chrześcijan, kardynałem Edwardem Cassidym powiedział, że wizyta Papieża „mogłaby wprowadzić zamieszanie w kraju i źle przyjąłby ją naród, w większości prawosławny”.

• Emerytowany meksykański biskup Samuel Ruiz otrzymał Międzynarodową Nagrodę Praw Człowieka Miasta Norymbergi. To prestiżowe wyróżnienie przyznaje kapituła, w której zasiadają m.in. czeski prezydent Václav Havel i były prezydent Niemiec Roman Herzog. Ruiz, nazywany „biskupem biedaków”, był ordynariuszem diecezji San Cristobal w stanie Chiapas, jednym z najuboższych regionów Meksyku. Hierarcha poświęcił się walce z biedą i dyskryminacją ludności indiańskiej.

• Zaostrza się spór wokół ministerialnego nakazu sprzedaży pigułki „dzień po” we włoskich aptekach. Po krytycznych wypowiedziach ze strony Papieskiej Akademii Życia i ogłoszeniu bojkotu pigułki przez stowarzyszenie włoskich aptekarzy katolickich minister Livia Turco stwierdziła, że Kościół nie powinien prowokować lekarzy i farmaceutów do łamania prawa. Jej zdaniem byłby to niepotrzebny zamach na religijną neutralność państwa.

 

... I W POLSCE

• Zamknięcie Roku Jubileuszowego w większości polskich diecezji odbyło się 5 stycznia, w przededniu uroczystości Objawienia Pańskiego. Prymas Polski kończąc Rok Jubileuszowy w warszawskiej bazylice archikatedralnej powiedział, że „Łaski Roku Jubileuszowego są siłą duchową, z którą wchodzimy w następne tysiąclecie”. Biskupi odprawili uroczyste Msze św. w swoich katedrach i wraz z diecezjanami odśpiewali dziękczynny hymn „Magnificat” za łaski otrzymane w Roku Świętym. Celebracje zaczynały się zwykle w kościele stacyjnym skąd ich uczestnicy przechodzili w procesji do katedry.

• Realizacja wizji Polski kard. Wyszyńskiego winna być zadaniem dla Kościoła u progu Trzeciego Tysiąclecia – napisał kard. Józef Glemp w liście na rozpoczęcie Roku Kardynała Stefana Wyszyńskiego. 3 sierpnia 2001 roku przypada 100. rocznica urodzin Prymasa Tysiąclecia, zaś 28 maja 20. rocznica jego śmierci. Szacunek dla człowieka – owoc żywej wiary chrześcijańskiej, to zdaniem kard. Józefa Glempa najważniejsza wartość, jaką należy wydobyć z bogatej posługi Prymasa Tysiąclecia. „Gdyby uszanowany był człowiek, nie dochodziłaby do głosu kultura śmierci, przemocy i bezlitosnej konkurencji. Nie byłoby plagi seksualizmu, który niszczy miłość. Nie byłoby tylu zagubionych ludzi sięgających po alkohol i narkotyki. Nie byłoby eutanazji i odrzucenia osób starszych, chorych, niepełnosprawnych” – pisze autor.

• Już po raz czwarty 17 stycznia Kościół katolicki będzie obchodził Dzień Judaizmu, w całej Polsce odbędą się nabożeństwa i spotkania katolików z przedstawicielami gmin żydowskich. Z tej okazji bp Stanisław Gądecki, przewodniczący Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego wydał okolicznościowe przesłanie. Stwierdził w nim m.in., że z perspektywy dialogu chrześcijańsko-żydowskiego w roku 2000 najważniejsze znaczenie miały: papieska pielgrzymka do Ziemi Świętej, wydany w sierpniu list Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego oraz żydowskie oświadczenie „Mówmy prawdę” – „Dabru emet”, w którym po raz pierwszy postawiono publiczne pytania: co znaczy dla judaizmu chrześcijaństwo?

• „Chciałbym, aby pierwszy dzień modlitw poświęcony islamowi zmienił w świadomości katolików obraz muzułmanów” – powiedział bp Tadeusz Pikus, członek Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów. Dzień 26 stycznia w Kościele w Polsce obchodzony będzie jako Dzień Modlitw Poświęcony Islamowi. Decyzję taką podjął Episkopat podczas zebrania plenarnego w Kołobrzegu w październiku 2000 r. Pomysłodawcą była Rada Wspólna Katolików i Muzułmanów, powstała w czerwcu 1997 r. Jest ona prawdopodobnie jedynym na świecie gremium, które prowadzi regularny dialog między katolikami i muzułmanami.

• Nowym biskupem pomocniczym diecezji przemyskiej został ks. Adam Szal. 47-letni hierarcha urodził się w Wigilię Bożego Narodzenia w Wysokiej Łańcuckiej. Święcenia kapłańskie przyjął w 1979 r. w Przemyślu z rąk bp Ignacego Tokarczuka. Studiował historię Kościoła w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie obronił pracę doktorską. Był dyrektorem biblioteki i wykładowcą historii Kościoła w przemyskim seminarium. Przed czterema laty został rektorem tej uczelni. Biskup Szal jest autorem kilkunastu publikacji naukowych, a przez kilka lat był jednym z redaktorów przemyskiego wydania „Niedzieli”, gdzie publikował artykuły dotyczące historii Kościoła lokalnego w Przemyślu.

• W warszawskim kościele luterańskim Świętej Trójcy odbyła się 6 stycznia konsekracja ks. Janusza Jaguckiego na biskupa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce (6 stycznia). W uroczystości uczestniczył m.in. premier Jerzy Buzek z małżonką. Bp Janusz Jagucki urodził się w 1947 w Sorkwitach na Mazurach jako syn pastora. Po studiach w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie został ordynowany na pastora swego Kościoła. Był proboszczem parafii w Giżycku. W listopadzie zeszłego roku Synod Kościoła wybrał go na zwierzchnika blisko 90-tysięcznej wspólnoty luteran w naszym kraju. Zastąpił bp. Jana Szarka, który pełnił tę funkcję przez ostatnią dekadę.

• Opinie. „Nie kryję, że osobiście wolałbym, aby skądinąd pożyteczna superakcja Orkiestry Świątecznej Pomocy odbywała się w czasie pochodu pierwszego maja, aniżeli w czasie świąt Bożego Narodzenia, bo hasło »Róbta, co chceta« nie ma nic wspólnego ze świętością Bożej Dzieciny i z chrześcijaństwem” (biskup kielecki Kazimierz Ryczan).

„Sama idea Wielkiej Orkiestry jest piękna i ważna. W tym sensie Kościół akceptuje działania, które są wyrazem otwarcia na cierpiących, wyzwalania solidarności dusz po to, by śpieszyć z pomocą potrzebującym. (...) Chrześcijanin ma obowiązek wspierać te działania, które wyzwalają pomoc dla chorych i cierpiących. Natomiast mamy też obowiązek spokojnie, rzeczowo, z kulturą mówić prawdę o tym, co szwankuje w realizacji i to trzeba również przyjmować spokojnie” (metropolita lubelski abp Józef Życiński).

• Ks. Michał Józefczyk proboszcz parafii pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy w Tarnobrzegu został „Tarnobrzeżaninem XX wieku”. Wyboru dokonali sami mieszkańcy. Tytuł przyznano księdzu za wybitne osiągnięcia dla dobra publicznego. 54-letni ks. Józefczyk znany jest z działalności charytatywnej. Z jego inicjatywy powstała przy parafii kuchnia Caritas, noclegownia dla bezdomnych mężczyzn i hospicjum. W Tarnobrzegu pracuje od 1980 r.

• Zmarli: ks. Leonard Harędziński (l. 83) – wieloletni kustosz sanktuarium Matki Bożej Ludźmierskiej, kolega z seminarium duchownego Karola Wojtyły; o. Teofil Krauze (l. 85) – były przeor klasztoru paulinów na Jasnej Górze.

• Znaczna część kradzieży dzieł sztuki i przedmiotów zabytkowych dokonywana jest w obiektach sakralnych – wynika z raportu opublikowanego przez biuro koordynacji służby prewencyjnej Komendy Głównej Policji. Dokument informuje, że w ostatnim dziesięcioleciu nastąpił wzrost przestępczości związanej z zaborem dzieł sztuki z obiektów sakralnych.

W 1995 roku stwierdzono 1330 przestępstw kradzieży dóbr kultury z kościołów oraz innych obieków sakralnych. Natomiast w 1999 roku było ich 1477; skradziono m.in. 76 rzeźb, 42 obrazy, 42 kielichy oraz 9 monstrancji.

 



 

Nr 2, 14 stycznia 2001

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl